*flug/i PV

*flugi

(ntr)
1.
Sin movi en aero:
a)
per tiucelaj membroj, flugiloj, kiel la birdoj kaj insektoj: la majskarabo flugis […] sur la arbon [1]; la cikonioj flugis unu tuj post la alia, kaj ili estis jam flugintaj tre grandan distancon [2]; [jen] flugas la akcipitro kaj etendas siajn flugilojn al sudo [3]; li ekrajdis sur kerubo kaj ekflugis [4]; la malgranda elfo […] flugis el unu floro al alia [5]; li loĝas tie, kien eĉ birdo ne flugas PrV .
b)
AVI per tiucela aparato, avio, aerostato ks: la raketoj flugis al la ĉielo, disvolviĝis kvazaŭ floroj […], kiel pluvo de diverskoloraj steloj IKr ; la aviadilo flugis ege alte, je ĉ. 10 km [6]; Adamkus flugis kiel ordinara pasaĝero […] en ĉeĥa aviadilo [7].
c)
pro puŝo de vento, ĵeto ks: la nuboj flugis tiel nature, ke oni povis vidi, kiel ilia ombro forglitas super la pejzaĝo [8]; ŝi fariĝis furioza, ŝiaj haroj flugis senorde ĉirkaŭ la kapo, ŝi […] ekbatis la edzon per la piedo [9]; ili flugis […] kiel sago flugas tra la aero [10]; ĉiuj Turkoj eksaltis tiel alte, ke la pantofloj flugis al ili trans la orelojn [11]; miloj da kugloj flugis al sia celo, kaj la pafiloj tuj denove ŝargiĝis [12]; estis tia ventego, ke la tegoloj deflugis de la tegmentoj [13]; tra […] densaj nuboj flugis hajlo [14]; fajreroj ekflugis el la fajrilo [15].
VD:kuri, naĝi, ŝvebi.
2.
(figure) Rapide pasi de iu loko aŭ de iu momento al alia: miaj tagoj forflugis pli facile, ol bobeno de teksisto [16]; Niko falis en la riveron kaj tuj flugis al la fundo [17]; el la dissemitaj palacetoj flugis ĝemoj: la virinoj, apartenantaj al la domo de la mortinta faraono, ploris [18]; vento al li ekflugis sub la haŭto PrV ; [li] venis kun turbano kaj flugetanta beduena mantelo [19]; kie ajn mi estas, mia koro flugas post vi [20]; tiuj novaĵoj […] disflugis en la libia lando kaj tuj trovis kredon [21]; tiuj vortoj […] ruliĝis […] transflugante el unu buŝo en alian, konstante kreskante Marta . VD:flagri, flirti, flosi, flui
afrikanse:
 vlieg
albane:
 fluturojnë
amhare:
 ዝንብ
angle:
 fly
arabe:
 يطير
armene:
 թռչել
azerbajĝane:
 uçmaq
beloruse:
 ляцець, лятаць, лётаць
bengale:
 উড়ে
birme:
 ယင်ကောင်
ĉeĥe:
 letět, letět, létat
dane:
 flyve
estone:
 lendama
eŭske:
 hegan
filipine:
 lumipad
france:
 voler (se déplacer dans l'air) dis~i: se répandre.
galege:
 voar
germane:
 fliegen dis~i: sich verbreiten.
guĝarate:
 ઉડાન
haitie:
 vole
haŭse:
 tashi
hinde:
 मक्खी
hispane:
 volar dis~i: difundirse.
hungare:
 repül
igbe:
 ofufe
indonezie:
 terbang
irlande:
 eitilt
islande:
 fljúga
itale:
 volare
japane:
 飛ぶ
jide:
 פליען
kanare:
 ಹಾರುವ
kartvele:
 ფრენა
kazaĥe:
 шыбын
kimre:
 hedfan
kirgize:
 учуу
kmere:
 ការហោះហើរ
koree:
 비행
korsike:
 vulari
kose:
 impukane
kroate:
 letjeti
kurde:
 mêş
latine:
 fuge
latve:
 lidot
laŭe:
 ບິນ
litove:
 skristi
makedone:
 лета
malagase:
 manidina
malaje:
 terbang
malajalame:
 ഈച്ച
maorie:
 rere
marate:
 उडता
monge:
 ya
mongole:
 ялаа
nederlande:
 vliegen dis~i: zich verspreiden.
nepale:
 उड
njanĝe:
 kuuluka
okcidentfrise:
 fleane
panĝabe:
 ਉੱਡਦੀ
paŝtue:
 د الوتلو
pole:
dis~i: rozniosła się. 2. latać, fruwać 1.a lecieć, latać, frunąć, fruwać 1.b lecieć, latać
portugale:
 voar
ruande:
 kuguruka
ruse:
 летать, лететь
samoe:
 lele
sinde:
 مک
sinhale:
 පියාසර තහනම්
skotgaele:
 itealaich
slovake:
 letieť, lietať
slovene:
 letenje
somale:
 duuli
ŝone:
 nhunzi
sote:
 fofa
sunde:
 laleur
svahile:
 kuruka
taĝike:
 паридан
taje:
 บิน
tamile:
 பறக்க
tatare:
 оча
telugue:
 ఫ్లై
ukraine:
 літати
urdue:
 پرواز
uzbeke:
 chivin
vjetname:
 bay
zulue:
 ijeka manzi

flugo

1.
Movo de io aŭ iu fluganta: la leĝo faris limakan iron el tio, kio devis fariĝi flugo de aglo [22]; la transflugo de birdoj klare parolas pri la proksimeco de tiu ĉi tero FK ; kuraĝa subponta flugo [23]; ludante, l' araboj ponardojn ĵetadis kaj ilin en flugo kun ĝojo kaptadis FK ; la hejmon ŝi atingis […] en flugo de penso [24]; koniĝas birdo laŭ flugo kaj homo laŭ ago PrV .
2.
AVI Planita iro de flugaparato: la flugo estis prokrastita je kvin horoj [25]; pasaĝeroj de la flugo 3-2-5 al Kuritiba kaj Porto Alegre, bonvolu direktiĝi al enaviiga pordo numero 2 [26].
angle:
 flight
beloruse:
 палёт
ĉeĥe:
 let
france:
 vol (dans l'air)
germane:
 Flug
hispane:
 vuelo
hungare:
 repülés
indonezie:
 terbangpenerbangan
itale:
 volo
nederlande:
 vlucht
pole:
 lot
rumane:
 zbor
ruse:
 полёт
slovake:
 let
tibete:
 གནམ་གྲུ་&t_-a;གྲོ་ཡག
ukraine:
 літ, політ

*flugilo [27]

1.
Solida surfaco, per kiu io portiĝas en aero.
a)
ZOO Organo ĉe diversaj bestoj, kiun ili movas por sin porti en la aero: aglaj flugiloj [28]; la flugiloj de […] vesperto [29]; disetendi [30], disvolvi Marta , disvastigi FK la flugilojn; se mi havus flugilojn kiel kolombo, mi forflugus [31]; kiel muŝo kun detranĉitaj flugiloj [32].
b)
AVI Simila kaj samcela parto de flugaparato: la piloto pendas de la ŝtofa flugilo per ŝnuroj [33]; flugilŝarĝo estas la pezo de la aviadilo dividata per la areo de la flugilo [34]. VD:ŝvebilo
2.
(figure) POE Movilo ebliganta facilan kaj rapidan flugon, fizikan aŭ metaforan: flugiloj de facila vento [35]; li portiĝis sur la flugiloj de la vento [36]; Dio de Izrael, sub kies flugiloj vi serĉis protekton [37]; rigardu la perlon de la malĝojo, en ĝi kuŝas la spiritaj flugiloj, kiuj portas nin for de ĉi tie [38]; flamaj flugiloj, el kiuj unu estis doloro kaj la dua estis timo Marta ; ĝi donis flugilojn al lia penso VivZam .
3.
(figure) Io forme simila al birda flugilo, precipe pri objektoj etendiĝantaj duope aŭ kvarope ĉe ambaŭ flankoj de iu aĵo: koloraj kravatoj disvolvis siajn papiliajn flugilojn Marta ; la flugiloj de ventomuelilo [39]; la Alpoj ŝajnis al li kvazaŭ la kunmetitaj flugiloj de la tero [40]; sur la flugiloj de la sanktejo estos abomeninda dezerteco [41]. SIN:aloVD:flankaĵo, lobo.
4.
Tio, kio povas svingiĝi kiel flugilo: la dikaj, lignaj flugiloj de la urbopordego estis kadukaj [42]; ŝlosilflugilo VaK . SUB:klapo
afrikanse:
 vleuel
albane:
 krahut
amhare:
 ክንፍ
angle:
 wing
arabe:
 جناح
armene:
 թեւը
azerbajĝane:
 qanad
beloruse:
 крыло
bengale:
 গরূৎ
birme:
 အတောင်
bosne:
 krilo
ĉeĥe:
 křídlo (ptáka)
dane:
 vinge
estone:
 tiib
eŭske:
 ezenarro
filipine:
 wing
france:
 aile, battant
galege:
 asa
germane:
 Flügel
guĝarate:
 પાંખ
haitie:
 zèl
haŭse:
 reshe
hinde:
 पंख
hispane:
 ala, batiente
hungare:
 szárny
igbe:
 nku
indonezie:
 sayap
irlande:
 sciathán
islande:
 væng
itale:
 ala
japane:
 ウイング
jave:
 swiwi
jide:
 פליגל
jorube:
 apakan
kanare:
 ರೆಕ್ಕೆ
kartvele:
 ფრთა
kazaĥe:
 қанат
kimre:
 adain
kirgize:
 канат
kmere:
 ស្លាប
koree:
 날개
korsike:
 cantu
kose:
 iphiko
kroate:
 krilo
kurde:
 bask
latine:
 alae
latve:
 spᗑrnu
laŭe:
 ປີກ
litove:
 sparnas
makedone:
 крило
malagase:
 elatra
malaje:
 sayap
malajalame:
 ചിറക്
malte:
 ġwienaħ
maorie:
 parirau
marate:
 विंग
monge:
 tis
mongole:
 жигүүр
nederlande:
 vleugel
nepale:
 भाग
njanĝe:
 phiko
okcidentfrise:
 wjuk
panĝabe:
 ਵਿੰਗ
paŝtue:
 وزر
pole:
 skrzydło
ruande:
 ibaba
rumane:
1.a aripă 1.b paletă
ruse:
 крыло
samoe:
 apaʻau
sinde:
 ونگ
sinhale:
 වාමාංශික
skotgaele:
 sgiath
slovake:
 letka, peruť
slovene:
 krila
somale:
 garabka
ŝone:
 bapiro
sote:
 lepheo
sunde:
 jangjang
svahile:
 mrengo
taĝike:
 ҷиноҳи
taje:
 ปีก
tamile:
 வலதுசாரி
tatare:
 канат
telugue:
 వింగ్
ukraine:
 крило
urdue:
 ونگ
uzbeke:
 qanot
vjetname:
 cánh
zulue:
 iphiko

flugila

1.
Flugilhava: flugila estaĵo [43]; preterflugis libeloj kaj aliaj flugilaj bestetoj [44]; bildoj de flugilaj serpentoj [45]; nigra flugila ĉevalo FK ; flugila statuo de la diino [46].
2.
De flugilo: blanka flugila plumo [47].
angle:
1. winged
beloruse:
1. крылаты
ĉeĥe:
1. křídlový, letecký, okřídlený
france:
1. ailé
germane:
1. geflügelt ~ila plumo: Schwungfeder.
hispane:
1. alado
hungare:
1. szárnyas
indonezie:
1. bersayap
itale:
1. alato
nederlande:
1. gevleugeld
pole:
1. skrzydlaty, uskrzydlony
ruse:
1. крылатый
slovake:
1. krídlový, okrídlený

*alflugi

(ntr)
Proksimiĝi al io flugante: la birdo ne forflugis: ĝi nur deflugis de la arbo, alflugis al la domo kaj surflugis sur la tegmenton [48]; kiam venis la vespero, alflugis koturnoj kaj kovris la tendaron [49]; subite alflugis granda majskarabo [50]; unu anaso alflugis kaj mordis la anasidon en la nuko [51].
beloruse:
 падлятаць
france:
 voler (vers un endroit)
ukraine:
 прилітати, підлітати (до чого-н.)

ĉirkaŭflugi

PIV1
1.
(tr)
Flugi ĉirkaŭ: Kaj ĉu ne ĉirkaŭflugas la armeon / La venko kaj eĉ antaŭ ĝi rapidas Ifigenio ? kiam mi eniris en la ĉambron, [la pigoj] ĉirkaŭflugis min daŭre dancante kaj kantante [52].
2.
(abs.)
Flugi en la ĉirkaŭaĵo: naĝu do, se ĝuste ĉirkaŭfluganta kargomasto, aŭ kio ajn estis, draŝis sur viajn brakojn MortulŜip ; skaraboj noktaj kaj sep noktaj papilioj senbrue ĉirkaŭflugas ĉirkaŭ ĉies kap' [53]; verdis tie herboj, prosperis floroj, ĉirkaŭflugis paroj kaj paroj da blankaj gruoj [54]; (figure) la maljuna Kristoforo ĉirkaŭflugis kiel juna birdo, ĉiam vigla kaj kun vivema brilo en la okuloj HsT .
52. Ĉina Radio Internacia: Du pigoj en mia hejmo, 2004-08-06
53. K. Piĉ: Fremdaj landoj, Nica Literatura Revuo, 1959-04 ĝis 05, p. 184a-188a
54. Ĉina Radio Internacia: Ruĝa fonto, 2004-07-12
angle:
1. fly around 2. fly in circles
beloruse:
 аблятаць (вакол чагосьці) , лятаць (вакол чагосьці)
france:
1. contourner (en volant), voler autour (de) 2. voler (dans les environs)
hispane:
1. volar alrededor 2. volar en círculos
pole:
1. oblecieć, latać wokół kogoś, czegoś, latać dookoła kogoś, czegoś, fruwać wokół kogoś, czegoś, fruwać dookoła kogoś, czegoś 2. latać dookoła, latać wokoło, fruwać dookoła, fruwać wokoło
ruse:
 облетать (вокруг чего-л.) , летать (вокруг чего-л.)
ukraine:
 кружляти, облітати

*deflugi

(ntr)
Malproksimiĝi de io flugante, malsupreniri flugante: la birdo ne forflugis: ĝi nur deflugis de la arbo, alflugis al la domo kaj surflugis sur la tegmenton [55]; estis tia ventego, ke la tegoloj deflugis de la tegmentoj [56]; ŝi haltigis la obeeman balailon, iomete deflugis flanken, poste subite atakis la diskon [57]; (figure) ĉe vi kun ĉiu vorto kvazaŭ Cicerono deflugas de la lango [58].
beloruse:
 адлятаць
ĉeĥe:
 letět dolů, slétnout dolů
france:
 s'éloigner (en volant) , voler (d'un endroit), s'envoler (d'un endroit)
hispane:
 alejarse (volando)
pole:
 zlatywać, sfruwać
ruse:
 отлетать, отлететь, слетать, слететь
slovake:
 letieť dolu

*forflugi

(ntr)
1.
Foriri flugante: la birdoj forflugis, kiam la virino ekkriis FK ; li ellasis korvon, kaj ĝi elflugis, forflugadis kaj revenadis [59].
2.
(figure) Malaperi, foriĝi: kiel sonĝo li forflugos, kaj oni lin ne trovos [60]; ĝojon kaj gajecon ili atingos, kaj forflugos afliktoj kaj ĝemado [61]; la tago forflugas [62]; en la momento de la morto mem forflugas la iluzio [63]; supraĵaj, ne precize komprenitaj scioj […] forflugis el mia memoro Marta .
angle:
1. fly away
beloruse:
1. паляцець 2. зьнікнуць
ĉeĥe:
 uletět, ulétnout
france:
 s'envoler (au loin, disparaître), disparaître
germane:
 wegfliegen 1. wegfliegen 2. verfliegen
hispane:
1. irse volando 2. desaparecer (figurado)
hungare:
1. elrepül 2. elszáll
nederlande:
1. wegvliegen 2. vervliegen
pole:
1. odlatywać, odfruwać 2. odlatywać
ruse:
1. улететь 2.  улетучиться
slovake:
 odletieť, uletieť
ukraine:
 відлітати, випурхнути

forflugema

Kiu facile forflugas, facile ŝanĝas sian lokon, sian inklinon; malkonstanta, pasema: forflugemaj iluzioj [64].
64. R. Artigues: La filino de la feinoj, [1908]
beloruse:
 лёткі, лятучы
france:
 évanescent, volatil

*surflugi

(ntr)
Flugi sur ion: mi mortigus muŝon, kiu obstine surflugus mian manĝon [65]; la usona aerforto surflugis la kuban teritorion por dissendi programojn de Televido „Martí“, tiel rompante la regularon de la Internacia Unio pri Telekomunikado [66]; la vagonaro surflugas viadukton, disĵetante tondron en asfaltajn stratojn Metrop .
65. Diversaj aŭtoroj: Kontakto 2011-2019, Luc Gouverneur: Ĉu veganismo troigas?
66. Diversaj aŭtoroj: Le Monde diplomatique en Esperanto 2002-2004, La Eŭropa Unio kaj Havano
beloruse:
 налятаць
france:
 se poser sur (après un vol)

traflugi

(tr)
1.
Fluge trairi: falstelo kiel brilanta linio traflugis la ĉielon [67]; sovaĝaj kolomboj traflugadis inter la branĉoj de la altaj arboj [68]; la tuta aeroplano traflugis faskojn de grize blanka nebulo [69].
2.
(figure) Rapide trapasi: ŝi traflugis malgrandan distancon, kaj la idoj faris malgrandan mallertan moviĝon [70]; ĉiumomente traflugis super li noktaj birdoj kaj grandaj vespertoj [71]; ĉiuj ĉi rimarkoj kun rapideco de l' vento traflugis la animon de l' kronprinco [72]; murmureto de admiro traflugis inter la ĉeestantoj [73]; spirito traflugis antaŭ mi, kaj la haroj sur mia korpo rigidiĝis [74]; traflugis anĝelo preter orelo PrV .
beloruse:
 пралятаць
france:
 traverser en volant
ukraine:
 пролітати (крізь)

altefluga, altfluga

(figure)
Idealema, nobla, altspirita: alteflugaj kvazaŭ-sciencaj frazoj EE ; kie estas viaj altflugaj planoj [75]? simpla, ne altfluga poezio [76].
beloruse:
 высакамоўны, напышлівы
ĉeĥe:
 vzletný
france:
 de haute volée
germane:
 hochfliegend
hispane:
 idealista, de altos vuelos
hungare:
 szárnyaló
pole:
 górnolotny
ruse:
  высокопарный
slovake:
 vzletný
ukraine:
 далекосяжний

preterfluge, preterflugante

Preterpase, rapide, senatente aŭ sendetale: ŝi nur pase, preterfluge apenaŭ ion aŭdis pri tio Marta ; ŝi […] ĵetis nur preterflugantan rigardon sur la knabineton Marta .
angle:
 in passing
beloruse:
 лётма, на ляту
france:
 en passant, au vol
hispane:
 por encima, de forma rápida
hungare:
 kutyafuttában
nederlande:
 in het voorbijgaan
pole:
 przelotnie
ruse:
 на лету

retflugiluloj [77]

ZOO
Ordo de insektoj (Planipennia, Neuroptera), kun kvar egalaj, membranecaj, rete nervuritaj flugiloj: la efemeroj estas familio de retflugiluloj [78]. SIN:nevropteroj, neŭropteroj
angle:
 neuroptera, net-winged insects
beloruse:
 сеткакрылыя
france:
 névroptères, planipennes
germane:
 Netzflügler
hispane:
 neurópteros, planipennes
hungare:
 recésszárnyúak
latinece:
Planipennia, Neuroptera
nederlande:
 netvleugeligen
ruse:
  сетчатокрылые (отряд)

flugpendi

(ntr)
1.
Flugi fiksita ĉe ŝnuro ks: super mia kapo flugpendas grandega araneo kaj teksas ĉirkaŭ mi retojn [79]; mi […] rekonsciiĝis el mia rigideco, ekvidinte subite ĉirkaŭ mi homajn figurojn, kun flugpendantaj haroj kaj kun larĝe malfermitaj okuloj FdO . VD:pendoli
2.
(arkaismo) Ŝvebi: aglo vekas sian neston, flugpendas super siaj idoj [80]; blua fumo de pulvo […] flugpendis super la akvo [81]. VD:glisi, sori
beloruse:
 лунаць
ĉeĥe:
 klouzat vzduchem (kluzák)
france:
 flotter (dans l'air), planer
hispane:
 planear, pender (en el aire)
nederlande:
 zweefvliegen
pole:
 zawisnąć w powietrzu, na skrzydłach , szybować
ruse:
 парить
slovake:
 kĺzať vzduchom

administraj notoj