tradukoj: bg ca cs de en es fa fr hu id it la nl pl pt ro ru sk sv tr

*fingr/o PV

*fingroTEZ Vikipedio

1.TEZ
ANA Ĉiu el la moveblaj ekstremaĵoj de la manoj (manfingroj) kaj piedoj (piedfingroj) ĉe la homo kaj besto: li faris ĉion per la dek fingroj de siaj manoj [1]; la kvin fingroj de la mano: dika fingro, montra fingro, longa fingro, ringa fingro, malgranda fingro; marŝi sur la fingroj de la piedoj; fingropafo; (figure) meti la fingron sur ionZ (serĉante trafi ion); (figure) tuŝi kvazaŭ per fingro (vidi pruvojn de) la ekonomian faktoron; (figure) bruligi siajn fingrojn (kompromiti sin, sperti malagrablaĵojn) en ia afero.
2.TEZ
Larĝo de fingro, rigardata kiel proksimuma mezurunuo: ĝia diko estis kvar fingroj [2]; (figure) ne estis eĉ duonfingro da simileco[3].

fingra

Rilata al fingro: malgranda knabo ĉe la preterveturado de la veturilo sendis al ĝi perfingran kison [4]; la kvarfingra prapatro ĉevalo Eohippus vivis antaŭ ĉirkaŭ 60 milionoj da jaroj [5].

fingraĉo

Fingro malbela, misformita: granda mano kun longaj fingraĉoj, kiu klopodis dispremi [6].

fingringoTEZ Vikipedio

Ĉapeto, en kiun kudrante oni enmetas la ekstremaĵon de fingro por ĝin ŝirmi: „ĉu vi ne volas esti tiel afabla kaj sidiĝi en la fingringo de sinjorino via patrino?“ diris la malgranda muso [7]; [digitaloj] havas grandajn cilindrecajn florojn, en kiujn eblas ŝovi homan fingron [... iliaj] nomoj en aliaj lingvoj signifas „fingringo“, „fingringa herbo“ aŭ ion similan [8].

manfingroTEZ

ANA Fingro mana: sur la pied- kaj manfingroj mi havis dudek fingringojn kaj mia tibikarno estis alkudrita al la tapiŝo [9]; falango [... estas] ĉiu el la artikigitaj ostaj partoj, el kiuj konsistas manfingro kaj piedfingro [10].

piedfingroTEZ Vikipedio

ANA Fingro pieda: ŝi leviĝis sur la piedfingroj kaj ĵetis rigardon tra la fenestron Marta; zorio (estas) sandalo kun nur plandumo kaj du rimenoj, kiuj kuniĝas inter la unuaj du piedfingroj HejmVort.

dika fingro, dikfingroTEZ Vikipedio

ANA La pli dika el la ekstremaj fingroj de homo aŭ besto.
a)
Speciale, tia manfingro de la homo: la plej ekstrema el ili, la dika fingro [...] ne staris en unu vico kun ĉiuj, sed antaŭ la vico, kaj krom tio ĝi havis nur unu artikon [11]; ili postkuris lin kaj kaptis lin kaj dehakis la dikfingrojn de liaj manoj kaj piedoj [12].
b)
Speciale, tia piedfingro de la homo: li [...] metis iom el la sango [...] sur la dikan fingron de ilia dekstra mano kaj sur la dikan fingron de ilia dekstra piedo [13]; loku la piedajn dikfingrojn laŭ linio kun la brustpintoj [14].

Rim.: La subsencoj estas apartigitaj por pli oportuna tradukado en la lingvojn, kiuj bezonas apartajn vortojn por la dikfingroj mana kaj pieda; imitante tiun fremdan tradicion, la PIV-oj distingas inter polekso kaj halukso (sed por etfingro kaj aliaj fingroj piedaj tian distingon ili ne faras).

longa fingro, mezfingro PIV2, meza fingroTEZ Vikipedio

1.
(nur pri longa fingro) Fingro neordinare longa: ŝi spiris sur min kaj gratis mian vizaĝon per siaj longaj fingroj [15].
2.TEZ
ANA Plej longa, tria fingro: la mezfingro aŭ longa fingro estas [...] la meza el la kvin fingroj kaj troviĝas inter la montrofingro kaj la ringofingro [16]; la nuna ĉevalo marŝas per meza fingro de siaj piedoj pro adaptiĝo al siaj aktualaj vivkondiĉoj [17].

malgranda fingro, etfingroTEZ Vikipedio

ANA Plej eta fingro, kvina nombrante de la dika fingro: tiele diru al ili: mia malgranda fingro estas pli dika, ol la lumboj de mia patro [18]; la plej malgranda nano ne pli alta ol mia malgranda fingro [19]; Jaguarpiedul, indiano, sidadis antaŭ sia vigvamo kaj observante siajn piedfingrojn pensadis pri tio: kial li ne povas movi la etfingron tiel, kiel la ceterajn fingrojn? [20].

montra fingro, montrofingroTEZ Vikipedio

ANA Dua fingro, nombrante de la dika fingro: la montran fingron li etendis al la pordo de la kabineto Marta; atenteme li tiras la arĉon, la montrofingro alterne premas la kordon [21]; li estis lasinta inter la paĝoj la dikan montrofingron de sia maldekstra mano dum la fermado ‐ kiel legomarkilon [22].

ringa fingro, ringofingroTEZ Vikipedio

ANA Kvara fingro, nombrante de la dika fingro: tri fingroj simile al niaj montra, meza kaj ringa fingroj, dum la kvara kreskis malantaŭe kaj eble utilis kiel nia dikfingro [23]; ŝi atingis la ringofingron, kiu ... ornamis sin per ora ringo [24].

interfingrigi la manojn

Intermeti la fingrojn de unu mano alterne inter la fingrojn de la alia: la juna homo faris sopiran ĝemon, interfingrigis la manojn kaj klinis la kapon sur la bruston Marta.

tradukoj

anglaj

~o: finger; ~ingo: thimble; dika ~o, : thumb.

bulgaraj

~o: пръст; ~ingo: напръстник; man~o: пръст на ръка; pied~o: пръст на крак; dika ~o, : палец; longa ~o, , : среден пръст; malgranda ~o, : кутре, малък пръст; montra ~o, : показалец; ringa ~o, : безимен пръст, безименен пръст; inter~igi la manojn: сплитам пръсти.

ĉeĥaj

~o: prst; ~ingo: náprstek; pied~o: prst na noze; dika ~o, : palec; longa ~o, , : prostředníček; malgranda ~o, : malík, malíček; montra ~o, : ukazovák, ukazováček; ringa ~o, : prsteník.

francaj

~o: doigt; ~ingo: ; man~o: doigt (de main); pied~o: orteil, doigt (de pied); dika ~o, : pouce; longa ~o, , : majeur, médius; malgranda ~o, : auriculaire, petit doigt; montra ~o, : index; ringa ~o, : annulaire; inter~igi la manojn: croiser les mains. marŝi sur la ~oj de la piedoj: marcher sur la pointe des pieds; tuŝi kvazaŭ per ~o: toucher du doigt; bruligi siajn ~ojn: se brûler les doigts.

germanaj

~o 1.: Finger; ~o 2.: Fingerbreite; ~o: Finger; ~a: Finger-; ~aĉo: Klaue; ~ingo: Fingerhut; man~o: Finger; pied~o: Zehe; dika ~o, a: Daumen; dika ~o, b: großer Zeh; longa ~o, , : Mittelfinger; malgranda ~o, : kleiner Finger; montra ~o, : Zeigefinger; inter~igi la manojn: Hände falten.

hispanaj

~o: dedo (de la mano); ~ingo: dedal; man~o: dedo de la mano; pied~o: dedo (del pie); dika ~o, : pulgar, dedo gordo; dika ~o, : pulgar; longa ~o, , : dedo medio; malgranda ~o, : meñique; montra ~o, : dedo índice; ringa ~o, : anular, dedo anular.

hungaraj

~o 1.: ujj; ~o 2.: ujjnyi; ~ingo: gyűszű; man~o: kéz ujja; pied~o: lábujja; dika ~o, : hüvelykujj; longa ~o, , : középujj, középső ujj; malgranda ~o, : kisujj; montra ~o, : mutatóujj; ringa ~o, : gyűrűsujj; inter~igi la manojn: összekulcsolja a kezét. marŝi sur la ~oj de la piedoj: lábujjhegyen jár; tuŝi kvazaŭ per ~o: rátapint a lényegre; bruligi siajn ~ojn: megégeti a kezét, megüti a bokáját; sur la piedfingroj: lábujjhegyen.

indoneziaj

~o 1.: jari; dika ~o, a: ibu jari, jempol; longa ~o, , : jari tengah; malgranda ~o, : kelingking; montra ~o, : jari telunjuk; ringa ~o, : jari manis.

italaj

~o: dito; ~ingo: ditale; man~o: dito (della mano); pied~o: dito (del piede); dika ~o, a: pollice; dika ~o, b: alluce; longa ~o, , : medio (dito); malgranda ~o, : mignolo; montra ~o, : indice (dito); ringa ~o, : anulare (dito); inter~igi la manojn: giungere le mani.

katalunaj

~o: dit; ~ingo: didal; man~o: dit de la mà; pied~o: dit del peu; dika ~o, a: polze; dika ~o, b: hàl·lux; dika ~o, : dit gros; longa ~o, , : dit del mig, dit llarg; malgranda ~o, : menovell, dit petit; montra ~o, : índex; ringa ~o, : dit anular; inter~igi la manojn: encreuar les mans.

latina/sciencaj

dika ~o, a: pollex; dika ~o, b: hallux.

nederlandaj

~o 1.: vinger; ~o 2.: vinger, vingerbreedte; ~ingo: vingerhoed; man~o: vinger; pied~o: teen; dika ~o, a: duim; dika ~o, b: dikke teen; longa ~o, , : middenvinger; malgranda ~o, : pink; montra ~o, : wijsvinger; ringa ~o, : ringvinger; inter~igi la manojn: de handen vouwen. marŝi sur la ~oj de la piedoj: op de tippen van je tenen lopen; bruligi siajn ~ojn: je vingers verbranden.

persaj

~o: انگشت; ~ingo: انگشتانه; man~o: انگشت دست; pied~o: انگشت پا; dika ~o, : انگشت شست; longa ~o, , : انگشت وسط; malgranda ~o, : انگشت کوچک; montra ~o, : انگشت اشاره، انگشت سبّابه; ringa ~o, : انگشت حلقه، انگشت بِنصَر.

polaj

~o: palec; ~ingo: naparstek; man~o: palec u ręki; pied~o: palec u nogi; dika ~o, a: kciuk; dika ~o, b: paluch, duży palec u nogi; longa ~o, , : palec środkowy; malgranda ~o, : mały palec; montra ~o, : palec wskazujący; ringa ~o, : palec serdeczny; inter~igi la manojn: spleść dłonie, spleść palce.

portugalaj

~o: dedo.

rumanaj

~o: deget.

rusaj

~o: палец; ~ingo: напёрсток; man~o: палец руки; pied~o: палец ноги; dika ~o, : большой палец; longa ~o, , : средний палец; malgranda ~o, : мизинец; montra ~o, : указательный палец; ringa ~o, : безымянный палец; inter~igi la manojn: сцепить руки. sur la piedfingroj: на цыпочки.

slovakaj

~o: prst; ~ingo: náprstok; pied~o: prst na nohe; dika ~o, : palec; longa ~o, , : prostredník; malgranda ~o, : malíček; montra ~o, : ukazovák; ringa ~o, : prstenník.

svedaj

~o: finger; ~ingo: fingerborg; man~o: finger; pied~o: ; dika ~o, a: tumme; dika ~o, b: stortå; longa ~o, , : långfinger; malgranda ~o, : lillfinger; montra ~o, : pekfinger; ringa ~o, : ringfinger.

turkaj

~o: parmak.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 12
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 52:21
3. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, 5
4. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malnova domo
5. Monato, J.-Y. Santerre: Dombestoj: Ĉevalrasoj
6. M. Ende, trad. W. Diestel: La Senĉesa Rakonto, 1997
7. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, dio de dormo, ĵaŭdo.
8. Vikipedio, Digitalo
9. J. Haŝek, trad. M. Lukaŝ: Kiel mi alkudris butonon al mia pantalono, Nica Literatura Revuo, 4:1
10. Vikipedio, Falango
11. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Flikilo
12. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Juĝistoj 1:6
13. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Levidoj 8:24
14. Ŝunrju Suzuki, trad. D. Gibbons: Zena Menso, Komencanta Menso, [vidita en 2006]
15. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, La bremenaj muzikistoj
16. Vikipedio, Mezfingro
17. Monato, J.-Y. Santerre: Dombestoj: Ĉevalrasoj
18. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 12:10
19. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Fiŝkaptisto kaj lia edzino
20. S. Szathmári: La guarbo
21. Ŝ. Urban: Mario kaj la papilioj, Nica Literatura Revuo, 4:6
22. M. Ende, trad. W. Diestel: La Senĉesa Rakonto, 1997
23. Monato, J.-Y. Santerre: Dombestoj: Ĉevalrasoj
24. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, monteto de elfoj

~o: Mankas verkindiko en fonto.


administraj notoj

pri ~o 1.:
      "Meti la ~on sur ion". Estas bezonataj pliaj klarigoj
      por bone kompreni la frazeologiajxon. En la franca
      tiu esprimo signifas "malkovri ion", kio diferencigxas
      de „meti la manon sur ion“ (fine trafi post
      sercxado).
      [MB]
    

[^Revo] [fingr.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.51 2017/11/04 12:10:15 ]