*pli

*pli

(adverbo)
En grado aŭ kvanto supera je iu alia: ĉu vi deziras pli da pano? pli da okuloj, pli da certeco PrV ; la papero estas tre blanka sed la neĝo estas pli blanka [1]; lakto estas pli nutra, ol vino [2]; li estas pli stulta ol malica; nu, iru pli rapide [3]! du homoj povas pli multe fari ol unu [4]; li estas la pli aĝa el ambaŭ; plibeligi, plimultigi, pligrandigi; li amas lin pli, ol sin mem [5]; ne estas permesite al mi pli diriZ ; li ne vivos pli, ol unu tagon [6]; mi […] nenion pli postulus, krom ke oni montru al mi sindonecon kaj estimon [7]; [diru] nenion pli pri tio ĉi Hamlet ; mieno lia montris pli (plie1, pli ĝuste) suferon, sed ne koleron Hamlet ; mi pli volas (preferas) iri al [ŝi] BdV ; ne riproĉu vian amikon, ĉar vi mem pli multe meritas riproĉon FK ; li pli (prefere) drinkas ol laboras. VD:plu
afrikanse:
 beter
albane:
 më mirë
amhare:
 የተሻለ
angle:
 more
arabe:
 أفضل
armene:
 ավելի լավ
azerbajĝane:
 yaxşı
bengale:
 ভাল
birme:
 ပိုကောင်း
bosne:
 više
ĉeĥe:
 víc, více
dane:
 bedre
estone:
 rohkem
eŭske:
 hobeto
filipine:
 mas mabuti
finne:
 enemmän, (komparatiivin merkki, suurempaa määrää ilmaiseva partikkeli )
france:
 davantage, plus
galege:
 mellor
germane:
 mehr
guĝarate:
 સારી
haitie:
 pi bon
haŭse:
 mafi alhẽri
hebree:
 יותר, עוד
hinde:
 बेहतर
hispane:
 más
hungare:
 -bb (középfok), több, többet ~ da okuloj, ~ da certeco: több szem többet lát.
igbe:
 mma
irlande:
 níos fearr
islande:
 betur
itale:
 più
japane:
 良い
jave:
 luwih apik
jide:
 בעסער
jorube:
 dara
kanare:
 ಉತ್ತಮ
kartvele:
 უკეთესი
kazaĥe:
 жақсырақ
kimre:
 gwell
kirgize:
 сонун
kmere:
 កាន់តែប្រសើរឡើង
koree:
 
korsike:
 megghiu
kose:
 ngcono
kroate:
 više
kurde:
 baştir
latine:
 melius
latve:
 labᗑk
laŭe:
 ດີກວ່າ
litove:
 geriau
makedone:
 подобро
malagase:
 tsara kokoa
malaje:
 lebih baik
malajalame:
 മെച്ചപ്പെട്ട
malte:
 aħjar
maorie:
 pai
marate:
 चांगले
monge:
 zoo dua
mongole:
 сайн
nederlande:
 meer
nepale:
 राम्रो
njanĝe:
 bwino
okcidentfrise:
 mear
panĝabe:
 ਬਿਹਤਰ
paŝtue:
 ښه
pole:
 więcej, bardziej
portugale:
 mais (comparativo)
ruande:
 byiza
ruse:
 более, больше
samoe:
 sili
sinde:
 ڀلي
sinhale:
 වඩා හොඳ
skotgaele:
 nas fheàrr
slovake:
 viac
slovene:
 bolje
somale:
 fiican
ŝone:
 nane
sote:
 molemo
sunde:
 leuwih alus
svahile:
 bora
svede:
 mer
taĝike:
 хубтар
taje:
 มากกว่า
tamile:
 சிறந்த
tatare:
 яхшырак
telugue:
 మంచి
tibete:
 མང་ང་
tokipone:
 mute
ukraine:
 краще
urdue:
 بہتر
uzbeke:
 yaxshiroq
vjetname:
 tốt hơn
volapuke:
 -um
zulue:
 kangcono

plia

1.
Pli granda, en pli alta grado: Per tio oni atingas plian internaciecon de la ortografio [8]; de tiu tempo Zamenhof eksentis plian fidon VivZam ; Aliflanke, la plia rekonebleco internacia estas ĉe la landnomoj multe pli grava ol cetere [9].
2.
Aldona, ekstra: unu plia mortis; jen plian komplezon mi petas de vi; sur unu tia kubo staris plia malpli granda, kaj sur tiu tria [10]; akceptinte plian cenzuran oficon, li ĉiuvespere sub la lampo malligis dikan amason da fremdaj gazetoj VivZam ; se vi postulas nenion plian, mi povas facile plenumi vian volon [11]. VD:kroma, plua
8. E. Drezen, tr. N. Hohlov kaj N. Nekrasov: Mondolingvo: Tri jarcentoj da sercado, Leipzig: EKRELO, 1931
9. Kálmán Kalocsay: Waringhien Gaston: Plena Analiza Gramatiko de Esperanto, §344.
10. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XXIV
11. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Fabelo pri iu, kiu migris por ekkoni timon
angle:
 extra
ĉeĥe:
 další, navíc
finne:
 lisä-, muu, lisäksi tuleva
france:
 additionnel, de plus (supplémentaire), supplémentaire
germane:
 weiter, zusätzlich
hebree:
 נוסף
hungare:
 további, plusz, járulékos, extra
itale:
 addizionale, ulteriore, extra, supplementare
nederlande:
 extra, aanvullend
pole:
 dodatkowy, kolejny, dalszy
ruse:
1. больший 2. дополнительный
slovake:
 na viac, ďalší
ukraine:
 ще такий (же), додатковий

plie

1.
Krom tio: repagu per ĝia plena valoro kaj aldonu plie kvinonon de ĝi [12]; kaj plie, krom ĉio tio, hodiaŭ estas jam la tria tago, de kiam tio okazis [13]; unu paro de manoj plie ne montriĝis superflua por revuo, kiu bezonis vastan kunlaboradon Marta ; li opinias, ke la laboristaro povas emancipiĝi nur se ĝi estas tutmonde organizita, kaj ke plie tiu organiziteco povas esti trafa [14].
2.
Je pli alta grado: mi preĝas, ke via amo abundu ankoraŭ plie kaj plie [15]; multe plie la ŝajne malfortaj membroj de la korpo estas necesaj [16]; mi volas certigi vin, ke miaj aferoj plie efektiviĝis [17].
12. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Levidoj 6:5
13. La Nova Testamento, Luko 24:21
14. E. Lanti: Vortoj de k-do Lanti, ĉu unue SAT-anoj?
15. La Nova Testamento, Al la Filipanoj 1:9
16. La Nova Testamento, I. Korintanoj 12:22
17. La Nova Testamento, Al la Filipanoj 1:12
angle:
1. additionally 2. more
ĉeĥe:
 a pak, dál, kromě toho, mimoto, nadto, navíc
finne:
1. lisäksi 2. enemmän
france:
1. de plus (en outre), en outre, en plus (en outre) 2. à un plus haut degré
germane:
1. außerdem, zudem, dazu 2. mehr, in höherem Grad(e), in höherem Maß(e)
hebree:
1. בנוסף
hispane:
1. además
hungare:
1. ráadásul, sőt, azonkívül, amellett 2. jobban, inkább
itale:
1. in più 2. di più
nederlande:
1. daarenboven 2. eer
pole:
1. oprócz tego, nadto, ponadto 2. więcej, bardziej
ruse:
1. ещё, кроме того 2. в большей степени
slovake:
 mimo toho, na viac, ďalej
taje:
1. นอกจากนี้ 2. อย่างมากขึ้น
ukraine:
 далі, ще, крім того

pliigi

(tr)
Pligrandigi aŭ plimultigi: Vi pliigas mian grandecon kaj denove min konsolas [18]; dua eldono, revidita, korektita, pliigita Ifigenio ; pliigi enspezimpostojn [19]. VD:kreskigi, levi 4
angle:
 increase
ĉeĥe:
 množit, rozmnožit, zmnožit, zvětšit počet
finne:
 lisätä, kasvattaa
france:
 accroitre, augmenter (tr.)
germane:
 vermehren, erweitern
hebree:
 להוסיף \יסף\
hungare:
 fokoz, növel
itale:
 ingrandire (tr.), aumentare (tr.)
nederlande:
 vermeerderen
pole:
 zwiększać, powiększać
ruse:
 увеличить
slovake:
 množiť, rozmnožiť
taje:
 ทำให้มากขึ้น
ukraine:
 збільшувати, примножувати

pliiĝi

(ntr)
Iĝi pli granda, forta, abunda...: la donacoj multe pliiĝadis Hamlet ; tre malgranda aŭ eĉ tute mankanta pliiĝo de la sekrecio FK ; esprimo de pliiĝanta embaraso aperis sur lia vizaĝo [20].
20. I. Silone, trad. D. Mistretta: La sekreto de Luka, [vidita en 2018]
angle:
 increase
finne:
 lisääntyä, kasvaa, karttua
france:
 augmenter (intr.), croitre
germane:
 sich vermehren, sich vergrößern, sich erweitern
itale:
 ingrandirsi, aumentare (intr.)
pole:
 zwiększać się, powiększać się, rosnąć, wzrastać
ruse:
 увеличиться
taje:
 มากขึ้น

pliopo

Plimulto: en la pliopo de la homaj lingvoj (kaj ankaŭ en Esperanto) la konjunkcio „aŭ“ estas plursenca [21]; ASCII: sepbita kodo […] disponebla en la pliopo de la nunaj komputiloj [22].
angle:
 majority
ruse:
 большинство

*malpli

Adverbo montranta kvanton aŭ gradon malsuperan al iu alia: via pano estas malpli freŝa, ol mia [23]; malpli da havo, malpli da zorgoj PrV ; ju pli da bruo, des malpli da ĝuo PrV ; li estas malpli forta ol vi; mi volus malpli konvinki lin ol pripensigi lin pri tio.
afrikanse:
 minder
albane:
 më pak
amhare:
 ያነሰ
angle:
 less
arabe:
 أقل
armene:
 ավելի քիչ
azerbajĝane:
 az
bengale:
 কম
birme:
 နည်းသော
bosne:
 manje
ĉeĥe:
 méně
dane:
 mindre
estone:
 vähem
eŭske:
 gutxiago
filipine:
 mas
finne:
 vähemmän, ei niin (paljon kuin)
france:
 moins
galege:
 menos
germane:
 weniger, minder-
guĝarate:
 ઓછી
haitie:
 mwens
haŭse:
 kasa
hebree:
 פחות
hinde:
 कम
hispane:
 menos
hungare:
 kevésbé (középfok), kevesebb, kevesebbet
igbe:
 Mpekarị
irlande:
 níos lú
islande:
 minna
itale:
 meno (avv.)
japane:
 レス
jave:
 kurang
jide:
 ווייניקער
jorube:
 ti o kere
kanare:
 ಕಡಿಮೆ
kartvele:
 ნაკლებია,
kazaĥe:
 аздау
kimre:
 llai
kirgize:
 азыраак
kmere:
 តិច
koree:
 이하
korsike:
 menu
kose:
 ngaphantsi
kroate:
 manje
kurde:
 kêmtir
latine:
 minor
latve:
 mazᗑk
laŭe:
 ຫນ້ອຍ
litove:
 mažiau
makedone:
 помалку
malagase:
 kely kokoa
malaje:
 kurang
malajalame:
 കുറവ്
malte:
 inqas
maorie:
 iti iho
marate:
 कमी
monge:
 tsawg
mongole:
 бага
nederlande:
 minder
njanĝe:
 zochepa
okcidentfrise:
 minder
panĝabe:
 ਘੱਟ
paŝtue:
 لږ
pole:
 mniej
ruande:
 munsi
ruse:
 менее, меньше
samoe:
 itiiti
sinde:
 گهٽ
sinhale:
 අඩු
skotgaele:
 nas lugha
slovake:
 menej
slovene:
 manj
somale:
 yar
ŝone:
 zvishoma
sote:
 nyane
sunde:
 langkung sakedik
svahile:
 chini ya
svede:
 mindre
taĝike:
 камтар
taje:
 น้อยกว่า
tamile:
 குறைவான
tatare:
 Кимрәк
telugue:
 తక్కువ
tibete:
 ཉུང་ཉུང་
tokipone:
 lili
ukraine:
 менше
urdue:
 کم
uzbeke:
 ozroq
vjetname:
 ít
zulue:
 esingaphansi

malplia

Malpli granda, en malpli alta grado: Manko de sufiĉa dormado kondukas al malplia sekrecio de leptino [24]; komplekso de malplia valoro [25]; Nenio malplia venigus viron dum tia tago kaj tia horo [26]. ANT:plia1
24. CHO Sung Ho: KOVIMO: Pandemia obezeco, Monato, №012868
25. Dragutin WRANKA: La recenzo, Norda Prismo, 58:1
26. A. Conan Doyle, tr. Trevor Steele: La kvin oranĝsemoj, La aventuroj de Ŝerloko Holmso. Kaliningrado: Sezonoj, 2014
angle:
 lesser
ruse:
 меньший

malpliigato

1.
Kio aŭ kiu spertas malpliiĝon.
2.
MAT Unua termo en subtraho: ĉe la subtraho: `9-6=3` oni diras, ke `9` estas la malpliigato, `6` estas la subtrahanto, `3` estas la diferenco [27].
angle:
1. thing being reduced, reduct 2. minuend
ĉeĥe:
 menšenec
germane:
2. Minuend
itale:
2. minuendo
pole:
2. odjemna
ruse:
2. уменьшаемое
slovake:
 menšenec
ukraine:
 зменшуване (ім.)

malpliigi

(tr)
Malgrandigi la kvanton, la nombron, la intenson...: en kelkaj okazoj la sekrecio, anstataŭ esti pliigita, ŝajnas eĉ malpliigita [28]; inflamo aŭ brulumo estas malbona stato de iu organo de la korpo, karakterizita per plialtiĝo de la temperaturo, ŝvelo, ruĝeco, doloro, malpliigita funkciado [29].
28. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 5, el la vivo kaj sciencoj, kronika katara konjunktivito, (el la libro de profesoro E. Fuchs)
29. Vikipedio, Inflamo
angle:
 decrease
ĉeĥe:
 zmenšit
finne:
 vähentää, supistaa
france:
 réduire, restreindre
germane:
 verringern
itale:
 ridurre, rimpicciolire (tr.)
pole:
 zmniejszać, pomniejszać, umniejszać
ruse:
 уменьшить
slovake:
 zmenšiť
taje:
 ทำให้น้อยลง
ukraine:
 зменшувати, применшувати

malpliiĝi

(ntr)
Iĝi pli kaj pli malforta, malgranda, malmulta: la nombro de la senkleruloj multe malpliiĝis; la akvo konstante malpliiĝadis ĝis la deka monato [30]; iom post iom la rapideco de la ĉevalo malpliiĝis [31]. VD:fali 5, malaltiĝi, malfortiĝi
angle:
 decrease
finne:
 vähetä
france:
 diminuer
itale:
 ridursi, rimpicciolire (intr.)
pole:
 zmniejszać się, pomniejszać się, kurczyć się
ruse:
 уменьшиться
taje:
 น้อยลง

pli kaj pli, ĉiam pli

Kreske laŭ la paso de la tempo: tiu homo grandiĝis kaj ĉiam pli kaj pli grandiĝadis, ĝis li fariĝis tre granda [32]; la sonado de la korno fariĝadis ĉiam pli kaj pli forta [33]; mi amas vin pli kaj pli [34]; la neĝo falis ĉiam pli dense [35].
32. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 26:13
33. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Eliro 19:19
34. Claude Piron: Lasu min paroli plu!, 3 „amdeklaro“
35. C. Dickens, trad. L. L. Zamenhof: La Batalo de l' Vivo, 1891
angle:
 more and more
ĉeĥe:
 víc a víc
finne:
 yhä enemmän
france:
 de plus en plus
germane:
 immer mehr, mehr und mehr
itale:
 sempre più
pole:
 coraz bardziej, coraz więcej, coraz mocniej
slovake:
 viac
taje:
 ค่อย ๆ เพิ่มขึ้น

pli-malpli, pli aŭ malpli

Proksimume, ne tute ekzakte: la lernolibroj, kiujn mi eldonis mem, estas […] faritaj nur por homoj pli-malpli instruitaj DL ; baldaŭ ni havos unuforman pli malpli plenan vortaron DL ; pli aŭ malpli frue la ridantoj venos al ni DL ; la lingvo estos pli aŭ malpli senerara, ĉar ĝis tiu tempo ĝi jam estos trairinta la juĝon de l' tuta mondo DL .
angle:
 more or less
germane:
 mehr oder weniger
hispane:
 mas o menos
ruse:
 более-менее
taje:
 โดยประมาณ
ukraine:
 більш-менш

administraj notoj

~: Mankas verkindiko en fonto.
mal~igato: Mankas dua fontindiko.