tradukoj: be cs de en es fr hu pl pt ru sk

^*decid/i

^*decidi

Post pripenso, definitive fiksi, kio devas esti farata:

a)

(la objekto montras la farotaĵon) Mi jam de longe tion decidis [....], nun Mi tion plenumis, ke la fortikigitaj urboj fariĝis amaso da ruinŝtonoj [1]; se la sonĝo dufoje ripetiĝis al Faraono, tio montras, ke [la malsato] estas firme decidita de Dio [2]; sur la kampo vi falos, ĉar Mi tion decidis [3]; sciigu, kion la Eternulo Cebaot decidis pri Egiptujo [4]; li decidis transloĝiĝi; ŝi decidas, ke ŝi rekomencos paroli [5]; ni decidis ne paroli plu pri iaj reformoj^Z; oni decidis por li la plej facilan rolon (ke li plenumu la plej facilan rolon); (figure) la decidita loko de ŝia sorto^Z.

b)

(la objekto montras la demandon, diskuton, proceson ks, al kiu la decido metas finon) kiam alvenos la ĉefkapitano Lisias, tiam mi decidos vian aferon (mi verdiktos) [6]; laŭ [la diro de la pastroj] devas esti decidata ĉiu disputo kaj ĉiu difekto [7]; kiel do decidi tiun ĉi komplikitan demandon [8]?; ĉu efektive ne ekzistas ĉe vi eĉ unu saĝulo, kiu povus decidi inter siaj fratoj (solvi ilian disputon)? [9]; nedecidebla demando^Z; (figure) la loto ĉesigas disputojn kaj decidas inter potenculoj [10]; ĉe tiu malsano, unu horo povas decidi inter vivo kaj morto^Z;

c)

(abs.) kiel Mi decidis, tiel efektiviĝos [11]; mi decidis, ke vi decidu^Z.

destini, determini, difini, solvi, verdikti

decido

Ago decidi; io decidita: fari decidon^Z; ŝanĝi tian decidon; juĝista decido (verdikto); ĉiujn siajn argumentojn ili penadis konformigadi al tiu antaŭfarita decido^Z; por la decido de la demando estas kreita komitato^Z; tiu demando iom post iom per la uzado ricevis decidon pli difinitan^Z.

decida

1.

Esprimanta la firmecon de decido: decida tono^Z; pripensu malrapide kaj agu decide [12]

2.

Alportanta definitivan solvon, decidon: decida batalo, venko, voĉo de la prezidanto, pruvo, motivo, cirkonstanco; mi ne povis decide (certe) diri, kian formon ni devas uzi^Z.

decidema

Inklina decidi, kapabla facile decidi, ne inklina al hezito aŭ dubo: decidemo estas ĉefa kvalito de regnestro. energia, ordonema, aŭtoritata, dogmema.

decidigi

1.

Fari, ke iu decidu: la ĉefpastroj kaj pliaĝuloj decidigis la homamason postuli Barabason kaj pereigi Jesuon [13]; mi decidigis mian amikon veni en la teatron; nur monmanko decidigis nin halti. instigi.

2.

(evitinde) Fari, ke io estu decidata: tio decidigis la militon.

decidiĝi

1.

Fariĝi decidanta, ekpreni decidon: post longa ŝanceliĝo, li fine decidiĝis.

2.

Fariĝi decidita: la entrepreno rapide decidiĝis.

antaŭdecidi

1.

(arkaismo) [14] Decidi antaŭ ĉia diskuto aŭ pripenso. antaŭjuĝo.

2.

Decidi por la (iom fora) estonteco: antaŭdecido (jam preta decido, ĉar prenita anticipe); ĉar la Filo de homo ja iros, laŭ la antaŭdecido [15].

fordecidi

Rezigni pri antaŭe farita decido: eble ili [...] returnos sin ĉiu de sia malbona vojo, kaj tiam Mi fordecidos la malbonon, kiun Mi intencas fari al ili pro iliaj malbonaj agoj [16].

sendecida, nedecidema

Ne kapabla ekpreni decidon, hezitoplena: tiu, kiu estas sendecida, estas kondamnita [17]; li restis kun klinita kapo, sendecide. ŝanceliĝema.

      Estas dubinde, ĉu tiu ĉi senco vere ekzistas aŭ
      ekzistis. La malnovtestamentaj ekzemploj ne estas tre klaraj, sed
      ili ne interpretiĝas per "antaŭjuĝi".
      [MB]