*serv/i PV

*servi

(x)
1.
(iu) Plenumi difinitan laboron aŭ taskon por profito aŭ utilo kaj sub dispono de iu: servi iun, al iu; dek du jarojn ili servis al Kedorlaomer, kaj en la dek-tria ili ribeliĝis. [1]; viaj du servantoj servos al ni kiel atestantoj BdV ; ŝia Arturo ankaŭ servas sur fervojo FK ; li [kiel] soldato servis brave kaj kuraĝe, sed post la milito li ricevis eksiĝon kaj tri helerojn [2]; sinjoroj sin batas, servantoj vundojn ricevas PrV ; al du sinjoroj samtempe oni servi ne povas PrV ; al Dio servu, diablon rezervu PrV . SUB:servuti
2.
(iu) Kompleze havigi utilon al iu: en tia okazo li multe servis al mi; pri multaj el niaj frujaraj eminentuloj mankas al ni biografiaj informoj, kaj ni malbone servas al postaj generacioj, ne serĉante kaj arĥivante ilin KPr . SIN:helpi1, komplezi, subteni2
3.
(evitinde) KUI Surtabligi, prezenti1 manĝaĵon aŭ trinkaĵon al iu: kiam oni servis al li malvarman kafon, li laŭte blasfemis KKl ; li servis al li glason da biero KKr ; oni servis cetere, kiel kutime, tiel eksterordinarajn manĝaĵojn, ke eĉ […] Apicius svenus je ilia vido QuV ; kie oni servis la manĝon en la ĝardeno? [3]; restoracio en la placo estis malfermita, sed ne servas manĝojn antaŭ la sepa [4]; oni servas la mitulojn en kolosaj kvantoj, en grandaj kaseroloj [5]. VD:prezenti1, oferti2, proponi2, regali1, serviri (pilkon)
Rim.: Ĉi tiu signifo ne koheras kun la ĉefa kaj fundamenta signifo de servi, same kiel malkohera estus egale fuŝa „servi pilkon“ anstataŭ „serviri pilkon“. Se onin ne kontentigas la tradicia surtabligi, oni serĉu alian vorton, ekz-e „servumi“, prefere ol difekti la koheron de la fundamenta leksiko. La PIV-oj ĉi tiun missignifon por „servi“ ne akceptas. [Sergio Pokrovskij]
4.
(io) Esti utila por iu aŭ io: karbo servas por ardaĵo, ligno por fajro [6]; por kio servas mia laboro [7]? por kio servas mono en la mano de malsaĝulo [8]? mia mono servis por ŝtopi tre rimarkeblajn truojn GDn ; ĉiu lingvo servas por esprimi niajn pensojn ADL ; tiu vortarego […] servos kiel neoficiala kaj ne deviga konsilanto [9]; kio servas por ĉio, taŭgas por nenio PrV ; ne servas larmo anstataŭ armo PrV ; akvo kaj pano servas al sano PrV ; eĉ bagatelo povas servi al celo PrV . SIN:utili
5.
(io) Esti uzata por io: ĉio, kio moviĝas kaj vivas, servu al vi kiel manĝaĵo [10]; kelke da salatfolioj kaj kelke da kaŝtanoj […] servis al li kiel vespermanĝo [11]; aliaj pecoj servis kiel okulvitroj [12]. VD:anstataŭi, funkcii2, roli2
afrikanse:
dien
albane:
shërbejnë
amhare:
ማገልገል
angle:
serve 3. serve (food)
arabe:
خدمة
armene:
ծառայել
azerbajĝane:
xidmət
beloruse:
служыць
bengale:
পরিবেশন করা
birme:
အစေခံ
ĉeĥe:
poskytovat službu, sloužit
dane:
tjene
estone:
teenima
eŭske:
balioko
filipine:
maghatid
france:
servir
galege:
servir
germane:
dienen 3. servieren
guĝarate:
સેવા આપવા
haŭse:
bauta
hinde:
सेवा कर
hispane:
servir
hungare:
szolgál sinjoroj sin batas, ~antoj vundojn ricevas: urak vesznek össze, jobbágy haját tépik al du sinjoroj samtempe oni ~i ne povas: nem lehet két úrnak szolgálni akvo kaj pano ~as al sano: nincs egészségesebb ital a kenyérnél, ital a víznél
ide:
servar
irlande:
freastal
islande:
þjóna
itale:
servire
japane:
サーブ
jave:
ngawula
jide:
דינען
jorube:
sin
kanare:
ಸೇವೆ
kartvele:
ემსახურება
kazaĥe:
қызмет ету
kimre:
gwasanaethu
kirgize:
кызмат кылуу
kmere:
បម្រើ
koree:
봉사
korsike:
servinu
kose:
khonza
kroate:
služe
kurde:
sûxrekirin
latine:
serviant
latve:
kalpot
laŭe:
ບໍລິການ
litove:
tarnauti
makedone:
служат
malagase:
manompo
malaje:
berkhidmat
malajalame:
സേവിക്കുക
malte:
jservu
maorie:
e mahi
marate:
सर्व्ह
mongole:
үйлчлэх
nederlande:
dienen
nepale:
सेवा
okcidentfrise:
tsjinje
panĝabe:
ਦੀ ਸੇਵਾ
paŝtue:
خدمت
ruande:
gukorera
ruse:
служить
samoe:
tautua
sinde:
جي عبادت ڪريو
sinhale:
සේවය
skotgaele:
a ‘frithealadh
slovake:
prisluhovať, slúžiť
slovene:
služijo
somale:
adeegaan
ŝone:
kushumira
sote:
sebeletsa
sunde:
ngaladenan
svahile:
kutumika
taĝike:
хизмат
taje:
ให้บริการ
tamile:
சேவை
tatare:
хезмәт ит
telugue:
సర్వ్
ukraine:
служити
urdue:
خدمت
uzbeke:
xizmat
vjetname:
phục vụ
zulue:
ukukhonza

servo

1.
Tasko plenumita por iu, sub kies dispono oni estas: mi fariĝis preskaŭ almozulo, kaj nur kun helpo de unu mia parenco ricevis servon sur fervojo FK ; unu el la eminentaj oficiroj petis Aŭguston eksigi lin de la servo kaj lasi al li la pension FK ; la granda, moda kaj riĉa magazeno bezonas la servon de vera armeo da komizoj, oficistoj k.t.p. Marta ; ĉu mi ne trovos ĉi tie iun, kiu alportus al mi lakton kaj bulkojn? mi pagus por la servo, mallaŭte diris la vidvino Marta ; vi konas la servon, per kiu mi vin servis [13]; vi faros servon al Dio sur ĉi tiu monto (vd diservo) [14].
2.
Tasko kompleze plenumita por ies profito: nia Lingva Komitato farus al ni tre grandan servon, se ĝi per komuna laboro de ĉiuj siaj membroj pretigus tian vortaregon [15]; servo ne petita ne estas merita PrV ; servo postulas reservon PrV . SIN:komplezo, subteno
3.
Konstanta funkcio, kiun ordinare plenumas sekcio de entrepreno aŭ administro: la sekcio de interesoj de Kubo en Usono anoncis la haltigon de siaj konsulejaj servoj [16]; krom tiu ĉi servo publika, la redakcio faras multajn servojn privatajn, divenante ekzemple al enamitoj pri la karaktero de iliaj idealoj FK .
4.
Utileco por io: la ventumilo, kiam ĝi estas malfermita, […] faras la servon de kurteno, kiu estas antaŭtirita, dum la vizaĝo faras tualeton FK ; tiu ĉi okulakvo […] faras bonegajn servojn FK .
angle:
service
beloruse:
служба
ĉeĥe:
služba
france:
service
germane:
Dienst 3. Dienstleistung
hispane:
servicio
hungare:
szolgálat ~o postulas re~on: minden szolgálatnak fizetség a bére
ide:
servo
itale:
servizio
nederlande:
dienst
okcidentfrise:
tsjinst
ruse:
служба
slovake:
služba

servado

La ago servi, regule, sinofere aŭ dum iom daŭra tempo: mi antaŭ jaro komencis mian servadon ĉe vi FK ; mi volas min elaĉeti el mia servado, mi estas sufiĉe riĉa DL ; ĉu li ne estos tute alia en lia juĝa servado? FK ; patriotismo aŭ servado al la patrujo mi nomas nur la servadon al la bono de ĉiuj miaj sampatrujanoj, de kia ajn deveno, lingvo aŭ religio ili estas [17]; [ili] deziras esti unuigitaj en internacia organizaĵo por reciproka sinservado [18]; tiel Mi multigos la idaron de Mia servanto David, kaj la Levidojn, kiuj faras servadon al Mi [19]; mi ĝis nun nenion atingis per mia servado en Peterburgo [20]; lia stabo aranĝis tre bone esploristan servadon [21]. VD:aparato, instituto, organizaĵo
17. L. L. Zamenhof: Deklaracio de homarano, Nica Literatura Revuo, 1959:24
18. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la malferma kunveno de UEA ĉe la Kvina Kongreso Esperantista en Barcelona en la 7a de septembro 1909
19. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 33:22.
20. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto dua
21. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XVII
beloruse:
служэньне, служба
ĉeĥe:
sloužení, služba
france:
service
germane:
Dienen, Dienst
hungare:
szolgálat
itale:
servizio (prestare servizio)
ruse:
служение, служба
slovake:
obsluha

servanto

Tiu, kiu servas: li faris festenon por ĉiuj siaj servantoj kaj li venigis la vinistestron kaj la bakistestron en la mezon de siaj servantoj [22]; Jozef ordonis al siaj servantoj kuracistoj, balzami lian patron [23]; kia reganto, tia servanto PrV ; se la gasto estas amata, eĉ lia servanto ne restas malsata PrV ; mastro en vojo ― servantoj en ĝojo PrV ; ĉe mastro ŝtelisto la servantoj ne ŝtelas PrV . SUB:servisto
germane:
Diener, Dienender

*servema

Komplezema, volonte faranta servojn: ĉar vi estas tiel servema, mi faras al vi donacon [24]. Atenanoj, mi rimarkas, ke vi estas ĉiurilate tro servemaj al diaĵoj [25]; servema kaj fervora FK ; servema mano al la buŝo Hamlet ; la komercisto alsaltis ridetante kaj serveme Marta ; kun kortuŝeco ŝi pensis pri […] la afableco kaj servemeco, kiun li montris al ŝi Marta ; ili ĉiuj kondutis tre serveme rilate al ŝi [26]; neimagebla servemo, per kiu mi estis helpata je ĉiu paŝo Metrop . VD:asidua, fervora, humila, servuta, submetiĝema
ĉeĥe:
koplezantní, laskavý, ochotný, úslužný
france:
complaisant, serviable
hispane:
servicial
hungare:
szolgálatkész
itale:
servile
slovake:
láskavý, ochotný, úslužný

servilo

KOMP Komputila procezo plenumanta specialajn funkciojn (servojn) laŭ mendoj de aliaj procezoj (klientoj); la komputilo en kiu ruliĝas tia procezo (en komputila reto, rilate al la klientaj retnodoj): kiam uzanto sendas retmesaĝon, ĝi iras al servilo, kiu kutime apartenas al la retprovizisto de la sendanto [27]; poŝtoservilo [28]; por protekti mian komputilon mi provis elfiltri ĉion, kio estis en la angla lingvo […] mi plurfoje ŝanĝis interretajn servilon kaj retadreson, sed vane [29].
27. Monato, Franck Arnaud: Kia solvo por rubpoŝto?, 2003
28. Monato, Franck Arnaud: Kia solvo por rubpoŝto?, 2003
29. Monato, Garbhan Macaoidh: Damnita komputilo! Diabla Interreto!, 2003
angle:
server
beloruse:
сэрвэр
ĉeĥe:
server
france:
serveur
germane:
Server
hispane:
servidor
hungare:
szerver, kiszolgáló
itale:
server
nederlande:
server
pole:
serwer
ruse:
сервер
slovake:
server

servisto

Homo kies okupo estas plenumi personajn servojn al iu: Boaz demandis sian serviston, la estron de la rikoltistoj: kiu estas ĉi tiu knabino? [30]; li estis nur la unua el la princaj servistoj IK ; miaj servistoj kaj ĉambristinoj ne estos hejme: mi disdonis al ili biletojn, ankaŭ al geservistoj de l' princino Mary ; la sekvantan matenon eniris la servistoj kaj servistinoj [31]. SUB:ĉambristo, lakeo, grumo.
beloruse:
слуга
ĉeĥe:
sluha, služebník
france:
serviteur, domestique
germane:
Diener
hispane:
criado, sirviente
hungare:
szolga
ide:
servisto
itale:
servo
nederlande:
dienstbode
ruse:
слуга
slovake:
poskok, sluha, služobník

servistaro

Tuto da servistoj en unu domo: li havis […] grandan servistaron [32]; li mem destinis kaj mezuris la varojn al sia servistaro [33]; [li ensaltis] supren en la servistejon (kp mezanino), mezen de la altkvalita servistaro, kiu paradis en silkaj ŝtrumpoj, kaj tiuj fieraj homoj tute rigidiĝis de teruro Fab3 ; se la traveturanta oficisto demandos la servistaron, ĉu ili estas kontentaj, ili diru: ni pri ĉio estas kontentaj, via moŝto [34].
32. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 26:14
33. A. Kivi, trad. I. Ekström: Sep fratoj, 1947
34. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto unua
ĉeĥe:
služebnictvo, čeleď, čeládka
france:
domesticité
germane:
Dienerschaft ~istejo: Dienstbotenwohnung, Heuerhaus
hispane:
servicio
ide:
servistaro
slovake:
služobníctvo

servistino

Inseksa servisto: Rebeka kaj ŝiaj servistinoj […] sidiĝis sur la kameloj [35]; en la granda salono en la vintraj vesperoj sidadis la mastrino kun siaj servistinoj kaj ŝpinadis lanon kaj linon [36]; ĉiuj kortegaj sinjorinoj kun siaj servistinoj kaj kun la servistinoj de siaj servistinoj kaj ĉiuj kavaliroj kun siaj servistoj kaj kun la servistoj de siaj servistoj, kiuj ankaŭ havis servobubon, staris en ordo ĉirkaŭe [37].
beloruse:
служанка
france:
servante
germane:
Dienerin, Bedienstete, Bedienung (weiblich)
hispane:
criada, sirvienta
hungare:
szolgálólány
ide:
servistino
itale:
serva
ruse:
служанка

priservi

(tr)
Servante zorgi pri iu aŭ io: la granda besto […] ĉiam estas priservata, striglata, vartata kaj ricevas bonan manĝadon kaj drinkadon [38] en la domo de la cezaro ne mankis sklavinoj […] por la persona priservado QuV ; la knabinoj restis ĉe la fajro por priservi la ebriajn lagokamaradojn InfanTorent2 ; ili priservis nur la tablon de Demetrio [39]; fermi restoraciojn, kafejojn, rifuzi priservi eksterlandanojn [40]; ĉu verŝajne, ke firmao elspezus nur por priservi la homojn sen profito KrM ? [la glacirompiloj] levas pezajn ŝarĝojn de la marfundo, priservas marajn petrolkampojn kaj borstaciojn [41]; nia [elektro]stacio priservas ĉiujn proksimajn entreprenojn Metrop ; tri urboj estis priservataj de la sama distrikta gazeto KrM . VD:provizi3
38. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Sterkskarabo
39. La ŝtona urbo
40. LAST: Lakto-aktoMonato
41. Saliko: Krozi en glacioMonato
germane:
bedienen, versorgen
hispane:
ocuparse de, atender
ruse:
обслужить, обслуживать

diservo

REL Plenumado de religiaj ritoj: li ĉiudimanĉe ĉeestis la Diservon kun sia maljuna patro kaj kantadis la sanktajn kantojn [42]; eĉ la unua interligo havis ordonojn pri Diservado kaj sanktejon mondan [43]; tamen la pastroj sekrete faras diservojn por la resaniĝo de la faraono [44]; la pastroj, kunpreninte malgrandan kapelon de Amon, suriris la supron de la plej proksima altaĵo kaj diservis tie [45]; mi ankaŭ ĉeestis diservon de kriegantaj derviŝoj [46]; la Psalmaro estas fonto de multegaj frazoj eldirataj dum mesoj kaj aliaj diservoj [47].
42. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Vojkamarado
43. La Nova Testamento, Hebreoj 9:1
44. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉapitro 4
45. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉapitro 20
46. Lanti: Leteroj el Turkio, Ĉe la turniĝantaj derviŝoj
47. B. Masala: Diskuto pri „Patro nia“, sce, 1996-03-19
beloruse:
багаслужба, імша
ĉeĥe:
bohoslužba, pobožnost
france:
culte, office religieux
germane:
Gottesdienst
hungare:
istentisztelet
itale:
funzione religiosa
katalune:
missa, ofici diví
nederlande:
eredienst
ruse:
богослужение
slovake:
konať bohoslužbu, pobožnosť
svede:
gudstjänst

libroservo

ESPTIP Servo de organizaĵo funkcianta kiel koresponda librovendejo: la CO prizorgas la eldonan fakon, la libroservon, la bibliotekon EeP ; mi ekvidis en Libroservo de Universala Kongreso diskon kun deklamaĵoj de Nikolaj Rytjkov [48]; en la menciita ĉelaga tendaro funkciis eta libroservo, kaj mi aĉetis kelkajn lernilojn [49]; libroserva katalogo [50].
48. Monato, Boris Kolker: Aktoro malliberigita
49. A. Korĵenkov: en: La vivo de Zamenhof ĉiam fascinis min: Intervjuo kun Aleksander Korĵenkov, La Ondo de Esperanto, 2018:6
50. Spomenka Štimec: Ombro sur interna pejzaĝo
france:
service de librairie
germane:
Bücherdienst, Buchverkauf

memserva, mempriserva

Kie oni mem sin priservas: universitata memserva restoracio Gerda ; en la memserva kafejo de Puŝkina biblioteko […] mi menciis la aferon entuziasme al kolegoj CKv ; la pasaĝero uzas memservan budon por printi la bagaĝetikedojn kaj poste transdonas la bagaĝon al fluglinia akceptisto [51]; en koridoroj de ĉiuj etaĝoj ekzistas mempriserva ebleco por akiri kafon, teon kaj aliajn trinkaĵojn [52]; antaŭ ekveturo mi aĉetis multe da ĉiutagaj necesaĵoj en proksima memservejo laŭ ŝia listo [53]; (figure) la kvar regionoj estis transformitaj en vastajn memservejojn kie plurnaciaj mafioj povis renkontiĝi por ekspluati la oron, kupron [54]; IKEA konsekvence realigis la sistemon de mem-servado [55]; memservado intertempe aplikas torturajn aparatojn: biletojn por tramo kaj trajno mi devas aĉeti per aŭtomato, monon mi ne plu ricevas ĉe bankogiĉeto de afabla homo, kiun oni konas de multaj jaroj kaj kun kiu oni volonte babilas iomete [56].
beloruse:
з самаабслугоўваньнем
france:
en libre-service mem~ejo: libre-service (magasin)
germane:
Selbstbedienungs- mem~ejo: Selbstbedienungsladen mem~ado: Selbstbedienung
hungare:
önkiszolgáló mem~ejo: önkiszolgáló bolt
itale:
self service
nederlande:
zelfbedienings-
ruse:
с самообслуживанием

militservo, milita servado [57]

MIL Servado, kiun plenumas soldato: [li] iris en fremdlandan militservon [58]; resti libera de militservo [59]; kvankam Nikolao Petroviĉ tute ne posedis famon de kuraĝulo […] oni destinis lin, kiel filon de generalo, por la milita servado [60]; ĉar lia farto iom malfortigita de la malsano, ne ebligis la reprenon de militservo tiel lacegiga kiel tiu de l’ Afrika militado, li skribis al sia regimentestro kaj petis de li daŭrigon de sia libertempo [61]; ĉar li pro subtendevo al patrino estis liberigita de militservo, li volas almenaŭ iom ripari sian mankon tiurilate [62].
Rim.: Tia servado povas esti profesia, aŭ portempa, por milita trejnado aŭ por defendi sian landon.
france:
service militaire, carrière des armes (métier militaire), métier militaire, service des armes (métier militaire)
germane:
Militärdienst, Kriegsdienst
hispane:
servicio militar
itale:
servizio militare

militservi

MIL Esti plenumanto de militservo: eniris la restoracion grupo da soldatoj, eble ok aŭ naŭ, junaj viroj, kiuj militservis, videble [63]; mi mem estis juna kaj militservis Mary .
ĉeĥe:
sloužit na vojně
france:
faire son service militaire, être sous les drapeaux
germane:
im Militär dienen
itale:
prestare servizio militare
slovake:
slúžiť na vojne

sekretservo, sekreta servo

POL Spionoficejo, kiu ĉiurimede kolektas informojn pri aliaj regnoj, eventuale eksterleĝe agas en ili, defendas la propran regnon kontraŭ fremdaj sekretaj servoj, terorismo kaj similaj: la israela sekretservo estas konata kiel unu el la plej efikaj en la mondo [64]. okcidentaj sekretservoj taksas, ke pasos ankoraŭ kelkaj jaroj, ĝis Nord-Koreio disponos pri atombombo taŭga por atakoj [65]; sekret-servisto Putin plifortigos la sekretan servon, kvankam kritikantoj asertas, ke jam delonge Rusion ne plu regas ministraro sed la sekreta servo [66]; la ŝtato posedas sep diversajn sekretajn servojn, kiuj ĉefe ŝirmas la reĝimon, ne la popolon [67].
64. C. Piron: Ĉu ni kunvenis vane?, 1982
65. Monato, Stefan Maul: Monstra atompotenco, 2009
66. Monato, Stefan Maul: Hororo, 2004
67. Monato, Paul Gubbins: Post morto ― nova sorto
angle:
secret service
france:
services secrets
germane:
Geheimdienst
hispane:
servicio secreto
itale:
servizio segreto

sin enservigi

Komenci daŭran servadon, ekofici por iu funkcio: li mem, kiel li diris, intencas enservigi sin sur ŝipo, al tio estas direktitaj ĉiuj liaj deziroj [68]. VD:sin dungigi
france:
entrer en service
germane:
sich verdingen

administraj notoj

mem~a, mempri~a: Mankas verkindiko en fonto.