tradukoj: be cs de el en es fr hu it nl pl pt ru tp vo zh

^*hav/i

^*havi

1.

Porti: havi bastonon ĉe la mano kaj ĉapelon sur la kapo; arbo havanta foliojn, fruktojn.

2.

Posedi, disponi ion kiel propraĵon: havi domon, monon, liton, ĉambron, ĉevalon, riĉaĵojn; havi panon freŝan, plumon por skribi; ne rifuzu al via proksimulo, se vi havas (tion, kion li bezonas) ĉe vi^Z; vi ne havos per kio pagi [1]; havi (ricevi) ion de iu; (figure) havi ion dirotan, ion por diri; havi respondon tute pretan.

3.

Posedi, prezenti ian konkretan karakterizaĵon, ian propran aspekton: havi barbon, dikan korpon, ĉiujn dentojn; domo havanta tri etaĝojn; Parizo havas belajn monumentojn; tiu libro havas sesdek paĝojn [2]; la diamanto havas belan brilon [3]; havi rompitan brakon, la manojn malpuraj(n); havi fortan fundamenton; parko havanta muron.

4.

Posedi apartan abstraktan econ; esti ...a; esti en ia stato; sperti iun senton: ne ĉiuj homoj havas egalan karakteron; havi afablecon, kapablon, indon, meriton, mankon, saĝan spiriton, bonan apetiton; havi ĝojon, ĉagrenon, esperon, malamon, febron, kapdoloron^B, bonan intencon, timon, honton, la forton fari; havu fidon!; havi tridek jarojn^B; havu ĝojon de la edzino [4]; tablo havanta unu metron da longo; tiu vorto havas signifon de mezuro [5]; nia kongreso havas nenion komunan kun aferoj politikaj [6].

5.

Esti en interrilato, en kunestado kun: havi patron, du filojn, servistojn, gastojn, kamaradon, estron; havi iun kiel amikon.

6.

Ĝenerale interrilati kun io: (frazaĵo) kiun daton ni havas hodiaŭ?; (frazaĵo) kian veteron ni havas hodiaŭ?; havi proceson kun iu; havi plenumotajn devojn; havi multe da amikoj; havi sufiĉe por trinki.

hav(aĵ)o

Tio, kion oni posedas: li malŝparis grandan parton de sia hav(aĵ)o; havo, kiun vi rabis de malriĉuloj, estas en viaj domoj [7]; pri havo najbara oni estas malavara[8].

bonhava

Posedanta sufiĉan havon; povanta vivi komforte.

bonhavo

1.

Eco de iu bonhava.

2.

Disponebla havaĵo ĉe konto aŭ bilanco.

havigi

Helpi al iu, por ke li ricevu aŭ atingu ion, alporti, doni, liveri: havigi al infano belajn bildojn; havigi al iu situacion, konfidon; havigi al si monon, plezuron.

enhavi

1.

Havi en si: tiu vortaro enhavas ĉiujn komune uzatajn vortojn; mia ĵurnalo enhavis artikolon pri Esperanto; la vilaĝo enhavas kvindek domojn; la palaco enhavas (entenas) trezorojn de arto; la praa hindeŭropa nacio kredeble enhavis rasojn diversajn. enteni, enfermi, envolvi, enkalkuli, ampleksi.

2.

[9] (p.p. aro) Havi en si kiel elementon : la malplena aro enhavas neniun elementon; la aro de naturaj entjeroj ne enhavas ĉiujn diferencojn de du ajnaj elementoj de ĝi. aparteni, inkluzivi.

enhavo

Tio, kio estas enhavata: la enhavo ne povas esti pli ampleksa ol la enhavantaĵo; tabelo de enhavo, enhavtabelo.

enhaveco^Z

Kvanto, kiun enhavas aŭ povas enhavi io: enhaveco de botelo, de ŝipo. kapacito.

forhavi

Ne posedi kaj ne bezoni: oni povas forhavi lin^Z.

malhavi

Ne posedi ion bezonatan, kies manko povas suferigi: tiun vortaron neniun praktika esperantisto povas malhavi; la franĝoj, kiujn malhavis la trosimpla, trosobra, purega, blanka bluzo, ŝajnis svingpendi ĉe la lango de la [lispanta] virino [11]; li restis ĉe la opinio, ke li povas perfekte malhavi virinon [12]; nemalhavebla.

nehavi

Ne havi.
Rim.: Uzata en derivaĵoj: nehavo, nehavado, pro nehavado de (manke de), [13], nehavanto.

senhavulo

Homo sen havo, mizerulo.

senenhava

Malplena (plej ofte figursence), malgrava, sensenca, vanta: senenhava diskuto, argumento; ofte de kaŭzo senenhava venas efiko plej grava[14]; kial do vi parolas senenhavaĵon [15]?. sensignifa, vanta, fantazia.

senhavigi

Senigi iun de lia havo. senmonigi, malriĉigi, elsuĉi, ruinigi, perdigi.

senhaviĝi

Perdi sian havon: pro tiu terura brulego li tute senhaviĝis. ruiniĝi

surhavi

Porti sur si: surhavi ĉapelon, veston; la koverto surhavis multajn poŝtmarkojn; nia domo surhavas ardezan tegmenton.

          Laŭ mi tiu senco ne diferencas de la antaŭa
          kaj do eble sufiĉus meti la ekzemplon kun fakindiko
          sub la antaŭa senco. [Wolfram Diestel]

          Gxi tamen estas baza faka senco. La identeco kun la laika
          senco estas nur sxajna. [MB]
        

        Tiu vorto ne plu estas en PIV1. Indus precizigi la
        nuancon disde mal~i. [MB]
      

        La ekz-oj de mal~i ofte subkomprenigas, ke la manko fakte
        ne suferigas, cxar ili ofte kombinigxas kun la ideo
        "povi", "facile", "-ebla" ks. La trd fr "se passer",
        "se dispenser" validas nur cxi-kuntekste. [MB]