*toler/i

*toleri

(tr)
1.
Ne kontraŭstari al io, kion oni ne aprobas aŭ kio malplaĉas, ĝenas aŭ suferigas, kvankam oni kapablas malhelpi ĝin: toleru, ke mi parolu [1]; mi ne povas toleri, ke vi diras tiajn malsaĝaĵojn; ne malamiko min ja insultas ‐ mi tion tolerus [2]; ĉion toleras, ĉion kredas, ĉion esperas, ĉion eltenas [3]; vi afable toleras malsaĝulojn, estante mem saĝaj [4]; [li] ne plu povis toleri viajn malbonajn agojn [5]; nur diino povis pacience toleri ŝiajn kapricojn [6]; kun tia homo oni ne tolerus kunvivi eĉ nur unu semajnon; li ne toleras eĉ muŝon sur la muro PrV ; tempo toleras, sed vero aperas PrV ; instruitaj personoj jam ofte toleras, se ne respektas, la malsamajn kredojn de aliaj inteligentuloj VivZam ; la spicisto ekkoleras, / tiajn ŝercojn ne toleras [7]; (figure) tiu regulo ne toleras esceptojn. VD:lasi, permesi, suferi2
2.
Elteni, elporti2, ne ricevi difekton de maloportuna kondiĉo: la plej taŭga estas karpeno, kiu toleras sekecon kaj humidecon [8]; inter la animaloj amebo havas la plej altan rekordon de tolerebla temperaturo (59°C) [9]; la problemon ja povus solvi koncerna direktivo de Vatikano, kiu permesas al pastroj, kiuj ne toleras alkoholon, nur leki la vinon aŭ uzi vinbersukon [10].
angle:
 tolerate
beloruse:
 цярпець, пераносіць, выносіць
ĉeĥe:
 nepovolit, přestát, strpět, vydržet
ĉine:
 忍 [rěn]
france:
 tolérer
germane:
 tolerieren, aushalten, ertragen
hispane:
 tolerar
hungare:
 tűr, eltűr, elbír, elvisel
katalune:
 tolerar
nederlande:
 verdragen, dulden, accepteren
pole:
 tolerować, pobłażać, przyzwalać, znosić
portugale:
 tolerar
ruse:
 терпеть, выносить (терпеть), сносить (терпеть), переносить (терпеть)
slovake:
 vydržať, znášať
tibete:
 སྡུག་རུས་བྱེད་
ukraine:
 терпіти, зносити, переносити

tolero

Kapablo, volo toleri; karaktero tolerema: al la papero ne mankas tolero PrV ; la senco de la demokratio estas inter alie tolero kaj akcepto de multflankaj opinioj [11]; maltolero, perforto kontraŭ disidentoj Monato .
11. Monato, Bertil Englund: Mi plu abonos Monaton
beloruse:
 цярпеньне
france:
 tolérance
germane:
 Toleranz
ukraine:
 терпіння

tolerebla

Povanta esti tolerata: tolerebla eraro; kutimo tolerebla, kvankam ne laŭdinda; en la unua jaro lia aspekto estis ankoraŭ tolerebla, sed en la dua li jam similis monstron [12]; mia laborado donas rimedojn por la vivo al mia patrino kaj garantias ian tolereblan estontecon al miaj fratoj Marta ; tolerebla estas nur la vino en ĉi tiu damnita lando [13].
angle:
 tolerable
beloruse:
 цярпімы
ĉeĥe:
 obstojný, snesitelný
france:
 tolérable
germane:
 tolerierbar, erträglich, einträglich
hispane:
 tolerable
hungare:
 tűrhető
katalune:
 tolerable
nederlande:
 duldbaar, draaglijk
pole:
 tolerowalny, znośny
ruse:
 терпимый, сносный
slovake:
 znesiteľný
ukraine:
 стерпний, терпимий

tolerema

Inklina toleri: li estas tolerema al la diversaj opinioj; esti afabla al ĉiuj, instruema, tolerema [14]; neniu tolerema homo permesus al si publike insulti la anojn de alia religio [15]; kun ĉia humileco kaj mildeco, kun toleremeco, paciencante unu al alia en amo [16]; la kiso kompensu viajn fidelan atendon kaj sinceran toleremon [17].
14. La Nova Testamento, II. Timoteo 2:24
15. Monato, Anna Löwenstein: Funebro sen dio
16. La Nova Testamento, Efesanoj 4:2
17. Monato, de Shi Chengtai
angle:
 tolerant
beloruse:
 цярплівы
ĉeĥe:
 snášenlivý, tolerantní
france:
 tolérant
germane:
 tolerant
hispane:
 tolerante
hungare:
 türelmes, toleráns
katalune:
 tolerant
nederlande:
 verdraagzaam
pole:
 tolerancyjny, pobłażliwy, wyrozumiały
ruse:
 терпеливый, терпимый (о человеке)
slovake:
 tolerantný, zhovievavý, znášanlivý
ukraine:
 терпеливий, толерантний, вирозумілий

netolero

MED Nenormale forta reago de organismo kontraŭ medikamento aŭ nutraĵo: ĉi tiu infano suferas je netolero de laktaĵoj; ili ne povas digesti la lakton (laktozon), ili havas la malsanon de netolero de lakto [18]; homoj kiuj suferas je celiakio (parollingve: netolero je gluteno) ne toleras certan frakcion de glutenoj, la gliadinoj kaj devas sekvi tutvivan senglutenan dieton [19]. VD:malakcepti2
angle:
 intolerance
france:
 intolérance (médicament, aliment, substance)
germane:
 Intoleranz, Allergie (Intoleranz)
ruse:
 непереносимость (лекарства, пищи)

netolerebla

Kiun oni ne povas toleri: netolerebla kulposento [20]; netolerebla odoraĉo [21]; tranĉilo […] liberigos min de tiu ĉi netolerebla vivo [22].
20. Monato, Albisturo Kvinke: Opinio: Sobraj pensoj de sobrulo
21. Monato, Laimius Stražnickas: Pri la aferoj misteraj
22. Ba Jin, trad. Li Shijun: Aŭtuno en la Printempo, 1980
angle:
 intolerable
beloruse:
 нязносны, нясьцерпны
ĉeĥe:
 nesnesitelný
france:
 intolérable
germane:
 nicht tolerierbar, unerträglich
slovake:
 neznesiteľný, neznášanlivý
ukraine:
 нестерпний

netolerema, maltolerema

Ne facile toleranta ĝenon, incitaĵon, malagrablaĵon: ni devas esti toleremaj al bono kaj netoleremaj al malbono [23]; klaĉaĵo kaj ĉikanaĵo, netoleremaj kaj persiste subtenataj asertoj, kiuj ne valoris eĉ putran haringon [24]; sovaĝaj, brutalaj, maltoleremaj [25]; [ili] en la 16a jarcento bruligis Serveton sur la ŝtiparo de maltoleremo [26].
angle:
 unindulgent, intolerant
beloruse:
 нецярпімы, нязносьлівы, неталерантны
france:
 intolérant
germane:
 intolerant, empfindlich, kleingeistig
ukraine:
 нетерпеливий, нетолерантний

administraj notoj