1iluzi/o PV

iluzio

Eraro, pro kio oni rigardas ion malrealan kiel realan.
a)
Eraro de sentumoj, pro kiu oni rigardas falsajn ŝajnojn kiel realajn: [li] vere estis tiel simila al la kronprinco, ke oni ne povis kontraŭstari al la iluzio [1]; ĉio ĉi estas vantaĵo, polvo, eĉ malpli, ĉar iluzio [2]; ŝi estis tiel bela, ke ŝi ŝajnis al mi pli iluzio, ol virino FdO . VD:halucino, vizio1
b)
Eraro de la spirito, pro kiu oni rigardas revojn kiel efektivaĵon: kiel multe pli mi atingis en la vivo ol vi, kompatinda viktimo de revoj kaj iluzioj Marta ! ke ilia „lingvo“ (se ili iam finos ĝin) estos pli bona ol Esperanto, [pri tio] ĉiu prudenta homo tuj konvinkiĝas, ke tio ĉi estas nur iluzio EE ; la homaranoj faras al si neniajn iluziojn kaj tial ili timas nenian disreviĝon [3]; fiera vendistino, vin kaptis iluzio kaj vane vi esperas plenumon de l' miraklo [4]; tre klare li travidis ĉiujn faktojn kaj evitis iluziojn VivZam . VD:fantazio, fikcio, ĥimero, sonĝo
ĉeĥe:
 iluze, klam, vidina
france:
 illusion
germane:
 Täuschung, Illusion
hispane:
 ilusión
hungare:
 érzékcsalódás, illúzió
nederlande:
 illusie
portugale:
 ilusão
ruse:
 иллюзия, заблуждение
slovake:
 klamná predstava, mam, vidina
ukraine:
 ілюзія, омана
volapuke:
 cit

iluzia

Estanta nur iluzio, kaŭzanta falsan ĝojon: iluzia promeso, projekto, espero; la nereala, iluzia imagito […] modifiĝis en miaj nunaj sonĝoj je amato tute reala SkandalJozef ; tia mondo ĉi-tere estas iluzia, perfekto estas io absoluta, kaj ni vivas nun en mondo de relativeco BonaLingvo ; la anoj de la krima bando […] havis eksterordinaran hipnotigan forton kaj kapablis vidigi sin ne tie, kie ili fakte estis, sed en pozicioj iluziaj, ŝovitaj MkM . VD:imaga, trompa
ĉeĥe:
 iluzivní, iluzorní, neskutečný, vymyšlený
france:
 illusoire
germane:
 trügerisch, illusorisch
hungare:
 illuzórikus, csalóka, látszólagos
nederlande:
 illusoir, bedrieglijk
portugale:
 ilusório
ruse:
 иллюзорный, призрачный, обманчивый
slovake:
 iluzórny, neskutočný, vymyslený
ukraine:
 ілюзорний, примарний, оманний
volapuke:
 citik

iluzii

1.
(ntr)
Havi iluzion: li ne devas perdi eĉ momenton, li tamen iluziis ankoraŭ QuV ; post iom da tempo oni iluzias, ke la rivero estas la fiksa punkto kaj oni moviĝas VaK ;
2.
(tr)
Kaŭzi iluzion: ne iluziu vin per tro granda espero Marta ; ĉu gravas, ke ni ne konas la motivojn […] kaj povas iluzii nin BonaLingvo . VD:mistifiki
Rim.: Tia transitiva uzo sugestas verban karakteron de la radiko (kp trompi) [Wolfram Diestel]
ĉeĥe:
 klamat, mystifikovat, mámit, předstírat, šálit
france:
 illusionner, abuser (leurrer), leurrer (illusionner)
germane:
 vortäuschen
hispane:
 ilusionar
hungare:
 illúziókba ringat, áltat
nederlande:
 illusies wekken
portugale:
 iludir
ruse:
 создавать иллюзию, вводить в заблуждение
slovake:
 klamať, mystifikovať, predstierať, vyvolať ilúziu
ukraine:
 створювати ілюзію, вводити в оману
volapuke:
 citön

iluziisto

TEA Amuzisto, kiu lerte trompas la rigardantojn per falsaj ŝajnoj kaj rapide faritaj ĵonglaĵoj: ĉu vi kredas ke Dio estas iluziisto, ke li kapablas intence trompi nin aperante foje laŭ aliaj eksteraĵoj, foje laŭ sia propra? Rsp ; Sisi, la iluziistino […] ellernis la iluziaĵojn de sia patro, kiu estis iluziisto en la cirko [5]. SIN:prestidigitatoro
5. , Noveloj ― La iluziisto
ĉeĥe:
 iluzionista, kouzelník
france:
 illusionniste
germane:
 Zauberkünstler, Illusionist
hispane:
 ilusionista
hungare:
 bűvész, illuzionista
nederlande:
 illusionist
portugale:
 ilusionista
ruse:
 иллюзионист
slovake:
 iluzionista, kúzelník
ukraine:
 ілюзіоніст

memiluzio

Iluzio, kiun oni mem kreas al si: ni skribis, ke la vivo de la Nica Revuo estas certigita por unu jaro, [sed] ni povas nun, sen troa memiluzio, diri, ke la ricevitaj rezultoj ebligos konstantan aperadon [6].
6. -: Al la legantoj!, La Nica Literatura Revuo, 1956-07 ĝis 08 (1/6), p. 201a-202a
france:
 autoillusion
germane:
 Selbsttäuschung

seniluziigi

(tr)
Eltiri el iluzio: la homoj seniluziigis lin aŭ malbonigis, flatante IK ; multajn el vi mia nuna parolo malagrable seniluziigos [7]. SIN:elrevigi, senrevigiVD:disblovi
7. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Oka Kongreso Esperantista en Krakow en la 11a de aŭgusto 1912
ĉeĥe:
 zbavit (někoho) iluzí
france:
 désillusionner, enlever (à qn) ses illusions, détromper
germane:
 enttäuschen
hispane:
 desilusionar
hungare:
 kiábrándít
nederlande:
 teleurstellen
portugale:
 desiludir
ruse:
 разочаровать
slovake:
 zbaviť ilúzií
ukraine:
 розчаровувати, позбавляти ілюзій

seniluziiĝi

(ntr)
Perdi iluzion: ĉi tion mi diris al vi por tio, ke vi […] ne spertu novan seniluziiĝon, eble ankoraŭ pli doloran ol la aliaj Marta ; kiam mi atingis la celon, mi seniluziiĝis [8]. SIN:elreviĝiANT:trompiĝi
8. Internacia krestomatio, Rakonto pri Spiritoj
france:
 perdre ses illusions, tomber de haut, être déçu, déchanter
germane:
 enttäuscht werden
hispane:
 desilusionarse
hungare:
 kiábrándul
nederlande:
 teleurgesteld worden
portugale:
 desiludir-se
ruse:
 разочароваться

administraj notoj