*en

I.

*en

1.
Prepozicio; uzate kun nominativo, indikas fizikan aŭ abstraktan lokon, staton aŭ cirkonstancon, kie io estas:
a)
(Kun nominativo:) Indikas la lokon, interne de kiu io aŭ iu estas, kie io okazas: mia onklo loĝas en Berlino; mi sentas min sana kiel fiŝo en akvo; mia koro tremas en mi [1]; en malproksimeco oni ekvidis bluajn montojn; la infano kuris en la korto; la suno rebrilas en la klara akvo; (figure) mia amo restas ĉiam en la limoj de la infana devo; (figure) en la lingvo Esperanto ni vidas la estontan lingvon de la tuta mondo; (figure) en tiu propono kuŝas la solvo de la problemo.
b)
(Kun nominativo:) Indikas la tempoparton, ene de kiu okazas (aŭ okazis, aŭ okazos) la ago: mi parolos al vi en tempo pli oportuna [2]; en la venonta jaro mi veturigos mian fileton al la ĉefurbo [3]; ankoraŭ hodiaŭ mi estas tiel forta, kiel en la tago, kiam Moseo min sendis [4]. VD:ĉe, je, dum.
c)
(Kun nominativo:) Indikas kiom da tempo daŭris aŭ daŭros la ago ĝis sia plena plenumiĝo: Mi povas detrui la sanktejon de Dio, kaj rekonstrui ĝin en la daŭro de tri tagoj [5]; en unu vespero, mi ĉion verkis; 3:6 [6]; en la daŭro de unu monato aŭ du mi trovus la vojojn en Labirinto [7].
d)
(Kun nominativo:) Indikas la staton de objekto: danĝere estas lasi lin plu en tia libereco Hamlet ; la forto grandiĝas en premateco; li mortis […] en granda mizero Kandid ; ili estis en granda nombro [8] (grandnombre); oni ne povas lernigi al vi la manieron, en kiu oni devas vivi inter personoj de bona deveno GDn ; [kiam] vi mem havos infanon, tiam vi parolos en alia maniero InfanTorent2 ; kien vi iras en tia izoleco?; en granda kolero; en konsento; en akompano kun iu; mia pulso en takto batas; en longaj girlandoj pendis mirindaj kreskaĵoj [9]; puntoj kaj bantrozetoj […] kuniĝis en mirinda bonordigita senordeco FK .
e)
(Kun nominativo:) Indikas cirkonstancon karakterizantan la agon: li kuris malsupren en (per) kelkaj saltoj; vi manĝos vian panon en (ĉe) la ŝvito de via frunto; en liaj okuloj [10] (laŭ lia juĝmaniero, opinio); disflugiĝi kiel polv' en vento Hamlet ; morti en turmentoj; en (je) la nomo de; ŝiaj haroj estis kunvolvitaj en (per) pezaj plektoj. VD:ĉe, je, laŭ, per.
2.
Prepozicio; uzate kun akuzativo, indikas direkton per finpunkto, t.e. fizikan aŭ abstraktan lokon, situacion aŭ staton, internen de kiu io aŭ iu moviĝas, celas, strebas, evoluas:
a)
(Kun akuzativo:) Indikas lokon, en1.a kiu situas la celo aŭ finpunkto: la birdo flugas en la ĉambron (= ĝi estas ekster la ĉambro kaj flugas nun en ĝin) [11]; iri en teatron; „Vi devas nepre veturi en banlokon!“ diris la ombro [12]; la infano kuris en la korton; morgaŭ mi veturos Parizon (aŭ en Parizon) [13]; eĉ plej ruza vulpo en kaptilon falas PrV ; meti ion en sian poŝon; ĵeti en sakon; sablero falis en mian okulon; Samuel […] skribis tion en libron [14]; mi malfermas la pordon en la dormoĉambron (t.e. la pordon kiu kondukas en la dormoĉambron, per kiu oni transiras en la dormoĉambron ) Metrop .
b)
(Kun akuzativo:) Indikas la finan staton, situacion ktp de evoluo, aliiĝo, ŝanĝo: li rompis la vazon en pecetojn; la fumo longiĝis en mirindajn fantomojn; kunpremi la manon en pugnon; traduki libron en alian lingvon; la lando estis dividata en naŭ provincojn; miloj da voĉoj kunfandiĝis en grandegan harmonion; la glacio forgutis en brilajn larmojn; la milito kondukis multajn en mizeron; [lia] malkaŝemeco […] aliformiĝis en arogantecon [15]; ŝiru vin en du partojn, la mondo trian postulos PrV . VD:el 2
afrikanse:
 in
albane:
 
amhare:
 ውስጥ
angle:
1. in 2. into
arabe:
 في
armene:
 – ին
azerbajĝane:
 da
bengale:
 মধ্যে
birme:
 တွင်
bosne:
 u
ĉeĥe:
 do, na, v, ve
dane:
 i
estone:
 aastal
filipine:
 sa
galege:
 en
germane:
1. in, im
guĝarate:
 માં
haitie:
 nan
haŭse:
 a
hebree:
1. ב- 1.a בתוך 2.a לתוך 2.b ל-
hinde:
 में
hispane:
1. en
igbe:
 na
irlande:
 i
islande:
 í
japane:
 
jave:
 ing
jide:
 אין
jorube:
 ni
kanare:
 ರಲ್ಲಿ
kartvele:
 წლის
katalune:
1. a
kazaĥe:
 жылы
kimre:
 yn
kirgize:
 боюнча
kmere:
 នៅក្នុង
koree:
 
korsike:
 in
kose:
 e
kroate:
 u
kurde:
 li
laŭe:
 ໃນ
litove:
 matyti
makedone:
 во
malagase:
 amin’ny
malaje:
 dalam
malajalame:
 ലെ
malte:
 fil
maorie:
 i roto i te
marate:
 मध्ये
monge:
 nyob rau hauv
mongole:
 нь
nepale:
 मा
njanĝe:
 mu
okcidentfrise:
 wy
okcitane:
1. a
panĝabe:
 ਵਿੱਚ
paŝtue:
 په
pole:
1. w 2. w
portugale:
1. em, dentro de
ruse:
 в 1.c за
samoe:
 i
sinde:
 ۾
sinhale:
 දී
skotgaele:
 ann an
slovake:
 na, vo, za 1. v 2. do
slovene:
1. v
ŝone:
 mu
sote:
 a
sunde:
 dina
svahile:
 katika
taĝike:
 дар
taje:
 ใน
tamile:
 உள்ள
tatare:
 .әр сүзнең
telugue:
 లో
tibete:
 ནང་ལ་
ukraine:
 в
urdue:
 میں
uzbeke:
 ichida
vjetname:
 trong

al en

(malofte)
Direkte al la interno de io.
Rim.: Pri la prepoziciaj kunaĵoj kun al, vidu rimarkon sub al ĉe.
angle:
 into
france:
 dans, en, à
hispane:
 a dentro
pole:
 w, do wewnątrz
II.
Memstara vortero kun la senco de en:

ena

Interna: sur la ena plasta ujo troviĝis fingropremaĵoj nur de la junulo ChC ; ŝi bone konis la signojn de psika ena lukto, kaj tiujn ŝi legis el lia vizaĝo CKv ; li sciis en sia plej ena interno, ke [tio] neniam plu timigos lin VRA ; la enan militon […] en Kolombio oni povas spuri ĝis la Sendependiga Milito Kon11 ; la konkaj jarringoj mem ne nur indikas la aĝon de la ena besto, sed ja enhavas multe da informoj pri klimato en la pasinteco [16].
16. Monato, Oliver Kim: Rekorda konkulo, 2014
angle:
 inside (inner), inner
ĉeĥe:
 vnitřní
france:
 (de) dedans (interne), intérieur (interne), interne
germane:
 innen, darinnen, drinnen
hebree:
 פנימי
hispane:
 interior, interno
pole:
 w, wewnątrz
ruse:
 внутренний
slovake:
 vnútorný
tokipone:
 insa
ukraine:
 внутрішній

ene

Interne: la ŝrankopordoj skuiĝis kvazaŭ ene eksplodus grenado ChB ; pastaĵo kun farĉo ene Kon11 ; miaj aĵoj estis tute malordigitaj ene kaj ekster la valizoj Kon11 .
angle:
 inside (adv.)
ĉeĥe:
 uvnitř
france:
 dedans, à l'intérieur
germane:
 innen, innerhalb
hebree:
 בפנים
hispane:
 hacia dentro (adv.)
pole:
 w środku, wewnątrz
ruse:
 внутри
slovake:
 vnútri
tibete:
 ནང་ལ་
ukraine:
 усередині

ene de

(prepoziciaĵo)
1.
En1.a, en la interno de, sine de: ene de la arbaro ŝi renkontas tiun kiun ŝi pli amas ol iu ajn estaĵo [17].
2.
Dum tiu daŭro, post ĝia komenco kaj antaŭ ĝia fino: la invado konkeris Irakon ene de unu monato Kon11 ; kontraŭ disciplinaj decidoj de la akademia senato la koncernatoj povas protesti ene de 90 tagoj [18].
17. M. de France, trad. R. Rius: La Lajo pri la Lonicero, 2003
18. AIS San-Marino: Statuto, 1986
ĉeĥe:
 uvnitř
france:
1. à l'intérieur de 2. dans un délai de
germane:
1. im Inneren von 2. innerhalb von
hispane:
1. en el interior de 2. en un plazo
pole:
1. wewnątrz 2. w czasie (czegoś), podczas (czegoś)
slovake:
 vnútri

enigiZ

(tr)
1.
Penetrigi: ŝi […] enigis la manojn en siajn densajn harojn Marta ; ekstremdekstruloj en la aŭstria registaro enigis Eŭropan Union […] en maloportunan situacion [19]; terorista organizaĵo siatempe elpelita […] Libano kaj enigita en la teritoriojn [20]; (figure) la verkinto enigas vin eĉ en la cerbon de la farmbestoj [21].
2.
KOMP Transmeti datumon en komputilon: enigu la pasvorton!
19. Monato, Evgeni Georgiev: Aŭstrio: Ĉu veneno en Vieno?
20. Monato, Aleksandro Gofen: Misinforma komento, 2003
21. Monato, Boris Kolker: Knaba maturiĝo
angle:
2. enter (on a keyboard), type in
ĉeĥe:
 dát dovnitř, vetknout, vložit, vnést, vpravit, vstrčit, vsunout, zavést
france:
 faire entrer, entrer (quelque chose), introduire, mettre dedans
germane:
1. hineintun, hineinschieben, reintun 2. eingeben
hebree:
1. להחדיר
hispane:
 hacer entrar, entrar (algo), introducir, meter dentro
pole:
1. wkładać, wsadzać, wtykać, pogrążać 2. wprowadzać, wsadzać (pot.)
ruse:
 ввести
slovake:
 vniesť, votknúť, zastrčiť
ukraine:
 вносити, вводити, вкладати

enigaĵo

KOMP
Enigata datumo. SUP:donitaĵo
angle:
 input data (n.)
france:
 entrées (info.), inputs (info.)
germane:
 Eingabe
hebree:
 קלט
hispane:
 entradas (info.), insumos, aportes
pole:
 dane wsadowe, wsad (pot.)
ruse:
 входные данные

enigo

1.
Penetrigo: procedo de enigo de iu objekto en la liston de Unesko pri la Monda Heredaĵo [22]; redukti la laboristaron […] per enigo de pli alta teknologio [23].
2.
KOMP Enigado aŭ enigaĵo: post enigo de tiuj informoj aperas detalaj klarigoj [24]; [laŭ] ĉi tiu enigmetodo mi tajpas la esperantajn literojn per antaŭa punktokomo [25].
22. Monato, Anna kaj Mati Pentus: Lingvo, Interreto kaj ... alio, 2008
23. Monato, Roland Rotsaert: Kosovo: Vojaĝimpresoj, somero 2000
24. Monato, Roland Rotsaert: Transnacie bonfari, 2005
25. Monato, Edmund Grimley Evans: Interreto: Uniksulo ekspertas Unikodon
angle:
1. introduction, insertion 2. input (act of entering data)
ĉeĥe:
 vnesení, vsunutí, založení, zařazení
france:
2. saisie (info.), introduction (action d'introduire)
germane:
1. Einführung 2. Eingeben
hebree:
2. קליטה
hispane:
2. introducción (acto de introducir datos)
pole:
2. wejście
ruse:
2. ввод
slovake:
 vsunutie
ukraine:
 ввід

enigilo

KOMP
Aparato por enigi datumojn: klavaro kaj skanilo estas enigiloj; grafika enigilo, funkcianta per tuŝoj kaj strekoj [26]. TUT:aparataro
26. La Ondo de Esperanto, 2002, № 10
angle:
 input device
ĉeĥe:
 vstupní zařízení
france:
 périphérique d'entrée
germane:
 Eingabegerät
hebree:
 התקן קלט, יחידת קלט
hispane:
 periférico de entrada
pole:
 wejście, urządzenie wejściowe
ruse:
 вводное устройство
slovake:
 vstupné zariadenie
ukraine:
 пристрій вводу

eniĝi

Penetri, enprofundiĝi: kiam fratoj batalas, fremdulo ne eniĝu (interveni, sin miksi, ŝovi la nazon.) PrV ; la gazetoj ne trovas necesa eniĝi en tion, pri kio ili skribas EE .
france:
 entrer, pénétrer, s'introduire
germane:
 hineingehen, eindringen
hebree:
 לחדור
hispane:
 meterse, introducirse
pole:
 wchodzić, wtykać się, wtrącać się, pogrążać się
ruse:
 войти, встрять
III.

en-

Prefikso kun iu el la sencoj de en:
1.a:
la libro enhavas 30 ĉapitrojn (havi); la ĉambro entenis 40 personojn teni).
2:
engluti, enskribi, enblovi, enbrakigi, envicigi, enkasigi, enterigi, enloĝiĝi, enŝipiĝi, endormiĝi.
france:
2:  en- (préfixe), in- (préfixe), intro- (préfixe)
germane:
1.a:  ein-, ent-, in-, bein-
hispane:
2:  en- (prefijo), in- (prefijo), intro- (prefijo)
ruse:
2:  в-, во-

administraj notoj

al ~: Mankas fontindiko.
al ~: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~igi: Mankas verkindiko en fonto.
~igaĵo: Mankas fontindiko.
~igaĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~igilo: Mankas dua fontindiko.
~-: Mankas fontindiko.
~-: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.