tradukoj: be bg cs de en es fr hu it nl pt ru tp

^*konstru/i [1]

^*konstrui

1.

Starigi sur la tero masonaĵon aŭ ĉarpentaĵon: konstrui domon, ponton, podion, turon, altaron^Z; konstrui kastelojn en la aero (priparoli aferojn belajn sed neeblajn) ; kiu ĉe l' vojo konstruas, tiun ĉiu instruas[2]; (figure) konstrui neston^Z, vojon^Z, ŝipon.

2.

Aranĝi erojn de tuto laŭ ia ordo: konstrui ideojn, konstrui libron, verkon, poemon; bone konstruita homo^B; bestoj konstruitaj kiel la homo^Z; bonege konstruitaj organoj de voĉo^Z; ĉiu lingvo natura konstruiĝis blinde per la vojo de amasiĝado de la plej diversaj kaj pure okazaj cirkonstancoj^Z komponi 1.

3.

(figure) Organizi ion abstraktan laŭ difinita formo: konstrui sian fizikan ekzistadon sur iu^Z; tiu tutmonda amo, kiu ĉion konstruas, konservas kaj feliĉigas^Z; oni provas konstrui la eŭropan unuecon kaj la pacon de l' mondo; nia ligo ne povis esti konstruita sur tiuj samaj principoj, kiel aliaj societoj^Z.

4.

Regule kunmeti vorton kun alia vorto aŭ speciala formo de vorto: oni konstruas ĉiujn esperantajn verbojn kun la helpa verbo „esti“; tiu prepozicio latine konstruiĝas kun la akuzativo.

konstruo

1.

Ago konstrui: la konstruo daŭris tri jarojn; nenia konstruo povas esti sen bruo[3]; alporti sian briketon al konstruo^Z, sian ŝtonon por konstruo^Z.

2.

Maniero, laŭ kiu io estas konstruita: la konstruo de la regno^Z; tio venas de la konstruo de niaj organoj^Z; konstruo de l' korpo^Z, de lingvo^Z; vi ne scias la konstruon de tiu verbo.

3.

konstruaĵo ni ekvidis altan konstruon; en la granda blanka konstruo^Z; ruinige renversi la tutan konstruon de la morala mondo^Z.

konstruaĵo

Io konstruita, ekzemple domo, stalo, hangaro, budo...

konstruejo

Loko, en kiu oni estas konstruanta domojn, grandajn maŝinojn...: kiam onklino Ŝi informiĝis ke Hiukin, ŝia bofilino registris sin por labori sur la konstruejo, ŝi estis tiel konsternita, ke dum la tuta posttagmezo ŝi portante la 18-monatan nepeton en la brakoj, jen eksidis, jen ekstaris sen momenta kvieto [4].

konstruisto

Homo, kiu planas kaj efektivigas konstruadon: li tamen volis lasi mortigi la konstruiston, kiu konstruis por li lian kastelon kun la turo kaj la dikaj muroj [5].

alkonstrui

Konstrui ĉe jam staranta konstruaĵo: En la 19-a jarcento oni ... al iom pli grandaj murfragmentoj alkonstruis domojn [6].

malkonstrui

Disfaligi konstruaĵon.

prikonstrui

Garni per konstruaĵoj: prikonstrui monton^Z.

antaŭkonstruaĵo

Konstruaĵo, antaŭanta la ĉefan konstruaĵon: ili atingis pordegon kaj antaŭkonstruaĵon, dediĉitajn al Iŝtar, kiuj formis alirejon al vasta korto, en kiu staris la granda templo de Merodaĥ [7].
Rim.: En la vortaro Minnaja (ItaEsp), ĉi tiu vorto indikas „doman prilaboraĵon“. [A. Codazzi]

domkonstruejo

Loko, en kiu oni estas konstruanta domojn.

subkonstruaĵo

Bazo, subtera, fundamenta aŭ subporta parto de konstruaĵo.