tradukoj: af ca cs de en es fi fr hu io it ms nl pt ru sk sv tr

*transPV

I.

*trans  

1.  
Prepozicio montranta lokon kuŝantan sur la alia, pli malproksima flanko de la objekto, kiun la prepozicio enkondukas: trans la rivero sin trovis aliaj hirundoj [1]; la popoloj loĝantaj trans la maro; antaŭ la malleviĝo de la suno ni devas esti trans la limoZ; aŭskulti trans muroZ (subaŭskulti); (figure) se trans la tombo (post la morto) estas ja ankoraŭ vivo.
Rim.: Trans kaj preter signifas ambaŭ, ke oni iras pli malproksimen ol la priparolata objekto; sed preter signifas ke oni antaŭe laŭiris tiun objekton, kaj trans, ke oni pasis sur aŭ super ĝi.
Rim.: Pri uzo de trans kun akuzativo, vidu al trans, trans ...-n.
2.  
(evitinde) =al trans, trans ...-n pensoj iras trans limo sen pago kaj timo PrV; la tuta Izrael iris trans seka tero, ĝis la tuta popolo transiris Jordanon [2]; Hanibalo iris trans la Alpoj PV; [en atletika konkurso] homoj simile al katoj saltas trans la barieroj [3].
Rim.: Kvankam ĉi tiu senco troviĝas en aŭtoritataj fontoj, ne klare vidiĝas, kial oni ĝin agnosku ĝusta, dum ĉe ĉiuj aliaj lokaj prepozicioj oni tiom zorge distingas per uzo de deviga akuzativo la sencon „celo“ disde la senco „loko“.
3.  
(arkaismo) (evitinde) =tra 1 tiu stelo tre luma, en sia kurado trans arkaĵo la ĉielaZ.

al trans, trans ...-n  

Al loko situanta trans 1: la hirundo flugis trans la riveron [4]; Barzilaj [...] akompanis la reĝon trans Jordanon [5]; li pafĵetis la sagon malproksime trans [la knabon] [6]; la cignoj en grandaj amasoj flugas trans la maron [7]; ĝiaj okuloj [...] rigardis trans Nilon, al landoj, kiuj por la homa rigardo kunfluas kun la horizonto [8].
Rim.: Pri la prepoziciaj kunaĵoj kun al, vidu rimarkon sub al ĉe.

de trans  

De 1,2,7 loko situanta trans 1: venis kontraŭ vin granda multo da homoj de trans la maro [9]; li regis [...] super ĉiuj reĝoj de trans la Rivero [10].

el trans  

=de trans belaj rakontoj el trans la montoj PrV; el trans la riveroj de Etiopujo Miaj adorantoj [...] alportos al Mi donacojn [11]; grandaj homamasoj lin sekvis [...] el trans Jordan [12].
II.
Vortero kun sama signifo:

transa

Estanta trans io: la transa trotuaro, bordoZ; mi ja ne kredas tiun transan mondon.

transe

En transa loko: la reĝoj de Amoridoj, kiuj loĝas transe de JordanZ; tonoj sonis transe de la densa kurtenoZ.

transo

Transa loko: li reĝis super la tuta transo de la RiveroZ

transigi  

1.
Porti transen, meti transen, transdoni.
2.
Relŝanĝi.

transigilo

FER Relŝanĝilo.

transiĝi

Iri transen: la du viroj malsupreniris de la monto, kaj transiĝis la Jordan, kaj venis al JosuoZ; baldaŭ ni transiĝos en alian loĝejon.

transulo

1.
Tiu, kiu loĝas transe.
2.  
=transgenrulo enketoj montris, ke proksimume la duono de transuloj kaŝas sian genran identecon en laborejo pro timo, ke ili perdos sian laboron [13]; pri ĉi tiuj difinoj ne ĉiuj transuloj interkonsentas, tamen mi prezentis la plej akceptatan difinon [14]; mi ĝojus se iu transulo, kiu spektis la epizodon, volus aldoni ankaŭ siajn komentojn sube [15].

nervotransigilo  

FIZL Ĉiu el la substancoj, kiuj portas nervimpulson inter neŭronoj aŭ de neŭronoj al organoj. SIN:neŭrotransmisiilo
Rim.: Ĉi tiu formo, kvankam apenaŭ uzata, ŝajnas tamen preferinda al „neŭrotransmisiilo“ pro multaj kialoj: (1) ĝia simileco kun la solvoj troveblaj en tiuj aliaj lingvoj, kiuj ne povas kontentiĝi per simpla transpreno de la „internacia“ vorto (ekz-e: „nerva transportanto“ en la araba); (2) pro la dubinda valoro de la scienca prefikso „neŭro-“; (3) pro la netaŭgaj signifoj de radiko „transmisi-“ en Esperanto, rilatantaj ĉefe kun meĥaniko kaj medicino.
III.

trans-

(prefikso)
1.
Irante transen: transiri; transĵeti; transkapiĝi; transpasi; transsalti; transporti la seĝon de tie ĉi sur alian lokonZ; li donis sian leĝon al la maro, por ke la akvoj ne transpaŝu siajn bordojnZ; (figure) transatendi (atendi ĝis la fino de) la malbonan veteronZ; (figure) transvivi grandan doloron; translimaj amikecoj.
2.
Ŝanĝante lokon aŭ staton: transplanti, transverŝi, transloki, transskribi (kopii); oni transdiris al li la vortojn de la loĝantojZ; mi transdonis ilin en viajn manojnZ; transformi (doni alian formon al) dezerton en kulturejon; la akcidento transformiĝis en katastrofo (ŝanĝi, aliigi, aliformigi, metamorfozi); transkurinto (perfidinto); mi transprenos la devon respondi.
3.  
Troviĝante transe de io: ĉio transmara estas ĉarma kaj karaZ; la transriveranojZ.

tradukoj

afrikansaj

nervo~igilo: senuoordraer.

anglaj

~a: across; ~iĝi: cross; ~ulo 2.: trans person, transgender person; nervo~igilo: neurotransmitter.

ĉeĥaj

~: přes, za; ~a: jdoucí přes, příčný; ~e: napříč; ~o: místo na druhé straně, věc jdoucí přes, věc na druhé straně; ~igi: předat, přenést, přepravit, přetvořit, převádět, převést; ~igilo: přenašeč.

finnaj

~ulo 2.: transihminen.

francaj

~ 1.: au-delà de, de l'autre côté de; al ~, ~ ...-n: au-delà de; de ~: d'au-delà de; el ~: d'au-delà de; ~a: au-delà (adj.); ~igi 1.: passer par-dessus, transmettre; ~igilo : aiguillage; nervo~igilo: neurotransmetteur; trans III: trans-.

germanaj

~a: über.

hispanaj

~ 1.: al otro lado de, más allá de; ~ 2.: a través de; ~ 3.: a través de; al ~, ~ ...-n: hacia más allá de; de ~: desde más allá de, allende; el ~: de más allá de; ~a: de más allá (adj.); ~e: en el otro lado; ~o: otro lado, lado opuesto; ~igi 1.: transferir, transmitir; ~igilo : cambio de agujas (de vías de tren), desvío (de vías de tren); ~iĝi: cruzar por sí mismo, cruzar; ~ulo 1.: vecino; nervo~igilo: neurotransmisor; trans III: trans-. ~iri: cruzar; ~ĵeti: lanzar; ~kapiĝi: dar volteretas; ~pasi: pasar, franquear, traspasar, sobrepasar; ~salti: saltar por encima de, saltarse; ~porti: llevar, portear, transportar; ~atendi: esperar (hasta el fin de); ~vivi: sobrevivir; ~planti: trasplantar; ~verŝi: trasvasar, transfundir, trasegar, embrocar, extravasar; ~loki: mudar; ~skribi: transcribir; ~diri: comunicar; ~doni: transferir, traspasar; ~formi: transformar; ~formiĝi: transformarse; ~kurinto: desertor, tránsfuga; ~mara: extranjero.

hungaraj

~ 1.: túl, mögött; ~ 2.: át, keresztül; al ~, ~ ...-n: túlra, mögé; de ~: túlról, mögül; el ~: túlról, mögül; ~a: túloldali, túlnani, odaáti; ~e: túloldalt, odaát, mögötte; ~o: túloldal, odaát ; ~igi 1.: átvisz, áttesz, átjuttat, közöl (pl. mozgást), továbbít; ~igi 2.: vált (sínt); ~igilo : váltó (vasúti); ~iĝi: átjut, áttevődik, továbbítódik; ~ulo 1.: túloldalt lakó, túlparti; nervo~igilo: neurotranszmitter; ~- 2.: át-, transz-; ~- 3.: túl-. ~iri: átmegy ; ~ĵeti: átdob; ~kapiĝi: bukfencezik; ~pasi: átkel, átmegy, túlmegy, meghalad; ~salti: átugrik; ~porti: átvisz, szállít; ~atendi: megvár ; ~vivi: túlél; ~planti: átültet, átplántál; ~verŝi: áttölt, átönt; ~loki: áthelyez, áttesz; ~skribi: átír, átmásol, átvezet; ~diri: közöl; ~doni: átad, átnyújt; ~formi: átalakít, transzformál, feldolgoz; ~formiĝi: átalakul; ~kurinto: szökevény, áruló; ~mara: tengerentúli; ~riverano: túlparti.

idaj

~ 1.: trans.

italaj

nervo~igilo: neurotrasmettitore.

katalunaj

nervo~igilo: neurotransmissor.

malajaj

~ 1.: melintasi.

nederlandaj

~e: over, aan de overkant van; ~igi 1.: overzetten; ~igi 2.: op een ander spoor gaan rijden; ~igilo : wissel; ~iĝi: oversteken; ~ulo 1.: overbuur; ~ulo 2.: transgender persoon; nervo~igilo: neurotransmitter.

portugalaj

~ 1.: além de, do outro lado de, para lá de; nervo~igilo: neurotransmissor.

rusaj

~ 1.: через, по ту сторону, за; ~ 2.: через; al ~, ~ ...-n: за (куда), через (куда); de ~: из-за (откуда); el ~: из-за (откуда); ~a: потусторонний; ~e: по ту сторону; ~o: та сторона; ~igi 1.: перенести, перевезти, перевести, передать, переслать; ~igi 2.: перевести (стрелку рельсов); ~igilo : стрелка (рельсов); ~iĝi: перейти, переехать, перенестись. ~iri: перейти; ~ĵeti: перебросить; ~pasi: перейти; ~salti: перепрыгнуть; ~porti: перенести; ~atendi: переждать; ~vivi: пережить; ~planti: пересадить, трансплантировать; ~verŝi: перелить (откуда-то куда-то); ~loki: переместить; ~skribi: переписать (откуда-то куда-то); ~diri: пересказать; ~doni: передать; ~formi: преобразовать, превратить, трансформировать; ~formiĝi: преобразоваться, превратиться, трансформироваться; ~kurinto: перебежчик; ~mara: заморский.

slovakaj

~: cez, za; ~a: idúci cez, priečny; ~e: naprieč; ~o: miesto na druhej strane, vec idúca cez; ~igi: prehodiť výhybku, preložiť, premiestniť; ~igilo: prenášač, výhybka.

svedaj

~ulo 2.: transperson.

turkaj

nervo~igilo: nörotransmitter.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 22
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Josuo 3:17
3. V. Varankin: Metropoliteno, ĉap. 4
4. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 22
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Samuel 19:31
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 20:36
7. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Historio el la dunoj
8. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉap. 24
9. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 20:2
10. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 4:24
11. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Cefanja 3:10
12. La Nova Testamento, S. Mateo 4:25
13. Johan Derks: Kroniko de Balkanio, Klaraj leĝoj necesas por protekti transulojn de diskriminacio kaj malamo, Strasburgo, 2011-07-26
14. Rolando Bonkorpa: Pluraneco, Beletra Almanako 21, 2014-11-20
15. Grey’s Anatomy: ĉu egaleca televidserio?, Egalecen, 2015-10-19

~: Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas verkindiko en fonto.
~e: Mankas verkindiko en fonto.
~o: Mankas verkindiko en fonto.
~igi: Mankas dua fontindiko.
~igi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~igilo: Mankas dua fontindiko.
~igilo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~iĝi: Mankas verkindiko en fonto.
nervo~igilo: Mankas dua fontindiko.
nervo~igilo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~-: Mankas verkindiko en fonto.


ℛevo | datumprotekto | trans.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.27 2018/05/04 08:10:16