*mon/o PV

*mono   Vikipedio

EKON Ĉia rimedo, ĝenerale agnoskata kiel interŝanĝilo aŭ pagilo: aĉetita per mono [1]; mi donas monon por la kampo [2]; plena sumo da mono [3]; mi donos al vi panon pro viaj brutoj, se vi jam ne havas monon [4]; tridek sikloj da mono devas esti pagitaj [5]; li perdis sian dungomonon [6]; li pagu tiom da mono, kiom virgulinoj ordinare ricevas dote [7]; donante al li monon, ne postulu de li procentojn [8]; por la mono pastra preĝo, por la mono romp' de leĝo PrV ; investi monon en ventomuelilaj projektoj [9]; kolekti monon por helpi malsanajn infanojn [10]; li malavare disdonis monon el nigraj kasoj kaj kontoj [11]; la grandaj partioj […] tro facile monon kaj ne povis imagi, ke korupteco estus io malbona [12]; nek la ŝtato nek la asekuraj kompanioj havas sufiĉe da mono por pagi tiom da pensioj [13]. VD:kesto, oro, sako
angle:
money
beloruse:
грошы
bretone:
arc'hant, moneiz
bulgare:
пари
ĉeĥe:
peníze
ĉine:
钱 [qián], 金钱 [jīn qián]
france:
argent, monnaie
germane:
Geld
hispane:
dinero
hungare:
pénz
indonezie:
uang
katalune:
diners
kurde:
pere, draf
nederlande:
geld
okcitane:
argent
perse:
پول
pole:
pieniądze
portugale:
dinheiro
rumane:
ban
ruse:
деньги
slovake:
peniaze
svede:
pengar
tokipone:
mani
turke:
para
volapuke:
mon

mona   Vikipedio

EKON Rilata al mono: mona unuo; monaj aferoj IK ; monaj interesoj; ĉi tiu ora ŝildo, inkrustita per multekostaj ŝtonoj, havis, krom granda mona valoro, forton de l' amuleto [14]; komercistoj ‐ por ili la tuta vivo estas bazita sur la mona profito [15]; [li] ĉiam sin trovadis en mona embaraso FK ; al miaj oficistoj mankas monaj rimedoj, kiujn ne povas plu liveri mia malriĉiĝinta trezorejo [16]; tiu nivelo de kreskado eblos nur pro ĝia libera mona politiko [17]. VD:financa
angle:
monetary, pecuniary
beloruse:
грашовы
bretone:
-arc'hant, moneizel
ĉeĥe:
měnový, peněžitý, peněžní
france:
financier, monétaire
germane:
Geld-
hispane:
monetario
hungare:
pénz-, pénzügyi, monetáris
nederlande:
geld-, monetair
perse:
پولی
pole:
pieniężny
ruse:
денежный
slovake:
peňažný

monero   Vikipedio

EKON Aparta peco de metala mono: centimo, pfenigo kaj kopeko estas moneroj [18]; dudek arĝentaj moneroj [19]; punpago de cent arĝentaj moneroj [20]; en sia dekstra poŝo li portis la papermonon […] kaj en leda saketo sur la brusto li havis kelke da alkudritaj oraj moneroj [21]; sen la kupraj moneroj, kiujn oni ĵetas al li, […] la kantisto de Luziado devus morti de malsato [22]; du flankoj de la sama monero [23]; unu monero ne estas mono PrV ; oni lin konas kiel malbonan moneron PrV ; havi provizojn de eŭro-moneroj [24]; li enĵetis ĝustan moneron, sed la aŭtomato ne reagis, eĉ ne redonis la monon [25]; antikvaj moneroj [26]; eldono de moneroj kaj monbiletoj [27]; monerstampejo [28]; monerigi ĉekon.
angle:
coin
beloruse:
манэта
bretone:
pezh moneiz
bulgare:
монета
ĉeĥe:
drobné mince, mince, peníz
france:
pièce de monnaie
germane:
Münze, Geldstück
hispane:
moneda
hungare:
pénzérme
indonezie:
uang receh
nederlande:
muntstuk, munt
perse:
سکه
ruse:
монета
slovake:
minca, peniaz
svede:
mynt

monereto

EKON Malgrandvalora monero: malferminte denove sian monujon, ŝi kalkulis la moneretojn, kiuj restis en ĝi post la faritaj aĉetoj Marta ; monereto de feliĉo BdV .
beloruse:
дробная манэта
bretone:
moneiz bihan
france:
petite monnaie, piècette
germane:
kleine Münze, kleines Geldstück
hungare:
aprópénz
perse:
پول خرد
ruse:
мелкая монета

*monujo   Vikipedio

Poŝo aŭ saketo destinita por kunporti monerojn: en la poŝo de mia pantalono mi portas monujon [29]; la vidvino metis la manon en la poŝon kaj eltiris monujon, kiu enhavis kelke da monpaperetoj Marta ; Tolstoj haltis kaj donis el sia monujo du arĝentajn monerojn [30].
29. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §40
30. V. Langlet: Vojaĝimpresoj, 1895
angle:
wallet, handbag, purse
beloruse:
каліта, кашалёк
bretone:
doug-moneiz
bulgare:
портмоне
ĉeĥe:
peněženka
ĉine:
钱包 [qiánbāo]
france:
porte-monnaie
germane:
Geldbeutel, Geldtasche, Brieftasche, Portemonnaie
hispane:
monedero
hungare:
erszény, pénztárca
indonezie:
dompet
nederlande:
portemonnee
perse:
کیف پول
pole:
portfel, portmonetka
ruse:
кошелёк, портмоне
slovake:
peňaženka
turke:
cüzdan

senmona  

Ne havanta monon: kiam la poeto Paul Verlaine estis senmona kaj tamen soifa, la kelneroj en la latina kvartalo akceptis porpage ĵus verkitan versaĵon [31]; meditoj pri senmonaj tempoj [32]; liaj lastaj vivojaroj pasis en instituto por senmonaj maljunuloj [33]; senmonaj studentoj kelkfoje ŝtele enbusiĝas por eviti aĉeti bileton [34].
angle:
broke
beloruse:
безграшовы
bretone:
diarc'hant
ĉeĥe:
nesolventní
france:
désargenté, sans-le-sou
germane:
abgebrannt, pleite
hungare:
pénztelen
nederlande:
blut
perse:
بی‌پول
ruse:
безденежный
slovake:
bez peňazí

senmonigi  

Senigi je mono: tute senmonigis min infanteria kapitano, tiel, ke la hotelmastro volis jam meti min en malliberejon [35]; maksimumfilatelo ‐ nova maniero senmonigi la filatelistojn [36]. VD:elsuĉi, senhavigi
france:
dépouiller, détrousser
germane:
um sein Geld bringen, das Geld aus der Tasche ziehen, abzocken, berauben
hungare:
pénzétől megfoszt
nederlande:
van zijn/haar geld beroven

bitmono   Vikipedio

EKON Mono disponebla nur en nemateria, bita formo, sen la garantio de iu ŝtata banko: neatendita estis la anonco en aŭgusto de Utility Settlement Coin, projekto por nova bitmono subtenata de i.a. la germana Deutsche Bank kaj la svisa UBS [37].
37. R. Rotsaert: Bitcoin: tri jarojn poste, Monato, 2016-11, p. 21-22a
france:
cryptomonnaie, monnaie virtuelle

elaĉeta mono

Monsumo donata kiel kompenso por liberigo de ostaĝo: liaj amikoj kolektis grandajn sumojn, ĉar preskaŭ nekredebla estis la elaĉeta mono, kiu estis postulata [38]; se la dediĉinto volos elaĉeti sian domon, tiam li aldonu kvinonon de la mono [39]; leĝo koncerne forrabon de libereco kun aŭ sen postulo de elaĉeta mono [40]; pro la fakto, ke Priklopil ne postulis elaĉetan monon, li povus esti kondamnita laŭ la nun valida leĝo al maksimume dek jaroj da malliberigo [41].
angle:
ransom
bulgare:
откуп
france:
rançon
germane:
Lösegeld
hispane:
rescate
nederlande:
losgeld
perse:
فدیه
ruse:
выкуп

Internacia Mona Fonduso (IMF)   Internacia Mona Fonduso (IMF)   Internacia Mona Fonduso (IMF)   Internacia Mona Fonduso (IMF)   Vikipedio

ManPol
EKON Speciala organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj, kiu kontrolas la internacian valutosistemon kaj provas ekvilibrigi la kreskadon de la monda komerco: en Prago okazis la 55a jarkunsido de Internacia Mona Fonduso kaj de Monda Banko (MB), kun kunvenoj de ministroj pri financo, fakaj seminarioj, prelegoj, konferencoj, ktp. [42]; Internacia Mona Fonduso (IMF) kaj Monda Banko (MB) altrudadis al malriĉaj landoj „politikon de strukturaj reformoj” [43].
angle:
International Monetary Fund, IMF
beloruse:
Міжнародны валютны фонд, МВФ
bretone:
Font Moneizel Etrevroadel, FME
france:
Fonds Monétaire International, FMI
germane:
Internationale Währungsfonds, IWF
hispane:
Fondo Monetario Internacional, FMI
hungare:
Nemzetközi Valutaalap, IMF
indonezie:
Dana Moneter Internasional, IMF
nederlande:
Internationaal Monetair Fonds, IMF
perse:
صندوق بین‌المللی پول
pole:
Międzynarodowy Fundusz Walutowy
portugale:
Fundo Monetário Internacional, FMI
ruse:
Международный Валютный Фонд, МВФ

poŝmono  

Mono donata al iu, ekzemple al infano, por ĉiutagaj malgrandaj elspezoj: mi eĉ ricevis ĉiusemajne poŝmonon [44]; li postulis ke ŝi […] redonu la monon al la panjo, repagante ĉiusemajne unu pencon el sia poŝmono [45]; por kelkaj, sendube, parlamenta salajro signifas nuran poŝmonon [46].
44. Emil: Decidema mi ĉiam estas, en: Vivprotokoloj, 2009
45. Monato, Albisturo Kvinke: Sekretoj de la konfesejo
46. Monato, Paul Gubbins: Unu regulo por riĉuloj, dua regulo por malriĉuloj
angle:
pocket money, allowance
france:
argent de poche
germane:
Taschengeld
nederlande:
zakgeld

restmono

Mono, kiun oni rericevas post pago de tro granda sumo, ekz. paginte per monbileto, rericevante monerojn: komenciĝos transira periodo, kiam en la lando oni povos pagi per du valutoj, tamen restmono estos redonata nur en eŭroj [47].
angle:
change
germane:
Wechselgeld, Restgeld
hispane:
cambio, vuelta
nederlande:
wisselgeld

studmono  

PED Monhelpo donata al studento por la vivbezonoj: la ŝtata studmono subite sufiĉis por nenio, sed kun la helpo de la gepatroj li elturniĝis, kaj povis daŭrigi la studojn [48].
48. K. Kniivilä: Homoj de Putin, 2016
france:
bourse étudiante

ŝparmono

Mono kolektata por pli posta uzo: centoj da familioj seniĝis je sia tuta ŝparmono [49]; tiel alta estas la geedziĝa konsumo, ke per sia propra ŝparmono la novgeedzoj ne povas ĝin kovri [50]; ŝparmonujo [51].
france:
épargne
germane:
Spargeld ŝparmonujo: Sparbüchse

trinkmono   Vikipedio

Mondonaco al servisto, kelnero ktp: portu pacience la ŝarĝon, kiam ni venos hejmen, mi donos al vi bonan trinkmonon [52]; al la alportanta servanto li neniam donadis trinkmonon FK ; popularas tamen kelnerado (pro trinkmono) [53]. SUP:gratifiko
angle:
tip
ĉeĥe:
diškrece, spropitné
france:
pourboire
germane:
Trinkgeld
hispane:
propina
hungare:
borravaló
indonezie:
tip, persen
nederlande:
fooi
pole:
napiwek
ruse:
чаевые
slovake:
prepitné

monaŭtomato

Aparato kiu permesas elpreni kontantan monon: en oktobro [1993] estis solene inaŭgurita en moskva hotelo Metropolj la unua rusa monaŭtomato [54]; kelkaj monaŭtomatoj ne plu funkcias, kaj antaŭ aliaj staras longaj homvicoj [55].
angle:
ATM, hole in the wall, cashpoint
france:
distributeur de billets
germane:
Geldautomat
nederlande:
geldautomaat

monavida  

Tre deziranta monon en ĉiuj cirkonstancoj, profitema: la Fariseoj ankaŭ, kiuj estis monavidaj, aŭdis ĉion tion, kaj ili lin mokis [56]; skandaloj pro […] degenerinta viando, kiun, spite al danĝero por sano de homoj, monavidaj kapitalistoj vendis [57]; profiti daŭre vendante novajn kartoĉojn ŝajne ankoraŭ ne sufiĉas por la monavida industrio, oni trompas la klientojn vendante ne tute plenajn kartoĉojn [58]. VD:avara, mamono.
56. La Nova Testamento, Luko 16:14
57. Monato, S. Maul: Kapitalista moralo
58. Monato, L. Van de Velde, R. Rotsaert: Konsumantoj agitiĝas kaj konsciiĝas
angle:
greedy
france:
cupide, intéressé (par l'argent)
germane:
geldgierig
hungare:
pénzéhség
nederlande:
gierig, geldzuchtig
perse:
پول‌پرست، پول‌دوست

monavidulo

Homo, kiu tre deziras monon, kiu ĉiam serĉas monan profiton: li ne estas ia spekulanto, nek monavidulo [59].
59. H. Laxness, trad. B. Ragnarsson: Sendependaj homoj, 2007
france:
accapareur, profiteur

monfalsisto

EKON Tiu kiu fabrikas kontraŭleĝe senvaloran monon, kiu trompe imitas la oficialan: Peter Ritter von Bohr (1773–1847), aŭstra pentristo entreprenisto kaj monfalsisto [60]; William Chaloner – sukcesa brita monfalsisto, kondamnita de Isaac Newton kaj pendumita [61].
angle:
counterfeiter
beloruse:
фальшываманэтчык, падробшчык грошаў
bretone:
falsvoneizer
ĉeĥe:
padělatel peněz, penězokazec
france:
faux-monnayeur
germane:
Geldfälscher, Fälscher
hispane:
falsificador
hungare:
pénzhamisító
nederlande:
valsmunter
perse:
جاعل (سکه، اسکناس)
ruse:
фальшивомонетчик
slovake:
peňazokaz

administraj notoj