*alt/a PV

*alta

1.
Granda laŭ la dimensio alto; havanta difinitan grandon laŭ tiu dimensio: alta arbo, monto, domo; de rigardo tro alta (direktata alten) malsaniĝas la okulo PrV ; rokaj muroj tie staris alte [1]; la neĝo kuŝis ekstere tiel alte [2]; muro duonmetron alta; hometo alta je iom pli ol unu klafto.
2.
Troviĝanta je granda distanco super la tero: altaj nuboj; li supreniris alten [3]; ĵeti alten en la aeronZ ; la luno estis grandega nokta lampo, alte supre [4].
3.
(figure) Granda laŭ metafora senco; nobla, supera: alta frekvenco, pezo, prezo, temperaturo; alta penso, sento, celo, lernejo, ofico, rango, ŝato, saĝo; malŝate rigardi iun de alteZ ; en plej alta mizero al Dio esperuPrV .
4.
MUZ Enhavanta multajn vibrojn en difinita tempodaŭro, altfrekvenca, akuta3: la tono de tiu piano estas tro alta por mia voĉo.
afrikanse:
hoë
albane:
i lartë
amhare:
ከፍተኛ
angle:
1. tall 2. high 3. high 4. alto
arabe:
ارتفاع
armene:
բարձր
azerbajĝane:
yüksək
beloruse:
высокі
bengale:
উচ্চ
birme:
မြင့်သော
bosne:
visok
bulgare:
висок
ĉeĥe:
vysoký
dane:
høj
estone:
kõrge
eŭske:
handiko
filipine:
mataas
finne:
korkea (sävel) 1. korkea, pitkä (ihminen, puu) 2. korkea(lla oleva), ylä- 3. suuri, korkea
france:
élevé (haut), haut
galege:
alta
germane:
hoch
guĝarate:
ઉચ્ચ
haitie:
segondè
hebree:
ℷבוה
hinde:
उच्च
hispane:
alto, alta
igbe:
elu
indonezie:
tinggi
irlande:
ard
islande:
hár
itale:
1. alto 2. alto 3. alto 4. alto, acuto
japane:
高い
jave:
dhuwur
jide:
הויך
jorube:
ga
kanare:
ಹೆಚ್ಚಿನ
kartvele:
მაღალი
kazaĥe:
биік
kimre:
uchel
kirgize:
бийик
kmere:
ខ្ពស់
koree:
높은
korsike:
altu
kose:
phezulu
kroate:
visoka
kurde:
bilind
latine:
princeps
latve:
augsta
laŭe:
ສູງ
litove:
aukštas
makedone:
висок
malagase:
avo
malaje:
tinggi
malajalame:
ഉയര്ന്ന
malte:
għolja
maorie:
tiketike
marate:
उच्च
monge:
siab
mongole:
өндөр
nederlande:
hoog
nepale:
उच्च
njanĝe:
mkulu
okcidentfrise:
heech
panĝabe:
ਉੱਚ
paŝtue:
د لوړ
pole:
wysoki
portugale:
alto, elevado
ruande:
muremure
ruse:
высокий
samoe:
maualuga
sinde:
تيز
sinhale:
ඉහළ
skotgaele:
àrd
slovake:
vysoký
slovene:
visoka
somale:
sare
ŝone:
yakakwirira
sote:
phahameng
sunde:
luhur
svede:
hög
taĝike:
баланд
taje:
สูง
tamile:
உயர்
tatare:
биек
telugue:
అధిక
tibete:
རིང་པོ་
tokipone:
sewi, suli
turke:
yüksek
ukraine:
високий
urdue:
اعلی
uzbeke:
baland
vjetname:
cao

alto

1.
Vertikala dimensio de objekto: tricent ulnoj estu la longo de la arkeo, kvindek ulnoj ĝia larĝo, kaj tridek ulnoj ĝia alto [5].
2.
MATPIV1
a)
(de triangulo) Ortanto al latero de ĝi, trairanta la kontraŭan verticon; alternative: la streko kunliganta tiun verticon kaj la sekcopunkton de la ortanto kun la latero; la longo de tiu streko: piedo de alto (la intersekco de la alto kun la latero, al kiu ĝi estas orta); la tri altoj de triangulo havas unu komunan punkton; areo de triangulo egalas al duono de la produto de unu ĝia latero per la responda alto.

Bedaŭrinde la vektorgrafiko ne povas montriĝi!


altoj de triangulo
b)
(de trapezoparalelogramo) Ĉiu streko orte kunliganta punktojn de du paralelaj lateroj; la longo de tia streko: areo de paralelogramo egalas al la produto de unu ĝia bazo per la responda alto.
angle:
1. height 2. altitude
beloruse:
вышыня
bulgare:
височина
ĉeĥe:
výška (něčeho)
finne:
korkeus, pituus (pystysuunnassa)
france:
1. hauteur (dimension verticale), taille (hauteur) 2. hauteur (géom.)
germane:
2. Höhe
hebree:
ℷובה 2. ניצב (בהנדסה)
hispane:
altura
indonezie:
ketinggian
itale:
altezza
nederlande:
hoogte 2.a hoogte (v.e.hoek)
pole:
wysokość
portugale:
altura
ruse:
высота
slovake:
výška
taje:
ความสูง
tibete:
མཐོ་ཚད་
tokipone:
sewi

*altaĵo

GEOG Alta loko, monteto: tiu ĉi granda altaĵo ne estas natura monto [6].
angle:
heights
beloruse:
узвышша, узгорак
bulgare:
възвишение
finne:
korkea paikka, kukkula, mäki
france:
hauteur (lieu élevé)
germane:
Anhöhe
hebree:
רמה
hispane:
lugar alto, cerro, elevación del terreno
indonezie:
bukit
itale:
altura
nederlande:
hoogte
pole:
wyżyna, wzniesienie, pagórek
portugale:
alto, montículo, colina
rumane:
deal
ruse:
возвышенность, высота
slovake:
vysočina
svede:
höjd, kulle
taje:
สถานที่สูง, ภูเขา

altaĵeto

GEOG Malgranda altaĵo: ili proksimiĝis al sia hejmo sur la altaĵeto [7].
7. A. Kivi, trad. I. Ekström: Sep fratoj, 1947
france:
butte
hispane:
montículo, colina, banco de arena
taje:
ภูเขาเตี้ย, เนิน

*alteco

1.
Eco de tio, kio estas alta: ĝi estis bone videbla pro sia alteco kaj pro la multo de siaj branĉoj [8]; du bienoj tie troviĝis en ĉirkaŭ 1300-metra alteco [9]; alteco de prezo, muzika noto, de socia pozicio.
2.
Alto 1: lia alteco estis ses ulnoj kaj unu manlarĝo [10].
angle:
height, altitude
beloruse:
вышыня
bulgare:
височина
ĉeĥe:
výška (něčeho)
finne:
korkeus (ominaisuus), pituus (ominaisuus)
france:
1. hauteur (fait d'être haut)
germane:
Höhe
hebree:
ℷובה
hispane:
altura, altitud
indonezie:
ketinggian
itale:
altezza
nederlande:
hoogte
pole:
wysokość
portugale:
altura, altitude, eminêencia
ruse:
высота
slovake:
výška
taje:
ความสูง

altigi

(tr)
Levi, superigi: altigi la prezojn; ricevi rangoplialtigon; mi altigis vin el inter la popolo kaj faris vin princo super Mia popolo Izrael [11].
afrikanse:
verhoog
albane:
të rritur
amhare:
አሳድግ
angle:
raise
arabe:
رفع
armene:
բարձրացնել
azerbajĝane:
qaldırmaq
beloruse:
узвысіць, павысіць
bengale:
বাড়াতে
birme:
မြှင့်တင်
bosne:
podizanje
bulgare:
повишавам
ĉeĥe:
zvýšit
dane:
hæve
estone:
tõsta
eŭske:
goratzen
filipine:
taasan
finne:
korottaa, nostaa, ylentää
france:
élever (hausser), hausser, rehausser
galege:
levantar
germane:
erhöhen, anheben, lupfen [sudgermane] erhöhen
guĝarate:
એકત્ર
haitie:
ogmante
haŭse:
ta da
hebree:
להℷביה \ℷבה \, להרים \רום \, להעלות \עלה \
hinde:
उठाना
hispane:
elevar, alzar, levantar, realzar, subir
igbe:
bulie
indonezie:
mengangkat, menaikkan tinggimeninggikan
irlande:
ardú
islande:
hækka
itale:
alzare, rialzare, elevare
japane:
上げる
jave:
mundhakaken
jide:
כאַפּן
jorube:
kanare:
ಹೆಚ್ಚಿಸಲು
kartvele:
ამაღლება
kazaĥe:
көтеру
kimre:
codi
kirgize:
көтөрүү
kmere:
បង្កើន
koree:
인상
korsike:
addivà
kose:
ukunyusa
kroate:
podizanje
kurde:
bilindkirin
latine:
resuscitabo
latve:
paaugstināt
laŭe:
ຍົກສູງບົດບາດ
litove:
pakelti
makedone:
подигне
malagase:
atsangano
malaje:
meningkatkan
malajalame:
ഉളവാക്കുവാൻ
malte:
jgħollu
maorie:
whakaara
marate:
बढती
monge:
tsa
mongole:
өсөлт
nederlande:
verhogen
nepale:
हुर्काउन
njanĝe:
kwezani
okcidentfrise:
opslach
panĝabe:
ਚੁੱਕਣ
paŝtue:
د لوړولو
pole:
podnosić, wznosić, podwyższać, wywyższać
portugale:
elevar, altear
ruande:
kuzamura
ruse:
повышать, повысить
samoe:
siʻi
sinde:
اٿي
sinhale:
මතු
skotgaele:
thogail
slovake:
zvýšiť, povýšiť
slovene:
dvigniti
somale:
kor u
ŝone:
simudza
sote:
phahamisa
sunde:
ngangkat
svahile:
kuongeza
svede:
höja
taĝike:
баланд бардоштани
taje:
ทำให้สูง
tamile:
உயர்த்த
tatare:
күтәрү
telugue:
పెంచడానికి
tibete:
བསླངས་
ukraine:
підняти
urdue:
بلند
uzbeke:
oshirish
vjetname:
nâng cao
zulue:
iphakamisa

altiĝi

(ntr)
Iĝi alta, supreniri, leviĝi: precipe dank' al la lingvo la homo altiĝis super la bestoj Z .
france:
s'élever
hebree:
לעלות

* malalta

1.
Negranda de supro ĝis malsupro: la altranguloj malalte kliniĝis [12]; malalta reliefo.
2.
Je negranda distanco super la tero.
3.
(figure) Malgranda, malsupra laŭ valorskalo: landoj kie oni perlaboras malaltan salajron [13]. VD:humila
4.
MUZ Kun malrapidaj vibroj, ne granda frekvenco, basa: lia voĉo estis tiom malalta, ke je kelkaj vortoj ĝi sinkis en la raŭkon [14].
12. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, ĉap. 6
13. R. Mielcarek: Enmigrintoj en ora kaĝo, Monato, 1994:1, p. 15a
14. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, ĉapitro 22a, p. 220a
afrikanse:
lae
albane:
ulët
amhare:
ዝቅተኛ
arabe:
منخفض
armene:
ցածր
azerbajĝane:
aşağı
bengale:
কম
birme:
နိမ့်ကျ
bosne:
niska
bulgare:
нисък
ĉeĥe:
nízký
dane:
lav
estone:
madal
eŭske:
txikia
filipine:
mababa
finne:
matala (ei korkea), alhainen, ala-
france:
bas
galege:
baixo
germane:
tief 1. flach 2. niedrig 3. niedrig
guĝarate:
ઓછી
haitie:
ki ba
hinde:
कम
hispane:
bajo, baja 4. grave (nota)
igbe:
ala
indonezie:
pendek, rendah
irlande:
íseal
islande:
lágt
itale:
2. basso 3. basso 4. grave (di suono)
japane:
低い
jave:
kurang
jide:
נידעריק
jorube:
kekere
kanare:
ಕಡಿಮೆ
kartvele:
დაბალი
katalune:
baix
kazaĥe:
төмен
kimre:
isel
kirgize:
төмөн
kmere:
ទាប
koree:
낮은
korsike:
suttana
kose:
phantsi
kroate:
niska
kurde:
nizm
latine:
humilis
latve:
zems
laŭe:
ຕ່ໍາ
litove:
žemas
makedone:
ниска
malagase:
ambany
malaje:
rendah
malajalame:
കുറഞ്ഞ
malte:
baxxa
maorie:
iti
marate:
शोधा
monge:
tsawg
mongole:
бага
nepale:
कम
njanĝe:
otsika
okcidentfrise:
leech
okcitane:
bas
panĝabe:
ਖੋਜੋ
paŝtue:
ټيټ
pole:
1. niski, mały 2. niski 3. niski, mały 4. niski
ruande:
hasi
rumane:
jos, scund
ruse:
низкий
samoe:
maulalo
sinde:
گهٽ
sinhale:
අඩු
skotgaele:
ìosal
slovake:
nízky
slovene:
nizka
somale:
hooseeyo
ŝone:
yakaderera
sote:
tlaase
sunde:
handap
svahile:
chini
taĝike:
паст
taje:
เตี้ย 4. ต่ำ
tamile:
குறைந்த
tatare:
түбән
telugue:
తక్కువ
tibete:
ཐུང་ཐུང་
tokipone:
lili
ukraine:
низький
urdue:
کم
uzbeke:
past
vjetname:
thấp
zulue:
ongaphakeme

malaltigi

(tr)
Mallevi, malsuperigi: dikigo, kursivigo, altigo kaj malaltigo ktp. [15] (pri tekstaranĝo); (figure) la malvirtulojn Li malaltigas ĝis la tero [16].
bulgare:
понижавам
ĉeĥe:
snížit
finne:
alentaa, laskea, madaltaa
france:
abaisser
hispane:
bajar, reducir
indonezie:
turunmenurunkan merendahkan
itale:
abbassare, ribassare
pole:
zmniejszać, zniżać, obniżać, poniżać
ruse:
понизить, снизить, принизить
slovake:
zmenšiť, znížiť
taje:
ทำให้เตี้ย, ทำให้ต่ำ

malaltiĝi

(ntr)
Iĝi malalta, subeniri, malleviĝi: li sciis, ke se li vendos siajn verkojn tro rapide, ilia valoro malaltiĝos [17].
17. C. Piron: Ĉu li venis trakosme?, 1980
france:
s'abaisser

administraj notoj

pri ~eco 1.:
       PIV1 donas du fakajn variojn de tiu senco: geografian (alto 
       super certa nivelo) kaj astronomian (=altitudo, t.e. angulo). 
       Mi hezitas enkonduki ilin, des pli ke ili logike pli rilatas 
       al mezuro ol al eco.
       [MB]
     
pri ~eco 1.:
       Por la astronomia senco, la terminoj "altangulo"
       (ankaŭ PIVa) kaj "altitudo" bone anstataŭas 
       ĝin
       [HJ]
     
pri ~eco 2.:
       Male al tio, kion mi faris ĉe "longeco" kaj 
       "larĝeco" mi ne emas meti indikon ARK, ĉar mi 
       dubas, ĉu la lingvo vere same evoluis kun "alteco". 
       [MB]
     
~a: Mankas verkindiko en fonto.
~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~iĝi : Mankas verkindiko en fonto.