tradukoj: be bg cs de en es fr hu nl pl pt ru sk

*kred/i PV

*kredi  

(x)
1.  
Serioze kaj firme opinii, esti certa, havi firman konvinkon, ke io estas vera: mi kredas, ke ĉiuj popoloj estas egalaj [1]; kiu eĉ malmulte konatiĝis kun lingvo arta kaj havas sufiĉe da kuraĝo por kredi tion, kion li vidas kaj ne kun fermitaj okuloj ripetadi fremdajn frazojn, tiu povas veni nur al unu konkludo ... [2]; vi ja kredas, ke Dio estas unu; vi faras bone; la demonoj ankaŭ kredas kaj tremas [3]; oni kredas, kion oni esperas. VD:aprobi, konsenti
Rim.: La PIV-oj ial aldonas plurfoje en la koncerna artikolo: „ne postulante pruvon“, kaj prezentas kredon kiel nepre blindan kaj senpripensan. Tio ne estas konforma al la uzo de la vorto, kredo povas esti intuicia, malracia kaj senpripensa ‐ sed tute bone ĝi ankaŭ povas esti frukto de meditado aŭ konvinkado. La evangelia epizodo pri la apostolo Tomaso estas klara ekzemplo de malblinda kredo bazita sur palpebla pruvo: Sed Tomaso ... ne ĉeestis kun ili, kiam Jesuo venis. La aliaj disĉiploj do diris al li: Ni vidis la Sinjoron. Sed li diris al ili: Se mi ne vidos en liaj manoj la truon de la najloj, kaj se mi ne metos mian fingron en la lokon de la najloj, kaj ne metos mian manon en lian flankon, mi tute ne kredos. (...) Kaj Jesuo venis (...) li diris al Tomaso: Etendu ĉi tien vian fingron kaj vidu miajn manojn (...) Jesuo diris al li: Ĉar vi vidis min, vi kredas; feliĉaj estas tiuj, kiuj ne vidis, kaj tamen kredas. [4]. [S. Pokrovskij]
2.  
Opinii ke iu parolas sincere, diras veron, ke ricevita informo entenas veron: ne kredu ĝin, patro, ne kredu al li eĉ unu silabon [5]; [honestulo, homo], al kiu oni devas kredi laŭ lia vorto Marta ; (figure) sinjorino Anneto ne kredis al siaj propraj oreloj [6]; ĉar alie, kiu en la estonteco ion kredus al ili? [7]; (figure) ne kredi al siaj okuloj FK , al siaj propraj oreloj FK . VD:fidi, konfidi
3.  
Rigardi ion kiel efektivan aŭ efektiviĝontan, esperoplene kalkuli4 je io: kredi je dioj, je la monda revolucio, je la Fina Venko; kredi je ies senkulpeco, la fideleco de iu; mi ne kredas je viaj riĉaĵoj; oni parolis pri tio, kiel pri ia dolĉa fantazio, sed neniu prenis ĝin serioze, neniu kredis pri ĝi [8].
4.  
Fidi: al promeso oni ne kredas ‐ kredu, kiu posedas Prv ; ne kredu al iluzioj [9]; ĉu vi kredas la potencon de la egiptaj dioj [10]? ĉar estas al vi permesite pro Kristo, ne sole kred al li, sed ankaŭ suferi pro li [11]; se mi ne faras la farojn de mia Patro, ne kredu al mi [12].

kredo  

1.
Akceptemo de tiu, kiu kredas2: kiu mensogis per unu vorto, ne trovos kredon ĝis la morto PrV.
2.  
Certeco pri efektiva realeco nuna aŭ iama de objektoj religiaj, teoriaj, fantaziaj ktp: perdi la kredon je Dio, je la Fina Venko; ĉio tio ĉi montras al mi, ke mia profunda kredo je l' homaro min ne trompis DL . SUB:konvinko

kredanto

REL Homo, kiu kredas3 je religiaĵo: jenaj signoj sekvos la kredantojn: en mia nomo ili elpelos demonojn; ili parolos per lingvoj [13].

*kredebla [14]  

Kiun (prudente) eblas kredi: li rakontas aferon tute ne kredeblan DL ; kredebla kialo de la populareco de tiuj filmoj estas, ke […] multiĝas solecaj mortoj [15]; nun vi ja fariĝos io […] tio estas tre kredebla, [ja] vi faris pli ol ĉiuj aliaj [16]; kredebla kialo de la populareco de tiuj filmoj estas, ke […] multiĝas solecaj mortoj [17].

*kredeble  

Eble aŭ sufiĉe probable: la tablo staras malrekte kaj kredeble baldaŭ renversiĝos [18]; ili svingas per paperoj: kredeble ili vin volas vidi [19]. VD:certe, eble, probable, sendube, supozeble, verŝajne

*kredema

Kredanta facile aŭ tro facile, ĝis eĉ naiveco: li estas tre kredema [20]; mi miras, ke vi povas esti tiel kredema Marta!

kredigi

(tr)
1.
Fari, ke iu kredu: kiel mensoge kredigas niaj kontraŭuloj [21]; ili kredigis Jakobon pri la morto de Jozef; se miaj vortoj estas ne sufiĉe kredigaj DL .
2.  
Fari, ke io estu kredata: kredigi ion al iu. VD:persvadi

*kredinda

Meritanta kredon pro siaj kvalitoj: li estas homo ne kredinda [22]; mi aŭdis tion ĉi de kredindaj personoj DL ; la aŭtoroj de tiaj leteroj penas por aspektigi ilin kredindaj per mencio de detalaj informoj aŭ de (falsa) fidinda fonto [23].

alikredanto

REL Homo, kiu malsame kredas, havas alian unuopan kredon, filozofion aŭ religion: ĝi estas preteco ... havi reciprokan estimon kaj respekton al alikredantoj [24].

malkredindigi  

Senkreditigi1: la „Inteligenta Projekto“ ... celas malkredindigi darvinismon [25].

miakrede

Laŭ kredo de la parolanto: miakrede, sinjorino, malmulte da racio troviĝas en tio, sed, verdire, racio kaj amo ne tre kompanias nuntempe [26]. VD:miaopinie, miasupoze

miskredulo  

Tiu, kiu ne kredas ĝuste laŭ ĝenerala opinio aŭ laŭ iu doktrino; herezulo: miskreduloj en la mister' de l' sankta triunuo [27].

*nekredebla  

Kiun oni ne kredas aŭ ne facile kredas, eksterordinara, malbanala: eĉ la plej nekredeblajn aferojn ... li tuj kredas [28]; li rakontas al mi historion tute nekredeblan [29].

nekredeblaĵo

Okazo, afero, diro, kiun oni ne povas kredi: li trovis sin rigardanta en tutan ĉambron plenan je trezoro — nekredeblaĵo, oro kaj juveloj [30].

nekredema  

Kiu ne facile kredas; skeptika: Urga kuntiris siaj blankajn brovojn kaj iom nekredeme murmuris... [31].

nekredo  

Mensa stato de tiu, kiu ne kredas je io: la oficiala senreligieco miksas nekredon de dogmoj kun nepra nekredo je Dio VivZam ; la nekredantoj NT . VD:skeptiko

liberkredo  

REL Mensa stato de tiu, kiu kredas je Dio, sed je neniu el la ekzistantaj revelaciaj religioj: mi devas […] oficiale nomi min „liberkreda“, ne identigante tamen la liberkredon speciale kun ateismo, sed rezervante al mia kredado plenan liberecon [32]; fondiĝo de tia komunumo inter liberkredanoj, kiuj ne trovis sian spiritkontentigon en preĝejoj ekzistantaj VivZam . VD:deismo, diismo, teismo

samkredanto  

REL Homo, kiu same kredas, havas saman unuopan kredon, filozofion aŭ religion: kredo: mi unuiĝas kun miaj amikoj, kun ĉiuj rusoj, kun ĉiuj samkredantoj [33]. VD:samkonfesanto, samreligiano

tradukoj

anglaj

~i: believe; ~o 1.: belief, trust, confidence; ~o 2.: belief, faith; ~anto: believer; ~ebla : believable, credible, plausible; ~eble: believably; ~ema: credulous; ~igi 1.: to induce to believe, to persuade, to convince; ~igi 2.: to make credible; ~inda: trustworthy; mal~indigi: discredit; ne~ebla: unbelievable; ne~ema: skeptical, sceptical; ne~o: unbelief; liber~o: creedlessness; sam~anto: fellow believer.

belorusaj

~i: верыць; ~o: вера; mal~indigi: дыскрэдытаваць; ne~ema: скептычны.

bulgaraj

~i: вярвам; ~o: вяра; ~anto: вярващ; ~ebla : правдоподобен, вероятен; ~eble: правдоподобно, вероятно; ~ema: лековерен; ~igi: уверявам; ~inda: достоверен, надежден, заслужаващ доверие; ali~anto: друговерец; mal~indigi: дискредитирам; ne~ebla: невероятно; ne~ema: недоверчив, скептичен; ne~o: неверие.

ĉeĥaj

~i: důvěřovat, věřit, věřit; ~o: kréda, víra, věření; ~anto: věřící (sub.); ~ebla : uvěřitelný; ~eble: asi, pravděpodobně; ~ema: důvěřivý; ~igi: přesvědčit; ~inda: hodnověrný, spolehlivý, uvěřitelný, věrohodný; ali~anto: jinověrec; ne~ebla: neuvěřitelný; ne~ema: malověrný.

francaj

~i: croire; ~o: confiance, croyance; ~anto: croyant (subst.); ~ebla : croyable, vraisemblable; ~eble: plausiblement, vraisemblablement, sans doute; ~ema: crédule, trop confiant; ~igi: faire croire (à); ~inda: crédible, digne de foi; ali~anto: personne d'une autre croyance; mal~indigi: discréditer; mis~ulo: mécréant (subst.); ne~ebla: incroyable, inouï; ne~eblaĵo: chose inouïe; ne~ema: sceptique; ne~o: incroyance, scepticisme; liber~o: déisme; sam~anto: personne de même croyance.

germanaj

~i 1.: glauben; ~i 2.: vertrauen; ~i 3.: glauben; ~i 4.: vertrauen; ~o: Glaube; ~igi: einreden, weismachen, glauben machen; mal~indigi: in Misskredit bringen, diskreditieren; ne~ema: skeptisch, zweiflerisch; ne~o: Unglaube; liber~o: Freigläubigkeit.

hispanaj

~i: creer; ~o: creencia; ~anto: creyente; ~ema: crédulo, crédula; ~igi: hacer creer; ~inda: fidedigno; mal~indigi: desacreditar; mis~ulo: disidente, hereje; ne~ebla: increíble, extraordinario; ne~ema: incrédulo.

hungaraj

~i: hisz, elhisz; ~o: hit; ~igi: elhitet; ne~ema: szkeptikus, kételkedő; ne~o: hitetlenség.

nederlandaj

~i 1.: geloven; ~i 2.: vertrouwen; ~i 3.: geloven; ~i 4.: vertrouwen; ~o: geloof; ~anto: gelovige; ~ebla : waarschijnlijk, geloofwaardig; ~eble: waarschijnlijk, geloofwaardig; ~ema: lichtgelovig; ~igi: doen geloven; ~inda: geloofwaardig; mal~indigi: in discrediet brengen; ne~ema: sceptisch; ne~o: ongeloof; liber~o: vrijzinnigheid.

polaj

~i: wierzyć; ~o: wiara; ~anto: wierny; ~ebla : prawdopodobny; ~eble: prawdopodobnie; ~ema: łatwowierny; ~igi: przekonywać; ~inda: wiarygodny; ali~anto: innowierca; mal~indigi: dyskredytować; ne~ebla: niewiarygodny; ne~eblaĵo: bzdura (pot.); ne~ema: sceptyczny; ne~o: niewiara; sam~anto: współwierny.

portugalaj

~i: crer; mal~indigi: desacreditar.

rusaj

~i: верить; ~o 2.: верование; ~o: вера; ~anto: верующий (сущ.); ~ebla : вероятный, правдоподобный; ~eble: вероятно, правдоподобно; ~ema: легковерный; ~igi: уверять; ~inda: достоверный, надёжный, заслуживающий доверия; mal~indigi: дискредитировать; ne~ema: скептический, скептичный; ne~o: неверие; liber~o: деизм.

slovakaj

~i: uveriť, veriť; ~o: presvedčenie, viera; ~anto: veriaci; ~ebla : uveriteľný; ~eble: azda, hádam, možno, snáď, vari; ~ema: dôverčivý, ľahkoverný; ~igi: nahovoriť, presvedčiť; ~inda: hodnoverný, spoľahlivý, vierohodný; ali~anto: inoverec; ne~ebla: neuveriteľný; ne~ema: maloverný.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Dogmoj de Hilelismo, Ruslanda esperantisto, 1906:1
2. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉapitro 5a
3. La Nova Testamento, De Jakobo 19:2
4. La Nova Testamento, S. Johano 20:24–29
5. Ŝilero, tr. Zamenhof: La rabistoj, 1:1.
6. V. Devjatnin: Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, Arturo
7. Ŝilero, tr. Zamenhof: La rabistoj, 2:3.
8. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Unua Kongreso Esperantista en Boulogne sur Mer en la 5a de aŭgusto 1905
9. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro XIII
10. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XX
11. La Nova Testamento, Filipianoj 1:29
12. La Nova Testamento, Johano 10:37
13. La Nova Testamento, S. Marko 16:17
14. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Universala Vortaro, kred'ebl'
15. Monato, Isikawa Takasi: Kiel fini la vivon?
16. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
17. Monato, Isikawa Takasi: Kiel fini la vivon?
18. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 33
19. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, akto 4a, sceno 9a
20. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 41
21. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado en la Guildhall (Londono) en la 21a de aŭgusto 1907
22. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 41
23. Monato, Ivo Durwael: Pli da diskriminacio en Interreto
24. -: Ekumeno, [vidita en 2014]
25. F. S. Wechsler: Darvinismo kaj la Inteligenta Projekto, [2005]
26. W. Shakespeare, trad. K. Kalocsay: Somermeznokta Sonĝo, 1967
27. I. Madách, trad. K. Kalocsay: La Tragedio de l' Homo, 1965
28. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 41
29. L. Beaucaire: Kruko kaj Baniko el Bervalo, 1974
30. A. C. Clarke, [trad. D. Coffin?]: Rendevuo kun Rama, ĉapitro 1a, [2001]
31. E. de Zilah: La Princo ĉe la Hunoj, 2011
32. L. L. Zamenhof: Homaranismo, Homaranismo
33. L. Tolstoj, trad. A. Ŝaparov: Unu animo en ĉiuj, 1912


ℛevo | datumprotekto | kred.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.42 2018/04/18 22:10:14