tradukoj: be ca cs de en es fr hu it nl oc pl pt ru sk sv

*anstataŭ

I.

*anstataŭTEZ

1.
Prepozicio signifanta: en la loko de, en la rolo de, en la funkcio de: anstataŭ kafo li donis al mi teon kun sukero, sed sen kremo [1]; ne servas larmo anstataŭ armo PrV.
2.
Konjunkcio samsenca kiel anstataŭ1, aplikebla al diversaj parolelementoj aŭ propozicioj, kaj ebliganta konservi la kazon por pli precize indiki, kiu aŭ kio estas anstataŭata: vi dormas anstataŭ labori; Petro batis Paŭlon anstataŭ Vilhelmon [2]; vi satiĝis per honto anstataŭ per honoro [3]; neniu povas protesti, se vi skribos ekzemple per artifikaj gotaj literoj anstataŭ per literoj ordinaraj [4]; ĉiun, kiu en la daŭro de tridek tagoj petos ion de ia dio aŭ homo anstataŭ de vi, ho reĝo, oni ĵetu en kavon de leonoj [5]; la malpli pezaj taskoj devos esti donataj al la virinoj anstataŭ al la viroj [6]; anstataŭ ke ĉiu lernas diversajn lingvojn, ĉiuj ellernadu unu saman lingvon [7].

Rim.: Z klarigas, ke "kiel ĉiu alia prepozicio, tiel ankaŭ "anstataŭ" per si mem postulas ĉiam la nominativon: se tamen ofte oni trovas ĉe bonaj aŭtoroj post "anstataŭ" la akuzativon, tiu ĉi lasta estas uzita ne pro la prepozicio, sed pro aliaj cirkonstancoj. Ekzemple, en la frazo: Petro batis Paŭlon anstataŭ Vilhelmon, la lasta parto de la frazo prezentas nur mallongigon (= anstataŭ bati Vilhelmon), kaj la akuzativo forigas ĉiun dubon pro tio, ke anstataŭigita estis ne la batanto, sed la batato"LR.
II.
Vortero kun la senco 1:

*anstataŭiTEZ

(tr)
Esti en la loko de; esti uzata anstataŭ; plenumi ies rolon aŭ taskon: la freŝecon de mia sukoj anstataŭis sekeco de somero [8]; mielo anstataŭas sukeron; nenio anstataŭas la sanon; dum mia foresto mia kolego anstataŭos min; tiam ne estis reĝo en Edomujo: estis anstataŭanto de reĝo [9]; vi estos mia anstataŭanto en la religiaj devoj [10]; mi nomas mia religio nur tiun religion aŭ religianstataŭantan sistemon, je kiu mi efektive kredas [11].

anstataŭo

(malofte)
1.
Io aŭ iu, anstataŭanta: la malvirtulo estos liberiga anstataŭo por la virtulo [12].
2.
VdE Ago de tiu, kiu anstataŭas: [la rezolucio] postulas la forigon de ĉiuj limdepagoj [...] kaj ties anstataŭon per imposto laŭ la tervaloro [13]; akuzativo: rekta objekto, direkto, tempopunkto, anstataŭo de prepozicio [14].
Rim.: Ĉi tiu senco mankas en PIV-oj, sed ĝi plu estas uzata.

anstataŭa

Anstataŭanta.

anstataŭe

Anstataŭ tio: mi ne povis malŝpari tempon en la liniotrajno, sed anstataŭe iris aviadile al Rafael [15].

anstataŭaĵo

Io anstataŭanta: la fortikaĵoj kaj turoj fariĝos por ĉiam anstataŭaĵo de kavernoj, ĝojloko por sovaĝaj azenoj [16].

anstataŭigi

Meti en la lokon de; uzi anstataŭ; doni al iu la rolon de: se tamen iu anstataŭigos bruton per bruto, tiam ĝi kaj ankaŭ ĝia anstataŭigito fariĝu konsekrita [17]; anstataŭigi dornobarilon per muro, oficiston per oficistino; ne longe ŝi serĉis, ĝis ŝi eltrovis la foreston de la cilindroj, kiujn Lemuel forprenis, kaj la anstataŭigon per similaj skribaĵoj [18]; ĉio alia ‐ iloj, aparatoj, maŝinoj ‐ estis anstataŭigebla ĉe bezono [19]; dank' al viaj zorgoj la lando perdis brilan scienciston, neanstataŭigeblan instruiston, kiu, memkompreneble, nenion danĝeran faris [20].

anstataŭiloTEZ

PIV1
Aĵo, kiun oni povas uzi anstataŭ alia, ĉar ĝi proksimume posedas la samajn ecojn: por amputitaj membroj kaj sendentaj buŝoj oni eltrovis artefaritajn anstataŭilojn [21]. VD:surogato

anstataŭulo

(malofte)
Anstataŭanto: ĉu ili volas averti min, ke ili havas por mi anstataŭulon? [22].

tradukoj

anglaj

~: instead of, in lieu of, in place of; ~i: replace, substitute for, take the place of; ~o 1.: replacement, substitute, surrogate; ~o 2.: replacement, substitution; ~a: replacement, substitute, ersatz; ~e: instead; ~aĵo: replacement, substitute, surrogate; ~igi: replace, put in place of, substitute, make a substitution; ~ilo: replacement, substitution, surrogate.

belorusaj

~: замест; ~i: замяшчаць ; ~o 2.: замена; ~e: замест; ~igi: замяняць.

ĉeĥaj

~: namísto.

francaj

~: au lieu de; ~i: remplacer, suppléer, tenir lieu (de); ~o 1.: rechange, substitut; ~o 2.: remplacement, rechange, substitution; ~a: remplaçant, de rechange, suppléant, de substitution; ~e: en remplacement, à la place; ~aĵo: substitut; ~igi: remplacer , échanger, substituer (à); ~ilo: rechange, substitut; ~ulo: remplaçant, suppléant. ~anto: remplaçant, suppléant; ~igo: remplacement , rechange, substitution ; ~igebla: remplaçable, substituable, échangeable; ne~igebla: irremplaçable.

germanaj

~: statt; ~i: ersetzen, vertreten; ~a: Ersatz-; ~e: anstatt; ~igi: ersetzen; ~ulo: Ersatzmann, Nachfolger.

hispanaj

~: en lugar de, en vez de; ~i: sustituir, cambiar (sustituir), reemplazar; ~o 1.: sustituto; ~o 2.: reemplazo, sustitución; ~a: sustituto, de recambio, suplente ; ~e: en cambio, en su lugar; ~igi: sustituir; ~ilo: sustituto; ~ulo: sustituto.

hungaraj

~: helyett, helyébe; ~i: helyettesít; ~o 1.: pótlék; ~o 2.: helyettesítés; ~a: helyettes; ~e: helyette; ~aĵo: pótlék; ~igi: kicserél, felvált, helyébe tesz; ~ilo: pótszer; ~ulo: helyettes. ne servas larmo ~ armo: fegyver helyett nem szolgál a könny ; ~anto: helyettes; ~igo: csere, váltás; ~igebla: helyettesíthető, felváltható, lecserélhető; ne~igebla: pótolhatatlan.

italaj

~: invece di, al posto di; ~i: sostituire, rimpiazzare; ~o 1.: sostituzione; ~a: sostitutivo; ~e: invece, anzi; ~aĵo: surrogato; ~igi: sostituire, rimpiazzare; ~ilo: sostituente; ~ulo: sustituto.

katalunaj

~: en lloc de, en comptes de; ~o 1.: substitut; ~o 2.: reemplaçament, substitució; ~igi: substituir.

nederlandaj

~: in plaats van; ~i: vervangen, plaats innemen van; ~a: vervangend; ~e: in plaats van; ~igi: vervangen, in de plaats stellen van.

okcitanaj

~: al lòc de, allòc de.

polaj

~: zamiast, w zamian, w zastępstwie, w miejsce; ~i: zastępować (kogoś), być w zamian (za kogoś) , być w (czyimś) zastępstwie, być na czyimś miejscu ; ~o 1.: namiastka, surogat, zamiennik; ~o 2.: zastępstwo, zastępowanie, zastąpienie; ~a: zastępczy; ~e: zastępczo, w zastępstwie; ~aĵo: namiastka, surogat, zamiennik; ~igi: zastępować (kogoś kimś, coś czymś); ~ilo: zamiennik, surogat; ~ulo: zmiennik, zastępca.

portugalaj

~: em vez de (prep.), em lugar de (prep.); ~i: substituir; ~o 1.: substituto (pessoa ou coisa) ; ~o 2.: substituição.

rusaj

~: вместо; ~i: замещать, заменять (собой); ~o: замена; ~a: заменяющий; ~e: взамен; ~aĵo: заменитель; ~igi: заменять; ~ilo: заменитель, суррогат, эрзац; ~ulo: заместитель.

slovakaj

~: namiesto; ~i: nahradiť; ~a: náhradný; ~e: namiesto; ~igi: nahradiť.

svedaj

~: istället för; ~i: ersätta, substituera.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §26.
2. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, Respondo 51a, Oficiala Gazeto, IV, 1911, p. 2a.
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ĥabakuk 2:16
4. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, Respondo 45a, La Revuo, 1908, aŭgusto
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Daniel 6:7
6. Platono, tr. D. Broadribb: La Respubliko, Parto 5a.
7. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉap. 3a.
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 32:4
9. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 22:47
10. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, ĉap. 1
11. L. L. Zamenhof: Originala Verkaro, Deklaracio pri Homaranismo (III-9)
12. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 21:18
13. P. Giannellas: La tervalora imposto, Norda Prismo 57/4
14. Ekzamenoj de ILEI/UEA, http://www.xtec.es/~pmarti10/ekzamenoj.htm
15. Harry Harrison, trad. Reinhard Fössmeier k.a.: Naskiĝo de la rustimuna ŝtalrato, ĉap. 10
16. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 32:14
17. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Levidoj 27:10
18. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉap. 8
19. Harry Harrison, trad. Reinhard Fössmeier k.a.: Naskiĝo de la rustimuna ŝtalrato, ĉap. 13
20. Boris Kolker: Vojaĝo en Esperanto-lando, , M. Bronŝtejn: Oni ne pafas en Jamburg, leciono 11a
21. F. Szilágy: Esperanto senvorta, Norda Prismo 57/5
22. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉap. 8

~a: Mankas fontindiko.
~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~e: Mankas dua fontindiko.
~aĵo: Mankas dua fontindiko.
~ulo: Mankas dua fontindiko.


administraj notoj

pri ~ 2.:
        Mi havas dubojn pri la klasifiko de tiuj uzoj sub la termino
        "konjunkcio". Kiam uzata antaux infinitivo aux "ke", nenio
        distingas "anstataux" de aliaj prepozicioj "por", "sen" k.a.
        en similaj okazajxoj. Oni tiam klarigas, ke la infinitivo
        aux la ke-propozicio rolas kiel substantivoj, ke prepozicio
        do tute konvenas por precizigi ilian frazrolon.

        En aliaj ekzemploj la prepozicio ja "peras la kazon",
        do iel "kunligas frazpartojn kun sama funkcio" (difino de
        "konjunkcio"), sed la tradicia maniero klarigi cxi tion
        per subkomprenita infinitivo sxajnas al mi pli klara kaj
        entute preferinda.[MB]
      

[^Revo] [anstat.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.37 2014/02/22 17:10:14 ]