tradukoj: de en fr hu nl pl pt ru vo

^*kontraŭ

I.

^*kontraŭ

Prepozicio montranta:

1.

Ion antaŭ iu persono aŭ objekto, de ĝi apartigita per libera interspaco: la urbdomo staras kontraŭ la katedralo; la du mimikistoj sidiĝis unu kontraŭ la dua^K; li distranĉis ilin laŭ la mezo kaj metis tiujn partojn unu kontraŭ la alia^Z; vilaĝoj kuŝas sur la dekstra kaj maldekstra bordo, unu kontraŭ la alia. kontraŭflanke al, kontraŭvizaĝe al, rigarde al, vidalvide al

2.

Personon aŭ objekton, kun kiu oni komparas alian: supereco de homo kontraŭ bruto ne ekzistas^Z; multigu vin miloble kontraŭ via nuna nombro; tiuj popoloj vivas sub regado, kontraŭ kiu ili preferus la Turkan.

3.

Objekton, por kiu oni ŝanĝas ion: Damasko donis komerce al Tiro grenon kontraŭ armiloj; du kamaradoj aĉetis de li la birdon kontraŭ kelke da spesdekoj^Z; kontraŭ dek svisaj frankoj mi sendas serion da aŭstraj poŝtmarkoj; ŝanĝi varojn kontraŭ varoj pro anstataŭ, por

4.

Personon aŭ objekton, al kiu estas direktata ago aŭ sento: ŝi eltiras siajn blankajn manojn kontraŭ la ŝipo^Z; frapi sin kontraŭ muron^Z; levi la vizaĝon kontraŭ la plafonon^Z; ŝi levis kontraŭ la junan virinon siajn okulojn^Z; vi estas tro bona kontraŭ mi; agi fiere kontraŭ iu; ankaŭ ŝi ne estas indiferenta kontraŭ li^Z; kontraŭ neniu oni devas esti maljusta; esti favore agordita kontraŭ iu; kiel li agis kontraŭ mi, tiel mi agos kontraŭ li^Z; se iu ŝtopas sian orelon kontraŭ kriado de malriĉulo, li ankaŭ vokos kaj ne estos aŭskultata^Z; malobeemaj vi estis kontraŭ la Eternulo^Z.

5.

Objekton, kies naturan pozicion, direkton aŭ tendencon oni inversigas: ne karesu la katon kontraŭ la haroj^Z; naĝi kontraŭ la fluo; agi kontraŭ la kutimoj, la leĝon; paroli kontraŭ sia penso, konscienco.

6.

Objekton aŭ personon, al kiu estas direktata malamika, malutila, malfavora aŭ malhelpa ago: kuracilo kontraŭ febro; panon vi donas al ili kontraŭ ilia malsato^Z; kontraŭ malfeliĉo baroj ne ekzistas; dubo gardas kontraŭ risko [1]; li savis Danielon kontraŭ leonoj^Z; kion vi volas, ke mi faru kontraŭ tio^Z? diskuti pri la por kaj la kontraŭ; eĉ kontraŭ pastra prediko troviĝas kritiko [2]; kontraŭ peko batalu, sed pekanton ne tuŝu [3]; militi, elpaŝi^Z, ribeli, konspiri, komploti, iri, marŝi, batali, ekpafi kontraŭ iu(n); kontraŭ tuta kohorto eĉ Herkulo estas malforta [4]; ŝi levas la bastonon kontraŭ lin^Z; kiu ne estas kontraŭ vi, estas kun vi; la komitato nenion havas (riproĉas) kontraŭ Svisujo^Z; lia agado indignigis ĉiujn kontraŭ li; gardu min Dio kontraŭ miaj amikoj, kontraŭ miaj malamikoj mi gardos min mem; kontraŭ min mem sin turnis mia ruzo^Z; mi levos kontraŭ vin nacion, kiu premos vin^Z; Kaino leviĝis kontraŭ sian fraton kaj mortigis lin^Z; kontraŭ ĉi tiun leĝon protestas la laboristaro; mi ricevis neniun plendon kontraŭ li^Z.

II.

Vortero samsignifa:

kontraŭa

1.

Estanta kontraŭ iu aŭ io; mala, malfavora, malamika, malhelpa: kontraŭa direkto; kontraŭa signifo; kontraŭa flanko; kontraŭa propono; ni estas kontraŭaj al via projekto; estas multaj kontraŭaĵoj en lia konduto; kiom da kontraŭaĵoj kaj ĉagrenoj povus esti evitataj, se en la turismo estus enkondukata internacia lingvo; akra kaj profunda kontraŭeco (abismo, antipodo); kontraŭulo (malamiko, konkuranto). antagonismo, baro, kontraŭdiri, malhelpo, kontrasto, maleco, opozicio, kontraŭstari

2.

a)

[5] (p.p. du duonrektoj) Kies origino estas ilia nura komuna punkto, kaj inkluzivataj de unu komuna rekto; alidire: ilia kunaĵo estas rekto: du kontraŭaj duonrektoj formas streĉitan angulon.

b)

[6] (p.p. latero kaj vertico en triangulo) Tiaj, ke la vertico ne apartenas al la latero: streki tra vertico ortanton al la kontraŭa latero; latero kontraŭa je (aŭ: al) vertico; ĉiu mezortanto de regula triangulo dusekcas la kontraŭan angulon (la angulon, kies vertico estas kontraŭa al la konsiderata latero).

c)

[7] (p.p. lateroj en kvarlatero) Sen komuna vertico: la kontraŭaj lateroj de paralelogramo estas paralelaj.

d)

[8] (p.p. faco kaj vertico en kvaredro) Tiaj, ke la vertico ne apartenas al la faco: streki tra vertico ortanton al la kontraŭa faco.

^*kontraŭe

1.

Antaŭe, sed aparte de io aŭ iu: la preĝejo staras ĉe la placo, kaj la urbdomo staras kontraŭe.

2.

Male, en inversa pozicio, direkto, senco aŭ intenco: la vento blovis kontraŭen; mi tre bone fartas, ŝi kontraŭe estas ĉiam malsana; paroli kontraŭe de sia konscienco.

kontraŭi

(ntr)

1.

Esti kontraŭa al.

2.

Agi kontraŭ, malhelpi al, bari.

3.

kontraŭdiri al.

III.

Prefikso kun la sencoj de kontraŭ kaj kontraŭ :

kontraŭiĝi, kontraŭstari (malcedi al); kontraŭbatali (tr); kontraŭmeti (tr); kontraŭparoli ion al iu; kontraŭveneno; kontraŭvole.

        Mi ne trovis auxtoritatan fonton por cxiu termino,
        nek tradukojn por subsnc ~.0a.kvaredro (sed supozas,
        ke la tradukoj por ~.0a.triangulo validas).
        Kabe konas ankaux "~aj anguloj de multlatero" (cxe
        "diagonalo").
        PIV1 donas la ekz-on "kontrauxa antauxsigno" kiel
        matematikan, sed "antauxsigno" ne havas matematikan
        difinon! Sub "bazo" gxi uzas "opona vertico", sed
        denove sen difino por "opona". MatVort estas pli
        klara: gxi tute ignoras "~a" kaj uzas "opozicia"...
        sed tio sxokas, konsiderante la nure politikan sencon
        de "opozicio".
        Sxajnas al mi, ke "kontrauxa" estas bona termino,
        rekte komprenebla tra gxia nefaka senco ("~a latero"
        similas al "~a trotuaro").
        [MB]