tradukoj: be bg br ca cs de en es fr hu it ku nl oc pl pt ro ru sk sv tr vo

*pied/o PV

*piedoTEZ Vikipedio

1.TEZ
ANA Artikita parto ĉe ekstremo de la homa aŭ besta kruro, servanta por stari kaj paŝi: mi sidas sur seĝo kaj tenas la piedojn sur benketo[1]; ŝi ĵetis sin al la piedoj de sia edzoZ; piedbati, piedfrapi, piedpremi (treti); pieda (kie kuŝas la piedoj) parto de la lito[2]; kurbapieda uloZ; mi ne havis la intencon eldoni aŭtore plenan vortaron kaj krei laŭ mia persona plaĉo la tutan lingvon de l' kapo ĝis la piedoj[3].
2.TEZ
(figure) Parto sur kiu meblo staras: tablo kun kvar piedoj; la gefianĉoj sidis, ĉiu apogita al piedo de tablo [4].
Rim.: Kvankam Zamenhofa, tiu uzo ŝajnas malkonvena al iuj, kiuj preferas por tiu senco la vorton kruro (krom se temas pri speciale fleksita kaj skulptita parto de mebla kruro). Komparu ankaŭ kun „brakseĝo“, kiu havas brak-, ne man-apogilojn.
3.
(figure) Malsupra parto de io: piedo de roko, de paĝo; piednoto; antaŭ ĉio ni devas penadi, ke nia afero stariĝu sur fortaj piedoj (bazo) en la mondoZ.
4.TEZ
POE Parto de verso, konsistanta el karakteriza kombinaĵo de silaboj kun difinita longeco aŭ akcentiteco: en Esperanta metriko la ĉefaj piedoj estas du- aŭ tri-silabaj kaj entenas nur unu akcentitan silabon. SUB: Dusilabaj piedoj: jambo, piriko, spondeo, trokeo; trisilabaj piedoj: amfibraĥo, anapesto, daktilo, tribrako; kvarsilaba piedo: ĥorjambo.
5.TEZ
MAT(arkaismo) [5](fakula ĵargono) (de ortanto, sur ajna al ĝi orta geometria figuro) La punkto, en kiu ili sin orte sekcas: la piedo de mezortanto de streko estas ties mezo.

piede

Per la piedoj: iri piede; malfeliĉo venas rajde, foriras piede PrV.

nudpiede

Per la piedoj nudaj. Mi plandas plu nudpiede sur pado sinuanta preter marĉoj kaj montetoj. [6].

piede de

1.
Ĉe la piedoj de iu.
2.
(figure) Malsupre de io: piede de la paĝo troviĝas noto.

piedingoTEZ Vikipedio

Speco de ringo, kiu pendas de la selo kaj en kiun oni metas ekstremaĵojn de la piedoj por surĉevaliĝi kaj rajdi: li defalas, restas alkroĉita per piedo en la piedingo, kaj la furioze forrapidanta ĉevalo posttrenas lin sur la ŝtona teraĵo [7].

piedumi

(tr)
Vole aŭ nevole tuŝi, premi, bateti per la piedo: Dunkan ... streĉis la krurojn, tamen zorge, por ne piedumi iujn el la homfiguroj kiuj kuŝe-side apogis sin kontraŭ la muro [8].

dupieduloTEZ Vikipedio

ZOO Animalo, iranta sur du piedoj: mi opinias, ke dupiedulo sen homaj virtoj ne estas reala homo [9].

kvarpieduloTEZ Vikipedio

ZOO Animalo, iranta sur kvar piedoj: oni sur ĝin kuŝigis la vunditan kvarpiedulon [10].

tripiedo

Tablo, seĝo aŭ subtenilo kun tri piedoj: Vinicius sidis sur tripiedo [11]; la fidela servistino metis la skribilaron sur kanapon kaj la incensilon sur tripiedon [12].
Rim.: „TriKRURA seĝo“ estus pli trafa kaj klara.

kapopiede

Starante duope tiel, ke ĉiu havas la kapon en la loko, en kiu la alia havas la piedojn.

kapopiedulojTEZ Vikipedio

(komune)
ZOO=cefalopodoj

multpiedulojTEZ

(komune)
ZOO=miriapodoj multpiedulo ... artikulo kun multaj piedoj [13].

surpiediĝiTEZ

(ntr)
Ekstari sur siaj piedoj: Maksim facilmove surpiediĝis [14].

ŝajnpiedoTEZ Vikipedio

BIO9OA Lobo aŭ fadeno de ĉelinterna substanco, servanta al iuj ĉeloj por enkorpigi al si eksteran materialon, aŭ por moviĝi. VD:amebo

verspiedoTEZ Vikipedio

POE Piedo4: kalkulas la poeto sur la fingroj / verspiednombrojn [15].

tradukoj

anglaj

~o 5.: foot; ~o: foot; ~e de: at the foot of, below; ~ingo: stirrup (horse), toe-clip (bicycle); du~ulo: biped; kvar~ulo: quadruped; tri~o: tripod; kapo~e: end-to-end, head-to-toe; kapo~uloj: cephalopods; mult~uloj: myriapods; sur~iĝi: stand up; ŝajn~o: pseudopod; vers~o: foot (poetry).

belorusaj

mult~uloj: мнаганожкі (кляс).

bretonaj

~o: troad; ~e : war droad; ~e de 2.: ouzh troad; ~ingo: stleug; du~ulo: daoudroadeg; kvar~ulo: pevarzroadeg; kapo~uloj: penntroadeged.

bulgaraj

~o 1.: стъпало.

ĉeĥaj

~o: konec, noha , stopa; ~e: pěšky; nud~e: bos; ~ingo: třmen sedla; tri~o: trojnožka; kapo~uloj: hlavonožci.

francaj

~o 5.: pied; ~o: pied; ~e : à pied; nud~e : à pieds nus; ~e de 1.: aux pieds de; ~e de 2.: au pied de; ~ingo: étrier; ~umi: fouler aux pieds; du~ulo: bipède; kvar~ulo: quadrupède; tri~o: trépied; kapo~e: tête-bêche; kapo~uloj: céphalopodes; mult~uloj: myriapodes; sur~iĝi: se mettre sur pieds, se lever (sur ses pieds); ŝajn~o: pseudopode; vers~o: pied.

germanaj

~o 1.: Fuß; ~o 5.: Lotfußpunkt; ~o: Fuß; ~e : zu Fuß, by foot; ~e de 1.: zu Füßen ; ~e de 2.: am Fuß ; ~ingo: Steigbügel; tri~o: Dreibein; mult~uloj: Tausendfüßer.

hispanaj

~o 1.: pie; ~o 2.: pie; ~o 3.: pie, pata, base; ~o 4.: pie (poesía); ~o 5.: pie; ~o: pie (anatomía, parte baja de algo); ~e : a pie, caminando; nud~e : descalzo, con los pies desnudos; ~e de 1.: a los pies de; ~e de 2.: al pie de; ~ingo: estribo (de la silla de montar); du~ulo: bípedo; kvar~ulo: cuadrúpedo; tri~o: trípode; kapo~uloj: cefalópodos; mult~uloj: miriápodos, miriópodos; sur~iĝi: erguirse, ponerse de pie; ŝajn~o: pseudópodo, seudópodo; vers~o: pie (poesía). : de los pies a la cabeza.

hungaraj

~o: láb; ~e : gyalog; ~ingo: kengyel; kapo~e: fejtől-lábtól; kapo~uloj: lábasfejűek; mult~uloj: soklábúak; vers~o: versláb.

italaj

~o: piede; ~e : a piedi; ~e de: ai piedi di; ~ingo: staffa (equitazione), puntapiede (bicicletta); du~ulo: bipede; kvar~ulo: quadrupede; tri~o: treppiede; kapo~uloj: cefalopodi; mult~uloj: miriapodi; sur~iĝi: mettersi in piedi, alzarsi in piedi; ŝajn~o: pseudopodo; vers~o: piede (poes.).

katalunaj

~o 1.: peu; ~o 2.: petge; ~o 3.: base, cossol; ~o 4.: peu (poètica); ~o 5.: peu d'una perpendicular; ~e : a peu, caminant; nud~e : descalç, amb els peus nus; ~e de 1.: als peus de; ~e de 2.: al peu de; ~ingo: estrep; du~ulo: bípede; kvar~ulo: quadrúpede; tri~o: trípode; kapo~uloj: cefalòpodes; mult~uloj: miriàpodes; sur~iĝi: estar-se dret, dreçar-se; ŝajn~o: pseudopodi; vers~o: peu (poètica). : de cap a peus.

kurdaj

~o 1.: nig.

nederlandaj

~o 1.: voet; ~o 2.: poot; ~o 3.: voet; ~o 4.: versvoet; ~e : te voet; ~e de 1.: aan de voeten; ~e de 2.: aan de voet; ~ingo: stijgbeugel; kapo~e: kop-aan-staart; mult~uloj: duizendpoten.

okcitanaj

~e : a pè, en caminant.

polaj

~o 1.: stopa; ~o 2.: noga; ~o 3.: stopa; ~o 5.: spodek; ~o: stopa; ~e : pieszo; ~e de 1.: u stóp; ~ingo: strzemię; kvar~ulo: czworonóg; tri~o: trójnóg; kapo~e: pozycja 69; kapo~uloj: głowonogi; vers~o: stopa (wierszowa).

portugalaj

~o 1.: ; ~o 2.: ; ~o 3.: sopé, rodapé, base; ~o 4.: .

rumanaj

~o: picior; kvar~ulo: patruped; kapo~uloj: cephalopoda, cefalopoda.

rusaj

~o 1.: ступня, нога; ~o 2.: ножка; ~o 3.: подошва (горы и т.п.); ~o 4.: стопа; ~o 5.: основание; ~e : пешком; ~e de 1.: в ногах у (кого-л.); ~e de 2.: у подножия; ~ingo: стремя; du~ulo: двуногое существо; kvar~ulo: четвероногое существо; tri~o: треножник, тренога; kapo~e: валетом; kapo~uloj: головоногие; mult~uloj: многоножки (класс); vers~o: стопа (стихотворная).

slovakaj

~o: koniec, stopa; ~e: peši, pešky, pešo; nud~e: bosky, naboso; ~ingo: strmeň; tri~o: trojnožka; kapo~e: hore nohami; kapo~uloj: hlavonožce.

svedaj

~o 1.: fot; ~o 2.: ben; ~o 3.: fot; ~e : till fots; ~e de 1.: vid fötterna; ~ingo: stigbygel; tri~o: trefot.

turkaj

~o 1.: ayak; ~o 2.: ayak; ~o 3.: ayak.

volapukaj

~o: fut.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 26
2. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
3. L. Zamenhof: Aldono al la dua libro de la lingvo internacia
4. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Dio de dormo
5. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 26
6. S. Johansson: Nokta halto
7. Bertha von Suttner, trad. Armand Caumont: For la batalilojn!, kvara libro
8. J. Francis: La Granda Kaldrono, 1978
9. Fanny Alving, trad. John Lundgren: Uzino 2, Trans la rozkrado
10. Henri Vallienne: Kastelo de Prelongo, ĉapitro 4a
11. H. Sienkiewicz trad. L. Zamenhof: Quo vadis?, ĉapitro 51a
12. H. A. Luyken: Pro Iŝtar, ĉapitro 22a
13. T. Jansson, trad. S. Johansson: Muminvalo, Glosaro
14. V. Ŝukŝin, trad. N. Lozgaĉev: Simbolo de kredo, La Ondo de Esperanto, 1994:3-4
15. Kalocsay: Waringhien: Bernard: Parnasa Gvidlibro, p. 99

~o: Mankas verkindiko en fonto.
~e de: Mankas dua fontindiko.
~e de: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kapo~e: Mankas dua fontindiko.
kapo~e: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kapo~uloj: Mankas dua fontindiko.
kapo~uloj: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
ŝajn~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


administraj notoj

pri tri~o :
       Ĉi rimarko estas ĝusta, sed eble ne tre utila.
       Ĝi
       povus aplikiĝi al ĉiuj derivaĵoj de la tipo
       "n-xo":
       "triangula figuro" estas pli klara ol "triangulo",
       "ĉirkaŭmana ornamaĵo" pli ol
       "ĉirkaŭmano", kaj multaj
       similaj. [MB]
     
pri tri~o :
       La rimarko celas ne tiom la strukturon de la kunmetajxo, kiom
       la misan radikon: koncerna segxo povas tute ne havi piedojn
       (iel apartajn, ekz-e pli dikajn, skulptitajn malsupran
       ekstremajxojn), sed gxi nepre havas "krurojn" (aux
       "gambojn").  Angle mi nomus ilin "legs"
       (a tripod is a three-LEGGED object), ne "feet".
       [Sergio]
     

[^Revo] [pied.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.57 2017/09/05 16:10:15 ]