tradukoj: be ca cs de el en es fr hu id it nl oc pl pt ru sk tp vo zh

*hav/i PV

*haviTEZ

(tr)
1.
Porti: havi bastonon ĉe la mano kaj ĉapelon sur la kapo; arbo havanta foliojn, fruktojn.
2.
Posedi, disponi ion kiel propraĵon: havi domon, monon, liton, ĉambron, ĉevalon, riĉaĵojn; havi panon freŝan, plumon por skribi; ne rifuzu al via proksimulo, se vi havas (tion, kion li bezonas) ĉe viZ; vi ne havos per kio pagi [1]; havi (ricevi) ion de iu; (figure) havi ion dirotan, ion por diri; havi respondon tute pretan.
3.
Posedi, prezenti ian konkretan karakterizaĵon, ian propran aspekton: havi barbon, dikan korpon, ĉiujn dentojn; domo havanta tri etaĝojn; Parizo havas belajn monumentojn; tiu libro havas sesdek paĝojn [2]; la diamanto havas belan brilon [3]; havi rompitan brakon, la manojn malpuraj(n); havi fortan fundamenton; parko havanta muron.
4.
Posedi apartan abstraktan econ; esti ...a; esti en ia stato; sperti iun senton: ne ĉiuj homoj havas egalan karakteron; havi afablecon, kapablon, indon, meriton, mankon, saĝan spiriton, bonan apetiton; havi ĝojon, ĉagrenon, esperon, malamon, febron, kapdoloronB, bonan intencon, timon, honton, la forton fari; havu fidon!; havi tridek jarojnB; havu ĝojon de la edzino [4]; tablo havanta unu metron da longo; tiu vorto havas signifon de mezuro [5]; nia kongreso havas nenion komunan kun aferoj politikaj [6].
5.
Esti en interrilato, en kunestado kun: havi patron, du filojn, servistojn, gastojn, kamaradon, estron; havi iun kiel amikon.
6.
Ĝenerale interrilati kun io: (frazaĵo) kiun daton ni havas hodiaŭ?; (frazaĵo) kian veteron ni havas hodiaŭ?; havi proceson kun iu; havi plenumotajn devojn; havi multe da amikoj; havi sufiĉe por trinki.

havaĵo, havoTEZ Vikipedio

EKON
Tio, kion oni posedas: li malŝparis grandan parton de sia hav(aĵ)o; havo, kiun vi rabis de malriĉuloj, estas en viaj domoj [7]; pri havo najbara oni estas malavaraPrV .

havebla

Kiun oni povas iel havi, disponebla, uzpreta: ĉiuj menciitaj publikaĵoj estas ankoraŭ haveblaj [8].

havemaTEZ

Tre deziranta havi, avida; ĉi knabo faros ĉion, kion tiu havema virino volas ke li faru [9].

havigiTEZ

Helpi al iu, por ke li ricevu aŭ atingu ion, alporti, doni, liveri: havigi al infano belajn bildojn; havigi al iu situacion, konfidon; havigi al si monon, plezuron.

enhaviTEZ

(tr)
1.TEZ
Havi en si: tiu vortaro enhavas ĉiujn komune uzatajn vortojn; mia ĵurnalo enhavis artikolon pri Esperanto; la vilaĝo enhavas kvindek domojn; la palaco enhavas (entenas) trezorojn de arto; la praa hindeŭropa nacio kredeble enhavis rasojn diversajn. VD:ampleksi, enfermi, enkalkuli, enteni, envolvi
2.TEZ
MATMatVort (pri aro) Havi en si kiel elementon : la malplena aro enhavas neniun elementon; la aro de naturaj entjeroj ne enhavas ĉiujn diferencojn de du ajnaj elementoj de ĝi. VD:aparteni, inkluzivi.

enhavoTEZ

Tio, kio estas enhavata: la enhavo ne povas esti pli ampleksa ol la enhavantaĵo; TIP tabelo de enhavo, enhavtabelo.

enhavecoZTEZ

Kvanto, kiun enhavas aŭ povas enhavi io: enhaveco de botelo, de ŝipo. SIN:kapacito

forhaviTEZ

(malofte) PV
Ne posedi kaj ne bezoni: oni povas forhavi linZ.

malhaviTEZ

(tr)
Ne posedi ion bezonatan, kies manko povas suferigi: tiun vortaron neniun praktika esperantisto povas malhavi; la franĝoj, kiujn malhavis la trosimpla, trosobra, purega, blanka bluzo, ŝajnis svingpendi ĉe la lango de la [lispanta] virino [10]; li restis ĉe la opinio, ke li povas perfekte malhavi virinon [11].

nehavi

(tr)
Ne havi.
Rim.: Uzata en derivaĵoj: nehavo, nehavado, pro nehavado de (manke de), [12], nehavanto.

nemalhaveblaTEZ

Treege bezonata, nepra, nemankigebla: ili estas nemalhaveblaj por la bona funkciado de la socio [13].

senhavuloTEZ

Homo sen havo, mizerulo: ŝia vizaĝo ne estis tiel pala kaj maldika kiel ĉe la plimultaj el la senhavuloj [14].

senenhavaTEZ

Malplena (plej ofte figursence), malgrava, sensenca, vanta: senenhava diskuto, argumento; ofte de kaŭzo senenhava venas efiko plej grava PrV; kial do vi parolas senenhavaĵon [15]?. VD:fantazia, sensignifa, vanta

senhavigiTEZ

Senigi iun de lia havo. VD:elsuĉi, malriĉigi, perdigi, ruinigi, senmonigi

senhaviĝiTEZ

Perdi sian havon: pro tiu terura brulego li tute senhaviĝis. VD:ruiniĝi

surhavi

(tr)
TEKS Porti sur si: surhavi ĉapelon, veston; la koverto surhavis multajn poŝtmarkojn; nia domo surhavas ardezan tegmenton.

bonhava

Posedanta sufiĉan havon; povanta vivi komforte.

bonhavo

1.
Eco de iu bonhava.
2.
EKON Disponebla havaĵo ĉe konto aŭ bilanco.

Rim.: Hava estas ofte uzata kiel sufikso, kun la senco havanta, provizita per: flugilhava, monhava; ŝtonhava vojo; sablohava grundo. Vidu: kun B) 1, plena, riĉa, -oz.

tradukoj

anglaj

~i 1.: wear, carry; ~i 2.: own; ~i: have; ~aĵo, : asset, possession, property; ~igi: provide with, get for, procure; en~i 1.: contain, comprise, hold; en~i 2.: contain; en~o: assets, contents, property; en~eco: capacity, tonnage; for~i: do without; mal~i: lack, miss, be wanting; ne~i: lack, miss, be wanting; nemal~ebla: indispensable; sen~ulo: indigent, pauper, poor person; senen~a: empty, hollow, vacant; sen~igi: impoverish, deprive; sen~iĝi: become destitute, lose everything; sur~i: have on, wear; bon~a: well off, well to do.

belorusaj

~i: мець; ~aĵo, : маёмасьць; en~i: зьмяшчаць, трымаць, утрымліваць ; en~o: зьмест, зьмесьціва; en~eco: умяшчальнасьць , ёмістасьць; sen~ulo: незаможны (наз.); senen~a: безьзьмястоўны ; sen~igi: пазбавіць; sen~iĝi: пазбавіцца, страціць; sur~i: насіць (адзеньне). ~igi al si: займець.

ĉeĥaj

~i: mít, vlastnit; ~aĵo, : jmění, majetek; ~ebla: dostupný, k dostání; ~igi: dosáhnout, obstarat, opatřit, poskytnout, pořizovat, pořídit, zjednat; en~i: obsahovat; en~o: objem, obsah; en~eco: kapacita; mal~i: nemít, postrádat; nemal~ebla: nepostradatelný; sen~ulo: nemajetný čl.; sen~igi: zbavit majetku; sur~i: mít na sobě, nosit; bon~a: majetný, zámožný; bon~o: kredit, pohledávka na kontě.

ĉinaj

~i: 有 [yǒu]; ne~i: 没有, tr. 沒有 [méiyǒu] .

francaj

~i: avoir, avoir, posséder, contenir, porter; ~aĵo, : avoir, bien, fortune; ~ebla: accessible (qu'on peut avoir), disponible (qu'on peut avoir); ~ema: jaloux, possessif; ~igi: fournir, faire obtenir, procurer, pourvoir (de), conférer; en~i 1.: contenir, renfermer, comporter, comprendre; en~i 2.: contenir; en~o: contenu, teneur; en~eco: capacité, contenance; for~i: se passer (de); mal~i: manquer (de), se passer (de), se dispenser (de); nemal~ebla: indispensable; sen~ulo: indigent, nécessiteux; senen~a: inconsistant, creux, vain, vide; sen~igi: dépouiller, déposséder; sen~iĝi: être ruiné, se retrouver sur la paille; sur~i: porter, avoir; bon~a: aisé; bon~o 1.: aisance; bon~o 2.: avoir. kiun daton ni ~as: quelle date sommes-nous?; kian veteron ni ~as: quel temps fait-il?; ~igi al si: acquérir, obtenir, se procurer; en~antaĵo: contenant; en~tabelo: table des matières; pro ne~ado de: faute de.

germanaj

~i: haben; ~aĵo, : Habe; ~igi: verschaffen, geben, aushändigen; en~i 1.: enthalten; en~i 2.: enthalten; en~o: Inhalt; en~eco: Inhalt, Fassungsvermögen; for~i: entbehren; mal~i: entbehren, missen; sen~ulo: Habenichts, Besitzloser; senen~a: gehaltlos; sen~igi: berauben, beschlagnahmen; sur~i: anhaben, tragen; bon~o 1.: Wohlstand; bon~o 2.: Guthaben.

grekaj

~i: έχω; en~i: περιέχω, περιλαμβάνω ; en~o: περιεχόμενο.

hispanaj

~i: tener; ~aĵo, : posesión; ~igi: proporcionar; en~i: contener (en sí); en~o: contenido; en~eco: capacidad; mal~i: carecer de; nemal~ebla: indispensable; sen~ulo: desposeído; senen~a: sin contenido; sen~igi: desposeer; sen~iĝi: desposeerse; sur~i: llevar, portar, llevar puesto (algo).

hungaraj

~i: van neki, bír; ~aĵo, : vagyon, jószág; ~igi: szerez, juttat, ad; en~i 1.: tartalmaz, van benne; en~i 2.: tartalmaz; en~o: tartalom; en~eco: befogadóképesség, kapacitás; for~i: nélkülöz; mal~i: nélkülöz , nincs neki; ne~i: nélkülöz , nincs neki; nemal~ebla: nélkülözhetetlen; sen~ulo: nincstelen, vagyontalan; senen~a: tartalmatlan; sen~igi: megfoszt, kisemmiz; sen~iĝi: tönkremegy, elszegényedik; sur~i: visel, hord; bon~a: vagyonos, jómódú; bon~o 1.: jólét, jómód; bon~o 2.: követelés, betét, aktíva. kian veteron ni ~as: milyen az időjárás?; ~igi al si: szerez magának; en~tabelo: tartalomjegyzék; pro ne~ado de: hiányában.

indoneziaj

~i: [punya] mempunyai.

italaj

~i 1.: avere addosso, portare; ~i 2.: avere, possedere; ~i: avere; ~igi: fornire, procurare, far avere; en~i: contenere; en~o: contenuto; sen~ulo: nullatenente, indigente.

katalunaj

~i: tenir; en~i: cabre.

nederlandaj

~i 1.: dragen; ~i 2.: hebben; ~i 3.: hebben; ~i 4.: hebben; ~i 5.: hebben; ~i 6.: hebben; ~aĵo, : bezit; ~igi: verschaffen, bezorgen, leveren; en~i: bevatten; en~o: inhoud; en~eco: inhoud; for~i: missen, ontberen; mal~i: missen; sen~ulo: armoedzaaier; senen~a: inhoudsloos; sen~igi: beroven; sen~iĝi: zijn bezit verliezen; sur~i: aan hebben, dragen; bon~o 1.: welstand; bon~o 2.: tegoed.

okcitanaj

~i: aver; en~i: claure.

polaj

~i: mieć; ~aĵo, : majątek, dobytek, mienie; ~igi: dostarczać, udzielać, użyczać, dawać, pomagać w uzyskaniu; en~i: zawierać; en~o: zawartość, treść; en~eco: zawartość, pojemność; for~i: nie posiadać, nie potrzebować; mal~i: nie posiadać, być pozbawionym; ne~i: nie mieć; sen~ulo: biedak, nędzarz; senen~a: bez zawartości, pusty, próżny; sen~igi: pozbawiać; sen~iĝi: pozbywać się; sur~i: mieć na sobie, nosić, ubierać; bon~a: sytuowany, dostatni; bon~o 1.: dostatek; bon~o 2.: majątek.

portugalaj

~i 1.: ter; ~i 2.: possuir; ~i: ter, haver, possuir; ~aĵo, : bem (propriedade); ~igi: obter, arranjar; en~i: conter, encerrar em si; en~o: conteúdo; en~eco: capacidade; mal~i: não ter; ne~i: não possuir; sen~ulo: pobre, indigente; senen~a: vazio, vão; sen~igi: desapossar, privar; bon~a: próspero.

rusaj

~i: иметь; ~aĵo, : имущество; ~igi: предоставить; en~i 1.: содержать; en~i 2.: содержать ; en~o: содержание; en~eco: вместимость; mal~i: не иметь; ne~i: не иметь; sen~ulo: неимущий, нищий (сущ.) ; senen~a: бессодержательный; sen~igi: лишить имущества; sen~iĝi: лишиться имущества ; sur~i: носить (одежду); bon~a: состоятельный, имущий; bon~o 1.: благосостояние, достаток; bon~o 2.: авуары.

slovakaj

~i: mať, vlastniť; ~aĵo, : majetok; ~ebla: dostupný; ~igi: nadobudnúť, získať; en~i: obsahovať; en~o: náplň, obsah; en~eco: kapacita; mal~i: núdzou, trpieť nedostatkom; nemal~ebla: nepostrádateľný; sen~ulo: nemajetný; sen~igi: zbaviť majetku; sur~i: mať na sebe, nosiť (šaty); bon~a: zámožný; bon~o: účtovná pohľadávka.

tokiponaj

volapukaj

~i: labön.

fontoj

1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 22:27
2. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 14
3. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 40
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 5:18
5. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 32
6. Zamenhof: Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève, 1906
7. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 3:14
8. I. Lapenna: Por pli efika informado, 1974
9. trad. P. Oudejans: La Vojaĝo de Ĉihiro, 2009
10. Deck Dorval: Urd Hadda murdita!, p. 11
11. Deck Dorval: Urd Hadda murdita!, p. 9
12. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ijob 24:8
13. L. Beaucaire: La milito de la ĉapeloj, en: Fabeloj de la verda pigo, 1981
14. Chun-Chan Yeh, trad. W. Auld: Montara Vilaĝo, 1984
15. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ijob 27:12

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~igi: Mankas dua fontindiko.
~igi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
en~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
en~o: Mankas dua fontindiko.
en~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
en~eco: Mankas verkindiko en fonto.
for~i: Mankas verkindiko en fonto.
sen~igi: Mankas dua fontindiko.
sen~igi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
sen~iĝi: Mankas dua fontindiko.
sen~iĝi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
sur~i: Mankas dua fontindiko.
sur~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
bon~a: Mankas dua fontindiko.
bon~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
bon~o: Mankas dua fontindiko.
bon~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


administraj notoj

pri en~i 2.:
      Laŭ mi tiu senco ne diferencas de la antaŭa
      kaj do eble sufiĉus meti la ekzemplon kun fakindiko
      sub la antaŭa senco. [Wolfram Diestel]

      Ĝi tamen estas baza faka senco. La identeco kun la laika
      senco estas nur ŝajna. [MB]
    
pri for~i:
    Tiu vorto ne plu estas en PIV1. Indus precizigi la
    nuancon disde mal~i. [MB]
  
pri mal~i:
    La ekz-oj de mal~i ofte subkomprenigas, ke la manko fakte
    ne suferigas, ĉar ili ofte kombiniĝas kun la ideo
    "povi", "facile", "-ebla" ks. La trd fr "se passer",
    "se dispenser" validas nur ĉi-kuntekste. [MB]
  

[^Revo] [hav.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.46 2016/03/11 11:10:17 ]