*montr/i PV

*montri  

1.  
(tr)
Prezenti, vidigi, elmeti al ies rigardo: montru moneron, ĉio fariĝos PrV ; montru al ili vian novan veston [1]; montri la vojon al iu, bildojn al infano; sin montri ĉe la fenestro. VD:malkaŝi, vidigi
2.  
(ntr)
Direkti ies rigardon per gesto: li montris al la librobreto, sur kiu kuŝis malnovaj libroj [2]; mi montris al la infano, kie kuŝas ĝia pupoZ ; sur la monumento oni vidas Italujon, kiu montras al la kolosa statuo de Dante [3]; «En ĉi tiu loko ŝi loĝas ...» diris la gardanta anĝelo kaj montris al unu angulo [4]; ĝia turo ... elstaras el la sablo kaj montras al la ĉielo [5]; montri en la direkto alZ .
Rim.: Ĉar unu sama prepozicio al servas en Esperanto por esprimi la funkciojn de du semantikaj kazoj: dativo kaj celkazo, kiuj ambaŭ povas roli ĉe la verbo montri, tial rekomendindas uzi por la senco montri2 la derivaĵon almontri, kies objekto indikas la direkton, kaj la al-komplemento, la gvidaton. [S. Pokrovskij]
3.  
(tr)
(Pri mezurilo aŭ simila aranĝaĵo:) indiki, sciigi, vidigi koncernan datumon: la horloĝo montras la horojn; la termometro montras dek sep gradojn super la nulo; la kompaso montras Nordon, Sudon, kaj ĉiujn ceterajn direktojn geografiajn.
4.  
(tr)
Aperigi, evidentigi (econ aŭ emocion): malsaĝulo tuj montras sian koleronZ ; montri gajan mienon; montri amikan frunton al iuZ ; montri sian kuraĝon, ĝojon, amon, surprizon, fierecon, siajn verajn sentojn; montri grandan lertecon en diskutado; sin montri afabla, nesincera; ne montru vin granda antaŭ la reĝo; la estonto montros min prava; amikon montras malfeliĉoZ ; la vera montro, ĉu ni progresas aŭ ne, estas la kreskado aŭ nekreskado de nia nombroZ SIN:eksterigi, manifesti
5.  
(tr)
Komuniki, sciigi, malkaŝi, revelacii, evidentigi informon: la montritajn (cititajn) vortojn ni konsilas ellerniZ ; sed la Eternulo montris al mi, ke li mortos [6]; montri al iu la minacantan danĝeron kaj lian devon; li facile montros, ke li estas prava; mi volis montri (indiki) ke la tablo estis la celo de la flugadoZ ; «da» post ia vorto montras, ke tiu ĉi havas signifon de mezuroZ ; montroj kaj konsiloj estas facilaj PrV VD:malvolvi, pruvi
angle:
show
ĉeĥe:
dosvědčit, dávat najevo, jevit, osvědčovat, projevovat, předvést, ukázat, vykázat, výkazem prokázat, zaznamenat
france:
montrer
germane:
zeigen 1. zeigen 2. zeigen, weisen 3. anzeigen 4. zeigen 5. zeigen
hispane:
mostrar sin ~i: abocar-se, dirigir-se 1. mostrar, enseñar 2. señalar, indicar, apuntar 3. marcar, señalar ~o: prueba, evidencia 4. demostrar, revelar 5. manifestar, evidenciar
katalune:
mostrar sin ~i: abocar-se 1. mostrar, ensenyar 2. assenyalar, indicar, apuntar 3. marcar, assenyalar ~o: prova, evidència 4. demostrar, revelar 5. palesar, evidenciar
nederlande:
1. tonen 2. wijzen 3. tonen, aanwijzen 4. aanduiden, aanwijzen 5. erop wijzen
pole:
pokazać, okazywać, wskazywać, wykazać, ujawniać, wytknąć, być znakiem czegoś
portugale:
1. mostrar, apontar
rumane:
arăta, demonstrează, indică, semnala, dezvăluie, fii semnul a ceva
ruse:
1. показать, показывать 2. указать, указывать 3. показать, показывать 4. показать, показывать 5. показать, указать
slovake:
dávať najavo, prejaviť, ukázať

almontri  

(tr)
Direkti ies rigardon per gesto: „La ĉapeleton mi forgesis“, flustris la bufedisto almontrante sian kalvaĵon [7]; kiun ŝi almontras? (t.e. al kiu ŝi direktas nian rigardon?); al kiu ŝi almontras? (t.e. kies rigardon ŝi direktas?).
SIN:montri2
ĉeĥe:
poukázat
france:
désigner
germane:
auf jemanden zeigen
hispane:
señalar
katalune:
assenyalar
nederlande:
wijzen naar
pole:
wskazać, wskazywać na, wykonywać ruch wskazujący
rumane:
punct, indicați a, face mișcare de indicare
ruse:
показать (на), указать (на)
slovake:
poukázať

montra

Servanta por montri: la montra fingroB ; montra fenestro en butiko; montra pronomo; aldonante al la vortoj montraj la vorton „ĉi“, ni ricevas montron pli proksiman [8].
ĉeĥe:
ukazovací
france:
démonstratif (qui montre), indicateur (adj.)
germane:
Zeige-, Schau-
hispane:
expositivo, demostrativo, manifiesto ~a fingro: dedo índice ~a fenestro: escaparate, expositor ~a pronomo: pronombre demostrativo
katalune:
expositiu, demostratiu, manifest ~a fingro: dit índex ~a fenestro: aparador, expositor ~a pronomo: pronom demostratiu
nederlande:
aanwijzend ~a fingro: wijsvinger ~a fenestro: uitstalraam ~a pronomo: aanwijzend voornaamwoord
pole:
wskazujący, wystawowy
rumane:
arătând, expoziţie
ruse:
указательный ~a fingro: указательный палец ~a fenestro: витрина ~a pronomo: указательное местоимение
slovake:
ukazovací

montriĝi  

1.
Iĝi videbla: aperas herbo, montriĝas verdaĵoZ ; la luno montriĝis inter la nuboj.
2.
Iĝi evidenta: baldaŭ montriĝis malbonaj sekvoj (skribi, spiri).
3.
Sin montri: vi montriĝis malforta en tago de mizeroZ .
france:
se montrer 3. s'avérer
hispane:
aparecer, mostrar-se
katalune:
aparéixer, mostrar-se
nederlande:
1. zich vertonen 2. blijken 3. blijken
pole:
pojawiać się, ukazywać się, okazywać się, wydawać się, przebijać się, zjawiać się, pokazywać się, stawiać się
rumane:
apărea, se ivi, se arăta, părea, străpunge
ruse:
показываться, проявляться, проявиться

montrilo  

TEK Objekto servanta por montri2: montriloj de horloĝo.
ĉeĥe:
rafije, rafička, ručička (hodin a p.), ukazatel (směru), ukazovátko
france:
indicateur (objet)
hispane:
buscador, señalador
katalune:
busca, agulla (indicadora)
nederlande:
wijzer
pole:
strzałka, wskazówka, wskaźnik, indykator
rumane:
săgeată, ac, indicator, indiciu
ruse:
указатель, указка и т.п.
slovake:
ručička na hodinách, ukazovateľ

elmontri  

(tr)
1.
Eksteren montri: malpacienculo elmontras malsaĝeconZ ; lia saĝo elmontriĝisZ .
2.  
Plene montri VD:ekspozicii.
ĉeĥe:
dosvědčit, dávat najevo, jevit, osvědčovat, projevovat, předvést, ukázat, vykázat, výkazem prokázat, zaznamenat
france:
exhiber, faire preuve de
hispane:
demostrar, exteriorizar, manifestar
katalune:
demostrar, exterioritzar, manifestar
nederlande:
ten toon spreiden
pole:
wykazywać, pokazywać, objawiać, wystawiać
rumane:
arată, dezvăluie, demonstra, expune
ruse:
выказывать, демонстрировать
slovake:
dávať najavo, prejaviť, ukázať

fadenmontra

TEKS Tiom eluzita, ke oni vidas unuopajn fadenojn: li kutime dormis ĝis post la dek unua horo matene, iris al la banejo en faden-montra negliĝo garnita per oraj drakoj kaj en pantofloj kun flavaj kvastoj [9].
9. G. García Márquez, trad. F. de Diego: Cent Jaroj da Soleco, Fonto, 1992
france:
élimé, râpé (tissu)
hispane:
deshilachado, raído (tejido)
katalune:
esfilagarsat, desfilat
nederlande:
uitgerafeld
pole:
przetarty
rumane:
zdrobit
ruse:
изношенный

fingromontri

Direkti fingron montre al: ili gapis al ni, fingromontris al ni, ridaĉis al ni [10].
10. P. T. Justesen: Papilio, Malgranda Revuo, 1943
france:
montrer du doigt
pole:
pokazywać palcem
rumane:
arata cu degetul

sinmontrema, montriĝema  

Ŝatanta altiri la atenton; inklina paradi; glorama, malmodesta, vanta. VD:pavo, streĉi
france:
frimeur (adj.), poseur
hispane:
fanfarrón, exhibicionista, fatuo, vanidoso
katalune:
fanfarró, fatxenda, exhibicionista, fatu
nederlande:
ijdel, verwaand
pole:
chełpliwy
rumane:
lăudăros

vojmontrilo  

TRA Ĉevoja tabulo, kun indiko de la direktoj al atingeblaj lokoj: estas pli facile retrovi ion, kio situas je ... konataj vojoj, ol ion lokitan sur tereno, kie vojmontriloj mankas [11].
ĉeĥe:
ukazatel cesty, ukazatel směru
france:
panneau indicateur (de direction), panneau routier (de direction)
germane:
Straßenschild
hispane:
señal de indicación
katalune:
senyal d'indicació
nederlande:
wegwijzer
pole:
drogowskaz
rumane:
indicator
ruse:
дорожный указатель
slovake:
ukazovateľ cesty

administraj notoj

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas verkindiko en fonto.
~iĝi: Mankas verkindiko en fonto.
~ilo: Mankas dua fontindiko.
~ilo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
el~i: Mankas verkindiko en fonto.
sin~ema, ~iĝema: Mankas dua fontindiko.
sin~ema, ~iĝema: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.