rit/o

rito

1.: Agoj preskribitaj por koncerna okazo de religia aŭ folklora tradicio: ili baptiĝas, edziĝas, enteriĝas laŭ [s]iaj ritoj [1]; li faru Paskon al la Eternulo, […] kun macoj kaj maldolĉaj herboj […] laŭ ĉiuj ritoj de la Pasko [2]; Nero ordonis al pastroj ligi lin per edziĝa ligo, konforme kun ĉiuj ritoj [3]; la ritoj de la greka ortodoksa eklezio estas farataj en la antikva greka lingvo [4]; la praa solstica rito de l’ printempa promeso post la neĝoj ^Sol. sakramentoceremonio, kulto
Rim.: Ofte oni povas sinonime uzi la vorton „ceremonio“, kiu tamen pli akcentas eksteran pompon kaj ofte havas malpli profundajn radikojn en la tradicio, do estas pli facile modifebla. [Sergio Pokrovskij]
2.: Ŝablona sinteno, blekado, gestado, odorado, per kiu bestoj starigas interrilaton: pariĝon, submetiĝon, manĝopeton...: hienaj hundoj […] dum renkontoj prezentas specialan salutan ritaron [5].

1. Edmond Privat: Vivo de Zamenhof, Vivo de Zamenhof
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Nombroj 9:12
3. Henryk Sienkiewicz, trad. Lidia Zamenhof: Quo Vadis, Ĉapitro VII
4. Ivo Lapenna: Retoriko, Unua Parto
5. J. Ŝuvajev: Pri la konduto de bestoj, Fokuso, 1987:1, p. 2a

angle:: rite, ritual
beloruse:: абрад, рытуал, цырымонія
ĉeĥe:: ceremonie, obřad, rituál
ĉine:: 礼仪 [lǐyí], 禮儀 [lǐyí], 礼 [lǐ], 禮 [lǐ], 法事 [fǎshì], 宗教仪式 [zōngjiàoyíshì], 宗教儀式 [zōngjiàoyíshì], 礼俗 [lǐsú], 禮俗 [lǐsú]
france:: rite
germane:: Brauch, Ritual 2. Verhaltensritual
hispane:: rito, ritual
hungare:: rítus, szertartás
japane:: 祭式 [さいしき], 典礼 [てんれい], 儀式 [ぎしき]
katalune:: ritu
nederlande:: rite, ritus, ritueel
pole:: obrzęd, ryt
portugale:: rito
ruse:: обряд, треба (рел.)
slovake:: ceremónia, obrad, rituál, rítus
tibete:: ཞབས་བརྟན་
ukraine:: обряд, церемонія

1.: Tuto da ritoj praktikataj en religio aŭ konfesio: bizancia ritaro; judisma ritaro; edziĝon mi plenumis laŭ la romkatolika ritaro [6]; Oomoto (estas) „nova“ japana religio, bazita sur tradicia japana kulturo kun ŝintoa ritaro [7]. liturgio³
2.: (evitinde) La pluraj agoj de rito: post plenumado de aparta ritaro atingi ian mistikan unuecon kun malsupera diaĵo [8]; inter multaj arktaj popoloj oni sekvis la saman ritaron, la mortigita urso estis portita al la vilaĝo kiel honorgasto [9].

6. Eric Coffinet: Kiel mi ekkredis
7. Ligoj al Esperantaj Hejmpaĝoj en Japanio
8. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, Ĉapitro VI
9. Monato, Saliko: Praa religia temo, 2009

angle:: 1. rites, rituals
beloruse:: 1. абрады, рытуалы, цырыманіял
ĉeĥe:: 1. ceremonie, obřad, rituál
france:: 1. rite (ensemble de rites), rituel
germane:: 1. Ritus, Riten, kirchliche Tradition bizancia ~aro: byzantinischer Ritus. judisma ~aro: mosaischer Ritus. romkatolika ritaro: römisch-katholischer Ritus.
hispane:: 1. ritual
hungare:: 1. rituálé, szertartásrend judisma ~aro: zsidó szertartás.
japane:: 1. 典礼定式書 [てんれいていしきしょ], 祭式次第 [さいしきしだい]
nederlande:: 1. rituaal (ritueel)
pole:: 1. rytuał, obrządek
ruse:: 1. обряд, обрядность, богослужение bizancia ~aro: византийский обряд. judisma ~aro: иудейская обрядность. romkatolika ritaro: латинский обряд.
slovake:: 1. ceremónia, obrad, rituál, rítus
ukraine:: 1. ритуал, церемоніал

: Kristano el skisma movado de ortodoksismo, kiu en la 17a jarcento rifuzis reformon de ritoj, kaj mem disiĝis je kelkaj branĉoj konservante klerikaron aŭ ĝin tute rezignante: negocistoj-malnovritanoj ŝatis teojn el tilio, frambo, karoto [10].

10. S. Belov: Siberiaj negocistoj – reguloj kaj tradicioj, 2021-08-15

: Libro entenata preĝojn kaj formulojn uzendajn ĉe diversaj ritoj: la geedziĝa rito legebla en la eklezia ritlibro [11]; roma germana pontifika ritlibro de la benediktanoj [12]. breviero

11. Charles Dickens, trad. L. L. Zamenhof: La Batalo de l' Vivo, piednoto
12. Vikipedio, Liturgia libro