tradukoj: be br ca cs de el en es fr hu it nl oc pl pt ru sk

*rand/o PV

*randoTEZ Vikipedio

1.TEZ
Ĉirkaŭa ekstrema parto de io, konsiderata laŭ la longo: rando de tablo, litoZ, kadroZ, vestoZ, telero, glasoB; akra rando de tranĉilo; rando de boatoZ, ĝardenoZ, akvoZ; la randoj de iliaj tegmentoj estas turnitaj suprenB; ĉe la rando de la vojo, ĉieloZ, arbaroZ; al vi venos nacioj de la randoj (plej malproksimaj ekstremaĵoj) de la teroZ; la domo pleniĝis de rando ĝis randoZ; (figure) troviĝi ĉe la rando (tute proksime. sojlo) de senfundaĵo (ruino, pereo), de la morto; (figure) sidi ĉe la rando de eksiĝo (preskaŭ devi eksiĝi); (figure) ruĝrandaj palpebroj; (figure) taso ĝisrande plenaZ; (figure) randorefalde kudri (orli); (figure) draprandaĵoj ĉirkaŭ la pordo gardis kontraŭ ĉiu trablovoZ. VD:bordo, limo.
2.
MAT
a)TEZ
[1] (de geometria figuro) La kunaĵo de ĉiuj punktoj (se paroli pri linio), de ĉiuj linioj (se paroli pri surfaco) aŭ de ĉiuj surfacoj (se paroli pri solido), kiuj ĝin randas: la du randoj de segmento; la rando de sfero estas sfera surfaco; ebeno ne havas randon; la rando de plurlatero (resp. pluredro) konsistas el ĝiaj lateroj (resp. edroj).
Rim.: La „difino“ ne pretendas esti rigora, ĝi nur resendas al la intuicio. Sed, krom tio, paroli pri la rando de linio aŭ de solido povas ŝoki la intuician senton de tiuj, kiuj perceptas randon kiel nepre linian (kiel sugestas la nefaka senco). Pluraj lingvoj preferas uzi metaforon de la tipo „ekstremo“ aŭ „fin(punkt)o“ por paroli pri la randoj de segmento. Ni tamen preferis terminologion pli unuecan, same en la geometria kampo, kiel ankaŭ por la metafore derivitaj subsencoj.
b)TEZ
(de intervalo) La du reeloj, kiuj ĝin difinas.
Rim.: Por ĉi tiu senco oni trovas ankaŭ „finpunkto“, ekz-e en [2] kaj „fino“ en PIV2.
c)TEZ
(de grafea eĝo) Ĉiu el la du verticoj, kiuj ĝin difinas: komenca rando, fina rando de eĝo de orientita grafeo (respektive la unua kaj la dua termo de la duopo).
Rim.: Por ĉi tiu senco oni trovas ankaŭ „ekstremo“, ekz-e en [3], kaj „finpunkto“ en MatVort.
d)
[4] (de difinita integralo) Ĉiu el la randoj 2.b de la intervalo, sur kiu oni prenas la integralon.
e)TEZ
[5](evitinde) =baro.
f)TEZ
[6] (de subaro A en topologia spaco) Aro de la punktoj en A, kiuj apartenas nek al ĝia malfermaĵo, nek al la malfermaĵo de ĝia komplemento; simb. A: el la difino sekvas, ke la rando estas la komunaĵo de la fermaĵo de A kaj de tiu de ĝia komplemento; la ĉirkaŭaĵo de ĉiu punkto en la rando de A enhavas kaj punktojn de A, kaj punktojn de ĝia komplemento.
Rim.: Supozeblas, ke ĝuste kun tiu senco Bricard celis uzi la vorton en [7], sed la frazo estas malklara.

randa Vikipedio

1.
Situanta ĉe la rando de io: Saul estis en la randa parto de Gibea [8].
2.TEZ
MATMatVort (p.p. punkto x en topologia spaco, rilate al subaro A) Tia, ke ĝi apartenas al la rando de A: randa punkto estas interna punkto nek de A, nek de ĝia komplemento.

randi

(tr)
1.TEZ
Situi ĉe la rando, esti la rando de io.
2.TEZ
MAT[9] (geometrian figuron) Esti ĝia rando: kubon randas ses kvadratoj.
Rim.: Oni ofte uzas la verbon „limi“ ĉi-sence, ekz-e en [10]. Oni tamen evitu „limigi“ kiel en [11].

ĉielrandoTEZ

GEOG=horizonto1 la ĉielrandon lekas blankaj ondoj [12].

klinrandoTEZ

TEK=bevelo klinrando de spegulo, de ĉizilo.

tradukoj

anglaj

~o 1.: edge; ~o a: boundary, end, end-point; ~o b: end; ~o c: end-point; ~o d: limit; ~o f: frontier, boundary; ~a 2.: frontier (point), boundary (point); ĉiel~o: horizon; klin~o: beveled egde. komenca ~o: initial vertex, origin; fina ~o: terminal vertex.

belorusaj

ĉiel~o: гарызонт.

bretonaj

ĉiel~o: dremmwel.

ĉeĥaj

~o: kraj, okraj, pokraj, tex. okolek; ~a: hraniční, krajní, okrajový (bod); ~i: být na kraji; klin~o: kosá hrana.

francaj

~o 1.: bord, contour, lisière, pourtour; ~o a: bord, frontière, extrémité; ~o b: extrémité; ~o c: extrémité; ~o d: borne; ~o f: frontière; ~a 2.: (point) frontière; ~i 2.: borner, limiter; ĉiel~o: horizon; klin~o: biseau. komenca ~o: origine, extrémité initiale; fina ~o: extrémité, extrémité terminale.

germanaj

~o 1.: Rand; ~o a: Rand, Endpunkt; ~o b: Endpunkt, Intervallgrenze; ~o c: Endpunkt; ~o d: Integrationsgrenze; ~o f: Begrenzung, Rand; ~a 2.: Begrenzungs-(punkt), Rand-(punkt); ĉiel~o: Horizont; klin~o: schräge Kante. komenca ~o: Startpunkt, Anfangsknotenpunkt; fina ~o: Endpunkt, Endknoten.

grekaj

ĉiel~o: ορίζοντας.

hispanaj

~o 1.: borde, orilla; ĉiel~o: horizonte.

hungaraj

~o 1.: szél, perem; ~o a: határ; ~o b: végpont; ~o d: határ; ~o f: határ; ~a 1.: szélső, határ-; ~a 2.: határ-, vég-; ~i 2.: szélén van, határán van; ĉiel~o: láthatár, horizont; klin~o: ferde szél, fazetta. komenca ~o: kezdőcsúcs; fina ~o: végpont.

italaj

ĉiel~o: orizzonte.

katalunaj

~o 1.: vora.

nederlandaj

~o 1.: rand, kant; ĉiel~o: horizon; klin~o: schuine rand.

okcitanaj

~o 1.: bòrd.

polaj

~o a: brzeg, koniec; ~o b: koniec; ~o c: koniec; ~o d: granica; ~o f: brzeg; ~a 2.: brzegowy. komenca ~o: początek; fina ~o: koniec.

portugalaj

~o 1.: borda, beira, margem, extremidade, aba; ĉiel~o: horizonte.

rusaj

~o 1.: край, кромка; ~o a: граница, край; ~o b: крайняя точка; ~o c: граничная точка; ~o d: предел; ~o f: граница; ~a 1.: крайний; ~a 2.: граничная (точка); ~i 1.: находиться на краю, быть крайним; ĉiel~o: горизонт; klin~o: скошенный край. komenca ~o: начальная вершина, начало; fina ~o: конечная вершина, конец .

slovakaj

~o: integračná hranica; ~a: hraničný, krajný, okrajový; ~i: byť na okraji; klin~o: fazeta, šikmý okraj.

fontoj

1. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 26 (de segmento)
2. Plena Ilustrita Vortaro, intervalo
3. Sergio Pokrovskij: Komputada Leksikono, incida
4. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 21
5. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 18
6. Olav Reiersøl: Matematika kaj Stokastika Terminaro Esperanta, p. 46
7. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 40
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 14:2
9. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 30
10. Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto, Suplemento, edro
11. Plena Ilustrita Vortaro, edro
12. Maŭ Zedong, trad. -: Bejdajhe, en: Poemoj, 1979

~o: Mankas verkindiko en fonto.
~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
klin~o: Mankas dua fontindiko.
klin~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


[^Revo] [rand.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.34 2015/07/04 08:37:42 ]