tradukoj: be bg br cs de en es fr hu nl pl pt ru sk sv

*pend/i PV

*pendi  

(ntr)
1.
Esti alligita per unu ekstremo tiel, ke la cetero estas libera, ne tuŝante la teron aŭ plankon: granda pirarbo, sur kiu pendis la plej belaj fruktoj [1]; sur la verda rozofrukto pendis ankoraŭ nur kelke da paliĝintaj folioj [2]; glavo pendis ĉe lia flanko; la haroj pendis malsupren sur la ŝultrojn Marta ; lampo pendas de la plafono; malnova portreto […] pendis sur la muro [3]; orelpendaĵo; liaj manoj pendis senforte sur la nigra vesto Marta ; larmo pendis en ŝiaj longaj okulharoj [4]; azeno kun elpendanta langoB; kristalaj lustroj pendis de sur la plafono [5]; la pordo deleviĝis de unu hoko kaj pendis tiel malrekte, ke tra la fendo oni povis traŝoviĝi [6]; (figure) la aŭskultantaro kvazaŭ pendis je la lipoj de l' oratoro (avide aŭskultis).
2.  
Esti pendumita: longe ŝtelas ŝtelisto, tamen fine li pendos PrV; tajloro krimis, botisto pendas PrV.
3.  
(figure) Resti senmove super iu aŭ io; ŝvebi: super ĉio ĉi pendis la pura ĉielo [7]; rokaj muroj tie staris alte […] ofte sur iliaj suproj pendis nuboj [8]; la luno pendis alte en la ĉieloB; super la homamaso pendis polvo kaj tumulto; en la aero pendis peza griza nebuloB; roka plataĵo, kiu arkoforme pendas super la bordo de RejnoZ; (figure) iliaj ĝemoj pendis en la venenita aero de l' kajutoB; (figure) la akcipitro flugpendas super kolombo; (figure) pendos sur li la tuta gloro de la domo de lia patro [9]; (figure) grava danĝero pendas super nia entrepreno (minacas ĝin); (figure) ĝis tiam nia afero pendas en la aeroZ (estas tute necerta).

pendigi

1.  
Fiksi ion ĉe unu ekstremo tiel, ke la alia ne tuŝu teron aŭ plankon: mi ne pendigis mian ĉapon sur la arbeto, sed ĝi flugante pendiĝis sur la branĉoj [10]; pendigi mantelon surZ, de, ĉe hoko.
2.  
Pendumi: (frazaĵo) en dom' de pendigito pri ŝnuro ne parolu PrV; (frazaĵo) por pendigi ŝteliston, antaŭe lin kaptu PrV.
3.  
BIB Krucumi: la princoj estas pendigitaj je siaj manoj [11].

pendigilo  

Pendumilo: ekster la urbo estis konstruita granda pendigilo, ĉirkaŭe staris la soldatoj [12]; Johano estis kondamnita kaj kondukita al la pendigilo [13].

pendingo  

PV (evitinde)
=pendumilo

pendumi  

Mortigi pendigante per ĉirkaŭkola ŝnuro; pendigi2: pendumi krimulon; sin pendumi; penduminda fripono; drakona juĝisto Lynch, kiu laŭ legendo en la 15a jarcento kondamnis kaj pendumis sian propran filon je la fenestro de turo [14]; li tiom suferis de depresio, ke post unu tago li provis pendumi sin en la karcero [15]. SUP:ekzekuti

pendumilo  

Trabaĵo destinita por pendumi ekzekutatojn; pendigilo: personoj, kiuj zorgis pri la starigo aŭ pri riparo de la pendumiloj, havis aparte malaltan renomon, kaj same la personoj, kiuj plenumis la mortpunon [16].

dependa

1.
Dependanta, nelibera: dependa situacio; lingvo ĉiam dependa de ĝia aŭtoro EE ; la loĝantaro de tiuj landoj iĝas pli kaj pli dependa de nutraĵliverado el okcidento [17].
2.  
MATANT:nedependa.

depende de, depende je  

(prepoziciaĵo)
Ne memstare, sed influite de, laŭ3: lia frako el silko […] briletas verde, ruĝe kaj blue, depende de tio, en kia direkto li sin turnas [18]; supre kaj malsupre estas la sama afero, depende de la vidpunkto, kiun oni okupas [19]; depende de la cirkonstancoj [20]; la sonoj povas diferenci iomete, depende de kia komputilo aŭdigas ilin [21].

*dependi [22]

(ntr)
1.  
Esti subigita sub ies volo aŭ povo: la filo dependas de sia patro; la afero ne dependas de mia voloZ; la decido dependas de viB; de via lango dependas ilia vivo [23]; ne de ili dependas ilia bonstato [24]; la sorto de homo dependas de la Eternulo [25]; de ili dependas, ĉu la nova organizo estos kontentiga aŭ ne. VD:obei, submetita.
2.
Esti ligita kun io per mallarĝa rilato de konsekvenco: ĉio ĉi dependas de la cirkonstancoj, de la sekreteco, rapideco, de via gusto, de l' kutimoZ, de la vetero; ĉio dependas de se kaj kiam PrV ; mia feliĉo dependas de tio, ĉu mi edziĝos al ŝi; depende de tio, kiel (laŭ tio kiel) li al mi respondos.
3.  
(evitinde) Esti konsistiga parto de tuto: tiu ĝardeno dependas de la bieno; la aferoj, kiuj dependas de nia metio; tiu vilaĝo ne dependas de nia distrikto. VD:aparteni.
Rim.: Ĉi tiun sencon 3 mi opinias fremda al Esperanto. [Sergio Pokrovskij]

*elpendaĵo [26]  

ARKI Plato pendanta super butiko kaj signanta la specon de komerco; ŝildo1.b: La ruĝeta elpendaĵo elrigardis kun siaj oraj, en la suno brilantaj literoj [27]; la elpendaĵo, fleksita super la enirejo en la angulo ĉe ambaŭ flankoj de la fasado, estis montranta elefantan kapon [28].

nedependa

1.  
Ne dependanta: lia agado subite ĉesis pro kialoj, de li nedependaj [29]; mia nedependema naturo igis min ĉiam nekapabla por la submetiĝoj, kiuj necesas por tiu, kiu volas kunvivadi kun la homoj [30]. SIN: Kvazaŭa sinonimo: sendependa.
2.  
MAT
a)  
(p.p. okazoj) Tiaj, ke la probablo de ilia komunaĵo egalas al la produto de iliaj probabloj: se a kaj b estas okazoj nedependaj kun nenula probablo, la kondiĉa probablo de unu, sciante, ke okazis la dua, egalas al la probablo de la unua (simb. P(a|b) = P(a)).
b)  
(p.p. du hazardaj variabloj X kaj Y super la sama probablospaco) Tiaj, ke por ajnaj reeloj x kaj y la okazoj (X < x) kaj (Y < y) estas nedependaj 2.a: se du variabloj estas nedependaj, la ekspekto de ilia produto egalas al la produto de iliaj respektivaj ekspektoj (simb. E(X.Y) = E(X).E(Y)).
Rim.: Troveblas „stokaste nedependa“ en MatVort, probable kun la sencoj 2.a kaj 2.b. Por la samaj sencoj troveblas „stokaste sendependa“ en [31].
c)  
VD:lineare nedependa, dependa kaj nedependa variabloj.

sendependa  

Dependanta de neniu aŭ nenio, tute libera: mi jam estas plenaĝa kaj sendependa IK ; la sendependa pola Respubliko konsistis el du ĉefaj partoj: Pola krono kaj Litvo VivZam ; riĉeco estas unu el la plej necesaj kondiĉoj de feliĉo, ĉar nur ĝi donas sendependan situacion FK .

sendepende ĉu

(dependiga konjunkcio)
Egale ĉu tio efektivas aŭ ne; kia ajn estas la tiurilata situacio: la estraro klopodas sekvi ĉion, kio okazas favore al Esperanto, sendepende ĉu tio estas atribuebla aŭ ne al la propra organizaĵo [32].

sendepende de, sendepende je  

(prepoziciaĵo)
Sen influo de, ne regate de, memstare: senpende de la situacio, kiun homo havas en la mondo […] ĉiuj estas egalaj [33].

sendependeco  

POL Plena memregeco: ĉiuj deziras la sendependecon de la lando; Hindia sendependeco realiĝis sen armiloj, alfrontinte potencegan britan armeon [34]. VD:aŭtonomeco, suvereneco

sendependismo  

POL Politika movado por memstarigo de provinco aŭ de parto de regno: balotado en Skotlando povas signi kreskon de la landa sendependismo [35].

sendependisto  

POL senpendismano: la okupado transformiĝas en armita batalo kontraŭ la sendependistoj [36]

superpendi

(x)
Pendi, resti senmove super: el fendoj kaj truoj kreskis siringaj arbetaĵoj, kiuj superpendigis siajn branĉojn super la malgrandaj malaltaj domoj ĉe la interna flanko de la urba murego [37]; la malpli granda luno aperis post la superpendantaj tegmentoj [38].

lineare dependa  

MAT[39]
ANT:lineare nedependa.

lineare nedependaMatVort , lineare sendependa[40]  

MAT
(p.p. vektoroj) Tiaj, ke lineara kombinaĵo el ili estas nula, se kaj nur se ĉiuj ĝiaj koeficientoj estas mem nulaj: en polinom-ringo, konsiderata kiel modulo super ĝia baza ringo, la polinomoj Xi estas nedependaj unuj de la aliaj. VD:libera.
Rim.: Pro oportuneco oni diras ankaŭ „x dependas de y“, „x estas dependa de y“ anstataŭ „x kaj y ne estas nedependaj“, kaj „x ne dependas de y“ anstataŭ „x kaj y estas nedependaj“.

literpendaĵo  

TIP Tiu parto de la „profundaj“ minuskloj (g, ĝ, j, ĵ, p ktp) kiu sinkas pli malalten ol la trunko (ol la suba rando de la literoj kiel z aŭ m): kompakta tiparo kun malgrandaj literpendaĵoj.

malpendaĵo  

TIP Tiu parto de la „altaj“ minuskloj (b, d, f, h, k ktp) kiu etendiĝas super la trunkon (pli alten ol la supra rando de la literoj kiel z aŭ v): la litero ĥ havas ĉapelon super sia malpendaĵo aŭ super la genuo.

tradukoj

anglaj

~i: hang; ~igi: hang; ~igilo: gallows; ~umi: hang; ~umilo: gallows; de~a 1.: dependent; de~a 2.: dependent; de~i 1.: depend; de~i 2.: depend; nede~a a: independent; nede~a b: independent; sende~a: independent; sende~ismo: separatism, secessionism; sende~isto: separatist, secessionist; lineare de~a: linearly dependent; lineare nede~a, lineare sende~a: linearly independent; liter~aĵo: descender; mal~aĵo: ascender.

belorusaj

~i: вісець; ~igi: вешаць, павесіць; ~igilo: шыбеніца, вісельня; ~umi: вешаць (пакараць), павесіць (пакараць); ~umilo: шыбеніца, вісельня; de~a: залежны; de~i 1.: залежаць; de~i 2.: залежаць; de~i 3.: належаць, прыналежаць; nede~a: незалежны; sende~a: незалежны; lineare de~a: лінейна залежны; lineare nede~a, lineare sende~a: лінейна незалежны.

bretonaj

~i 1.: bezañ a-istribilh; ~igi 1.: istribilhañ; ~igi 2.: krougañ; ~igilo: kroug; ~umi: krougañ; ~umilo: kroug; de~a 1.: e-dalc'h; de~a 2.: depantus; de~i 1.: bezañ e-dalc'h; de~i 2.: bezañ diouzh; nede~a 1.: dizalc'h; nede~a 2.: dizepant; sende~a: dizalc'h; lineare de~a: depantus ent-linennel; lineare nede~a, lineare sende~a: dizepant ent-linennel.

bulgaraj

~i: вися; ~igi: окачам, закачам; ~umi: обесвам; ~umilo: бесило; de~e de, de~e je: в зависимост от; de~i : завися; el~aĵo : висяща табела; sende~a: независим; sende~e ĉu: независимо дали; sende~e de, sende~e je: независимо от; sende~eco: независимост; sende~ismo: сепаратизъм; sende~isto: сепаратист; lineare de~a: линейно зависим; lineare nede~a, lineare sende~a: линейно независим.

ĉeĥaj

~i: splývat, viset; ~igi: oběsit, pověsit, věšet, zavěsit; ~igilo: závěs, závěsné zařízení; ~umi: oběsit, pověsit, věšet, zavěsit; ~umilo: šibenice; de~a: odvislý, závislý; de~i : být závislý, záviset; nede~a: nezávislý; sende~a: independentní, neodvislý, nezávislý; sende~eco: nezávislost; super~i: být převislý.

francaj

~i: pendre, être suspendu; ~igi: accrocher, pendre, suspendre; ~igilo: gibet, potence; ~umi: pendre; ~umilo: gibet, potence; de~a 1.: dépendant; de~a 2.: dépendant; de~e de, de~e je: selon, en fonction de; de~i : dépendre; el~aĵo : enseigne; nede~a a: indépendant; nede~a b: (variable aléatoire) indépendante; nede~a: indépendant; sende~a: indépendant; sende~e ĉu: que (+subj.)... ou non; sende~e de, sende~e je: indépendamment de; sende~eco: indépendance; sende~ismo: indépendantisme; sende~isto: indépendantiste; super~i: suplomber; lineare de~a: linéairement dépendant; lineare nede~a, lineare sende~a: linéairement indépendant, libre; liter~aĵo: jambage; mal~aĵo: jambage supérieur, hampe.

germanaj

~i: hängen; ~igi: aufhängen; ~igilo: Galgen; ~umi: aufhängen; ~umilo: Galgen; de~a 1.: abhängig; de~a 2.: abhängig; de~i : abhängen; el~aĵo : Aushängeschild; nede~a a: unabhängig; nede~a b: unabhängig; sende~a: unabhängig; sende~eco : Unabhängigkeit; super~i : überhängen; lineare de~a: linear abhängig; lineare nede~a, lineare sende~a: linear unabhängig; liter~aĵo: Unterlänge (Typografie); mal~aĵo : Oberlänge (Typografie). : Ohrring, Ohranhänger.

hispanaj

~i: pender (estar colgado); ~igi: colgar; ~igilo: horca; ~umi: colgar, ahorcar; ~umilo: horca; de~a: dependiente; de~i : depender; sende~a: independiente; lineare nede~a, lineare sende~a: linealmente independiente.

hungaraj

~i 1.: függ, lóg; ~i 2.: lóg; ~i 3.: lebeg; ~igi: felakaszt; ~igilo: akasztófa, bitó; ~umi: felakaszt, fellógat; ~umilo: akasztófa, bitó; de~a 2.: függő; de~i 1.: függ (vtől); de~i 2.: függ (vtől); de~i 3.: tartozik (vhez); nede~a a: független; nede~a b: független; sende~a: független (szabad); lineare de~a: lineárisan függő; lineare nede~a, lineare sende~a: lineárisan független.

nederlandaj

~i: hangen; ~igi 2.: opknopen; ~igi: ophangen; ~igilo: galg; ~umi: ophangen, opknopen; ~umilo: galg; de~a 1.: afhankelijk; de~i 1.: afhangen, afhankelijk zijn; de~i 2.: afhangen, afhankelijk zijn; el~aĵo : uithangbord; sende~a: onafhankelijk; sende~eco : onafhankelijkheid, zelfstandigheid, autonomie; super~i : overhangen; lineare de~a: lineaire afhankelijk; lineare nede~a, lineare sende~a: lineaire onafhankelijk; mal~aĵo : stokletter.

polaj

de~a 2.: zależny; nede~a a: (zdarzenie losowe) niezależne; nede~a b: (zmienna losowa) niezależna; lineare de~a: liniowo zależny; lineare nede~a, lineare sende~a: liniowo niezależny.

portugalaj

~i 1.: pender, estar pendente, estar dependurado; sende~ismo: separatismo.

rusaj

~i: висеть; ~igi: вешать, повесить; ~igilo: виселица; ~umi: вешать, повесить (казнить); ~umilo: виселица; de~a 1.: зависимый; de~a 2.: зависимый; de~i 1.: зависеть; de~i 2.: зависеть; de~i 3.: относиться, принадлежать; el~aĵo : вывеска; nede~a 1.: независимый; nede~a a: независимое (событие); nede~a b: независимая (случайная величина); sende~a: независимый; sende~eco: независимость; sende~ismo: сепаратизм, стремление к независимости; sende~isto: сепаратист, сторонник независимости; lineare de~a: линейно зависимый; lineare nede~a, lineare sende~a: линейно независимый; liter~aĵo: нижний выносной элемент (буквы); mal~aĵo: верхний выносной элемент (буквы).

slovakaj

~i: visieť; ~igi: klobúk, koncovku, obraz, pripojiť rušeň, zavesiť; ~igilo: záves, závesné zariadenie; ~umi: obesiť, zavesiť; ~umilo: šibenica; de~a: závislý; de~i : závisieť; nede~a: nezávislý; sende~a: nezávislý, samostatný; sende~eco: nezávislosť; super~i: byť previsnutý.

svedaj

liter~aĵo: överhäng; mal~aĵo: underhäng.

fontoj

1. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Cindrulino
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Elfo de la rozo
3. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Dio de dormo
4. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Ligo de amikeco
5. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Fiŝkaptisto kaj lia edzino
6. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malbela anasido
7. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro VIII
8. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Ligo de amikeco
9. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 22:24
10. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 39
11. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Plorkanto 5:12
12. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Fajrilo
13. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Fidela Johano
14. Monato, Garbhan Macaoidh: Galway ‐ urbo de triboj
15. Monato, Albisturo Kvinke: Proksimaj kaj malproksimaj najbaroj
16. Vikipedio, Pendumilo
17. Monato, Reen al la edena paradizo
18. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Dio de dormo
19. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ŝtono de la saĝuloj
20. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 13. Prepozicioj
21. L. Ganman: Matensonĝo, 2010
22. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Universala Vortaro, de'pend'
23. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Sovaĝaj cignoj
24. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ijob 21:16
25. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 29:26
26. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Universala Vortaro, el'pend'aĵ'
27. C. Dickens, trad. L. L. Zamenhof: La Batalo de l' Vivo, 1891
28. A. Grin, trad. J. Finkel: La vojo nenien, 2008
29. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, ĉapitro 22a
30. Jean-Jacques Rousseau, trad. André Gilles: La revadoj de soleca promenanto, Sesa promenado
31. Olav Reiersøl: Matematika kaj Stokastika Terminaro Esperanta, p. 51
32. J. A. Vergara: en: Retaj lernintoj renkontiĝis en la vera vivo, libera folio, 2008-08-26
33. L. Tolstoj, trad. A. Ŝaparov: Unu animo en ĉiuj, 1912
34. Monato, Michel MARKO: Senperforta respondo
35. Ĝangalo: Balotado..., 2003-04-30
36. N. Birnbaum, trad. V. Lutermano: Ĉe la radikoj de la usona naciismo, le monde diplomatique, 2002-10
37. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Sub la saliko
38. E. R. Burroughs, trad. K. R. C. Sturmer: Princino de Marso, 1938
39. R. Hilgers: Yashovardhan: k.a.: EK-Vortaro de matematikaj terminoj, Ekzercaro, §257
40. R. Hilgers: Yashovardhan: k.a.: EK-Vortaro de matematikaj terminoj, Ekzercaro, §258

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~igi: Mankas verkindiko en fonto.
~ingo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
de~i : Mankas verkindiko en fonto.
lineare de~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
lineare nede~a, lineare sende~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
liter~aĵo: Mankas dua fontindiko.
liter~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
mal~aĵo: Mankas dua fontindiko.
mal~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


administraj notoj

pri nede~a 1.:
      Indas precizigi la sencnuancon inter "nede~a" kaj "sende~a",
      se ĝi ekzistas.
      [MB]
    

ℛevo | datumprotekto | pend.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.58 2018/06/04 17:10:14