*konstant/a PV

*konstanta

1.
Karakterizas ion, kiu ne ĉesas esti la sama; senŝanĝa, senĉesa, ĉiamdaŭra: liaj okuloj jam longe ne vidis la anglan ilikon (vd ilekso) kaj ĝian malluman konstantan verdaĵon BdV ; vivrimedoj konstantaj estis donataj al li de la reĝo ĉiutage dum lia tuta vivo [1]; malpacema edzino estas kiel konstanta gutado [2]; ili […] turmentiĝas per konstantaj duboj EE ; konstantan memoron mi havas pri vi en miaj preĝoj, nokte kaj tage [3]; ni havigos al vi konstantan oficon [4]; la imperiestro tuj […] sendis voki lian konstantan kuraciston [5]; ŝi ne havas konstantan restejon [6]; aŭdiĝis konstanta klakado [7]; ili […] turmentiĝas per konstantaj duboj EE ; konstantaj disputoj [8]; konstanta mokado [9]; ŝi rigardis la sennombrajn malgrandajn ŝtonojn sur la bordo, la akvo per konstanta tornado donis al ili ĉiuj formon globan [10]; la maro prezentis konstantajn ŝanĝiĝojn [11]. VD:daŭra, kontinua, egala1.a, nepasa, senhalta
2.
Karakterizas iun, kiu neniam ŝanĝas siajn sento- aŭ pens-manierojn: ni devas esti atendemaj kaj konstantaj […] kaj ni ne devas perdi la kuraĝon DL . VD:egalanima, kvieta, modera
3.
MAT
a)
[12] Ne varianta, dependanta de neniu variablo: la konstanta termo de ekvacio. ANT:varianta.
b)
[13] (p.p. bildigo) Tia, ke ĝia bildaro enhavas nur unu elementon: la polinoma funkcio `x^2+x` ne estas konstanta, se konsiderata kiel reela funkcio, sed ja estas, se konsiderata kiel funkcio super la korpo de 2-modulaj restoklasoj; konstanta vojo; konstanta vico (kies ĉiuj termoj estas inter si egalaj).
c)
(p.p. polinomo) Tia, ke nur ĝia termo kun indico 0 estas eble nenula: nulpolinomo kaj unuopolinomo estas konstantaj.
Rim.: Atentu: kvankam polinomo ja estas vico, konstanta polinomo ne estas konstanta vico! La termino transiris al polinomoj pere de la reelaj polinomaj funkcioj.
angle:
 constant 3. constant
beloruse:
 нязьменны, пастаянны, сталы
ĉeĥe:
 invariantní, konstantní, neměnný, neproměnný, nepřetržitý, stálý, trvalý, ustavičný
france:
3. constant
germane:
 beständig 1. dauerhaft, unveränderlich 2. beharrlich, ausgeglichen 3. konstant
hispane:
 constante
nederlande:
 constant
pole:
 stały 3. stały
portugale:
1. constante, permanente, contínuo, aturado 2. constante, permanente, contínuo, aturado
rumane:
 constant
ruse:
 постоянный, неизменный 3. постоянный
slovake:
 konštantný, nemenný, nepretržitý, stály, trvalý

*konstante

1.
Senĉese, daŭre: ne sama la vento blovas konstante PrV ; la akvo konstante malpliiĝadis ĝis la deka monato [14]; ili rigardas kaj konstante rigardas [15]; mi staris konstante sur mia observejo [16]; lasu al ni nur la povadon interŝanĝadi la pensojn, […] kaj ni konstante kaj senfine perfektiĝados FK . VD:kontinua
2.
Senĉese, ripete: li konstante renkontiĝas kun vojaĝantoj FK ; kiu konstante lokon ŝanĝas, neniam sin aranĝas PrV ; guto malgranda, konstante frapante, traboras la monton granitan PrV ; konstante al mi venas novaj demandoj DL . VD:regula2
3.
Neniam ŝanĝante siajn sentojn: ĉu estas viro, kiu amas konstante? kial mia animo tiel konstante, tiel kontraŭvole sin tiras al tiu fremdulo [17]? VD:fidinda, lojala, persistema
beloruse:
 пастаянна, нязьменна, стала
ĉeĥe:
 konstantně, stále, ustavičně
germane:
1. dauernd, ständig, konstant 2. dauernd, ständig, wiederkehrend, unaufhörlich 3. beharrlich, beständig
nederlande:
 onophoudelijk
pole:
 stale, na stałe
ruse:
 постоянно, неизменно
slovake:
 konštantne, stále, ustavične

konstanto

1.
Io kio ne ŝanĝiĝas: en la usona ekonomio de la lastaj 65 jaroj rimarkindas unu konstanto: la forta kunligo inter militaj invadoj kaj kresko de la landa ekonomio [18].
2.
FIZ Fizika grando, kiu ne varias laŭ la tempo: gravita konstanto; konstanto de Avogadro; C estante konstanto arbitra FK .
3.
MAT(fakula ĵargono)[19] Io konstanta 3: la derivaĵo de lineara funkcio estas konstanto; la konstanto π [20]; variigo de konstantoj (ilia anstataŭigo per funkcioj). ANT:variablo.
angle:
variigo de ~oj: variation of constants. 3. constant
beloruse:
 пастаянная (велічыня), нязьменная (велічыня), сталая (велічыня), канстанта
ĉeĥe:
 konstanta, stálá veličina
france:
variigo de ~oj: variation des constantes. 3. constante
germane:
 Konstante variigo de ~oj: Variation des Konstanten.
pole:
 stała variigo de ~oj: wariacja stałych.
ruse:
 константа, постоянная (величина) variigo de ~oj: вариация постоянных.
slovake:
 konštanta, stála veličina

malkonstanta

Ŝanĝiĝema; efemera, pasema: en la Plena Ilustrita Vortaro oni priskribas la komunuzan sencon de „papilia (neserioza kaj malkonstanta) amo“ [21]; en la Sekureca Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj […] Litovio […] strebas iĝi malkonstanta ano [22]; mi miras, ke lingvo kun tia absurda literumado kiel la angla sukcesis iĝi kvazaŭa mondolingvo […] speciale se oni rigardas ĝian malkonstantan prononcon kaj abundajn dialektojn [23].
21. Bob: Papiliaj Pensoj, Inter Ni, 1999-10
22. Monato, Fluga vizito
23. Monato, Garvan Makaj': Disleksio kaj literumado, 2013
angle:
 temporary
france:
 inconstant
germane:
 unbeständig, vorübergehend, veränderlich, flatterhaft

administraj notoj