tradukoj: be bg br ca cs de el en es fr hu it nl no pl pt ru sk sv tr vo zh

*labor/i PV

*laboriTEZ

(ntr)
EKON Korpe aŭ spirite peni por produkti aĵon, plenumi taskon, rezultigi efikon: labori en fabriko, oficejo, pri terkulturo; labori super malfacila tasko, super verko, romano, teksilo[1], super la stabloZ; la homaro, por kies bono ni laborasZ; tiuj, kiuj volas labori super la lingvo internaciaZ.

laboro Vikipedio

1.
Ago labori, rezulto de tia ago: laboro kondukas al honoro kaj oroPrV.
2.TEZ
FIZ Fizika grando, egala al la integralo de skalara produto de forto, aplikita al korpo, per la infinitezima movo, kiun ĝia efiko produktas sur la korpo: laboro de konstanta forto, aplikita al korpo, kiu moviĝas laŭ la direkto de la forto, egalas al produto de la forto per la trairata distanco; laboro estas unu el la formoj de energio. VD:ĵulo, povo.

laborantoTEZ

Iu, kiu laboras:
a)
EKON Por vivteni sin: dolĉa estas la dormo de laboranto, ĉu li manĝas malmulte aŭ multe; sed trosateco ne lasas la riĉulon dormi [2]; kiel malprudenta mi estis, [pensante], ke mi bezonas nur iri kaj diri, ke mi deziras labori, kaj mi jam estos akceptita en la vicon de la laborantoj Marta. VD:dungito
b)
ESP(arkaismo) Por Esperanto: el la laborantoj de la unua tempo tre multaj jam delonge plu ne vivas, [aliaj] malaperis el nia anaro [3].

laborantaroTEZ

Tuto de la laborantoj: la anoncoj en Brusela gazetoj, laŭ la tiamaj diroj, estis legitaj de vere multaj homoj en la EU-laborantaro [4]; laboro ekamasis kaj do necesis propra ejo kaj laborantaro [5]. VD:dungitaro, personaro

laboremaTEZ

Volonte laboranta.

laborestroTEZ

EKONPIV1BEE Supera laboristo estranta la laboron de la aliaj, ofte majstro.

laboritaĵo, laboraĵo

EKON Produkto de la laborado: laboraĵo de artistoZ.

laboristo, laboruloTEZ Vikipedio

1.
EKON Homo, kiu laboras: la laboristoj de la penso.
2.TEZ
Homo, kiu metie kaj korpe laboras por akiri vivrimedojn: kampolaboristo; la laborista klaso. VD:proleto

ellabori

(tr)
Estigi, produkti per sia laboro; prilabori ion por ĝin meti en difinitan staton: mi ellaboris projekton de korporacia organizacioZ; vergo doloras, sed saĝon ellaboras PrV; nur la uzo iom post iom ellaboros por tiuj detaloj difinitajn regulojnZ; ellabori al si la opinion, ke...Z; ĝi devas ellaboradi en la junuloj amon al honesta laboro kaj abomenon por frazistecoZ; tio, kion li diris en siaj oficialaj kongresparoladoj, estis antaŭe ellaborita kaj preparita tre precize kaj singardeme.

kunlaboriTEZ

(ntr)
Partopreni kun aliaj personoj en komuna laboro: kunlabori en gazeto, kun konata aŭtoro pri teatra verko. VD:kontribui

kunlaboroTEZ

Partopreno en komuna laboro de pluraj personoj por komuna celo.

mallaboremaTEZ

Ne volonte laboranta.

perlaboriZ, laborakiriTEZ

(tr)
Akiri ion per sia laboro: ŝi devis perlabori la vivrimedojn de la tuta familio.

prilaboriTEZ

(tr)
Labori super io; fari la necesan laboron por meti ion en taŭgan staton: prilabori kampon, projekton (trapensi), verkon; vi ne prilaboris sufiĉe vian talentonZ; belaspekta, delikata prilaboritecoZ de juvelo, vazo (fasono); prilaborita mensoZ; (figure) prilabori iun per bastonoZ (bastoni).

senlabora

PIV1BEE
EKON Estanta sen laboro, ĉu pro nevolo aŭ pro manko de laborofertoj.

senlaboreco Vikipedio

1.
Stato de tiu, kiu vole ne laboras: senlaboreco (mallaboremo) estas patrino de ĉiuj malvirtoj PrV.
2.
EKON Manko de laboro; stato de tiu, kiu restas sen laboro malgraŭ sia volo: disdoni monhelpon por senlaboreco; la nombro de la senlaboruloj multe kreskis en la lando.

senlaborulo

Persono, kiu ne havas laboron.

cerblaboristoTEZ

EKONBEE Laboristo havanta plej ofte oficejan laboron, kiu ne multe postulas fizikan forton, sed multe da edukado.

ekstra laboro

EKON Laboro, kiun salajrulo plenumas pluse al la kontraktita kvanto: laŭ regulo, la alilandaj kuiristoj laboras kvin tagojn kaj duonon semajne, fakte ili ofte faras ekstran laboron [6].

Internacia Labor-Organizaĵo (ILO) TEZ Vikipedio

ManPol
EKON Speciala organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj, kiu celas akceli la socialan justecon per plibonigoj de la viv- kaj labor-kondiĉoj: spertuloj de la Internacia Labor-Organizaĵo (ILO) asertas, ke la nova jarmilo komenciĝis sen solvo por unu el la plej gravaj problemoj de la antaŭa: la senĉesa kresko de senlaboreco. [7].

kamplaboristoTEZ

EKONBEE Laboristo, kiu prizorgas kampojn, bredatajn bestojn, fruktarbarojn kaj similajn.

konstrulaboristo

KON Homo, kiu laboras en konstruejo, plenumante taskojn: Johano daŭrigas sian laboron en la forĝejo, Eriko estas en la gisejo kaj Ejnar inter la konstrulaboristoj [8].

konstrulaboro

KON Plenumo de konstruado en difinitaj loko kaj tempo: en Daresalamo konstrulaboro okazas en preskaŭ ĉiu kvartalo [9].

lignolaboristoTEZ

EKONBEE Laboristo laboranta pri la liverado de ligno produktita el arboj, plej ofte en arbaro.

manlaboro

EKON Laboro farata permane aŭ pli ĝenerale perkorpe: manlaboro ... konsistis precipe el ŝtofkolorigado kaj vizaĝpentrado [10].

manlaboristo

EKON Laboristo laboranta permane, en fabrikado, riparado, produktado de aĵoj: ilia sinteno enhavas ion subtile nobelan, eĉ en la plej humila manlaboristo [11].

peza laboro

BEE
EKON Laboro, kiu postulas grandajn korpajn fortojn kaj energion.

punlaboro

JUR Deviga laboro, kiun kulpulo estas kondamnita fari.

punlaborejoTEZ

JUR Malliberejo, en kiu restantoj plenumas devigajn, ordinare pezajn laborojn.

labordonantoTEZ

EKONPIV1 Persono, kiu dungas laboristojn. VD:dunganto

laborkapabla

EKONBEE Fizike kapabla fari iun profesian laboron.

laborloko

EKONPIV1 Loko, kiu estas indikita en laborkontrakto kaj kie laboristo regule laboras.

tradukoj

anglaj

~i: work, labor; ~ema: hardworking, industrious, assiduous, sedulous; ~estro: overseer, foreman; ~isto, 2.: laborer, working man; el~i: work out in detail, develop, ellaborate, treat at length; kun~i: collaborate; sen~a: unemployed, out of work; cerb~isto: brain worker; Internacia L~-Organizaĵo: International Labour Organisation, ILO; kamp~isto: agricultural worker; ligno~isto: wood worker; peza ~o: hard work; ~donanto: employer; ~loko: place of employment.

belorusaj

~i: працаваць, рабіць; ~o 1.: праца; ~o 2.: работа; ~ema: працавіты; ~itaĵo, : прадукт, выраб, праца; ~isto, 1.: працаўнік; ~isto, 2.: працоўны (наз.); el~i: выпрацоўваць, распрацоўваць; kun~i: супрацоўнічаць; mal~ema: лянівы, гультаяваты; per~i, : зарабляць; pri~i: апрацоўваць; sen~eco: беспрацоўе; Internacia L~-Organizaĵo: Міжнародная арганізацыя працы, МАП; pun~o: прымусовыя работы, катарга; ~donanto: працадаўца; ~kapabla: працаздольны; ~loko: месца працы.

bretonaj

~i: labourat; ~o: labour; ~ema: labourus, oberiant; ~estro: mestr-micherour; ~isto, : labourer, micherour; el~i: danzen; kun~i: kenlabourat; kun~o: kenlabour; mal~ema: didalvez, lezirek; per~i, : gounit; pri~i: labourat, merat; sen~a: dilabour; sen~eco 1.: dioberiantiz; sen~eco 2.: dilabour; Internacia L~-Organizaĵo: Aozadur Etrebroadel al Labour; kamp~isto: devezhour, mevel; ligno~isto: koadour, koataer; peza ~o: labour tenn; pun~ejo: galeoù; ~donanto: goprer, implijer; ~kapabla: barrek da labourat; ~loko: lec'h labour. ~ista klaso: renkad al labourerien; sen~ulo: dilabourad.

bulgaraj

~o: работа.

ĉeĥaj

~i: pracovat; ~i: makat, pracovat; ~o: práce, činnost; ~anto: pracovník, pracující; ~ema: pilný, pracovitý; ~estro: předák; ~isto, : pracovník, pracující; el~i: obrábět, opracovat, upravit, zdokonalit, zpracovat; kun~o: součinnost; mal~ema: líný; pri~i: obrábět, opracovat, upravit, zdokonalit, zpracovat; sen~a: bez práce (adj.), bezpracný, nezaměstnaný; sen~eco: nezaměstnanost; sen~ulo: nezaměstnaný (čl.); kamp~isto: zemědělský dělník; konstru~isto: stavební dělník; man~o: manuální práce, rukodělba, ruční práce; man~isto: dělník, manuální pracovník; pun~o: práce z trestu; pun~ejo: trestnice; ~donanto: zaměstnavatel; ~kapabla: dělný, výkonný; ~loko: místo výkonu práce, pracoviště.

ĉinaj

~i: 劳动 [láo dòng].

francaj

~i: travailler; ~o: travail; ~anto a: travailleur, employé; ~antaro: personnel, effectif, employés; ~ema: courageux, travailleur; ~estro: chef d'atelier, chef d'équipe (au travail); ~isto, : ouvrier, travailleur; el~i: élaborer; kun~i: collaborer; kun~o: collaboration; mal~ema: paresseux; per~i, : acquérir, gagner; pri~i: façonner, travailler; sen~a: chômeur (adj.), sans emploi; sen~eco 1.: oisiveté; sen~eco 2.: chômage; cerb~isto: travailleur intellectuel; ekstra ~o: heures supplémentaires; Internacia L~-Organizaĵo: Organisation Internationale du Travail, OIT; kamp~isto: ouvrier agricole, travailleur agricole; konstru~isto: ouvrier du bâtiment; konstru~o: travaux publics; ligno~isto: forestier (subst.); man~o: travailleur manuel; man~isto: travailleur manuel; peza ~o: travail pénible; pun~o: travaux forcés; pun~ejo: bagne; ~donanto: employeur, patron; ~kapabla: apte au travail; ~loko: lieu de travail. ~ista klaso: classe ouvrière; pri~iteco: facture; sen~ulo: chômeur.

germanaj

~i: arbeiten; ~o 1.: Arbeit, Arbeiten, Werken; ~o 2.: Arbeit; ~ema: arbeitsam, fleißig; ~estro: Vorarbeiter; ~itaĵo, : Werk, Produkt, Arbeitsergebnis; ~isto, 1.: Arbeitender; ~isto, 2.: Arbeiter; el~i: ausarbeiten; kun~i: zusammenarbeiten, mitarbeiten; kun~o: Zusammenarbeit, Mitarbeit; mal~ema: faul; per~i, : sich erarbeiten, sich verdienen; pri~i: bearbeiten; sen~a: arbeitslos, beschäftigungslos; sen~eco 2.: Arbeitslosigkeit; cerb~isto: Kopfarbeiter; Internacia L~-Organizaĵo: Internationale Arbeitsorganisation, IAO; kamp~isto: Landarbeiter, landwirtschaftlicher Arbeiter; ligno~isto: Waldarbeiter; peza ~o: harte Arbeit, schwere Arbeit; pun~o: Strafarbeit, Zwangsarbeit; ~donanto: Arbeitgeber; ~kapabla: arbeitsfähig; ~loko: Arbeitsplatz.

grekaj

~i: δουλεύω, εργάζομαι; ~o: δουλειά, εργασία; ~ema: δουλευταράς; ~isto, : εργαζόμενος; el~i: επεξεργάζομαι, κατεργάζομαι; kun~i: συνεργάζομαι; mal~ema: τεμπέλης, χαραμοφάης; sen~eco: ανεργία.

hispanaj

~i: trabajar; ~o: trabajo; ~ema: trabajador (adj.); ~isto, : trabajador (nomb.); kun~i: colaborar; Internacia L~-Organizaĵo: Organización Internacional del Trabajo, OIT.

hungaraj

~i: dolgozik, működik; ~o: munka, dolog, működés; ~ema: dolgos, szorgalmas, munkaszerető; ~estro: munkavezető, pallér, csoportvezető, előmunkás; ~itaĵo, : termék, elkészült munka, munkadarab; ~isto, 1.: dolgozó; ~isto, 2.: munkás; el~i: kidolgoz; kun~i: együttműködik; kun~o: együttműködés; mal~ema: lusta, henye, munkakerülő; per~i, : keres; pri~i: kidolgoz, megmunkál; sen~a: munkanélküli; sen~eco 1.: semmittevés; sen~eco 2.: munkanélküliség; cerb~isto: szellemi dolgozó; Internacia L~-Organizaĵo: Nemzetközi Munkaügyi Szervezet, ILO; kamp~isto: mezőgazdasági munkás; ligno~isto: erdőmunkás, fakitermelő; peza ~o: nehéz munka; pun~o: kényszermunka; pun~ejo: fegyenctelep, fegyintézet, kényszermunkatábor; ~donanto: munkaadó; ~kapabla: munkaképes; ~loko: munkahely. ~ista klaso: munkásosztály; pri~iteco: kidolgozottság, kivitel.

italaj

~i: lavorare.

katalunaj

~i: treballar, laborar; ~o 1.: labor, ocupació, feina; ~o: treball; ~anto a: treballador, assalariat; ~anto b: esperantista; ~antaro: plantilla, personal; ~ema: treballador, laboriós, diligent; ~estro: mestre, cap, encarregat, superior; ~itaĵo, : producte, obra, manufactura; ~isto, 1.: productor, creador; ~isto, 2.: obrer, assalariat; ~isto, : treballador; el~i: elaborar, produir, confeccionar; kun~i: col·laborar, cooperar, concórrer; kun~o: col·laboració, cooperació; mal~ema: dropo, gandul, mandrós; per~i, : aconseguir, guanyar-se, adquirir; pri~i: cultivar, formar, modelar; sen~a: desocupat; sen~eco 1.: mandra, ociositat; sen~eco 2.: desocupació; cerb~isto: treballador mental, treballador intel·lectual; ekstra ~o: treball extra, hores extres; Internacia L~-Organizaĵo: Organització Internacional del Treball, OIT; konstru~isto: obrer, operari, manobre; konstru~o: obra, treball de construcció; ligno~isto: llenyataire; peza ~o: treball dur; pun~o: treballs forçats; pun~ejo: establiment de treballs forçats, colònia penal; ~donanto: patró, cap, empresari; ~kapabla: vàlid, apte (per a treballar); ~loko: lloc de treball. ~ista klaso: classe obrera.

nederlandaj

~i: werken; ~o: werk, arbeid; ~ema: ijverig; ~itaĵo, : werkstuk; ~isto, : arbeider; el~i: uitwerken; kun~i: samenwerken; mal~ema: lui, werkschuw; per~i, : verdienen; pri~i: bewerken; sen~a: werkloos; sen~eco: werkloosheid; Internacia L~-Organizaĵo: Internationale Arbeidsorganisatie, IAO; pun~o: dwangarbeid, strafwerk; ~donanto: werkgever.

norvegaj

~i: jobbe, arbeide; ~o: jobb, arbeid; ~anto a: arbeider; ~ema: ivrig; ~estro: arbeidsleder, formann; ~isto, : arbeider; el~i: utarbeide; kun~i: samarbeide; kun~o: samarbeid; mal~ema: lat; pri~i: bearbeide; sen~a: arbeidsledig; sen~eco: arbeidsledighet; kamp~isto: landarbeider; ~donanto: arbeidsgiver; ~loko: arbeidsplass.

polaj

sen~ulo : bezrobotny.

portugalaj

~i: trabalhar; ~o: trabalho; ~ema: trabalhador; ~isto, : trabalhador; el~i: elaborar; kun~i: colaborar; mal~ema: preguiçoso; sen~eco: desemprego; Internacia L~-Organizaĵo: Organização Internacional do Trabalho, OIT.

rusaj

~i: работать, трудиться; ~o 1.: труд; ~o: работа; ~ema: трудолюбивый; ~estro: мастер, бригадир, прораб, старший рабочий; ~itaĵo, : продукт, изделие, труд, работа; ~isto, 1.: работник, труженик; ~isto, 2.: рабочий (сущ.); el~i: выработать, разработать; kun~i: сотрудничать; kun~o: сотрудничество; mal~ema: ленивый; per~i, : заработать, зарабатывать; pri~i: обработать, обрабатывать; sen~a: безработный (прил.); sen~eco: безработица; cerb~isto: работник умственного труда; Internacia L~-Organizaĵo: Международная Организация Труда, МОТ; kamp~isto: сельскохозяйственный рабочий, батрак; peza ~o: тяжёлый труд; pun~o: каторга, принудительные работы; pun~ejo: каторга, исправительно-трудовой лагерь; ~donanto: работодатель; ~kapabla: работоспособный, трудоспособный; ~loko: рабочее место. ~ista klaso: рабочий класс.

slovakaj

~i: pracovať, robiť, účinkovať; ~o: práca; ~anto: pracovník; ~ema: pracovitý, robotný; ~estro: predák, vedúci; ~isto, : pracovník, pracujúci; el~i: opracovať, spracovať, zdokonaliť; kun~i: spolupracovať; kun~o: súčinnosť; mal~ema: lenivý; pri~i: opracovať, spracovať, zdokonaliť; sen~a: nezamestnaný; sen~eco: nezamestnanosť; sen~ulo: nezamestnaný; kamp~isto: poľnohospodársky robotník; konstru~isto: stavebný robotník; man~o: ručná práca; man~isto: robotník; pun~o: nútená práca; pun~ejo: trestnica; ~donanto: zamestnávateľ; ~kapabla: pracovitý, robotný; ~loko: pracovisko.

svedaj

~i: arbeta; ~o: arbete; ~anto a: arbetare; ~estro: arbetsledare, förman; ~isto, : arbetare; kun~i: samarbeta; kun~o: samarbete; mal~ema: arbetsskygg, lat, slö; ~donanto: arbetsgivare; ~kapabla: arbetsför; ~loko: arbetsplats.

turkaj

~i: çalışmak; ~o: ; ~antaro: personel; ~ema: çalışkan; ~estro: şef; ~isto, : işçi; kun~i: işbirliği yapmak; kun~o: işbirliği; mal~ema: tembel; pri~i: şekillendirmek, biçimlendirmek; sen~a: işsiz; sen~eco 2.: işsizlik. ~ista klaso: işçi sınıfı.

volapukaj

~i: völigön; ~o: völig.

fontoj

1. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La novaj vestoj de la reĝo
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Predikanto 5:12
3. L. L. Zamenhof: Paroloj, Malferma parolado de la 8a UK en Kraków (1912-08-11)
4. [K. Kniivilä]: Phillipson publike elpaŝis por Esperanto, libera folio, 2006-05-14
5. L. Borčić: Por la orfoj kaj plorantoj, La Ondo de Esperanto, 2002:6 (92)
6. -: El Ĉinaj Gazetoj, El popola Ĉinio, 1998-03
7. E. Georgiev: Komputika teknologio helpos al la senlaboruloj, Monato, 2001:05
8. S. Engholm: Vivo vokas, 1946
9. A. Dagmarsdotter: Vojaĝo suden, Monda Asembleo Socia, 2007-03-30
10. L. Ladeira: Eĉ dek portugalaj junuloj en PSI’28, Nia Bulteno, 2012-04 kaj 05 (94)
11. C. Piron: Ĉu vi kuiras ĉine?, 1976

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~ema: Mankas dua fontindiko.
~ema: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~estro: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~itaĵo, : Mankas verkindiko en fonto.
~isto, : Mankas dua fontindiko.
~isto, : Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
el~i: Mankas verkindiko en fonto.
kun~i: Mankas dua fontindiko.
kun~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kun~o: Mankas dua fontindiko.
kun~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~ema: Mankas dua fontindiko.
mal~ema: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
per~i, : Mankas verkindiko en fonto.
pri~i: Mankas verkindiko en fonto.
sen~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
sen~ulo: Mankas dua fontindiko.
sen~ulo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
cerb~isto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kamp~isto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
ligno~isto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
peza ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
pun~o: Mankas dua fontindiko.
pun~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
pun~ejo: Mankas dua fontindiko.
pun~ejo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~donanto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~kapabla: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~loko: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


administraj notoj

pri ~i:
    Ŝajnus al mi pli logike ne kovri ĉiujn sencojn de ~i
    per la fako EKON kaj konservi ĝin nur por speciala faka
    senco (sub ~i aŭ ~o). [MB]
  
pri ~anto:
    Restas por klarigi la nuancon inter ~anto k ~isto. Ne temas pri tio,
    ke la ~anto ~us neprofesie!
    [MB]
  

[^Revo] [labor.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.53 2016/01/20 21:10:15 ]