*zorg/i

*zorgi  

(x)
1.  
Serioze direkti sian atenton kaj aktivecon al ies bono: mi zorgas pri ŝi tiel kiel mi zorgas pri mi mem [1]; pli zorgas unu patrino pri dek infanoj ol dek infanoj pri unu patrino PrV ; zorgu pri vi kaj nenion pli (nazo) PrV . VD:flegi, klopodi, prigardi, varti
2.  
Apliki sian atenton al io, por certigi ties bonan staton aŭ funkciadon: antaŭ ĉio zorgu oficon, plezuro atendos sian vicon PrV ; zorgu vian metion, kaj ne miksu vin en alian PrV ; zorgu vivon vian kaj lasu vivi alian PrV ; faru vian aferon, Dio zorgos ceteron PrV ; la celo de nia gazeto estas zorgi pri la vastigado de la lingvoZ ; zorgu, ke la reĝo ricevu la leterojnZ ; zorgi, ke la elektitoj estu homoj prudentajZ ; estis malavare zorgita pri ĉiu societa bezonoZ . VD:okupiĝi
3.
Maltrankviliĝi pro necerteco aŭ dubeco de io, kion oni konsideras grava: la malsato, pri kiu vi zorgas, persekutos vinZ ; riĉa zorgas pri ĉampano, malriĉa pri pano PrV ; lingvo natura tute ne bezonas zorgi pri facilecoZ .
angle:
care 2. care for, look after
beloruse:
1. клапаціцца, апекавацца 2. даглядаць, дбаць 3. турбавацца, маркоціцца
ĉeĥe:
dbát o něčí dobro (o někoho), hájit, obávat se, pečovat, starat se
france:
s'occuper de 3. se soucier de, se faire du souci
germane:
sich sorgen, sich kümmern
hebree:
לדאוג
hispane:
preocuparse
hungare:
~u pri vi kaj nenion pli: törődj a magad dolgával 1. gondoskodik, törődik antaŭ ĉio ~u oficon, plezuro atendos sian vicon: először a munka, utána a szórakozás ~u vian metion, kaj ne miksu vin en alian: suszter, maradj a kaptafánál ~u vivon vian kaj lasu vivi alian: élni és élni hagyni faru vian aferon, Dio ~os ceteron: segíts magadon, Isten is megsegít 2. gondoskodik (intézkedik), intézkedik riĉa ~as pri ĉampano, malriĉa pri pano : gazdag akkor eszik, mikor akarja, szegény, mikor kaphatja 3. aggódik
itale:
badare, occuparsi, curare (aver cura), preoccuparsi
nederlande:
zorgen, zich bekommeren, bezorgd zijn
pole:
1. dbać, troszczyć się, martwić się 2. dbać, pielęgnować, starać się 3. troszczyć się, martwić się
portugale:
1. cuidar, preocupar-se, zelar 2. cuidar, preocupar-se 3. preocupar-se
ruse:
1. заботиться, ухаживать, опекать 2. заботиться, уделять внимание 3. беспокоиться , заботиться
slovake:
starať sa

zorge de  

(prepoziciaĵo)
De, kun la helpo de, plenumate de: oni surscenigas ... altnivelajn spektaklojn, zorge de la Torina Manifestacia Instanco [2]
2. Turisma skabenejo de la urbo Torino: Torino, 1984
beloruse:
дзякуючы (чымсьці высілкам, клопату)
france:
par les soins de
hungare:
gondozásában
itale:
a cura di
pole:
pod opieką
ruse:
благодаря усилиям

zorgo  

1.
Atenta penado certigi ies bonon aŭ feliĉon: nenio povas anstataŭi la patrinajn zorgojnB ; akcepti infanon sub sian zorgonB .
2.  
Malagrablaĵoj: de zorgoj, ne de faroj blankiĝas la harojZ ; rusto manĝas la feron kaj zorgo la homon PrV ; ĉiu morgaŭ havas sian zorgon PrV ; la pezaj zorgoj premas mian brustonZ ; malpli da havo, malpli da zorgoj PrV ; manĝu vian panon kun tremo, kaj trinku vian akvon kun ĉagreno kaj zorgoj [3]; se oni ne havas zorgojn pro pano, oni tiam faras al si zorgojn de amo. VD:klopodo 2.
angle:
1. care 2. worry
beloruse:
1. клопат, дагляд, апека 2. турбота, маркота, хваляваньне
ĉeĥe:
péče, starost
france:
1. soin 2. souci
germane:
Sorge 1. Pflege, Versorgung
hebree:
דאגה 1. טיפול
hispane:
1. preocupación
hungare:
1. gondoskodás, törődés rusto manĝas la feron kaj ~o la homon: vasat rozsda marja, szívet a bánat ĉiu morgaŭ havas sian ~on: minden napnak megvan a maga baja malpli da havo, malpli da ~oj: kisebb vagyon, kisebb gond 2. gond, aggodalom
itale:
1. attenzione, conto (attenzione), cura (attenzioni), riguardo (attenzioni), sollecitudine (attenzioni), premura (attenzioni) 2. pena (fatica), grattacapo, preoccupazione
nederlande:
zorg
pole:
troska 1. opieka
portugale:
1. atenção, cuidado, zelo 2. preocupação
ruse:
забота
slovake:
1. starostlivosť 2. starosť

zorga  

Kiu atentas, zorgas por bone kaj akurate agi: sub la zorga okulo de l' pastroj [4]; zorga esploroB ; zorge korekti la preserarojn. VD:konscienca, skrupula
angle:
careful
beloruse:
клапатлівы, уважлівы, беражлівы
ĉeĥe:
pečlivý, starostlivý
france:
soigneux
germane:
sorgfältig, sorgsam
hungare:
gondos
itale:
scrupoloso, attento, accurato, vigile
nederlande:
zorgzaam, zorgvuldig
pole:
troskliwy, staranny
portugale:
cuidadoso, zeloso
ruse:
заботливый, бережный
slovake:
pozorný, starostlivý

zorgema  

Daŭre zorganta, akuratema, eventuale maltrankvila pri estonta stato de aferoj: sur ĉio estis vidata la mano de bona kaj zorgema mastrino [5]; ie proksime kuŝas bordoj de Baltiko, ie proksime bruas la vivo, zorgema, maltrankvila, malkvieta Metrop .
5. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 4, rakontoj, la forgesita pipo, rakonto de A. Edelmann, tradukis I. Kaminski
angle:
careful
beloruse:
клапатлівы, уважлівы, беражлівы
ĉeĥe:
pečlivý, starostlivý
france:
inquiet
germane:
sorgfältig, sorgsam
hungare:
gondoskodó
itale:
scrupoloso, attento, accurato, solerte, sollecito, vigile
nederlande:
zorgzaam, zorgvuldig
pole:
troskliwy, staranny, dbały
portugale:
cuidadoso, zeloso
ruse:
заботливый, бережный
slovake:
pozorný, starostlivý

*zorgato

Persono pri kiu oni zorgas, precipe neplenaĝa infano: Ijob estis irinta al Padar, por bonvenigi la malnovan amikon kaj liajn zorgatojn, alvenontajn per la granda karavano [6]; la zorgataro de paroĥestro.
6. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 23a, paca Betraĥ
angle:
ward
beloruse:
падапечны
ĉeĥe:
chovanec, poručenec, svěřenec
france:
protégé (subst.)
germane:
Pflegeperson, Pflegling
hungare:
gondozott, gyámfiú
itale:
pupillo
nederlande:
pupil (leerling)
pole:
wychowanek, pupil (daw.)
portugale:
pupilo
ruse:
подопечный, опекаемый
slovake:
chovanec, zverenec

*zorganto  

Persono, kiu zorgas pri iu, precipe pri neplenaĝa orfo: la juna reĝo venigis sian patron kaj zorganton kaj superŝutis ilin per trezoroj [7]. VD:kuratoro 1
angle:
caretaker
ĉeĥe:
pečovatel, poručník, pěstoun
france:
protecteur (subst.), tuteur
germane:
Pfleger, Pflegerin, Versorger
hungare:
gondozó, gyám
itale:
tutore
pole:
opiekun
portugale:
tutor
ruse:
опекун
slovake:
opatrovateľ, poručník

zorgigi

(tr)
Fari, ke iu zorgu: tiom da adiciiĝantaj bonŝancoj iomete zorgigis min [8].
8. A. Fournier, trad. R. Bernard: La Granda Meaulnes, p. 147
france:
préoccuper

antaŭzorgi  

(tr)
Zorgi pri io, kio ankoraŭ ne estas, ankoraŭ ne okazis, precipe por eviti aŭ malhelpi iun malbonon: por antaŭzorgi oni devas antaŭvidi; vi devas esti antaŭzorga kaj asekuri vin. VD:antaŭtimi, puto
beloruse:
перасьцерагчыся
france:
prévenir (empêcher) antaŭ~a: prévoyant
germane:
vorsorgen, Vorsorge treffen
hungare:
előre gondoskodik antaŭ~a: előrelátó
itale:
cautelarsi, premunirsi
nederlande:
voorzorgsmaatregelen treffen
pole:
martwić się na zapas
portugale:
precaver-se, prevenir-se
ruse:
предостеречься , позаботиться заранее

malzorgi  

(tr)
Malatenti ion aŭ iun, kiun oni devas zorgi: malzorgi sian sanon, profesion, devon, siajn aferojn, amikojn; mi ne malzorgos atente ekzameni tiun proponon; la partiaj kaj sindikataj gvidantoj malzorgas la interesojn de la proletaro, ne okupiĝante pri solvo al la mondlingva problemo [9]. VD:neglekti, preterlasi
9. E. Lanti: Vortoj de k-do Lanti, ĉu unue SAT-anoj?
angle:
neglect
beloruse:
занядбаць, не зьвярнуць увагі
ĉeĥe:
opomíjet, zanedbávat
france:
négliger
germane:
vernachlässigen, verkommen lassen, verwahrlosen lassen
hebree:
להזניח
hungare:
elhanyagol, nem törődik vele
itale:
abbandonare (trascurare), trascurare
nederlande:
verwaarlozen
pole:
zaniedbywać
portugale:
negligenciar
ruse:
пренебрегать , пренебречь, не обратить внимания
slovake:
nedbať, nestarať sa

prizorgi  

(tr)
Flegi: prizorgi ĝardenon; viro mortis, kaj post lia morto neniu prizorgis lian nigran hundon [10].
angle:
take care of, look after
beloruse:
даглядаць
ĉeĥe:
dbát o něčí dobro (o někoho), hájit, obávat se, pečovat, starat se
france:
entretenir, soigner
germane:
umsorgen, pflegen, versorgen
hebree:
לטפל ב-
hungare:
gondoz, ellát (tevékenységet)
itale:
accudire, badare, occuparsi di
nederlande:
verzorgen
pole:
opiekować się, doglądać
portugale:
atender, tratar, zelar
ruse:
ухаживать
slovake:
obstarať, postarať sa, pozháňať, starať sa, ujať sa, vybaviť, zadovážiť, zaobstarať, zaopatriť

senzorga  

Ne maltrankvila pro zorgoj: senzorga vivo, ofico; li deziregis denove foriri en la drinkejon, por diboĉi kun siaj gajaj senzorgaj kolegoj [11]. VD:luma, sennuba, serena
11. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 4, rakontoj, la forgesita pipo, rakonto de A. Edelmann, tradukis I. Kaminski
angle:
carefree
beloruse:
бесклапотны, бестурботны
ĉeĥe:
bezstarostný
france:
insouciant
germane:
sorglos, unbesorgt, unbeschwert
hebree:
שאנן
hungare:
gondtalan
itale:
disattento (incurante), incurante, spensierato
nederlande:
onbezorgd
pole:
beztroski, niedbały, niefrasobliwy
portugale:
despreocupado
ruse:
беззаботный
slovake:
bezstarostný

administraj notoj

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~e de: Mankas dua fontindiko.
~o: Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas verkindiko en fonto.
~igi: Mankas dua fontindiko.
antaŭ~i: Mankas fontindiko.
antaŭ~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~i: Mankas dua fontindiko.
pri~i: Mankas dua fontindiko.
sen~a: Mankas dua fontindiko.