* -emPV

I.

-em

Sufikso montranta inklinon aŭ tendencon al io:
1.
Inklino manifestiĝanta kiel deziro aŭ volo: laborema, manĝema; puremaZ ; veremaZ ; muzikemaZ .
Rim.: Kun adjektiva aŭ substantiva radiko oni povas neprigi la volatecon anstataŭigante la sufikson em per la sufikse uzata radiko am: verama, gastama, glorama.
2.
Inklino ekstervola, tendenco, kapablo fortigita per naturaj aŭ akiritaj ecoj, kondiĉoj probabligantaj aŭ faciligantaj koncernan agon aŭ evoluon al koncerna stato: kolerema, babilema, timemaZ ; malsanema [1]; dormemaZ , vomema; falsema buŝoZ ; virtemaZ ; ĉastemaZ ; ŝparema, malŝparema; dogmemaZ ; altrudiĝema, batalema; singardemaZ ; ofendiĝema, nekredemeco [2]; drinkemulo [3];
3.
Elmetita al io kio kapablas produkti indikitan efikon: mortema, pereema, brulema, erarema, pekema, frakasiĝema.
Rim.: La adjektiva finaĵo a kaj la sufikso ec donas al la sufikso em la sencon de daŭra aŭ kutima inklino: kolerema; ŝparemaZ ; nelaciĝema spiritoZ ; kiel rapidemaj bildoj de magia lanternoZ ; ŝi forpuŝadis tiujn dubojn de si kiel ion tro altrudiĝeman, tro pezan por ŝiaj fortojZ ; kredemeco. Male la simpla substantiva finaĵo o prefere donas al em la sencon de nedaŭra, pasanta inklino: senti dormemon, vomemon.
germane:
-freudig, -begierig, -haft
hungare:
vmire hajlamos
portugale:
sufixo que indica hábito, propensão, inclinação, tendência para.
II.
Vortero memstara signifanta tendencon aŭ inklinon al io:

ema

Prefere agonta laŭ la dirata maniero: mi estas ema akcepti vian proponon; mi estas ema al akcepto de via propono; ĉu necesas ke ili (la gardistoj) estu prudentaj kaj kapablaj, plej emaj protekti la civiton? [4].
4. Platono, trad. D. Broadribb: La Respubliko, Parto 3a
beloruse:
схільны
ĉeĥe:
mající sklon, náchylný
france:
enclin, porté (enclin)
germane:
geneigt, aufgelegt, begierig
hispane:
propenso a, muy dispuesto a
hungare:
hajlandó, hajlamos, vmire hajló
pole:
skłonny (do czegoś), chętny (do czegoś), skory (przest.)
portugale:
propenso a...
ruse:
склонный, расположенный (к чему-л.)
slovake:
náchylný

emi

Esti inklina al iu agmaniero, havi tendencon evolui kiel indikite: mi estis laca kaj emis dormi. la amo emas ne paroli [5]; germanoj emas diri „ŝtrato“ anstataŭ „strato“, „ŝporto“ anstataŭ „sporto“, ktp [6] okazas, ke oni ricevas novaĵon, al kiu oni emas tuj akre reagi [7]; la historio emas ripeti sin, ĉu en la antikva romia epoko, ĉu en la 16a jarcento, ĉu en la 21a [8]; tutaj grupoj de specioj emas produkti malfekundajn hibridojn [9]; ŝtatoficistoj emas senti, ke ilia intereso en ties funkcioj kiel civitanoj estas tiel malgranda, ke ĝi estas nekonsiderinda [10]. ĉe eventuala perturbo la procezo emas malstabiliĝi; la merkato emas egaligi la ŝancojn.
5. T. Ujeviĉ, trad. B. Vanĉik: Fosilioj, La nica literatura revuo, 2:6
6. H. Seppik: La tuta Esperanto, Unua leciono, § 3a.
7. R. Rotsaert: La Dek Ordonoj de retpoŝtoMonato
8. D. Broadribb: Pri indiĝenaj meksikanojMonato
9. Ĉ. Darvin, trad. Klivo Lendon: La Origino de Specioj, ĉap. 8a
10. J. Adcock, trad. D. Rogers: De kie? Kien? Kaj kiel?
beloruse:
схіляцца, быць схільным, мець схільнасьць, імкнуцца
ĉeĥe:
mít chuť, mít náchylnost, mít rád, mít sklon
france:
avoir envie (de), pencher (pour)
germane:
mögen, wollen, begierig sein auf, Lust haben
hispane:
tener muchas ganas de (desear), tender a, tener inclinación a
hungare:
hajlik, hajlandó, hajlamos (vmire)
pole:
być skłonnym (do czegoś), być chętnym (do czegoś), być skorym (do czegoś.) (przest.), być zamiłowanym (w czymś)
ruse:
быть склонным
slovake:
mať chuť, rád robiť

emo  

Inklino, tendenco, spontanea volo aŭ prefero por io: havi emon al io; ilia komuna emo al brutaj furiozeksplodoj [11]; tiu absurda emo ekplori daŭre ĝenis ŝin [12];
11. G. Waringhien: Paŭlo Verlaine, La nica literatura revuo, 3:3
12. M. Boulton: Ebrivirgeco, La nica literatura revuo, 3:3
beloruse:
схільнасьць
ĉeĥe:
chtění, chuť, náchylnost, náklonnost, sklon
france:
inclination (penchant), envie (penchant), penchant, tendance (penchant)
germane:
Neigung, Begierde, Lust
hispane:
inclinación (gusto), tendencia (gusto), manía, debilidad (por)
hungare:
hajlam, hajlandóság, beállítottság, irányultság
pole:
skłonność, zamiłowanie, inklinacja
ruse:
склонность
slovake:
náklonnosť, sklon

emigi

(tr)
Al iu faciligi, preferigi iun agon aŭ konduton: lia sintenado emigis min al pardono.
beloruse:
схіляць, заахвочваць
ĉeĥe:
naklonit (někoho k)
france:
engager (inciter), inciter, pousser (inciter)
germane:
geneigt machen, Lust machen
hungare:
kedvet csinál, hajlamosít, motivál
pole:
skłaniać (do czegoś, ku czemuś), nakłaniać (do czegoś), zachęcać (do czegoś)
ruse:
склонить
slovake:
nakloniť (niekoho k)

malema

Ne volonta, ne inklina al io: li maleme interparolis kun iu, silentis dum tagoj kaj semajnoj kaj vivis nur en sia propra interna mondo [13].
13. S. Engholm: Homoj sur la tero, 1932
beloruse:
нясхільны
ĉeĥe:
neochotný
france:
peu enclin, réticent
hungare:
vonakodó, kelletlen
pole:
niechętny, nieskory (przest.)
ruse:
несклонный
slovake:
neochotný

malemo

Malinklino, sendezireco: apenaŭ pravas plendantoj pri ĝenerala malemo de esperantistoj al legado [14].
14. S. Belov: Vojaĝo al UK en Hanojo, 2013-01-12
ĉeĥe:
odpor
france:
aversion, désintérêt
slovake:
nechuť, nevôľa

administraj notoj

-~: Mankas verkindiko en fonto.
~igi: Mankas dua fontindiko.
~igi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.