tradukoj: be cs de el en es fr he hu id nl pt ru sk sv th tp vo

*vol/i PV

*voliTEZ

(tr)
1.TEZ
Havi deziron, intencon, decidon, senti bezonon pri io aŭ iu: voli aŭ nevoli neniu malpermesas PrV; mi havas ĉiam la kapablon voli, sed ne ĉiam la forton realigi; kiu volas, tiu povasB; viro, kiu ne scias voli; volu, kion vi volas; (frazaĵo) kion oni volas, tion oni povas PrV; (frazaĵo) volanta kruro ne laciĝas de kuro PrV.
Rim.: Kontraste al deziri1, voli ofte implicas intencon fari ion por realigi la deziratan.
2.TEZ
Strebante al io, koncentri sian atenton je ago, por ke ĝi efektiviĝu; intenci, decidi fari ion: mi volas diri al vi la veron [1]; mi volas, ke vi tien iru [2]; maldiligentulo ŝovas sian manon en la poŝon, kaj ne volas venigi ĝin al sia buŝoZ; dio volu, ke...; li ne volis eĉ respondi al mi; ĉu vi volas, ke mi venigu lin? ĝi ne akceptas, se vi volas eĉ multe donaciZ; kial vi volas serĉi al vi plezuron ĉe fremda virino?Z; kiam mi volas esprimi direkton, mi...Z; trovinte neniun, kiu volus (bonvolus) ŝin akcepti [3]. VD:celi, decidi, intenci
3.
Voli atingi lokon, esti ie: mi volas en militonZ; ŝi volis en kaleŝonZ; ne volas kokin' al festeno, sed oni ĝin trenas perforte PrV; la hundeto leviĝas kaj volas ankaŭ sur la balancilonZ.
4.
Voli akcepti, havi: volus kato fiŝojn, sed la akvon ĝi timas PrV.

volaTEZ

Rilata al volo: vola ago, movo VD:konscia

voloTEZ Vikipedio

1.
Kapablo voli: ĉu la homo posedas liberan volon? kie estas volo, tie estas vojo; (frazaĵo) de la volo la ordono pli efikas ol bastono PrV; volo kaj deziro leĝojn ne konasZ; energia, malforta volo; mi demandis min, kia streĉo de la volo levis linB.
2.
Tio, kion oni precize volas: kiom da koroj, tiom da voloj PrV; konformiĝi al ies volo; tia estas mia volo; la volo de la ĉielo plenumiĝu!

volemaTEZ

Kiu prefere mem deziras, mem decidas, laŭ propra volo; rezoluta: vi elektis virinon tre voleman [4]. VD:malcedema

vole nevole

Devigite; ĉu oni volas aŭ ne: vole nevole, li devas cediB.

volismo Vikipedio

1.
FIL Filozofia skolo kiu prezentas la volon kiel la ĉefprincipon de la estado (aŭ komprenado): Kartezio mem dependigis ĉion de la volo ‐ laŭ tiu volismo, de dia volo dependas la logikaj principoj, kaj de dia volo dependas la eterneco de la animo, kiu do ne estus per si mem senmorta [5]; volismo kontraste al la raciismo.
2.
PSI Skolo kiu rigardas la volon kiel la ĉeffaktoron de la mensa vivo.
3.
POL Agado, precipe agado politika, kiu ne sufiĉe atentas la realaĵojn kaj sin direktas per arbitraj decidoj de la agantoj (de la politika estraro). volismo kontraste al la raciismo.

bonvoliTEZ

(ntr)
1.
Esti tiel bona, ke oni volas; afable konsenti: bonvolu sidi ĉi tie! (=sidu ĉi tie, mi petas!).
Rim.: Kelkaj uzas anstataŭe la formon bonvole ...-u, ekzemple bonvole sidu ĉi tie! Tio estas sufiĉe logika alternativo, sed ĝi ne estas kutima, nek tradicia. Nepre ne uzu duoblan u-formon: ne diru *bonvolu sidu ĉi tie!*PMEG.
2.
Voli fari bonon al iu: lia bonvolo donis al mi pardonon; malbonvola kritikisto, recenzisto.

kontraŭvolaZ, malgraŭvola

Okazonta malgraŭ ies volo; trudita: edziĝo kontraŭvola; ŝi kapjesis al la ĉefdeĵoristo kaj malgraŭvole koncentriĝis sur liaj senkarnaj ... lipoj [6].

laŭvoleTEZ

Laŭ sia volo aŭ gusto.

libera voloTEZ Vikipedio

FIL Kapablo elekti inter pluraj eblaj agoj, konscie kaj inteligente taksante, kio estas preferinda: por reteni la sklavojn en la sklava stato, necesas forpreni de ili la liberan volon kaj la eblon de kleriĝo [7].

libervolismoTEZ

FIL Doktrino, kiu agnoskas liberan volon en homoj: Aliaj temoj estas la debato inter libervolismo kaj determinismo, kaj la naturo de la realo [8].
ANT:determinismo 2

libervola, memvola, propravolaTEZ

Okazanta laŭ ies volo, sen ekstera trudo aŭ premo: libervola decido; memvola ekzilo; memvole sin enskribi en la armeonB; mi memvole pasigis parton de mia vivo en grandaj suferoj kaj oferojZ; ni propravole donis al la mondo tiun rajtonZ; jugo propravola ne estas malmola PrV.

malvoliTEZ

(ntr)
Rifuzi, ne voli: ne malvolu puni knabon [9].

nevola

Sen partopreno de volo: ili estis nevola elfluo el ŝirita, senespera koro [10]. nun mi havas nevolan ripozon Metrop.

pretervolaTEZ

Farata sen klara volo aŭ decido, spontanea: la larmoj pretervole fluis [11]; se iu pentristo ĝin vidis li pretervole kaptis la penikon por ĝin pentriZ.

senvolaTEZ

Ne kapabla voli. VD:ŝafo

tradukoj

anglaj

~i: want, will; ~ismo: voluntarism; kontraŭ~a, : against one's will; laŭ~e: at will; liber~a, , : of one's own will; ne~a: unwilling.

belorusaj

~i: хацець, жадаць, прагнуць; ~a: валявы; ~o 1.: воля; ~o 2.: жаданьне, прага; ~e ne~e : воляй-няволяй, хочаш ня хочаш; bon~i 1.: ласкава пагадзіцца, зрабіць ласку, быць ласкавым; bon~i 2.: рабіць ласку, мець ласку, ставіцца з прыхільнасьцю; kontraŭ~a, : вымушаны, прымусовы, нявольны; liber~a, , : дабраахвотны, самахвотны; mal~i: не хацець, не жадаць, супраціўляцца; sen~a: бязвольны. bon~u: калі ласка.

ĉeĥaj

~i: chtít; ~o: přání, vůle; ~ema: ochotný; bon~i: být laskav, ráčit; liber~a, , : dobrovolný, libovolný; mal~i: nechtít n�›co; ne~a: mimovolný, nechtěný; preter~a: mimovolný, neúmyslný; sen~a: bezděčný, nechtěný, neúmyslný.

francaj

~i: vouloir; ~a: volontaire; ~o: volonté; ~ema: décidé (caractère), volontaire (caractère); ~ema: ; ~e ne~e: bon gré mal gré, qu'il le veuille ou non; ~ismo: volontarisme; bon~i 1.: bien vouloir; bon~i 2.: avoir bon cœur; kontraŭ~a, : forcé (imposé), imposé; laŭ~e: à son gré, ad libitum; libera ~o: libre arbitre; liber~a, , : libre (librement décidé), volontaire (librement décidé); mal~i: refuser; ne~a: involontaire; preter~a: inconscient (spontané), spontané (geste, réaction...); sen~a: aboulique, sans volonté.

germanaj

~i: wollen; ~a: willentlich, absichtlich; ~o 1.: Wille; ~o 2.: Wunsch; ~e ne~e : wohl oder übel, ob man will oder nicht; bon~i: die Güte haben, so gut sein; liber~a, , : freiwillig; sen~a: willenlos.

grekaj

~i: θέλω; ~a: εθελοντικός; ~o 2.: θέληση; liber~a, , : αυθόρμητος, εθελοντικός.

hebreaj

~i: לרצות; ~a: רצוני; ~o 1.: כח רצון; ~o 2.: רצון; bon~i: להועיל בטובו; kontraŭ~a, : בלתי-רצוני; laŭ~e: כרצונו; liber~a, , : חפשי, מרצון.

hispanaj

~i: querer; ~o 1.: voluntad; ~e ne~e : velis nolis, quieras o no quieras.

hungaraj

~i: akar; ~a: szándékos, akaratlagos, akarati; ~o 2.: akarat; ~e ne~e : akarva-akaratlanul, ha akarja, ha nem; ~ismo: voluntarizmus; bon~i: szíveskedik; kontraŭ~a, : nem kívánt, akaratával ellentétes; laŭ~e: akarata szerint, tetszése szerint, szabadon; liber~a, , : önkéntes; mal~i: elutasít, vonakodik; ne~a: akaratlan; preter~a: önkéntelen, spontán; sen~a: akarat nélküli, nem szándékos. kiu ~as, tiu povas: aki akar, az tud; kion oni ~as, tion oni povas: mindent lehet, csak akarni kell; ne ~as kokin' al festeno, sed oni ĝin trenas perforte: a kecske sem menne a vásárra, de ütik a hátulját; ~us kato fiŝojn, sed la akvon ĝi timas: aki fél a víztől, nem eszik halat; kie estas ~o, tie estas vojo: mindent lehet, csak akarni kell; kiom da koroj, tiom da ~oj: ahány szív, annyi szándék; bon~u: légy szíves, legyen szíves, kérem, tessék; jugo propra~a ne estas malmola: önként vállalt iga nem töri a nyakat.

indoneziaj

~i: ingin, mau; ~e ne~e : mau tak mau; bon~i: [sila] mempersilakan.

nederlandaj

~i: willen; ~a: gewild; ~o 2.: wil; ~e ne~e : willens of onwillens; bon~i: welwillend zijn; kontraŭ~a, : onvrijwillig; laŭ~e: naar believen; liber~a, , : vrijwillig; mal~i: weigeren; sen~a: willoos.

portugalaj

~i: querer; ~a: voluntário; ~o 2.: vontade; ~e ne~e: queira ou não, querendo ou não; liber~a, , : espontâneo, voluntário.

rusaj

~i: хотеть; ~a: волевой; ~o 1.: воля; ~o 2.: желание; ~e ne~e : волей-неволей, хочешь не хочешь; ~ismo: волюнтаризм; bon~i 1.: любезно согласиться, быть так любезным, соблаговолить; bon~i 2.: благоволить; kontraŭ~a, : вынужденный, принудительный, невольный; laŭ~e: по желанию, по собственному усмотрению; liber~a, , : добровольный; mal~i: не хотеть, противиться; ne~a: невольный; preter~a: невольный, самопроизвольный, помимо воли; sen~a: безвольный. kion oni ~as, tion oni povas: хотеть значит мочь; de la ~o la ordono pli efikas ol bastono: охота пуще неволи; bon~u: пожалуйста.

slovakaj

~i: chcieť; ~o: prianie, vôľa; ~ema: ochotný; bon~i: ráčiť; liber~a, , : dobrovoľný, ľubovoľný; mal~i: nechcieť niečo; ne~a: involuntárny, nepodliehajúci vôli; preter~a: mimovoľný, nedobrovoľný; sen~a: bez vôle.

svedaj

~i: vilja (verb); ~o: vilja (subst.); ~e ne~e: vare sig man vill eller inte; liber~a, , : frivillig.

tajaj

~i: ต้องการ; ~o: ความต้องการ, สิ่งที่ต้องการ; bon~i: กรุณา, โปรด, ได้โปรด; laŭ~e: ตามที่ต้องการ.

tokiponaj

~i: wile; ~o: wile.

volapukaj

~i: vilön.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 24
2. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 19
3. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 23
4. E. de Zilah: La Princo ĉe la Hunoj, 2011
5. Concursus Dei
6. S. Larbar: Karuseloj, 1987
7. F. Dostojevskij, trad. A. Korĵenkov: Paradoksisto, La Ondo de Esperanto, 2001:10 (84)
8. Vikipedio, artikolo „The Matrix“, 2007-01-30
9. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 23:13
10. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 22a, La fino de la intrigoj
11. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, sub la saliko

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas dua fontindiko.
~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~o: Mankas verkindiko en fonto.
~e ne~e: Mankas verkindiko en fonto.
~ismo: Mankas verkindiko en fonto.
kontraŭ~a, : Mankas verkindiko en fonto.
laŭ~e: Mankas dua fontindiko.
laŭ~e: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
liber~a, , : Mankas verkindiko en fonto.
preter~a: Mankas verkindiko en fonto.
sen~a: Mankas dua fontindiko.
sen~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


[^Revo] [vol.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.40 2016/01/04 08:10:15 ]