*paper/o PV

*papero

1.
Maldika materialo fabrikata el pasto de vegetaĵaj fibroj, sekigita kaj premita; uzata por skribi, presi, paki: [li] envolvis ion en pecon da papero [1]; ili volvis tabakon en strion da papero kaj fumis tiamaniere [2]; mi ne volis skribi per papero kaj inko; sed mi esperas veni al vi kaj paroli vizaĝon kontraŭ vizaĝo [3]; malgrandaj retoj, eltranĉitajn el diverskolora papero [4]; ili faris ŝipeton el gazeta papero [5]; stelo el ora papero [6]; pergamena papero [7]; al la papero ne mankas tolero (oni povas laŭvole skribi stultaĵojn) PrV .
2.
Folio de tia materialo: blanka papero kuŝas sur la tablo [8]; ĉambro tapetita per flavaj paperetoj [9]; konfidi ion al la papero (= skribi); li […] tenis inter la fingroj malgrandan rozokoloran paperon, sur kiu troviĝis versaĵo [10].
3.
Skribitaj aŭ presitaj notoj, dokumentoj, legitimaĵoj kaj similaj: verkisto verkas librojn, kaj skribisto simple transskribas paperojn [11]; ordigi siajn paperojn; [li] enŝovis kelkajn paperojn en la poŝon, prenis aliajn sub la brakon, por hejme ilin tralegi kaj transskribi [12]; ŝanĝi valorpapero [13]; rulo da monpaperetoj Marta ; kiam mi (telefone) estis informita ke mi fariĝis kolonelo, certe mi devis iri al la estro por preni la necesajn paperojn [14].
afrikanse:
 papier
albane:
 letër
amhare:
 ወረቀት
angle:
 paper
arabe:
 ورق
armene:
 թուղթ
azerbajĝane:
 kağız
beloruse:
 папера
bengale:
 কাগজ
birme:
 စက္ကူ
bosne:
 papira
bretone:
1. paper 3. paperenn
bulgare:
 хартия
ĉeĥe:
 papír
ĉine:
1. 
dane:
 papir
estone:
 paber
filipine:
 papel
france:
 papier
galege:
 papel
germane:
 Papier valor~o: Wertpapier.
guĝarate:
 કાગળ
haitie:
 papye
haŭse:
 takarda
hinde:
 कागज
hispane:
 papel (para escribir, etc)
hungare:
 papír al la ~o ne mankas tolero: a papír mindent elbír. valor~o: értékpapír.
igbe:
 akwụkwọ
indonezie:
 kertas
irlande:
 páipéar
islande:
 pappír
japane:
 
jave:
 kertas
jide:
 פּאַפּיר
jorube:
 iwe
kanare:
 ಕಾಗದದ
kartvele:
 ქაღალდის
kazaĥe:
 қағаз
kimre:
 papur
kirgize:
 кагаз
kmere:
 ក្រដាស
koree:
 종이
korsike:
 carta
kose:
 iphepha
kroate:
 papir
kurde:
 kaxez
latine:
 cartam
latve:
 papīrs
laŭe:
 ເຈ້ຍ
litove:
 popieriaus
makedone:
 хартија
malagase:
 taratasy
malaje:
 kertas
malajalame:
 കടലാസ്
malte:
 karta
maorie:
 pepa
marate:
 कागद
monge:
 daim ntawv
mongole:
 цаас
nederlande:
 papier al la ~o ne mankas tolero: papier is geduldig. valor~o: waardepapier.
nepale:
 कागज
njanĝe:
 pepala
okcidentfrise:
 papier
panĝabe:
 ਪੇਪਰ
paŝtue:
 کاغذ
pole:
1. papier 3. papier (często tylko l.mn.), akta
portugale:
 papel
ruande:
 impapuro
ruse:
 бумага
samoe:
 pepa
sinde:
 پيپر
sinhale:
 කඩදාසි
skotgaele:
 pàipear
slovake:
 papier
slovene:
 papir
somale:
 warqad
ŝone:
 bepa
sote:
 pampiri
sunde:
 keretas
svahile:
 karatasi
svede:
 papper
taĝike:
 коғаз
taje:
 กระดาษ
tamile:
 காகித
tatare:
 кәгазь
telugue:
 కాగితం
tibete:
 ཤོག་བུ་
tokipone:
1. lipu
ukraine:
 папір
urdue:
 کاغذ
uzbeke:
 qog’oz
vjetname:
 giấy
volapuke:
1. pöp
zulue:
 ephepheni

papera

El papero, rilata al papero: paperaj floroj [15]; papera ŝipeto [16]; ŝi prenis paperan skatoleton [17]; paperaj lanternoj radiis kiel grandaj diafanaj tulipoj [18]; klara kaj bone legebla skribo, sur paperaj folioj, havanta la formaton de ordinara letera papero [19]; la libristo prenis de la tablo la paperan rulpaketon Marta ; papera strio kun la adreso FK ; tiu decido restos nur surpapera (skribita sed ne efektivigita); paperaj kaj surdiskaj enciklopedioj [20]; la papera versio estas fortike bindita [21]. VD:kabineta, teoria, vorta
15. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Floroj de la malgranda Ida
16. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Persista stana soldato
17. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Floroj de la malgranda Ida
18. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Kolo de botelo
19. L. L. Zamenhof: Homaranismo, El la mondo homarana (hilelista).
20. C. Rouget: Internet ne (tiom) malbonas, Monato, 1997:8, p. 15a
21. PP: Valora konsultlibro, Monato, 1995:12, p. 15a
angle:
 paper
beloruse:
 папяровы
bretone:
 -paper
france:
 de papier
germane:
 papieren, aus Papier
hispane:
 de papel
hungare:
 papír-, papírból készült
nederlande:
 papieren, van papier
pole:
 papierowy
ruse:
 бумажный
svede:
 pappers-, av papper
ukraine:
 паперовий

paperaĵo

Io papera, objekto el papero; papera rubo: el paperaĵo kaj inko BdV ; antaŭ li kuŝis rulpaketo de paperaĵo Marta ; konteneroj senditaj el Japanio enhavis ne nur paperaĵojn, sed ankaŭ toksajn kaj aliajn danĝerajn rubojn [22]; ĉifonoj, metalpecoj kaj paperaĵo [23]; iuj komunumestraroj insistas, ke oni apartigu ĵurnalojn disde aliaj paperaĵoj [24].
beloruse:
 папяровы выраб
germane:
 Altpapier

paperisto

Paperfaristo: ĉi tiuj kvar iam laboris ĉe paperisto [25]; paperisto František Lorenz, […] kuniĝis kun nove venintaj fakuloj en tereno de produktado de papero [26].
25. E. de Zilah: La Princo ĉe la Hunoj, 2011
26. Vikipedio, Hostinné
angle:
 papermaker
beloruse:
 папернік
ĉeĥe:
 papírník
france:
 papetier
germane:
 Papierhersteller
pole:
 papiernik
slovake:
 papierník

*paperujo

1.
Koverto el firma materialo, ekz. leda, plasta, portebla en poŝo por konservi biletojn, legitimilojn ks; monpaperujo: en la poŝo de mia pantalono mi portas monujon, kaj en la poŝo de mia surtuto mi portas paperujon [27]; la aĉetanto […] tenis grandan dikan monpaperujon plenan de mono Marta .
2.
Pli granda poŝo aŭ kovrilo por konservi dokumentojn, disajn paperofoliojn, dosieron: pli grandan paperujon mi portas sub la brako [28]; sinjoro Snitchey […] metis malgrandan bluan aktopaperujon al la tablo BdV ; el la paperujo de miaj fabloj FK ; Vitalij elprenis el paperujo skizojn kaj planojn de moskvaj stratoj Metrop ; nek en la paperujoj de la kontadejo, nek ĉe la financa direktoro, nek en la kabineto de Latronov estis eĉ malpleja spuro de la kontrakto [29]. SIN:teko
angle:
1. wallet 2. file, folder
bretone:
1. doug-paperioù 2. kleurenn
germane:
1. Börse 2. Mappe, Aktentasche, Aktenordner, Ordner (für Akten)
hispane:
1. billetera, cartera 2. carpeta
nederlande:
1. portefeuille 2. map
pole:
1. portfel 2. teczka na akta
ruse:
1. бумажник 2. папка для бумаг
ukraine:
 папка для паперів, портфель

karbopapero

PIV1
Papero kun dorsa tavolo de karbopolvo, kiu transkopias la skribaĵon al subŝovita folio: tiu verkisto […] mem devas pagi sian paperon, siajn skribilojn, skribmaŝinon, inkrubandojn, karbopaperon [30]; post disvastiĝo de la skribmaŝino […] oni povis fari facile dum la skribado de la dokumento traskribaĵojn helpe de karbopapero [31].
30. Marjorie Boulton: Ne nur leteroj de plum-amikoj, la esperanta verkisto: izolo, malprofito, fido
31. Vikipedio, Kopi-skribilo
angle:
 carbon paper
beloruse:
 капіявальная папера
france:
 papier carbone
germane:
 Pauspapier, Kohlepapier
hispane:
 papel carbón, papel calco
indonezie:
 kertas karbon
nederlande:
 carbonpapier, carbon, overdrukpapier, doorslagpapier
pole:
 kalka maszynowa, kalka biurowa
ukraine:
 копіювальний папір

karbonpapero

Karbopapero: 3 ekz[empleroj] tajpitaj aŭ legeble skribitaj per nigra globkrajono (ne kopiitaj per karbonpapero) [32].
32. -: Konkurso Muzo 95, Eventoj, 1995-08, numero 83a
angle:
 carbon paper
beloruse:
 капіявальная папера
ĉeĥe:
 karbonový papír, kopírák
france:
 papier carbone
indonezie:
 kertas karbon
nederlande:
 carbonpapier, carbon, overdrukpapier, doorslagpapier
pole:
 kalka maszynowa, kalka biurowa
slovake:
 kopírovací papier

kreppapero

Krispita, delikata papero simila al krepo, uzebla por pakado aŭ por ornamo: ŝia majesta aspekto ŝajnis bazita sur vera aŭtoritato, ne sur suvereneco strasa kaj krep-papera [33].
33. G. García Márquez, trad. F. de Diego: Cent Jaroj da Soleco, Fonto, 1992
angle:
 crepe paper
ĉeĥe:
 krepový papír
france:
 papier crêpé
germane:
 Krepppapier
indonezie:
 kertas krep
nederlande:
 crêpepapier
pole:
 papier krepowy
slovake:
 krepový papier

klozetpapero

angle:
 toilet paper
beloruse:
 туалетная папера
ĉeĥe:
 toaletní papír
france:
 papier toilette
germane:
 Klopapier
hispane:
 papel higiénico
indonezie:
 kertas toilet, tisu toilet
nederlande:
 toiletpapier
pole:
 papier toaletowy
slovake:
 toaletný papier
ukraine:
 туалетний папір

monpaperujo

Faldebla plata poŝa ujo, kutime leda aŭ plasta, por monbiletoj, kreditkartoj kaj dimensie negrandaj paperetoj: la monpaperujo nezorgece ĵetita malfermiĝis pli larĝe, sur la marmoran plataĵon elfalis el ĝi kelke da monpaperoj de diversa valoro Marta . SIN:biletujo
angle:
 wallet
bretone:
 doug-paperioù
france:
 portefeuille
germane:
 Geldbörse
hispane:
 billetera, cartera
indonezie:
 dompet
nederlande:
 portefeuille
pole:
 portfel
ruse:
 бумажник
ukraine:
 бумажник, гаманець

murpapero

ARKI Papera tegaĵo por ĉambraj muroj aŭ vandoj, ordinare havebla en striegoj, kiujn oni algluas: la murpaperoj estas tiel malsekaj, ke ili falas de la muroj [34]; venu vidi, kiom bele aspektas la nova murpapero en la salono […] mi sukcesis surglui ĝin sen eĉ unu faldeto [35]; fenestroj, pordoj, fajrujoj, plankoj, murpaperoj kaj lampoj estas pretigataj laŭ la deziroj de la aĉetinto [36].
34. R. Weemeyer: [blogo] germanespju, La Esperanto-domo en Berlino brulis, 2005-09-08
35. Monato, S. Maul: Du patroj interparolas.
36. Monato, Saliko: Porteblaj hejmoj
angle:
 wallpaper
beloruse:
 шпалеры
france:
 papier peint
germane:
 Tapete
hispane:
 papel pintado
nederlande:
 behangpapier
pole:
 tapeta

neceseja papero, necespapero

HejmVort
Mola papero uzata en necesejoj en iuj landoj por sin purigi post ekskrementado: oni legu kion oni volas, kaj ja sankta libro povas esti tre utila se subite mankas neceseja papero [37]; la pura neceseja papero odoras je kristnaske spicita bakaĵo [38].
37. durka: oh ve! oh ve!, tejo Forumo, 2002-08-03
38. Monato, Franz-Georg Rössler: Adori, odori
angle:
 toilet paper
beloruse:
 туалетная папера
bulgare:
 тоалетна хартия
ĉeĥe:
 toaletní papír
france:
 papier toilette
germane:
 Toilettenpapier
hispane:
 papel higiénico
indonezie:
 kertas toilet, tisu toilet
nederlande:
 toiletpapier
pole:
 papier toaletowy
slovake:
 toaletný papier
svede:
 toalettpapper

pakpapero

Papero fortika, per kiu oni enpakas aĵojn: tie vi povos admiri la plaĉajn bildojn, desegnitajn speciale por vi sur pakpapero [39]; Jen ŝi volis rehavi ankaŭ la pakpaperon [40]; lia patro laboris en buĉejo kaj ofte alportis hejmen iujn pakpaperojn de viando [41].
39. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko
40. H. Kruppa, trad. Cezar: La donaco, satkulturo, 2004-02-10
41. Ĉina Radio internacia: Ĉina projektisto desegnis poŝtmarkon..., 2005-03-24
angle:
 packing paper
bulgare:
 опаковъчна хартия
ĉeĥe:
 balící papír
france:
 papier cadeau, papier d'emballage
germane:
 Packpapier
hispane:
 papel de envolver, envoltorio
indonezie:
 kertas kado
nederlande:
 inpakpapier
pole:
 papier pakowy
slovake:
 baliaci papier

paŭspapero

PIV1
TEK Tre diafana papero, kiun oni fiksas sur ŝablono por surdesegni kopion, aŭ sur kiun oni printas bildon por plua kopiado: Robert Delaunay: Tri futbalistoj, plumo sur paŭspapero, 21,3 × 15 cm [42].
angle:
 tracing paper
beloruse:
 калька (папера)
france:
 papier calque
germane:
 Pauspapier
hispane:
 papel cebolla
indonezie:
 kertas kalkir
nederlande:
 calqueerpapier
pole:
 kalka techniczna
ukraine:
 калька (папір)

reuzpapero

Recikligita papero fabrikita el rubaj paperoj, kartonoj: trompaj pretendoj pri reuz-papero [43].
43. P. Gubbins: Ne tiom ridos la klaŭno, Monato, 1997:8, p. 8a
angle:
 recycled paper
beloruse:
 папера (вырабленая з макулатуры)
bretone:
 paper adimplijet
france:
 papier recyclé
germane:
 Altpapier, Recyclingpapier
hispane:
 papel reciclado
hungare:
 újrahasznosított papír
indonezie:
 kertas daur ulang
nederlande:
 kringlooppapier
pole:
 papier z makulatury, papier z odzysku, papier z recyklingu, papier ekologiczny
ruse:
 бумага вторичной переработки

sablopapero

PIV1
TEK Papero aŭ tolo kun surgluita tavolo el smirgopulvoro, subtilaj vitreroj... uzata por polurado aŭ glatigo: defrotu kiel eble plej multan ruston per sablopapero [44].
44. K. Miner: Taglibro (blogo), 2004-11-20
angle:
 sandpaper
beloruse:
 наждачная папера
ĉeĥe:
 skelný papír, smirkový papír
france:
 papier d'émeri, papier de verre
germane:
 Schmirgelpapier, Sandpapier
hispane:
 papel de lija
hungare:
 dörzspapír, csiszolópapír, smirgli
indonezie:
 ampelas
nederlande:
 schuurpapier
pole:
 papier ścierny
ruse:
 наждачная бумага
slovake:
 brúsny papier
svede:
 sandpapper
ukraine:
 наждачний папір

senpaperulo

Senpasportulo: tiu ago naskis la tiel nomatajn „senpaperulojn“, homojn kiuj sen leĝaj dokumentoj tamen estas en la lando [45].
45. G. Van Damme: Sep en unu bato, Monato, 1999:3, p. 6a
angle:
 undocumented person
beloruse:
 асоба без дакумэнтаў
france:
 clandestin (subst.), sans-papier (subst.)
hispane:
 indocumentado
hungare:
 okmány nélküli
nederlande:
 mens zonder papieren
svede:
 papperslös

silkopapero, silkpapero

Tre maldika papero iom diafana, uzata en dekoracio, por volvo de cigaredoj kaj simile: Elder […] transdonis spegulon, pakitan en silkopaperon [46].
46. J. Rejtő, trad. L. Balázs: Sub kvaranteno la Grand-hotelo, [vidita en 2006]
angle:
 rolling paper, silk paper, tissue paper
ĉeĥe:
 hedvábný papír
france:
 papier à cigarette, papier de soie
germane:
 Seidenpapier
hispane:
 papel de seda
indonezie:
 kertas rokok
nederlande:
 zijdepapier
pole:
 bibuła, bibułka
slovake:
 hodvábny papier
svede:
 silkespapper
ukraine:
 шовковий папір

smirgopapero, smirga papero

Sablopapero: kiomfoje li malsuprenkuris […] por aĉeti ĉe najbaraj butikistoj, kion Minna forgesis, egale ĉu kafon aŭ pipron, unufoje eĉ smirgopaperon [47].
angle:
 sandpaper, emery paper
beloruse:
 наждачная папера
france:
 papier d'émeri, papier de verre
germane:
 Schmirgelpapier
hispane:
 papel lija
hungare:
 dörzspapír, csiszolópapír, smirgli
indonezie:
 ampelas
nederlande:
 schuurpapier
pole:
 papier ścierny
ruse:
 наждачная бумага
svede:
 sandpapper

sorbopapero

Sorbema papero uzebla ekzemple por forigi troan inkon de skribaĵo: marĝenoj, sorbopaperoj kaj ceteraj paperetoj [48]. VD:viŝpapero
48. curizza lapoi: skrapetoj lernejanaj, 2003
angle:
 blotting paper
beloruse:
 прамакальная папера
ĉeĥe:
 pijavý papír, piják, sací papír, savý papír
france:
 buvard (matériau)
germane:
 Löschpapier
hispane:
 papel secante
hungare:
 itatóspapír
indonezie:
 kertas serap
nederlande:
 vloeipapier
pole:
 suszka, bibułka do osuszania
slovake:
 pijavý papier
ukraine:
 промокальний папір

surpaperigi

(figure) Redakti, dokumenti: la aŭtoro fariĝis poste aktiva esperantisto, kaj nur en la lastaj vivo-jaroj decidis surpaperigi siajn fruajn spertojn [49]; li studis la zairan historion, kiel la belgoj ĝin surpaperigis [50]; mi sendis al vi paketon, enhavantan la surpaperigitan manuskripton de la libro [51]; surpaperigita serio de naŭ porradiaj intervjuoj [52].
49. S. MacGill: Rutine tra tumulto, Monato, 2002:4, p. 20a
50. Monato, La flandra en Kongo
51. Monato, Filippo: Moderna poŝto
52. Monato, Nikolao Gudskov: Kio estas imperio kaj kiel ĝin kontraŭstari?
angle:
 write down
beloruse:
 пісаць, напісаць, выкласьць на паперы
bretone:
 lakaat war baper
france:
 coucher sur le papier
germane:
 zu Papier bringen, schreiben
hispane:
 escribir, imprimir, plasmar en papel
hungare:
 papíra vet, leír
nederlande:
 op papier zetten
pole:
 przenosić na papier, uwieczniać na papierze, zapisywać, pisać
ruse:
 написать, записать, изложить на бумаге
svede:
 skriva ner

tapetpapero

angle:
 wallpaper
beloruse:
 шпалеры
ĉeĥe:
 papírová tapeta
france:
 papier peint
germane:
 Tapete
nederlande:
 behangpapier
pole:
 tapeta
slovake:
 papierová tapeta
ukraine:
 шпалерний папір

tualetpapero

PIV1
Milda viŝpapero por tualeto, ekzemple por forigi ŝminkon: mi povis akiri la teknikon ekbruligi lignojn nur kun unu tualetpapero kaj alumeto [53].
53. Macumoto T.: Vojaĝo, [vidita en 2006]
angle:
 tissue paper, facial tissue
beloruse:
 туалетная папера
ĉeĥe:
 toaletní papír
france:
 lingette (démaquillage etc.)
germane:
 Zellstoff
indonezie:
 kertas toilet, tisu toilet
nederlande:
 tissue
pole:
 papier toaletowy
slovake:
 toaletný papier
ukraine:
 косметичний папір

viŝpapero

Mola pli-malpli sorba papero uzata por viŝado, por purigo: jen moda fraŭlino […] elegante eltiras pecon da viŝpapero kaj elegante tuŝas la buŝeton [54].
54. Chu Xie: Poŝtuko, Ĉina Radio Internacia, 2005-09-09
angle:
 absorbent paper, paper towel (usone), kitchen roll (brite)
france:
 essuie-tout, mouchoir en papier
germane:
 Küchenkrepp
indonezie:
 tisu
nederlande:
 papieren zakdoek
pole:
 chusteczka papierowa, ręcznik papierowy

administraj notoj

klozet~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
tapet~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.