tradukoj: be ca cs de el en es fr hu it ku nl pl pt ru vo

^*liber/a

^*libera

1.

Ne ĝenata de baro, de fremda volo, de ekstera trudo: vi estas libera decidi, akcepti, rifuzi; libera decido; havi liberan elekton^Z; libera volo; libervola.

a)

Ne submetita al iu materia aŭ morala baro: libera kiel birdo aera^Z; lasi la hundon libera en la korto; post dutaga aresto li estis libera; gardi la liberajn movojn de siaj membroj; libera je katenoj; ŝia mano estas ankoraŭ libera (ŝi estas nek edzinigita nek fianĉinigita); mi purigis mian koron, mi estas libera de mia peko^Z; esti libera de maltrankvileco^Z, de zorgoj, pasioj; libera de ŝuldoj, de ĉiu devo, de sia promeso; vi estos tute liberaj de partoprenado en la deficito; Esperanto estas libera je ĉiuj esceptoj; la libro ne estas libera je tiu malbonaĵo; kapabli liberan (facilan kaj fluan) paroladon de Esperanto. facila, kvita, ne malhelpata, senĝena ¹

b)

Ne submetita al politika dependeco: libera civitano; en la suda Afriko, en la libera regno Oranĝo [1]. aŭtonoma

c)

Ne submetita al iaj specialaj kondiĉoj: la eniro en la ekspozicion estas libera (al ĉiuj permesata, senpaga); libera trafiko (plene permesita, sen doganoj kaj formalaĵoj); libera industrio; Esperanto estas libera apartenaĵo al la tuta mondo^Z; libera verso (ne observantaj la samecon de la verspiedoj). senbara, senceremonia, senembarasa, senĝena, senregula

d)

(pri spaco, tempo, homo) Neokupita, disponebla: ĉu la seĝo estas libera? la vojoj fariĝu liberaj [2]; lasu liberan interspacon inter unu aro kaj alia^Z; la vespero restos libera por la vizito de la urbo; li ... ne havis eĉ unu minuton liberan [3]; havi neniun liberan tempon; mi ne povos ĉeesti la morgaŭan kunvenon ĉar mi ne estos libera. vakanta

arbitra, laŭplaĉe, nedevigita, libervola, spontanea

2.

(p.p. subaro de modulo aŭ vektora spaco) Kies elementoj estas lineare nedependaj: subaro, al kiu apartenas la nula vektoro, ne estas libera. bazo

libere

En maniero libera: libere agi, decidi; nian lingvon ĉiu povas libere uzi por iu ajn celo; pripensu tion memstare, libere de ĉia fremda influo; pri propra afero neniu juĝas libere (senpartie) [4]; libere sur ŝiaj ŝultroj falis la haroj; tiam mi spiris pli libere; mi petas ke vi libere (senĝene) diru vian opinion; lasi libere flui la kritikojn; ĉiun libron, verkitan en la lingvo internacia, libere (sen malhelpo, facile) povas, kun vortaro en la mano, legi ĉiu [5]; en tiu lernejo oni povas libere instrui Esperanton; ĉiu povas libere eldoni verkojn en Esperanto; vivu mizere, sed vivu libere [6].

libero

libereco

Stato de iu aŭ io, kiu estas libera: provi reakiri sian liberecon^B; la politika, komerca, gazetara libereco; mi salutas vin, lando de la libereco^Z; batali por la libereco de la homaj rajtoj^Z; lasi al ĉiu homo plenan liberecon havi tian internan kredon, kiu ŝajnas al li plej bona^Z; preni al si la liberecon ...i^Z; pli bona pano sen butero ol kuko sen libero [8].

liberigi

Meti en liberan staton: liberigi malliberulon, sklavon; li retenis ŝin per la brako sed ŝi liberigis sin^Z; la ŝipanaro kun estimego liberigis al li vojon [9]; liberigi la vojon de ŝtonoj^Z; liberigi iun el sklaveco^Z, de timo, de lia promeso, de mensoga akuzo, de siaj ŝuldoj; liberigita de ĉia respondeco^Z, de duboj; klera homo liberigita de ĉia antaŭjuĝo; liberigi la lingvon de senutila balasto; ellerninte unu sufikson ni estas liberigitaj de la lernado de granda serio da vortoj^Z; tiu diplomo liberigas de militista servado; sin liberigi de (aŭ el sub) fremda jugo; la naciliberiga movado disvolviĝas. emancipi, forliberigi, forskui, malsklavigi

liberiĝi

Seniĝi je baroj, malhelpoj, trudoj: la ... infanoj liberiĝis de la lernejo kaj de mateno ĝis vespero vivas laŭ propra plaĉo [10].

forliberigi

Liberigi de la devo resti ie, ĉe iu okupo, en iu stato: la juna knabino forliberigis la veturigiston, kiu enportis en la ĉambron du malgrandajn pakaĵetojn [11]; se li elbatos denton de sia sklavo, li forliberigu tiun kompense pro la dento [12]; se oni forliberigus ŝin por tiu lernohoro [de Kristana religio], tio ĉe la aliaj infanoj eble povus veki malkontentecon [13]. eksigi, maldungi

mallibera

Ne havanta liberon. brido, ĉeno, jugo, kateno, sklavo, trudi

malliberejo

Domo destinita por enŝlosi arestitojn aŭ kondamnitojn: la gardisto de la malliberejo restas muta por ĉiuj liaj demandoj [14]. kaĝo, karcero

malliberigi

Senigi je laŭvola irado, agado: oni do lin arestis, liajn skribojn forbruligis, lin mem malliberigis [15].

malliberulo

Iu, kiu estas tenata mallibera, kiu ne povas libere iri: ĉe tiu festo la provincestro kutimis liberigi al la homamaso unu malliberulon [16].

      Mi ne trovis aŭtoritatan fonton por tiu termino.
      MatVort konas "libera", sed sen precizigo pri la
      senco. [MB]