1organiz/i PV

organizi

(tr)
Starigi ion, kunordigante ĝiajn partojn por plenumi difinitan funkcion; doni al io la necesajn organo por funkciadi: en la jaro 1884 la societo organizis la unuan specialan fakultaton FK ; U.E.A. […] reprezentas nur personojn, kiuj deziras esti organizataj pro difinita celo aprobita de ili [1]; koran dankon al la organizintoj de la nuna kongreso [2]; la ĉirkaŭa ŝovinismo timigis la parizajn organizantojn, ili petegis Zamenhof ne kunvoki tian kunvenon, eĉ privatan, dum la Kongreso VivZam ; plenforme organizita […] komunumo de liberkredantoj [3]; la Laboristaro devas sin organizi mondskale Lanti ; ni devas lerni kaj labori sisteme kaj organizite InfanTorent2 ; li organizis du avangardajn liniojn, el kiuj la pli malproksima devis observi la malamikojn, la pli proksima ― gardi la propran armeon kontraŭ atako [4]; la manĝaj oficistoj venos […] por organizi sub tendo, starigita por tiu uzo, posttagmanĝon tute allogantan KPr ; ĉi tie estis ĉio en ia trankviliga, organizita malordo KKr ; turistoj al ĝi iras are, ili tamen organizis por tiu mateno karavanon, kiun mi kondukos ChL ; lingvo […] organizita kiel sistemo de simboloj, reprezentantaj ideojn Ret ; cedi al estaĵo pli alte organizita FK . VD:aranĝi, establi, instali, komponi2, ordigi
1. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la malferma kunveno de UEA ĉe la Kvina Kongreso Esperantista en Barcelona en la 7a de septembro 1909
2. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
3. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Homaranismo
4. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro I
angle:
organize
beloruse:
арганізаваць
ĉeĥe:
uspořádat, zorganizovat
france:
disposer, organiser
germane:
organisieren
hispane:
organizar
hungare:
szervez
indonezie:
mengorganisasi
nederlande:
organiseren
portugale:
organizar
ruse:
организовать
slovake:
organizovať, usporiadať
tibete:
གྲ་འགྲིགས་བྱེད་པ་

organiza

Organizanta, kies tasko estas organizi ion; rilata al organizado: la loka organiza komitato laboris por […] preparado de nia nuna kongreso [5]; organiza laboro AzS ; aktualaj organizaj problemoj, demandoj, diskutoj EeP ; organiza strukturo, skemo, kadro, fundamento, reformo EeP ; organizaj principoj, formoj, planoj EeP ; [ni] neniam povos forgesi lian sindonan kaj sukcesan laboradon [kaj] lian grandan organizan talenton VivZam ; la universaleco de la Lingvo trovis adekvatan organizan formon en nia Universala Esperanto-Asocio Ret ; tio reflektiĝas en la Esperanto-Movado je la niveloj lingva, kultura kaj organiza EeP ; Esperanto-asocioj funkciis kiel organizaj centroj de interlerneja korespondado EeP ; jam en 1908 oni komencis rimarki la organizan kaj ideologian dividon inter la burĝa kaj proleta esperantista Movado EeP .
5. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Kvina Kongreso Esperantista en Barcelona en la 6a de septembro 1909

organizo

1.
Ago organizi ion, organizado: Pentuer estis okupita per la organizo de la kuracista helpo por la vunditoj [6].
2.
Maniero kiel homoj estas organizitaj: Egipto jam posedis altan socian organizon, terkulturon, metiojn kaj literaturon [7]; tiuj gigantaj laboroj postulis, krom konoj de la astronomio, geometrio, meĥaniko kaj arĥitekturo, ankaŭ perfektan organizon [8]; li fondis grupon, kiu per sia bonega organizo kaj vigla laborado baldaŭ fariĝis imitinda modelo [9]; li ree, sub la preteksto studi la organizon de la dimanĉaj lernejoj, trotis en la urbon PatrojFiloj ; la revolucio ankoraŭ ne povis montri organizon LGA . VD:aparato, servo
3.
Organizaĵo: gvidantoj de partioj aŭ organizoj laboristaj Lanti ; kiel SAT-ano, li ja kelkfoje alvenis al konkludoj, kiuj ne tute koincidas kun tiuj de politikaj organizoj Lanti ; li dum la jaroj 1944 kaj 1945 gvidis […] vastskalan organizon je la nomo de Sveda Ruĝa Kruco VojaĝImp ; membro de loka organizo fariĝas gvidanto en federacio ViV ; memoru, ke vi estas parto de granda organizo por helpi al la homaro KrM ; Luĉia-festo [estas] solenata en ĉiuj familioj, en ĉiuj organizoj, korporacioj KKr .
angle:
organization
beloruse:
арганізацыя (упарадкаванасьць, структура)
ĉeĥe:
organizace, organizování
france:
configuration, disposition, organisation
germane:
Organisation
hispane:
organización
hungare:
szervezet
indonezie:
organisasi
nederlande:
organisatie
portugale:
organização
ruse:
организация
slovake:
organizovanie, organizácia

organizado

Ago organizi: li zorgis pri ĉio, tempon kaj volon li donis por la organizado de nia grava festo [10]; li pritraktis […] demandojn pri organizado kaj pri interlingvistiko EeP ; Soveta Esperantista Junulara Movado […] transprenis i.a. la organizadon de la tradiciaj Junularaj Tendaroj EeP ; [ili] interesiĝas pri sovetia publiksaneca organizado CKv .
beloruse:
арганізацыя (дзеяньне)
ĉeĥe:
organizace, organizování
france:
organisation (action)
germane:
Organisieren
hispane:
organización
hungare:
szervezés
indonezie:
organisasi
nederlande:
organiseren
portugale:
organização
ruse:
организация (действие)
slovake:
organizovanie, organizácia
tibete:
སྒྲིག་འཛུགས་

organizaĵo

POL Homa grupiĝo kunordigita por plenumi difinitan funkcion, kutime fondita sub komuna nomo de asocio, ligo, societo kc: ĉe la Bulonja Kongreso estis prezentita projekto de ĝenerala organizaĵo por la tuta esperantistaro [11]; junaj knabinoj plenigas lernejojn, universitatojn, kursojn, rondetojn kaj organizaĵojn Metrop ; ĝi estas kontraŭleĝa vesto, vi demonstras per ĝi apartenon al la krima organizaĵo Metrop ; li minacis transdoni la aferon al la rajona partiorganizaĵo Ĉukĉoj ; nia Universala Esperanto-Asocio estas la sola hodiaŭ ekzistanta internacia neŝtata organizaĵo (vd neregistara organizaĵo), kiu havas efektivajn membrojn en ĉiuj partoj de la mondo Ret ; la deziro eviti militon […] fariĝis definitiva kaj necesa en la mondo, ― la kreo de la nova organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj […] tion pruvis klare FSp . SIN:organizacioVD:misio, movado
Rim.: Pli ĝenerale kaj laŭvorte, organizaĵo povas esti ĉiu ajn organizita afero, do i.a. ankaŭ familio zorganta pri si, kongreso, vojaĝo, taglaboro kc. Tamen oni praktike uzas la vorton por apartaj homaj grupiĝoj kun pli malpli unika funkcio kaj nomo. [W. Diestel]
11. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la malferma kunveno de UEA ĉe la Kvina Kongreso Esperantista en Barcelona en la 7a de septembro 1909
angle:
organization
beloruse:
арганізацыя, установа
france:
organisation (institution)
germane:
Organisation
hispane:
organización
hungare:
szervezet
indonezie:
organisasi
nederlande:
organisatie
portugale:
organização
ruse:
организация
tibete:
ཚོགས་པ་

organiziĝi

(ntr)
Kunaranĝiĝi kiel funkcianta afero: intertempe la Esperanto-Movado kreske organiziĝis, kaj la bezonon krei propran organizaĵon sentis ankaŭ la esperantoparolantaj sciencistoj EeP ; el la multaj aspektoj de la organiziĝo de nia civito, mi opinias ke nia takso pri poezio estas plej grava Rsp ; mi tute ne komprenas, kiel la vivo organiziĝas ĉi-lande CKv ; rektangula placo, kie foiro ĉiusemajne organiziĝas ChR ; inter la du lernejanoj kaj la du knabinetoj organiziĝis kvarope ludadoj, kiuj komenciĝis matene kaj finiĝis nur vespere ChL ; la kompanio iel sukcesis organiziĝi kiel longa, malregula kolumno [12].
12. A. Löwenstein: La ŝtona urbo, 1999
beloruse:
арганізоўвацца
france:
s'organiser
germane:
sich organisieren
indonezie:
terorganisasi

disorganiziĝi, malorganiziĝi

(ntr)
Perdi sian bonan, komunan funkciadon: la eldonejo disorganiziĝis pro perdo de la financa subtenanto [13]; la orienteŭropaj esperantistoj estis jam malorganiziĝintaj aŭ antaŭsentis, ke tia sorto atendas ilin EeP . VD:disfali, malkomponiĝi
13. Hasegawa T.: En Ĉinio Batalanta, 1954
france:
se désorganiser
germane:
sich auflösen

reorganizi

Restarigi aŭ rearanĝi ion por ke ĝi denove aŭ pli efike povu plenumi sian funkcion: se ni estas bonaj, respektu nin kaj subtenu nin, ― se ni estas malbonaj reorganizu nin aŭ forigu nin [14]; la jugoslavia Movado rapide reorganiziĝis post la milito EeP ; la reorganizo evidente celis faciligi la organizajn spertojn de unu kongreso al la alia EeP ; la ekzisto mem de suverenaj ŝtatoj estis konsiderata kiel la kaŭzo de la milito kaj oni postulis postmilitan reorganizon de Eŭropo kiel demokrata federacio [15]; plimulto postvivis kaj provas reorganizi sian vivon, komenci denove, ekde nulo [16]; ili perdis du agentojn, kaj ili rapidos reorganizi siajn retojn por korekti niajn maldiskretaĵojn ChV . SIN:reformiVD:renovigi, restaŭri
14. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Sepa Kongreso Esperantista en Antwerpen en la 21a de aŭgusto 1911
15. Monato, Umberto Broccatelli: De nacioj al ... kio?, 2004
16. Monato, Mi vivas surstrate ..., 2010
angle:
reorganize
beloruse:
рэарганізаваць
germane:
reorganisieren

neregistara organizaĵo (NRO)

POL Organizaĵo sen publika mandato, precipe iu el tiuj, kiuj ne celas profiton, sed internacie agas por bonfaro, socia progreso...: la internacia neregistara organizaĵo Kuracistoj sen Limoj kun federaciaj instancoj esploris kaj konstatis, ke tieaj riveroj estas poluitaj de plumbo [17]; laŭ neregistaraj organizaĵoj tra Balkanio oni kontrabande liveras ĉiujare la plej grandan parton de 120 000 virinoj kaj infanoj el Orient- kaj Sudorient-Eŭropo al EU-ŝtatoj, kie ili estas vendataj cele al seksa ekspluatado kaj prostituado [18]; la internacia leĝigo de la homaj rajtoj estas rezulto de longaj, insistaj klopodoj, en kiuj elstaran rolon ludis influaj unuopuloj, diversaj premgrupoj kaj neregistaraj organizaĵoj [19].
17. Monato, Princo Henriko Oguinye: Horor-minado, 2010
18. Monato, Evgeni Georgiev: Seksa sklaveco: ĉu defio al la 21a jarcento?, 2003
19. I. Lapenna: Manifesto 77 de la Esperanto­-Movado, Horizonto, 1977:8
angle:
non-governmental organization, NGO
beloruse:
няўрадавая арганізацыя
france:
organisation non gouvernementale
germane:
Nichtregierungsorganisation, NRO
indonezie:
organisasi nonpemerintah

Internacia Labor-Organizaĵo (ILO)

ManPol
EKON Speciala organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj, kiu celas akceli la socialan justecon per plibonigoj de la viv- kaj labor-kondiĉoj: laŭ statistikoj de la Internacia Labor-Organizaĵo, nuntempe en la mondo la kvanto de translandaj enoficiĝintoj jam atingis pli ol 20 milionojn [20]; spertuloj de la Internacia Labor-Organizaĵo (ILO) asertas, ke la nova jarmilo komenciĝis sen solvo por unu el la plej gravaj problemoj de la antaŭa: la senĉesa kresko de senorganizeco [21].
angle:
International Labour Organisation, ILO
beloruse:
Міжнародная арганізацыя працы, МАП
bretone:
Aozadur Etrebroadel al Labour
bulgare:
международна организация на труда, МОТ
france:
Organisation internationale du travail, OIT
germane:
Internationale Arbeitsorganisation, IAO
hispane:
Organización Internacional del Trabajo, OIT
hungare:
Nemzetközi Munkaügyi Szervezet, ILO
katalune:
Organització Internacional del Treball, OIT
nederlande:
Internationale Arbeidsorganisatie, IAO
pole:
Międzynarodowa Organizacja Pracy, MOP
portugale:
Organização Internacional do Trabalho, OIT
rumane:
Organizația Internațională a Muncii, OIM
ruse:
Международная Организация Труда, МОТ

administraj notoj