tradukoj: be bg ca cs de el en es fr he hu id it nl pl pt ro ru sk sv

*art/o PV

*arto  

Tuto de scioj kaj reguloj akirita per studo, uzebla por iuj rezultoj: medicino, diplomatio, pedagogio, konstruado estas artoj; laŭ ĉiuj leĝoj de la arto PrV; al la fiŝo ne instruu naĝarton PrV; ne malmultaj el tiuj, kiuj praktikis magiajn artojn, alportis amase siajn librojn, kaj bruligis ilin [1]
a)
Belarto: la arto estas imito, sed ne simpla kopio de la naturo; ŝi multe interparolis kun la patro pri sociaj demandoj, pri arto, literaturo kaj aliaj aferoj [2].
b)
Homa kreokapablo kontraste al la okazaĵoj de la naturo: tiu haveno estas kreita de naturo kaj aranĝita de arto.
SUB:metio, teĥnikoVD:kapablo, talento

arta  

Koncernanta arton1: same kiel pri la poezio, la budapeŝta skolo multon kontribuis al arta maturiĝo de la esperanta romano [3].
a)
Belarta: kia brila, arta enhavo [4].
b)
Artefarita: girlandoj da artaj rozoj [5]. ĉe la arta lumo; arte daŭrigata juneco; arta lingvo.

artaĵo  

Io farita laŭ la reguloj de iu arto: jen manĝo, kiun mi nomas artaĵo [6].
a)
Belartaĵo: dumvoje ŝi ligis bukedon el kampaj floroj ... kaj sub ŝiaj manoj aperis artaĵo de neordinara beleco [7].
b)
Artefaritaĵo: artaĵa hararo.

artismo

BELA Forta kapablo aŭ sento pri la beleco: ekzistas artismo, forto potenca, kompleta, konsistanta el natura talento disvolvita ĝis la plej lastaj limoj, regule perfektigita, kaj el fundamenta, vasta scienco Marta.

artisto  

BELA Tiu, kiu praktikas arton, precipe belarton: artistoj ludas koncertojn, oni donas spektaklojn [8].

artefarita  

Farita per homa arto, ne kreita de la naturo: artefarita lago Metrop.

artefaritaĵo  

Faraĵo aŭ efiko de homa agado: kompreni la grandan rolon, kiun ludas la tekniko, la artefaritaĵo en la evoluo de l' homaro [9]. SIN:artaĵo 1.b

batalarto  

SPO Arto batali per la korpo aŭ per armo laŭ difinitaj reguloj, kiun oni ekzercas kiel sindefendan rimedon, kiel memregan metodon aŭ kiel sporton: ŝi praktikas la tre malnovan tradician korean batalarton „Teakkyon“, kiun eĉ multaj Koreoj ne konas [10].

belarta  

Konforma al la reguloj de belarto, de ĝi produktita aŭ al ĝi rilata: belartaj konkursoj de UEA [11].

belarto  

BELA Ĉiu el la artoj1, kiuj celas belon: arkitekturo, beletro, muziko, skulptarto, pentrarto...: li estas ĝuste nun plene okupita per interesa verko Pri la belartoj [12].

belartaĵo  

Belarta verko: Monto Sankta Mikaelo, kiu ĵus iĝis oficiala belartaĵo [13]. SIN:artaĵo 1.a

dancarto  

BELAMUZ Korpa belarto de ritma sinmovo, ordinare laŭmuzika: sklavigitaj nigruloj kreis por supervivi originalan dancarton kaj muzikon [14].

desegnarto  

BELA Grafika belarto produktanta bildojn per strekoj: en 1925 ŝi ricevis lecionojn de desegnarto [15].

dramarto  

BELATEA Teatro: la historio de la esperanta dramarto [16].

fotarto  

BELAFOT Fotografarto: semajnaj gazetoj kun alloga eksteraĵo de multkolora romantiko aŭ impona fotarto [17].

inĝenierarto

TEK Tuto de la procedoj kaj teĥnikoj uzataj en konstruo de maŝinoj kaj de industriaj ekipaĵoj: la plej admirinda afero en iu motorciklo estas ĝuste la bela integriĝo inter inĝenierarto kaj dizajno [18].

juvelarto  

BELA Belarto pri farado de juveloj el metalo, gemoj kaj aliaj materialoj: el metioj estis konata forĝistado, prilaborado de feloj, lignaĵaj laboroj, juvelarto [19].

kantarto  

MUZ Belarto de voĉa muzikado: iliaj voĉaj organoj tute ne montris ian grandan antaŭkapablon por la kantarto [20].

kinarto  

BELAKIN Kino: mi ĉi tie proponis kreadon de dissendo-listo por la kinarto [21].

konstruarto  

ARKI Arkitekturo: mi kreos novan konstruarton, mi donos la ideon por konstruaĵo, kiu estos tute konforma al la klimato kaj materialo de la lando [22].

kuirarto  

KUI Arto prepari manĝaĵojn per kuirado, kaj ankaŭ per aliaj procedoj, tranĉo, spicado kaj ceteraj: instruatas plej diversaj fakoj ...: lingvoj, leĝo, kuirarto, teksado, kudrado [23].

kuracarto  

MED Arto resanigi, praktika parto de medicino: unu el vi ... estas ja lerta pri la kuracarto [24].

memorarto  

Arto helpi kaj plibonigi la memorkapablon.

ornamarto  

BELA Iu el la belartoj, kiuj produktas aŭ ornamas aĵojn por hejmo aŭ ĉiutaga uzo: ceramiko, teksarto, miniaturo...: inkrustotekniko uzadi tranĉitajn kaj kongruitajn, tre poluritajn kolorŝtonojn por krei bildojn [...]estas konsiderata ornamarto [25]. VD:dekoracii

parolarto  

Retoriko: la celo de la Oratora Konkurso de UEA estas evoluigi la Esperantlingvan parolarton [26].

pentrarto  

BELA Grafika belarto produktanta bildojn per koloriloj: sur la monumento troviĝas ... ankaŭ tri figuroj: la Skulpturo, la Pentrarto kaj la Arĥitekturo [27].

rajdarto  

Arto sursidi ĉevalon aŭ alian rajdobeston kaj ĝin gvidi: por restarigi la tradicion de la araba nacio pri lerto en rajdarto, li aparte fondis rajdartan klubon [28].

skulptarto  

BELA Plastika belarto produktanta bareliefajn, mez-reliefajn aŭ plen-reliefajn verkojn: ŝi elektis iun – sandalfariston, kiu estis ne nur ne reĝo; ne nur nenion sciis pri la skulptarto, sed li \ estis ankaŭ mallaborema, pezmoviĝa, stulta homo [29].

sorĉarto  

Praktika parto de magio uzanta sorĉojn, objektojn, ritojn: ŝi sciis la sorĉarton kaj faris venenan kombilon [30].

videarto, videoarto  

KIN Video1: Carlos Devizia estas argentina artisto kun multaj talentoj, kiu kiel artisto moviĝas inter pentrado, grafiko, muziko kaj videoarto [31] la celoj de la festivalo estas ... antaŭenigi kreemon kaj originalecon en la areo de kinearto kaj videarto [32].

tradukoj

anglaj

~o: art; inĝenier~o: engineering; konstru~o: architecture.

belorusaj

~o: мастацтва, майстэрства; ~a a: мастацкі; ~a b: штучны; ~a: умелы, майстэрскі; ~aĵo a: мастацкі твор; ~isto: мастак, дзеяч культуры; ~efarita: штучны; fot~o: фотамастацтва; konstru~o: архітэктура; memor~o: мнэмоніка, мнэматэхніка; parol~o: рыторыка.

bulgaraj

~o: изкуство.

ĉeĥaj

~o: kumšt, umění; ~a: syntetický, umělý; ~ismo: artistnost, artizmus, formalizmus, lartpourlartizmus; ~isto: artista, kumštýř, umělec; ~efarita: syntetický, umělý; bel~o: krásné umění, výtvarné umění; danc~o: taneční umění; dram~o: dramatické umění; juvel~o: klenotnictví (řemeslo); kant~o: pěvecké umění; konstru~o: stavitelství; kuir~o: kuchařské umění, kuchařství; kurac~o: léčitelské umění, umění léčit; memor~o: mnemotechnika; ornam~o: ozdobnictví; parol~o: řečnictví; pentr~o: malba, malířství; rajd~o: jezdecké umění, jezdectví, umění jízdy; skulpt~o: sochařství.

francaj

~o: art, technique, savoir-faire; ~a a: artistique; ~a b: artificiel; ~aĵo a: œuvre d'art; ~aĵo: œuvre; ~ismo: sens artistique; ~isto: artiste; ~efarita: artificiel; ~efaritaĵo: artefact; batal~o: art martial; bel~a: artistique; bel~o: beaux-arts; bel~aĵo: œuvre d'art; danc~o: danse (art); desegn~o: dessin (art); dram~o: art dramatique, théâtre (art dramatique) ; fot~o: photographie; inĝenier~o: génie (ingénierie), ingénierie; juvel~o: joaillerie; kant~o: art du chant; kin~o: cinéma; konstru~o: architecture; kuir~o: cuisine (discipline); kurac~o: thérapeutique (subst.); memor~o: mnémotechnie; ornam~o: arts décoratifs; parol~o: réthorique; pentr~o: peinture (art); rajd~o: équitation; skulpt~o: sculpture (art); sorĉ~o: sorcellerie; vide~o, video~o: art vidéo. laŭ ĉiuj leĝoj de la ~o: dans les règles de l'art; al la fiŝo ne instruu naĝ~on: on n'apprend pas à un vieux singe à faire les grimaces.

germanaj

~o: Kunst; ~a a: kunstvoll; ~a b: künstlich; ~a: Kunst-; ~aĵo a: Kunstwerk; ~aĵo: Kunstwerk; ~ismo: Kunstsinn; ~isto: Künstler; ~efarita: künstlich; ~efaritaĵo: Artefakt; bel~a: kunstvoll; bel~o: Schöne Künste; bel~aĵo: Kunstwerk; danc~o: Tanzkunst; desegn~o: Zeichnen; fot~o: Fotografie, Photographie; juvel~o: Juvelierskunst, Goldschmiedekunst; kant~o: Gesangskunst; konstru~o: Baukunst, Architektur; kuir~o: Kochkunst; kurac~o: Heilkunst; memor~o: Mnemonik, Mnemotechnik; ornam~o: dekorative Kunst, Kunstegewerbe; parol~o: Rhetorik, Redekunst; pentr~o: Malerei; rajd~o: Reitkunst, Voltigieren; skulpt~o: Bildhauerei; sorĉ~o: Zauberkunst.

grekaj

~o: τέχνη.

hebreaj

~isto: אומן.

hispanaj

~o: arte; ~a a: artístico; konstru~o: arquitectura.

hungaraj

~o: művészet; ~a a: művészi; ~a b: mű-; ~a: művészeti; ~aĵo a: művészi dolog; ~aĵo: műalkotás; ~ismo: műérzék; ~isto: művész; ~efarita: mesterséges; bel~o: szépművészet; bel~aĵo: műtárgy; danc~o: táncművészet; desegn~o: rajzművészet, grafika; fot~o: fényképészet, fotógráfia; juvel~o: ékszerészet; kin~o: filmművészet; konstru~o: építőművészet, architektúra; ornam~o: díszítőművészet; parol~o: ékesszólás, szónoklattan, retorika; pentr~o: festészet; skulpt~o: szobrászat, szobrászművészet.

indoneziaj

~o: seni; ~a a: artistik; ~a b: artifisial; ~aĵo a: karya seni; ~isto: artis; ~efarita: artifisial; ~efaritaĵo: artefak; bel~a: artistik; bel~aĵo: karya seni; danc~o: seni tari; dram~o: seni drama; fot~o: fotografi; inĝenier~o: teknik mesin; kant~o: seni musik, seni suara; kin~o: sinematografi; konstru~o: arsitektur; kuir~o: tata boga; kurac~o: terapi; memor~o: mnemonik; ornam~o: seni dekoratif; parol~o: retorika; pentr~o: seni lukis; skulpt~o: seni pahat, seni ukir; sorĉ~o: ilmu sihir; vide~o, video~o: seni video.

italaj

~o: arte; ~a a: artistico; ~a b: artificiale; ~ismo: senso artistico; ~isto: artista; ~efarita: artificiale, artefatto (agg.); ~efaritaĵo: artefatto; bel~a: artistico; bel~o: belle arti; danc~o: danca (arte); desegn~o: disegno (arte); dram~o: arte drammatica; fot~o: arte fotografica; juvel~o: gioielleria; kant~o: bel canto (arte); kin~o: cinematografia; konstru~o: architettura; kuir~o: arte culinaria; kurac~o: arte terapeutica; memor~o: memotecnica; ornam~o: arte decorativa; parol~o: oratoria, retorica; pentr~o: pittura (arte); rajd~o: equitazione; skulpt~o: scultura (arte); sorĉ~o: magia (arte magica), arte magica; vide~o, video~o: video arte.

katalunaj

~o: art; ~a a: artístic; ~aĵo a: obra d'art; ~isto: artista; ~efarita: artificial; bel~a: artístic; bel~o: belles arts; bel~aĵo: obra d'art; danc~o: dansa; desegn~o: dibuix; juvel~o: joieria; kin~o: cinema, setè art; ornam~o: arts decoratives; pentr~o: pintura; skulpt~o: escultura.

nederlandaj

fot~o: fotografie; memor~o: geheugenkunst, mnemotechniek; ornam~o: decoratiekunst; parol~o: retoriek; pentr~o: schilderkunst.

polaj

~o a: sztuka; ~o b: sztuka, kunszt; ~o: sztuka, kunszt; ~a a: artystyczny; ~a b: sztuczny; ~aĵo: dzieło sztuki; ~ismo: artyzm; ~isto: artysta; ~efarita: sztuczny; ~efaritaĵo: artefakt; bel~a: artystyczny; bel~o: sztuka piękna; bel~aĵo: dzieło sztuki; danc~o: taniec artystyczny; desegn~o: grafika; dram~o: sztuka dramatyczna, dramat, teatr dramatyczny; fot~o: fotografika, fotografia artystyczna; juvel~o: złotnictwo; kant~o: śpiew, sztuka oratoryjna; kin~o: film, sztuka filmowa, kinematografia; konstru~o: architektura; kuir~o: sztuka kulinarna; kurac~o: terapia; memor~o: mnemonika, mnemotechnika; ornam~o: sztuka zdobnicza; parol~o: retoryka, sztuka krasomówstwa, krasomówstwo; pentr~o: malarstwo; skulpt~o: rzeźbiarstwo; sorĉ~o: magia, sztuka magiczna.

portugalaj

~o: arte; rajd~o: equitação.

rumanaj

~o: artă; ~a a: artistic; ~a b: artificial; ~a: artistic; ~aĵo: operă de artă; ~ismo: artă; ~isto: artist; ~efarita: artificial; ~efaritaĵo: artefact; bel~a: artistic; bel~o: artă de frumuseţea; bel~aĵo: operă de artă; danc~o: dans artistice; desegn~o: grafica; dram~o: artă dramatică, drama, teatrul dramatic; fot~o: fotografie, fotografie artistica; kant~o: voce; kin~o: film, film artă, cinematografie; konstru~o: arhitektură; kuir~o: arte culinare; kurac~o: terapie; memor~o: mnemonics; ornam~o: artă decorativă; parol~o: retorica, artă oratoriei; pentr~o: pictură; skulpt~o: sculptură; sorĉ~o: magie, artă de magie.

rusaj

~o: искусство; ~a a: художественны й; ~a b: искусственный; ~a: искусный; ~aĵo a: произведение искусства; ~aĵo: произведение; ~ismo: художественно е чутьё, художественны й вкус, понимание искус ства; ~isto: деятель искус ства, художник (в широком смысле слова) ; ~efarita: искусственный; ~efaritaĵo: артефакт, искусственно созданный предмет; bel~a: художественны й; bel~o: искусство, изящное искусство; bel~aĵo: произведение искусства; danc~o: искусство танца, хореография; desegn~o: графика; dram~o: драматическое искусство, театр (искусство) ; fot~o: фотография, фотоискусство; juvel~o: ювелирное искусство; kant~o: искусство пени я; kin~o: кинематография; konstru~o: архитектура; kurac~o: терапия; memor~o: мнемоника, мнемотехника; ornam~o: прикладное искусство, декоративное искусство; parol~o: риторика, искусство красноречия; pentr~o: живопись; skulpt~o: ваяние, скульптура (искусство) ; sorĉ~o: колдовство, чародейство.

slovakaj

~o: umenie; ~a a: umelecký; ~a b: umelý; ~a: syntetický, umelý, syntetický; ~aĵo a: umelecké dielo; ~ismo: jemnocit pre krásu; ~isto: umelec; ~efarita: syntetický, umelý; ~efaritaĵo: artefakt; bel~o: výtvarné umenie, výtvarníctvo; danc~o: tanečné umenie; dram~o: dramatické umenie; juvel~o: klenotnícke remeslo; kant~o: spevácke umenie; konstru~o: architektúra, staviteľské umenie; kuir~o: kuchárske umenie; kurac~o: umenie liečiť; memor~o: mnemotechnika; ornam~o: okrášľovacia technika, ozdobovacie umenie; parol~o: rečníctvo; pentr~o: maliarstvo; rajd~o: jazdecké umenie; skulpt~o: sochárstvo.

svedaj

~o: konst; ~aĵo: konstverk; ~isto: artist, konstnär; ~efarita: konstgjord; konstru~o: arkitektur; sorĉ~o: trollkonst.

fontoj

1. La Nova Testamento, La agoj 19:19
2. Stellan Engholm: Infanoj en Torento, dua libro en la Torento-trilogio, unua parto, 2
3. Marjorie Boulton: Ne nur leteroj de plum-amikoj, prozo fikcia
4. Valdemar Langlet: Vojaĝimpresoj, en Peterburgo
5. L. Dilling, trad. E. Hall: La porcio da glaciaĵo, en: Fundamenta Krestomatio, 1904
6. B. Traven, trad. Hans Georg Kaiser: Mortula Ŝipo, Rakonto de usona maristo, unua libro, ĉapitro 14a
7. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, „ĉio sur sian ĝustan lokon!“
8. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 5, el la vivo kaj sciencoj, bagateloj
9. E. Lanti: Vortoj de k-do Lanti, se Lenin estus esperantisto
10. J. Kloker: Survoje en Esperantujo, La Lanterno Azia, 2003-04
11. Monato, Poezio sed ne poemoj
12. Valdemar Langlet: Vojaĝimpresoj, ĉe Lev Tolstoj en Jasnaja Poljana
13. Vikipedio, Edouard Corroyer
14. C. Orsinger: La afrikaj dancoj..., SAT Kulturo, [vidita en 2007-12]
15. Vikipedio, Frida Kahlo
16. Marjorie Boulton: Ne nur leteroj de plum-amikoj, dramoj en esperanto
17. Stellan Engholm: Infanoj en Torento, dua libro en la Torento-trilogio, dua parto, 3
18. F. North, trad. J. Piton: La superpova motorcikla dizajno de Yves Behar, TED, 2009-02
19. Vikipedio, Burjatio
20. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, La najtingalo
21. B. Soroushian: E-Bibliotekoj por Ĉiuj (Projekto), soc.culture.esperanto, 2002-04-12
22. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Io
23. R. Pyhälä: La finnlanda eduksistemo, Internacia pedagogia revuo, 1995:4
24. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 12a, Lemuel kaj Adaha
25. Vikipedio, Pietra dura
26. -: Oratora Konkurso de UEA, regularo..., soc.culture.esperanto, 2002-05-06
27. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, kupra porko
28. -: Saudi-arabia nova reĝo Abdullah Bin Abdul-Aziz, Ĉina Radio Internacia, 2005-08-02
29. Sándor Szathmári: Satiraj rakontoj, tria preĝo de Pygmalion
30. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Neĝulino
31. -: Ĉiam Bizara Lando, Informletero de Vinilkosmo, 2008-03 (22)
32. Vikipedio, Erevana Internacia Filmfestivalo, 2010-10-23

memor~o: Mankas dua fontindiko.
memor~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


ℛevo | datumprotekto | art.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.54 2018/07/12 22:10:16