tradukoj: be cs de en es fr hu it la nl no pl pt ru sk vo

*apudPV

I.
Prepozicio esprimanta:

*apudTEZ

Proksimecon, pli-malpli grandan najbarecon: li staris tutan horon apud la fenestro [1]; apud propra domo ŝtelisto ne ŝtelas PrV; la batalo apud Solferino.
Rim.: Pri uzo de apud kun akuzativo, vd al apud, apud ...-n.

malapudTEZ

(malofte)
En ioma distanco de; malproksime de: malapud mi, ne parolu [2].

al apud, apud ...-nTEZ

Al loko situanta apud: apud liajn ostojn metu miajn ostojn [3].
Rim.: Pri la prepoziciaj kunaĵoj kun al, vidu rimarkon sub al ĉe.

de apudTEZ

De 1,2 loko situanta apud: eliris de apud li ĉiuj [4].
II.
Memstara vortero kun tiu signifo:

apuda

1.
Estanta proksime: li loĝas en la apuda domo; la ĉapelo staras sur la tablo, kaj la gantoj kuŝas apude.
2.TEZ
MAT[5] (p.p. du anguloj) Samlateraj kaj suplementaj: se du kruciĝantaj rektoj difinas du egalajn apudajn angulojn, tiam ili estas ortaj.
Rim.: Kvankam tiu ĉi termino aperas jam ĉe Bricard, ĝia tiama senco estas nur „samlatera“. La saman sencon ni retrovas en [6], nerekte konfirmitan en la geometria plato [7], kiu tekstas „apudaj suplementaj“. Tamen la terminologio jam ŝanĝiĝis, kiel konfirmas MatVort kaj [8], kiujn ni sekvis por la difinoj de „samlatera“ kaj „apuda“.

apudi

(x)
Esti apud, apude, apuda: eble milfoje sentis ni sangbolon, dum en ardglua kuŝ' apudis ni [9]; Margarita sentis la proksimecon de akvo kaj komprenis, ke la celo apudas [10].

apudeco, apudo

Proksima ĉeesto: refoje li regustumis la tiklan plezuron de ŝia apudo [11].

apude deTEZ

(prepoziciaĵo)
=apud la arbo staris tute apude de la rivereto [12].

ĉi-apudaTEZ

TIP Kiu aperas apude, flanke en sama paĝo de teksto: la ĉi-apuda kurbo montras la variadon de la temperaturo dum provoj [13]. VD:ĉi-malsupra, ĉi-supra
III.
Prefikso kun tiu signifo: li apudestas al sia patro; apudmeti. ĉe, en.

tradukoj

anglaj

~: next to; ~a 1.: next to, adjacent; ~a 2.: adjacent supplementary .

belorusaj

~: ля, каля, побач з, паблізу з; ~a 1.: суседні, блізкі, сумежны; ~a 2.: прылеглы (вугал); ~i: суседнічаць, знаходзіцца побач.

ĉeĥaj

~: při, u, vedle; ~a: přidružený, přilehlý, sousední, stojící vedle, vedlejší; ~i: být v blízkosti, být v sousedství, sousedit.

francaj

~: près de, à côté de; mal~: à quelque distance de, loin de; al ~, : près de , à côté de; ~a 1.: tout proche, voisin; ~a 2.: adjacent supplémentaire; ~i: être proche(s), être voisin(s), se toucher; ~eco, : proximité, voisinage (proximité); ~e de: non loin de; ĉi-~a: ci-contre (adj.).

germanaj

~: neben, bei; ~a 1.: Nachbar..., benachbart, angrenzend; ~a 2.: Neben-(winkel); ~i: angrenzen.

hispanaj

~: junto a; ~i: estar junto a.

hungaraj

~: mellett; ~a 1.: mellette lévő, szomszédos; ~i: mellette van; apud III: mellé-, mellette.

italaj

~: presso, vicino.

latina/sciencaj

~: apud.

nederlandaj

~: bij, nabij; mal~: ver van; al ~, : bij (richting); ~a 1.: nabij, naburig; ~eco, : nabijheid.

norvegaj

~: ved, i nærheten av; mal~: langt fra; al ~, : ved (retning); ~a 1.: like ved.

polaj

~: przy, obok, u; ~a 1.: przyległy, sąsiedni, bliski; ~a 2.: przyległy; ~i: przylegać, sąsiadować, być blisko, być w pobliżu, być w sąsiedztwie. : stał całą godzinę przy oknie; : bitwa nad Solferino.

portugalaj

~: ao lado de, próximo a.

rusaj

~: около, возле, вблизи, близ, рядом с; al ~, : возле, около, рядом с (куда); ~a 1.: соседний, ближний, находящийся рядом , смежный; ~a 2.: смежный ; ~i: соседствовать, быть рядом . ~a: соседний; ~e: рядом.

slovakaj

~: pri, vedľa; ~a: priľahlý, vedľajší; ~i: susediť.

volapukaj

~: neb.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 26
2. J. Benavente, trad. V. Inglada: La servanto de Don Juan, en: Hispanaj dramoj, 1911
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 13:31
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Juĝistoj 3:19
5. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 27
6. Plena Ilustrita Vortaro, angulo
7. Plena Ilustrita Vortaro, plato: XVIII, 13-d
8. La Nova Plena Ilustrita Vortaro, angulo
9. P. Peneter: Sekretaj Sonetoj, XLIX
10. Mihail Bulgakov, trad. Sergio Pokrovskij: La majstro kaj Margarita, ĉapitro 21a, p. 212a
11. J. Francis: Misio sen Alveno, 1982
12. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Sub la Saliko
13. R. Bouchet: Lukto kontraŭ Fajro en Ŝtalkonstruado, La Domo, (40)

~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


[^Revo] [apud.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.45 2015/09/16 11:10:18 ]