*observ/i PV

*observi

(tr)
1.
Rigardi ion ade, kun daŭra atento: observi la astrojnB ; observi kvazaŭ per linkaj okulojZ ; la filozofo konsumas sian vivon por observi la homojn; observadi iun (severe gardi sub sia rigardo). VD:ekzameni, esplori, konsideri
2.
Akurate fari tion, kion ordonas leĝo, regulo ktp; ekzakte obei: mi observas Viajn ordonojn [1]; observi la teorian vidpunktonZ ; observi severan elektonZ ; observu pli da ordo; observi la morojn de la patrojZ ; observigi regulon. VD:konformiĝi, plenumi, sekvi
afrikanse:
neem
albane:
vëzhguar
amhare:
ልብ በል
angle:
observe
arabe:
رصد
armene:
պահպանել
azerbajĝane:
müşahidə
beloruse:
1. назіраць, наглядаць, сачыць 2. выконваць, прытрымлівацца, трымацца (правілаў і да г.п.)
bengale:
পালন করা
birme:
စောင့်ရှောက်
ĉeĥe:
dodržovat pravidla, dodržovat řád, pozorovat, sledovat
dane:
observere
estone:
kinni
eŭske:
behatzen
filipine:
obserbahan
france:
observer
galege:
observar
germane:
1. beobachten 2. beachten
guĝarate:
અવલોકન
haŭse:
tsayar
hinde:
निरीक्षण
hispane:
1. observar
hungare:
1. megfigyel 2. betart
irlande:
breathnú ar
islande:
fylgjast
japane:
観察する
jave:
mirsani
jide:
אָבסערווירן
jorube:
daju
kanare:
ಗಮನಿಸಿ
kartvele:
დაიცვან
kazaĥe:
байқау
kimre:
arsylwi
kirgize:
сактоо
kmere:
សង្កេត
koree:
관찰
korsike:
osservanu
kose:
qaphela
kroate:
promatrati
kurde:
şopgirtin
latine:
observa
latve:
novērot
laŭe:
ສັງເກດເບິ່ງການ
litove:
stebėti
makedone:
набљудуваат
malagase:
mandinika
malaje:
memerhatikan
malajalame:
നിരീക്ഷിക്കുക
malte:
josservaw
maorie:
puritia e
marate:
देखणे
mongole:
ажиглах
nederlande:
1. observeren, waarnemen 2. in acht nemen
nepale:
पालन
okcidentfrise:
observearjen
panĝabe:
ਦੀ ਪਾਲਣਾ
paŝtue:
وګوری
pole:
1. obserwować, przypatrywać się 2. przestrzegać (prawa, obyczaje, itp.), zachowywać (prawa, obyczaje, itp.)
portugale:
observar
ruande:
kwitegereza
ruse:
1. наблюдать, следить 2. соблюдать, блюсти, следовать (правилам и т.п.)
samoe:
tausia
sinde:
مشاهدو
sinhale:
නිරීක්ෂණය
skotgaele:
sùil
slovake:
pozorovať, sledovať
slovene:
opazovati
somale:
u dhawrtaan
ŝone:
kutevedza
sote:
boloka
sunde:
nitenan
svahile:
kuchunguza
taĝike:
риоя
taje:
สังเกต
tamile:
அவதானிக்கவும்
tatare:
күзәтегез
telugue:
గమనించి
tibete:
ཅག་ག་བྱེད་
tokipone:
lukin
ukraine:
спостерігати
urdue:
کا مشاہدہ
uzbeke:
kuzatish
vjetname:
quan sát
zulue:
bona

observado, observo

1.
Atenta rigardado: La observado de la movoj de malamika trupo; la sciencoj bazitaj sur la observo. Beobachtung observation (action) megfigyelés waarneming obserwacja наблюдение
2.
Akurata obeado: Prizorgi la severan observadon de la regularo.
beloruse:
1. назіраньне, нагляданьне 2. выкананьне, прытрымліваньне
ĉeĥe:
dodržení, pozorování, sledování, zachování, zkoumání
france:
observation (action), 2. observance
germane:
Beobachtung, 2. Beachtung
hispane:
2. observación
hungare:
megfigyelés, 2. betartás
nederlande:
waarneming, 2. inachtneming
pole:
obserwacja, 1. obserwacja, obserwowanie 2. zachowywane (prawa, obyczaju, itp.), prestrzeganie (prawa, obyczaju, itp.)
portugale:
observação
ruse:
наблюдение 2. соблюдение
slovake:
pozorovanie, sledovanie (činnosť)

observaĵo, observo

Ĉio, kion oni rimarkis aŭ notis observante: kolekto da observaĵoj pri la tifoida febro.
beloruse:
назіраньне (нешта адзначанае)
ĉeĥe:
dodržení, pozorování, sledování, zachování, zkoumání
france:
observation (fait)
germane:
Wahrnehmung
hispane:
observación
hungare:
észrevétel
nederlande:
waarneming
pole:
obserwacja, spostrzeżenie, zapisek z obserwacji
portugale:
observação
ruse:
наблюдение (отмеченный факт)
slovake:
pozorovanie, sledovanie (činnosť)

observejo

Loko taŭga aŭ aranĝita por observado: mi staris konstante sur mia observejo dum la tago, kaj sur mia gardejo mi staris tutajn noktojn [2].
a)
SCI Scienca esplorejo lokita kaj ekipita por rekta observo de iu natura medio: marobservejo.
b)
POL Institucio komisiata pri observado kaj raportado de iuj sociaj agadoj: starigi lingvan observejon kiu observu kaj denuncu la lingvajn maljustaĵojn tra la mondo [3].
ĉeĥe:
rozhledna
france:
observatoire
pole:
1.a obserwatorium
slovake:
pozorovateľňa, rozhľadňa

observemo

Deziro kaj kapablo por observi, por atente kaj detale rigardi: kun observemo de avarulo sekvis liaj okuloj la sortojn de la domo [4].
4. A. Kivi, trad. I. Ekström: Sep fratoj, 1947
ĉeĥe:
bdělost
france:
sens de l'observation
slovake:
bdelosť, bedlivosť, ostražitosť

observanto, observulo

1.
Atenta, zorga rigardanto: observanto povus rimarki, ke la vizaĝo de la prokuratoro ... esprimas malpaciencon [5].
2.
POL Diplomato, kiun registaro sendas al konferenco, en kiu ĝi ne volas oficiale partopreni, sed pri kiu ĝi volas esti informita.
beloruse:
назіральнік, наглядальнік
ĉeĥe:
pozorovatel
france:
observateur (subst.)
germane:
Beobachter
hispane:
observador (sust.)
hungare:
megfigyelő
nederlande:
waarnemer
pole:
obserwator, obserwant, osoba ściśle prestrzegająca prawa, obyczaju, przepisu, itp.
ruse:
наблюдатель
slovake:
pozorovateľ

kaŝobservi

(tr)
Nevidate observi, gvati, spioni.
beloruse:
сачыць (употай), шпіёніць, шпегаваць
france:
espionner
germane:
spionieren
hispane:
espiar
hungare:
megles, leselkedik, kémkedik
nederlande:
spionneren
pole:
podglądać, śledzić, szpiegować
portugale:
espionar
ruse:
следить, шпионить

malobservi

(tr)
Malobei al, rompi, transpaŝi: vi ambaŭ fariĝos senvaloraj diboĉuloj, malobservantaj la regulojn [6]. VD:malrespekti, ofendi2
beloruse:
парушаць, не трымацца
ĉeĥe:
nedbat, nezachovávat, porušit (nedbáním)
france:
enfreindre, transgresser, violer (enfreindre)
germane:
mißachten
hispane:
transgredir, violar
hungare:
áthág, megsért (előírást)
nederlande:
overtreden
pole:
nie przestrzegać (prawa, zwyczaju, itp.), nie zachowywać (prawa, zwyczaju, itp.), łamać (prawo, zwyczaj, itp.), naruszać (prawo, zwyczaj, itp.)
ruse:
не соблюдать
slovake:
nedbať, nevšímať si

marobservejo

MAR Observejo de la mara medio: li transprenis gvidan postenon en la marobservejo „Deutsche Seewarte“ [7].
france:
observatoire marin

stelobservejo, astronomia observejo

AST Observejo ekipita por esploro de steloj kaj aliaj kosmaj aperaĵoj: tagmeze mi iris al la urba stelobservejo, por spekti tie la suneklipson [8]; la lasitaj ŝtonaj konstruaĵoj fundamentis mitojn kaj legendon kaj diversspecan interpretadon de ilia utiligado kiel astronomiaj observejoj aŭ lokoj sanktaj [9].
8. M. Blahuš: Suneklipsa spektado..., 2006-03-30
9. Pola Radio: Ni invitas al Pollando: Węsiory kaj Czarna Woda, 2010-04-30
beloruse:
абсэрваторыя (астранамічная, астрафізычная)
ĉeĥe:
hvězdárna
france:
observatoire astronomique
pole:
obserwatorium astronomiczne
slovake:
hvezdáreň

veterobservejo, meteologia observejo

MET Observejo registranta kaj esploranta veterajn aperaĵojn: proksima veterobservejo tiam indikis temperaturon je minus 15 gradoj [10]; Le Verrier tiam establis reton de meteologiaj observejoj sur la franca teritorio, celante averti la maristojn pri la ŝtormoj [11].
10. H. Laine: Frosta nesto, 2010-01-02
11. Vikipedio, Urbain Le Verrier, 2011-04-27
beloruse:
абсэрваторыя (мэтэаралягічная)
france:
observatoire météorologique
pole:
obserwatorium meteorologiczne

administraj notoj

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~ado, ~o: Mankas dua fontindiko.
~ado, ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~aĵo, ~o: Mankas dua fontindiko.
~aĵo, ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kaŝ~i: Mankas dua fontindiko.
kaŝ~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.