*krud/a PV

*kruda  

1.  
Tia, kia la naturo ĝin produktis, konservanta sian primitivan staton;
a)
Neprilaborita, nepreparita, nekulturita: kruda lano, silko, peltoZ ; kruda ledo, marmoro (nepolurita); kruda diamanto (ne facetita); kruda sukero (ne rafinita); kruda tolo (ne ankoraŭ lavita); kruda fero (fandfero); kruda grundo (ne plugita); en unu parto pendis feloj kaj haŭtoj, krudaj kaj tanitaj [1]; la kruda karno (de malsanulo) estas malpura: ĝi estas lepro [2]; [la odoro de floroj] estis pli kaj pli sentebla inter la krudaj odoroj de la tero kaj akvo [3]; nuda kaj kruda, sen groŝo en poŝoPrV ; la montoj aspektas pli krudeZ .
b)
KUI Nekuirita: kruda frukto; kruda viando; ne manĝu ĝin duonkrudan, nek kuiritan en akvo, sed nur rostitan sur fajro [4];
VD:sovaĝa1
2.  
Malmilda, abrupta.
a)
Forte kaj malagrable impresanta la sentumojn pro neperfekta laboriteco aŭ pro ne sufiĉa harmonio; neharmonia, maldelikata: kruda koloro, kontrasto, vino, voĉo; la kolero igas la vizaĝon pli kruda; kruda skizo, stilo, vorto, kanto; en la sono de lia voĉo estis aŭdebla io kruda, preskaŭ malrespektaB .
b)
Dolorige impresanta la sentumojn pro bruta fortego aŭ sovaĝa intenseco; pene tolerebla, malmildega: la homoj devas konstante batali kontraŭ la krudaj fortoj de la naturoZ ; kruda aero de vintro premas ĉionB ; kruda vintra tagoZ ; ĉio kuŝis kovrita de glacio kaj neĝo, kaj kruda vento tranĉis al ĉiu la vizaĝon [5]; kruda kolero, vorto, movo, puŝo; la vetero estis kruda, la ĉielo griza, malklara kaj pezaZ ; la kruda tumulto de la bataloZ ; ĉion krude rompiZ ; ne tro multe, ne tro krude per unu fojoZ .
VD:sovaĝa2
3.  
Ne mildigita de civilizita kulturo; brute instinkta; malklera, malĝentilega, vulgaranima: li [...] disŝiris siajn vestojn kaj dancis nude antaŭ la krudaj sovaĝaj soldatoj [6]; la sento de hereda aristokrato koncerne krudan kampulonZ ; kruda karaktero, ruzaĵo, insulto, parolo, eraro; plej kruda superstiĉo sufokas ilinB .
angle:
1. natural, primitive, raw, nugget (pp oro), unbleached (pp lano), uncooked (pp frukto, viando), uncut (pp diamanto), undressed (pp ledo, fero, silko), virgin (pp tero)
beloruse:
1. сыры, неапрацаваны 3. грубы, вульгарны 2.a грубы 2.b грубы
ĉeĥe:
divoký, drsný, hrubý, surový (materiál)
france:
à vif (en p. de chair), brut, cru (non cuit, brut, sans nuance, grossier, froid), écru, grossier (fruste, impoli, brut), rudimentaire, rustique
germane:
roh 1. unbearbeitet, natürlich, naturbelassen 3. wild, ungezügelt, vulgär 2.a unharmonisch 2.b wild
hispane:
crudo, bruto, tosco, rudimentario, rústico, virgen
hungare:
nyers, durva, faragatlan
indonezie:
1.b mentah
nederlande:
1. ruw 3. onbehouwen 2.a ruw 2.b streng, rauw
pole:
1. surowy, nieprzetworzony, naturalny 3. niekrzesany, prostacki, ordynarny 2.a surowy 2.b surowy, kanciasty
portugale:
1. cru, natural
ruse:
1. сырой, необработанный 3. грубый 2.a грубый 2.b грубый, суровый
slovake:
divoký, drsný, hrubý, surový

krudaĵo

1.  
Io kruda: ĉiujn malsaĝaĵojn kaj krudaĵojn de la popolo li batadis [7].
2.  
=krudmaterialo
beloruse:
1. грубасьць 2. сыравіна
france:
1. grossièreté 2. matière première
germane:
2. Rohmaterial
hispane:
1. grosería 2. materia prima
hungare:
1. nyerseség, durvaság 2. nyersanyag
nederlande:
1. ruw materiaal 2. grondstof
pole:
2. prostactwo, nieokrzesanie
ruse:
1. грубость 2. сырьё

krudulo  

Malbone edukita homo: se vi krudulon iom karesos, li al si ĉion permesos PrV ; plej kuirita kampulo restos ĉiam krudulo Z . VD:maldelikatulo
beloruse:
грубіян
ĉeĥe:
hrubián, hulvát, neomalenec
france:
rustaud, rustre
germane:
Rohling
hispane:
paleto, patán
hungare:
nyers ember, faragatlan tuskó, bunkó
nederlande:
boerenhufter, boerenkinkel, boerenpummel, botterik, ongelikte beer, lomperd, hork, hufter, kinkel, onbeschofterik, palurk, plebejer, plomperd, pummel
pole:
prostak, nieokrzesaniec
ruse:
грубиян
slovake:
grobian, hrubian, surovec

malkruda  

Delikata.
beloruse:
тонкі, вытанчаны, даліканты, рафінаваны
ĉeĥe:
upravený, vyčištěný, zjemnělý
france:
raffiné
germane:
bearbeitet, verfeinert, raffiniert
hispane:
refinado
hungare:
finom
nederlande:
geraffineerd
pole:
delikatny, przetworzony, wyrafinowany
ruse:
деликатный, утончённый, тонкий, рафинированный
slovake:
hebký, jemný

administraj notoj

~a: Mankas verkindiko en fonto.
~ulo: Mankas verkindiko en fonto.
mal~a: Mankas dua fontindiko.
mal~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.