*don/i PV

*doni  

(tr)
1.  
Meti en posedon aŭ je dispono de iu, ĉu provizore, ĉu definitive: doni ludilon al infano; doni al iu salajron, rekompencon; doni al iu por manĝi kaj trinki; doni doton, nomon, garantion, sian voĉon, ekzemplon, edukon, helpon, favoron, honoron, atenton, konsenton, liberecon, pruvon; doni balon, feston; la semo donos fruktojn; nur senvaloraj objektoj donis (liveris) por tiu dekoracio la materialon; doni al iu la manon (saluti per manpremo aŭ subteni, apogi) [1]; kolero pravecon ne donasPrV ; la ĉielo donu, ke...; ĉia dono estas bono PrV . VD:disponigi, donaci, konsenti, oferi
2.
(figure) Estigi, rezultigi, fari agon: ĉu la Kongreso donis iajn rezultatojn [2]; la longe dormintaj semoj komencis doni (produkti) la unuajn trunketojn [3]; doni (fari) signojn per la okuloj [4]; doni baton, vangofrapon; la patrino donis al ŝi frapon sur la nazon [5]; doni lecionon, juĝon, laŭdon, raporton, sankcion, punon, instrukcion, ordonon, komision, la tonon; doni profiton; doni bonan impreson pri; doni esperon, kontentigon, antaŭenpuŝon, karakteron de, vidon al; tiuj formoj donus grandan konfuzonZ ; tiu odoro donas kapturniĝon; tia elparolado donas nenian malkompreniĝon [6]; se simila lingvo eĉ povus esti finita, ĝi nenion donusZ ; en la donita (difinita, tiama, konsiderata) okazoZ .
1. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto kvara
2. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la ferma ceremonio de la Sesa Kongreso Esperantista en Washington en la 20a de aŭgusto 1910 (a)
3. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Tria Kongreso Esperantista en Cambridge en la 12a de aŭgusto 1907
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 6:13
5. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Neĝa reĝino
6. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, Pri elparolado en teorio kaj praktiko, Respondo 56, Oficiala Gazeto, IV, 1911, p: 222
angle:
give
bulgare:
давам, дам
ĉeĥe:
dát, podat, podávat, poskytnout, poskytovat, udělit
france:
donner ~o: don
germane:
geben ~i al iu la manon: jemandem die Hand reichen ~i (produkti) la unuajn trunketojn: austreiben (Pflanzen), sprießen ~i (fari) signojn per la okuloj: zuwzinkern
hispane:
dar
hungare:
ad, nyújt, eredményez ~o: adás, adomány
katalune:
donar
kurde:
dayîn, dan
nederlande:
geven
okcitane:
donar, balhar
pole:
dać, dawać, udzielać ~o: dar
portugale:
~o: dar, entregar 2. dar, entregar, aplicar, ministrar, administrar
rumane:
a da
ruse:
дать, давать ~o: дар
slovake:
dať, poskytnúť
slovene:
dati
turke:
vermek
volapuke:
givön

donitaĵo  

1.  
SCI Datumo, grando, variablo konata je la etapo de problemformulado kaj uzata por trovi serĉataĵon: la donitaĵoj de la problemo. SIN:datumoSUP:datumo
Rim.: PIV donas por tiu senco ankaŭ la formon donato; eblus diri simple donaĵo.
2.  
Io akceptita aŭ konata kaj formanta bazon de esploro, rezonado aŭ konduto: akceptu tion kiel donitaĵon; prognozo bazita sur donitaĵoj kolektitaj dum 10 jaroj [7]. VD:aksiomo
7. R. Roze: Vivisekcio de polenero, Monato, jaro 1997a, numero 11a, p. 12a
angle:
1. datum 2. given, something taken for granted
france:
donnée
hebree:
מה שניתן
hispane:
dato
hungare:
1. adat, adalék 2. adottság
nederlande:
gegeven
pole:
1. dana (znana wartość) 2. dana (informacja)
ruse:
1. данное 2. данность

*aldoni  

Doni, meti, fari, diri plie, krom tio, kion oni jam donis, metis, faris, diris: nenion aldonu al via respondo; se ni aldonas al ili (nedifinaj tabelvortoj) la literon „k“, ni ricevas vortojn demandajn aŭ rilatajn: kia, kial, kiam, kie, kiel, kies, kio, kiom, kiu. [8]; jen Mi aldonos al via vivo dek kvin jarojn [9]. VD:aldonita, aligi, alvicigi, pliigi
angle:
add
ĉeĥe:
dodat, přidat, přiložit, připojit
france:
ajouter
germane:
hinzufügen
hebree:
לְהוֹסִיף
hispane:
añadir, agregar
hungare:
hozzáad, hosszátesz, hozzáfűz
katalune:
afegir
nederlande:
toevoegen
okcitane:
ajustar
pole:
dodawać
ruse:
добавить
slovake:
dodať, pridať, priložiť

aldonita  

1.
Io kion oni aldonis (la regula participo): pri tio ĉi ĉiu povas konvinkiĝi, ĉar al la nuna broŝuro estas aldonita plena lernolibro [10]; ni sendas al vi tie ĉi aldonite la staton de via kalkulo fermita ĉe la fino de decembro [11].
2.  
(arkaismo) Sindona: ĝi postulas (...) grandegan energion, paciencon kaj varmegan, senfine aldonitan amon al la entreprenita afero [12].
angle:
1. additional
ĉeĥe:
přidaný
france:
2. attaché (dévoué) , dévoué
hebree:
נוסף
hungare:
2. odaadó
nederlande:
2. toegewijd
ruse:
1. добавленный, прибавленный, приложенный
slovake:
pridaný

aldono

1.
Aldonado, ago aldoni: la aldono de la sufikso de aktiveco aŭ pasiveco [13]; ĉiu regnano [...] devas obei ĉiam nur klarajn, tute difinitajn fundamentajn leĝojn [...] en kiuj neniu havas la rajton fari arbitre laŭ persona bontrovo ian ŝanĝon aŭ aldonon [14].
2.  
Aldonataĵo:
a)  
Kromaĵo, io kromdonata: tiu ĉi libro estas depresaĵo el la literatura aldono de la gazeto PACO, 1969 [15].
b)
Teksta krommaterialo kompletiganta aŭ modifanta la ĉeftekston: Oficialaj Aldonoj de la Akademio de Esperanto; «Aldono al la Dua Libro»; nur iam poste [...] ia aŭtoritata institucio enkondukos ilin en la vortaron oficialan, kiel «Aldonon al la Fundamento» [16]; temas pri la aldono al la Statuto, kiu estis akceptita ĉe la lasta balotado per 1570 voĉoj kontraŭ 192 [17].
c)  
TIP Teksta krommaterialo helpanta uzi la ĉeftekston: longa kaj instrua artikolo de Daniele Vitali pri la verko kaj mentaleco de J. R. R. Tolkien, la verkisto de „La Mastro de l' Ringoj“ kun diversaj aldonoj kaj kunaĵoj
13. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, Respondo 11, La Revuo, 1907, aprilo
14. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, antaŭparolo
15. K. Čapek: Apokrifoj 2
16. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, antaŭparolo
17. E. Lanti: Vortoj de k-do Lanti, Dogmo ‐ Dogmiĝo
angle:
1. addition 2.a addition, supplement 2.b addition, supplement 2.c appendix
ĉeĥe:
dodatek, dodání, doklad, přidání (činnost), přídavek (výsledek), příloha
france:
2. ajout
hebree:
תוספת
hungare:
1. hozzáadás, hozzáfűzés 2.a melléklet 2.b kiegészítés, kiegészítő 2.c függelék
nederlande:
1. toevoegen (subst.) 2. bijvoegsel
pole:
2. przypis, aneks 2.a dodatek 2.b dodatek, dopisek, aneks
ruse:
1. добавление 2. добавление, приложение
slovake:
dodatok, prídavok, príloha

aldoniteco  

(arkaismo) Sindono: kiam mia aldoniteco estas tro granda, tiam mia amo forgesas bonajn manierojn [18]; paroli pri serioza korespondado aŭ serioza aldoniteco kaj ŝuldigeco kaj tiel plu [...] estus kompreneble malsaĝeco [19].
18. Viljam Ŝekspiro, trad. L. L. Zamenhof: Hamleto, gutenberg.org
19. Charles Dickens, trad. L. L. Zamenhof: La Batalo de l' Vivo, gutenberg.org
ĉeĥe:
oddanost, přidanost
hebree:
תוספת
slovake:
oddanosť

eldoni  

TIP
Publikigi kaj vendigi ian ajn verkon: Esperanta Jura Asocio kaj Andaluzia Esperanto-Unuiĝo eldonis la libron [20]. VD:aperigi, publikigi
20. R. Rotsaert: Kodo de Hamurabo, Monato, jaro 1999a, numero 8a, p. 24a
angle:
publish
ĉeĥe:
vydat (knihu, zajatce), vystavit
france:
éditer
germane:
herausgeben
hebree:
לְפַרְסֵם, להוציא לאור
hispane:
editar
hungare:
kiad (pl. könyvet)
nederlande:
uitgeven
pole:
wydać, wydawać
ruse:
издать, издавать
slovake:
vydať

eldono  

TIP Ekzempleraro de verko publikigita samtempe, prezentanta saman staton de enhavo: kvar jarojn poste aperis ĉe TK/Stafeto reviziita kaj plivastigita dua eldono [21]. SIN:versio2
21. P. Peeraerts: La kvin vestoj de La Robaioj, Monato, jaro 1998a, numero 1a, p. 18a
angle:
edition
ĉeĥe:
edice, vydání (tiskem), výdej
france:
édition
germane:
Ausgabe, Auflage (Ausgabe)
hebree:
מַהֲדוּרָה
hispane:
edición
hungare:
kiadás (pl. könyvé)
nederlande:
uitgave
pole:
wydanie
ruse:
издание
slovake:
edícia, vydanie

eldonisto

TIP Profesiulo, kiu mendas aŭ akceptas manuskriptojn, korektas ilin, planas ilian presadon kaj disvendadon: junaj legantoj de la recenzata rakonto povus danki la tradukistinon kaj la eldonistojn [22].
22. G. Pausewang: Infanoj en la arboj, Monato, jaro 1996a, numero 12a, p. 18a
angle:
publisher
ĉeĥe:
editor, nakladatel, vydavatel
france:
éditeur
germane:
Herausgeber, Verleger
hebree:
מוֹצִיא לָאוֹר
hispane:
editor
hungare:
(könyv)kiadó
nederlande:
uitgever
pole:
wydawca
ruse:
издатель
slovake:
vydavateľ

eldonkvanto

TIP Nombro de la ekzempleroj produktitaj por certa eldono: la broŝuro aperis en tre malgranda eldonkvanto [23].
angle:
issue (publication quantity)
ĉeĥe:
náklad (počet výtisků), vydávané množství
france:
tirage (d'une publication)
germane:
Auflage (Anzahl)
hispane:
tirada (número de ejemplares que componen una edición)
hungare:
(kiadási) példányszám
nederlande:
oplage
pole:
nakład
ruse:
тираж
slovake:
náklad

disdoni  

Doni al multaj, distribui: nobelo promesojn disdonas kampulo promesojn plenumas PrV .
angle:
give out, give away, distribute
ĉeĥe:
rozdat
france:
distribuer, répartir
germane:
verteilen
hebree:
לחלק
hispane:
repartir
hungare:
kioszt, szétoszt, eloszt
nederlande:
uitdelen
pole:
rozdać, rozdawać, wydzielać
ruse:
раздать, раздавать
slovake:
rozdať

fordoni  

Tute kaj definitive doni: mi senigas min nun je ĉiaj personaj privilegioj, kaj fordonas ilin tute al la publiko [24]; li fordonis al la grupo sian tutan profiton. VD:dediĉi, forlasi, oferi
VD:fordoniĝi
24. Zamenhof: Aldono al la Dua Libro de l' Lingvo Internacia
angle:
give away, give up, abandon
ĉeĥe:
obětovat, předat, zbavit se
france:
faire don (de), sacrifier (faire don de qc)
hebree:
להעניק
hispane:
entregar
hungare:
odaad
nederlande:
weggeven, wegschenken
pole:
oddać, oddawać
ruse:
отдать
slovake:
obetovať, zbaviť sa

fordoniĝi, sin fordoni  

(figure) Tute kaj plene sin dediĉi: kun plena amo ŝi fordoniĝis al la objekto de sia laborado Marta ; tiam mi komencis pli serioze fordoniĝi al mia revo [25]; ŝi fordonis sin al sia malĝojo [26]; sin fordoni al la propagando, al sporto, al siaj pasioj.
25. Zamenhof, tr. Vladimir Gernet: Letero al N.A. Borovko
26. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Infano en la tombo
angle:
to devote oneself
ĉeĥe:
obětovat, předat, zbavit se
france:
s'adonner
ruse:
отдаться, предаться
slovake:
obetovať, zbaviť sa

redoni

1.  
Doni returne al la doninto ion, kion oni ricevis: mi redonas al vi la monon, kiun vi pruntis al mi [27]; redoni salutojnZ , bondezirojnZ VD:reciproki, repagi
2.  
Rekompenci: redoni al ĉiu laŭ lia konduto [28]. SIN:repagi.
3.  
Puni per samo pro tio, kion oni suferis: mi redonos al vi ĉiujn ofendojn viajn; tio estas justa redonoZ SIN:repagi
4.  
(evitinde) bildigi2, esprimi, reprodukti2: la portreto ĝuste redonas lian fizionomion; lia stilo redonas lian karakteron; plene fiaskis ankaŭ la klopodo de la aŭtoro plurloke en sia romano redoni en la dialogoj de la agantoj germanajn dialektojn aŭ eksterlandulajn misprononcojn de la germana [29]. SIN:speguli2
Rim.: La signifo de redoni4 ne estas derivebla el ties komponantoj; ĝi estas nelogika paŭsaĵo de plursignifa vorto angla-franca.
angle:
1. give back, return 2. compensate, pay back, repay 3. retaliate, get revenge, pay back (revenge) 4. reproduce, express, render, reflect
ĉeĥe:
vrátit
france:
redonner, rendre (redonner, reproduire), restituer, rendre la pareille, revaloir
germane:
wiedergeben 1. zurückgeben
hebree:
להחזיר
hispane:
1. devolver
hungare:
1. visszaad 2. viszonoz 3. visszafizet (átv.) 4. visszatükröz, visszaad
nederlande:
1. teruggeven 2. weergeven 3. terugbetalen 4. weergeven
pole:
1. oddać, oddawać, zwrócić 2. oddać, oddawać, rewanżować się 3. oddać, oddawać 4. oddsać, oddawać
ruse:
1. отдать 2. воздать 3. воздать 4. воспроизвести, отобразить, передать
slovake:
vrátiť
volapuke:
1. gegivön

transdoni  

Doni al iu ion ricevitan de alia: transdoni hereditan bienon; leginte ĝin, vi ne hontos transdoni vian ekzempleron al amiko [30].
30. D. Broadribb: Vi ne hontos transdoni vian ekzempleron, Monato, jaro 2002a, numero 3a, p. 25-26a
angle:
give over, hand over, transfer
ĉeĥe:
doručit, doručovat, předat, přenést, převést, tlumočit, vydat
france:
transmettre (donner ce qu'on a reçu)
germane:
übergeben
hebree:
למסור
hungare:
átad, átnyújt
nederlande:
overhandigen
pole:
przekazać, przekazywać
ruse:
передать
slovake:
doručiť, odovzdať, prenechať

ludoni  

(tr)
Luigi: ludoni al ili pecon da tero [31].
angle:
rent, lease
ĉeĥe:
pronajmout (někomu)
france:
louer (donner en location)
germane:
verleihen, verpachten, vermieten
hebree:
להלוות
hispane:
ofrecer en alquiler
hungare:
bérbe ad, kiad
nederlande:
verhuren
pole:
dawać w najem (wynajmować) , dawać w dzierżawę (dzierżawić)
ruse:
сдавать внаём, сдавать напрокат, сдавать в аренду
slovake:
dať do prenájmu, prenajať

oferdoni  

Oferi, prezenti kiel oferon: neniu viro kaj neniu virino faru plue laboraĵon, por dondoni al la sanktejo. Kaj la popolo ĉesis alporti, kaj la alportitaĵo estis sufiĉa por la tuta farota laboro, kaj eĉ superflua [32]; pri centmil rubloj vi ĝin trompas, donante putran drapon, kaj poste vi dondonas dudek arŝinojn, kaj vi postulas ankoraŭ, ke oni donu al vi rekompencon por ĉi tio! [33].
angle:
to offer up, sacrifice
ĉeĥe:
dát za oběť, obětovat, žertvovat
france:
offrir
germane:
anbieten
hebree:
להקריב
hungare:
áldozatul ad
nederlande:
aanbieden
pole:
ofiarować, złożyć ofiarę
ruse:
жертвовать (на что-л.)
slovake:
dať za obeť, obetovať

oferdono  

Ofera, respekta, honoriga donaco: iuj parolis pri la templo, ke ĝi estas ornamita per belaj ŝtonoj kaj dondonoj [34]. VD:dediĉo, omaĝo
34. La Nova Testamento, S. Luko 21:5
angle:
offering, sacrifice
beloruse:
ахвяраваньне
ĉeĥe:
obětovaná věc, oběť, žertva
france:
offrande
hebree:
קורבן
hungare:
áldozati adomány
nederlande:
offergave
pole:
ofiara, wotum
ruse:
пожертвование
slovake:
obeta (obetovaná vec), obeť

sindona, sindonema  

Preta servi ĉiuokaze al iu aŭ al io, ne zorgante pri sia intereso: ofte amiko estas pli sindona ol frato [35]; sindona klopodado. VD:diligenta
angle:
devoted, self-sacrificing, helpful, generous, selfless
ĉeĥe:
oddaný
france:
dévoué, généreux (désintéressé)
germane:
hingebungsvoll, selbstlos
hispane:
altruista, desinteresado (en el sentido de no pretender sacar provecho)
hungare:
odaadó, önzetlen
nederlande:
dienstvaardig, opofferingsgezind
pole:
oddany, przywiązany
ruse:
преданный, самоотверженный
slovake:
obetavý, oddaný

sindono, sindoneco, sindonemo  

Servemo, helpemo senatenta al propra profito aŭ plaĉo: Ĉu oni rakontis al vi pri la sindono de Sara? ‐ demandis Tutmozis [36]; tion ĉi garantias al ni ne sole la konata energio kaj sindoneco de niaj Britaj amikoj, sed ankaŭ la karaktero mem de ilia lando [37]; kaj mi (...) nenion pli postulus, krom ke oni montru al mi sindonecon kaj estimon, estimon kaj sindonecon [38]; kia sindono, kia diligento, kia pacienco [39]! VD:abnegacio
36. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉap. 22a.
37. Zamenhof: La parolado antaŭ la Tria Kongreso Esperantista, Kembriĝo, 1907-08-12
38. N. V. Gogol, trad. Zamenhof: La revizoro, 2:8
39. C. Declerck: Aŭdace honesta romano, Monato, jaro 1996a, numero 4a, p. 24a
angle:
self-sacrifice, devotion, helpfulness, generosity, selflessness
ĉeĥe:
náklonnost, obětavost, oddanost, sebeobětavost
france:
dévouement, don de soi, générosité
germane:
Hingabe
hispane:
entrega (desinteresada de uno mismo), altruismo
hungare:
odaadás, önzetlenség
malaje:
menambah, tambahan
nederlande:
opoffering, overgave, toewijding
pole:
oddanie, przywiązanie
ruse:
преданность, самоотверженность
slovake:
náklonnosť, obetavosť, oddanosť
tibete:
སྦྱིན་པ་

administraj notoj

~i: Mankas verkindiko en fonto.
re~i: Mankas verkindiko en fonto.