tradukoj: be bg ca cs de en es fr hu id it nl oc pl pt ru sk tp

*konstru/i PV

*konstrui

(tr)
1.TEZ
KON Starigi sur la tero masonaĵon aŭ ĉarpentaĵon: konstrui domon [1] [2] [3], ponton [4], turon [5] FK [6], altaron [7] [8]; konstrui kastelojn en la aero (priparoli aferojn belajn sed neeblajn) ; kiu ĉe l' vojo konstruas, tiun ĉiu instruasPrV; (figure) konstrui neston [9] [10] [11], vojon [12], ŝipon [13] [14]; konstrui kanalon [15].
2.TEZ
Aranĝi erojn de tuto laŭ ia ordo: konstrui ideojn, konstrui libron, verkon, poemon; bone konstruita homo BdV [16]; bestoj konstruitaj kiel la homo EE ; bonege konstruitaj organoj de voĉo Marta ; ĉiu lingvo natura konstruiĝis blinde per la vojo de amasiĝado de la plej diversaj kaj pure okazaj cirkonstancoj EE . VD:komponi 1
3.
(figure) Organizi ion abstraktan laŭ difinita formo: konstrui sian fizikan ekzistadon sur io Marta ; tiu tutmonda amo, kiu ĉion konstruas, konservas kaj feliĉigas [17]; oni provas konstrui la eŭropan unuecon kaj la pacon de l' mondo; nia ligo ne povis esti konstruita sur tiuj samaj principoj, kiel aliaj societojZ.
4.
GRA Regule kunmeti vorton kun alia vorto aŭ speciala formo de vorto: oni konstruas ĉiujn esperantajn verbojn kun la helpa verbo „esti“; tiu prepozicio latine konstruiĝas kun la akuzativo.

konstruoTEZ

1.
Ago konstrui: la konstruo daŭris tri jarojn; nenia konstruo povas esti sen bruoPrV.
2.
Maniero, laŭ kiu io estas konstruita: regna konstruo FK ; tio venas de la konstruo de liaj organoj de parolo FK ; konstruo de la korpo [18], de la koro FK , de lingvo FK ; vi ne scias la konstruon de tiu verbo.
3.TEZ
Konstruaĵo ni ekvidis altan konstruon; en la granda blanka konstruo [19]; ĉiu povas alporti sian ŝtonon por la kreskanta konstruo EE ; ruinige renversi la tutan konstruon de la morala mondoZ.

konstruaĵoTEZ Vikipedio

ARKI Io konstruita, ekzemple domo, stalo, hangaro, budo... : nia konstruaĵo neniam disfalu [20]; lia konstruaĵo supervivas milojn da ĝiaj loĝantoj Hamlet ; en la plej supra pinto de alta urba konstruaĵo staris kvar muroj malvastaj Marta ; en la centro de la korto staris la templo: ortangula konstruaĵo, kvardek kvincent paŝojn longa kaj kvincent larĝa [21].

konstruejo

KON Loko, en kiu oni estas konstruanta domojn, grandajn maŝinojn...: kiam onklino Ŝi informiĝis ke Hiukin, ŝia bofilino registris sin por labori sur la konstruejo, ŝi estis tiel konsternita, ke dum la tuta posttagmezo ŝi portante la 18-monatan nepeton en la brakoj, jen eksidis, jen ekstaris sen momenta kvieto [22].

konstruisto

KON Homo, kiu planas kaj efektivigas konstruadon: li tamen volis lasi mortigi la konstruiston, kiu konstruis por li lian kastelon kun la turo kaj la dikaj muroj [23].

alkonstruiTEZ

(tr)
ARKI Konstrui ĉe jam staranta konstruaĵo: En la 19-a jarcento oni ... al iom pli grandaj murfragmentoj alkonstruis domojn [24].

malkonstruiTEZ

(tr)
KON Disfaligi konstruaĵon: ilian domon […] oni laŭ ordono de la magistrato malkonstruis, ĉar ĝi estis tro kaduka [25]; la dometo ne plu staras tie, antaŭ jaroj oni malkonstruis ĝin brikon post briko kaj sendis ĝin al Aŭstralio, kie ĝi ankoraŭ videblas [26]; kronika malsano, kiu dum la lastaj jaroj iom post iom malkonstruis liajn iam grandajn spiritajn fortojn [27].

prikonstrui

(tr)
Garni per konstruaĵoj: prikonstrui monton [28].

rekonstrui

Restarigi konstruaĵon tute aŭ parte detruitan: mi povas detrui la sanktejon de Dio, kaj rekonstrui ĝin en la daŭro de tri tagoj [29]; la ruinoj estos rekonstruitaj [30]; mi rekonstruis la muregon kaj ke ne restis en ĝi difektoj [31].

alikonstrui

Ŝanĝi la aranĝon de konstruita afero: oni tute alikonstruos la frazon enkondukante subpropoziciojn [32]; konkurantoj rapide alikonstruis la ŝipon „Sirius“, kiu estis konstruita nur por la bordotrafiko [33].

antaŭkonstruaĵoTEZ

ARKI Konstruaĵo, antaŭanta la ĉefan konstruaĵon: ili atingis pordegon kaj antaŭkonstruaĵon, dediĉitajn al Iŝtar, kiuj formis alirejon al vasta korto, en kiu staris la granda templo de Merodaĥ [34].
Rim.: En la vortaro Minnaja (ItaEsp), ĉi tiu vorto indikas „doman prilaboraĵon“. [A. Codazzi]

domkonstruejo

KON Loko, en kiu oni estas konstruanta domojn.

subkonstruaĵoTEZ

ARKI Bazo, subtera, fundamenta aŭ subporta parto de konstruaĵo: turo kun neloĝata ŝtona subkonstruaĵo, kiu portis loĝeblan surkonstruaĵon ofte lignan [35].

tradukoj

anglaj

~i 1.: build, construct, erect, make, put up, set up; ~i 2.: establish, organize; ~i 3.: construct, craft; ~o 1.: construction; ~o 2.: construction; mal~i: demolish, take to pieces; sub~aĵo: foundation.

belorusaj

~i: будаваць, пабудаваць; ~o 1.: будоўля, будаваньне; ~o 2.: канструкцыя, будова, пабудова, структура; ~o 3.: будынак, збудаваньне; ~aĵo: будынак, збудаваньне, канструкцыя; mal~i: разбураць, руйнаваць; pri~i: аббудоўваць, забудоўваць; antaŭ~aĵo: прыбудова; sub~aĵo: падмурак, база, падстава.

bulgaraj

~i: строя, построявам, изграждам; ~o 1.: строене, изграждане; ~o 2.: конструкция; ~o 3.: сграда, постройка; ~aĵo: сграда, постройка; ~ejo: строеж; ~isto: строител; al~i: пристроявам; mal~i: разрушавам; pri~i: застроявам; ali~i: преустройвам; sub~aĵo: основа.

ĉeĥaj

~i: budovat, konstruovat, sestrojit, stavět, stav�›t; ~o: konstrukce, stavba, výstavba; ~ejo: staveništ�›; ~isto: stavař, stavbař; al~i: přistav�›t; mal~i: bourat; ali~i: přebudovat, zadaptovat.

francaj

~i 1.: bâtir, édifier; ~i 2.: former, organiser; ~i 3.: former, organiser; ~i 4.: former (un mot, une phrase); ~i: construire; ~o 1.: édification; ~o 2.: bâti, structure; ~o 3.: bâtiment, édifice; ~o: construction; ~aĵo: bâtiment, construction (bâtiment), édifice; ~ejo: chantier; ~isto: bâtisseur (subst.), constructeur (subst.); al~i: adjoindre à une construction; mal~i: abattre, démolir, détruire; pri~i: bâtir (un terrain), construire (un terrain); ali~i: réaménager, transformer (réaménager); sub~aĵo: fondation (d'un édifice), substructure. ~i kastelojn en la aero: bâtir des châteaux en espagne.

germanaj

~i 1.: errichten, aufbauen, konstruieren; ~i 2.: bilden, konstruieren; ~i 3.: bilden; ~i 4.: bilden, formen; ~o 1.: Errichtung, Konstruieren; ~o 2.: Bau, Aufbau; ~o 3.: Gebäude, Konstruktion; ~aĵo: Gebäude, Konstruktion; ~ejo: Baustelle; ~isto: Erbauer, Bauarbeiter, Konstrukteur, Maurer; al~i: anbauen; mal~i: niederreißen, abbauen ; pri~i: bebauen; re~i : restaurieren, wiederherstellen, wieder aufbauen; ali~i: umbauen; antaŭ~aĵo: Vorbau, Vorderhaus; sub~aĵo: Unterbau, Fundament.

hispanaj

~i: construir; ~o 3.: edificio.

hungaraj

~i 1.: épít; ~i 2.: szerkeszt, összeállít; ~i 3.: épít, alakít; ~i: képez, alakít; ~o 1.: építés; ~o 2.: konstrukció, felépítés, szerkezet; ~o 3.: épület; ~aĵo: épület; mal~i: lebont; pri~i: beépít; antaŭ~aĵo: előépület; sub~aĵo: alépítmény, alap(ozás). ~i kastelojn en la aero: légvárakat épít ; kiu ĉe l' vojo ~as, tiun ĉiu instruas: ki az úton épít, sok bírálóra talál; nenia ~o povas esti sen bruo: az építés zajjal jár.

indoneziaj

~i: [bangun] membangun, [diri] mendirikan; ~o 3.: bangunan, [bangun] pembangunan; ~aĵo: bangunan.

italaj

~i: costruire; ~o: costruzione; ~aĵo: costruzione (edile); ~ejo: cantiere; ~isto: impresario (edile), costruttore (sost.); mal~i: demolire, smantellare; pri~i: edificare (un terreno); dom~ejo : cantiere edile; sub~aĵo: platea (edil.), basamento.

katalunaj

~i 1.: construir; ~o 2.: edifici.

nederlandaj

~i: bouwen; ~o 1.: constructie; ~o 2.: constructie; ~o 3.: gebouw; ~aĵo: gebouw; mal~i: afbreken; pri~i: bebouwen; sub~aĵo: fundament.

okcitanaj

~i 1.: bastir; ~o 2.: bastiment.

polaj

~i 1.: konstruować, budować; ~o 2.: konstrukcja, budowa; ~o 3.: konstrukcja, budowla; ~aĵo: budynek, budowla, konstrukcja; ~isto: budowniczy, konstruktor; al~i: dobudować; mal~i: rozbierać, burzyć, demontować; pri~i: obudować, zabudować; ali~i: przebudować.

portugalaj

~i: construir, edificar, erigir, arquitetar, fabricar.

rusaj

~i: строить, построить; ~o 1.: строительство; ~o 2.: конструкция, построение; ~o 3.: здание, постройка; ~aĵo: здание, постройка, конструкция (металлическая и т.п.); mal~i: разрушить, разобрать; pri~i: застроить; antaŭ~aĵo: пристройка; sub~aĵo: база, фундамент, основание.

slovakaj

~i: budovať, konštruovať, stavať, zostrojiť; ~o: stavba, výstavba; ~ejo: stavenisko; ~isto: stavbár, staviteľ; al~i: pristaviť; mal~i: búrať; ali~i: prebudovať.

tokiponaj

~aĵo: tomo.

fontoj

1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 3:3
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Zeĥarja 5:11
3. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Historio el la dunoj
4. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto kvina
5. La Nova Testamento, Luko 14:28
6. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro X
7. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Josuo 22:23
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Samuel 24:21
9. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
10. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Supo el kolbasaj bastonetoj
11. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Neĝa reĝino
12. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Antaŭparolo
13. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Kroniko 20:36
14. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, La vento rakontas pri Valdemaro Doe kaj pri liaj filinoj
15. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro VI
16. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro III
17. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado en la Guildhall (Londono) en la 21a de aŭgusto 1907
18. La Nova Testamento, Efesanoj 4:12
19. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
20. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 1. La Fundamento
21. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro VIII
22. Saŭ J.: La nomo de la nepeto, El popola Ĉinio, 1960-05, p. 207a-211a
23. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Historio el la dunoj
24. Pola Radio: Koszalin, 2009-02-07
25. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Malnova tomba ŝtono
26. Monato, Jack Warren: James Cook estis anglo
27. Monato, Cyreen Knockaert: Nomenklaturo: ĉu kroma esperanta finvenko?
28. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 16:24
29. La Nova Testamento, Mateo 26:61
30. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeĥezkel 36:33
31. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Neĥemja 6:1
32. S. Pokrovskij: lingva sondeto, sce, 2007-11-30
33. C. Melzer, [trad. H.-G. Kaiser]: La Blua Rubando..., retmagazino Karapaco - Panoramo, 2013-05-25
34. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉap. 11
35. Vikipedio, Turo

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~o: Mankas verkindiko en fonto.
dom~ejo: Mankas dua fontindiko.
dom~ejo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


administraj notoj

pri ~i 1.:
      La difino ŝajnas tro strikta: ~i kanalon, maŝinon k.s.
      [WD]
    

[^Revo] [konstr.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.40 2017/11/08 18:10:13 ]