*observ/i PV

*observi

(tr)
1.
Rigardi ion ade, kun daŭra atento: observi la astrojnB ; observi kvazaŭ per linkaj okulojZ ; la filozofo konsumas sian vivon por observi la homojn; observadi iun (severe gardi sub sia rigardo). VD:ekzameni, esplori, konsideri
2.
Akurate fari tion, kion ordonas leĝo, regulo ktp; ekzakte obei: mi observas Viajn ordonojn [1]; observi la teorian vidpunktonZ ; observi severan elektonZ ; observu pli da ordo; observi la morojn de la patrojZ ; observigi regulon. VD:konformiĝi, plenumi, sekvi
afrikanse:
 neem
albane:
 vëzhguar
amhare:
 ልብ በል
angle:
 observe
arabe:
 رصد
armene:
 պահպանել
azerbajĝane:
 müşahidə
beloruse:
1. назіраць, наглядаць, сачыць 2. выконваць, прытрымлівацца, трымацца (правілаў і да г.п.)
bengale:
 পালন করা
birme:
 စောင့်ရှောက်
bosne:
 poštuju
ĉeĥe:
 dodržovat pravidla, dodržovat řád, pozorovat, sledovat
dane:
 observere
estone:
 kinni
eŭske:
 behatzen
filipine:
 obserbahan
france:
 observer
galege:
 observar
germane:
1. beobachten 2. beachten
guĝarate:
 અવલોકન
haitie:
 obsève
haŭse:
 tsayar
hinde:
 निरीक्षण
hispane:
1. observar
hungare:
1. megfigyel 2. betart
igbe:
 na-edebe
irlande:
 breathnú ar
islande:
 fylgjast
japane:
 観察する
jave:
 mirsani
jide:
 אָבסערווירן
jorube:
 daju
kanare:
 ಗಮನಿಸಿ
kartvele:
 დაიცვან
kazaĥe:
 байқау
kimre:
 arsylwi
kirgize:
 сактоо
kmere:
 សង្កេត
koree:
 관찰
korsike:
 osservanu
kose:
 qaphela
kroate:
 promatrati
kurde:
 şopgirtin
latine:
 observa
latve:
 novērot
laŭe:
 ສັງເກດເບິ່ງການ
litove:
 stebėti
makedone:
 набљудуваат
malagase:
 mandinika
malaje:
 memerhatikan
malajalame:
 നിരീക്ഷിക്കുക
malte:
 josservaw
maorie:
 puritia e
marate:
 देखणे
monge:
 saib
mongole:
 ажиглах
nederlande:
1. observeren, waarnemen 2. in acht nemen
nepale:
 पालन
njanĝe:
 kusunga
okcidentfrise:
 observearjen
panĝabe:
 ਦੀ ਪਾਲਣਾ
paŝtue:
 وګوری
pole:
 przestrzegać 1. obserwować, przypatrywać się 2. przestrzegać (prawa, obyczaje, itp.), zachowywać (prawa, obyczaje, itp.)
portugale:
 observar
ruande:
 kwitegereza
rumane:
 avertiza, respecta
ruse:
1. наблюдать, следить 2. соблюдать, блюсти, следовать (правилам и т.п.)
samoe:
 tausia
sinde:
 مشاهدو
sinhale:
 නිරීක්ෂණය
skotgaele:
 sùil
slovake:
 pozorovať, sledovať
slovene:
 opazovati
somale:
 u dhawrtaan
ŝone:
 kutevedza
sote:
 boloka
sunde:
 nitenan
svahile:
 kuchunguza
taĝike:
 риоя
taje:
 สังเกต
tamile:
 அவதானிக்கவும்
tatare:
 күзәтегез
telugue:
 గమనించి
tibete:
 ཅག་ག་བྱེད་
tokipone:
 lukin
ukraine:
 спостерігати
urdue:
 کا مشاہدہ
uzbeke:
 kuzatish
vjetname:
 quan sát
zulue:
 bona

observado, observo

1.
Atenta rigardado: La observado de la movoj de malamika trupo; la sciencoj bazitaj sur la observo. Beobachtung observation (action) megfigyelés waarneming наблюдение
2.
Akurata obeado: Prizorgi la severan observadon de la regularo.
beloruse:
1. назіраньне, нагляданьне 2. выкананьне, прытрымліваньне
ĉeĥe:
 dodržení, pozorování, sledování, zachování, zkoumání
france:
observation (action), 2. observance
germane:
Beobachtung, 2. Beachtung
hispane:
2. observación
hungare:
megfigyelés, 2. betartás
nederlande:
waarneming, 2. inachtneming
pole:
1. obserwacja, obserwowanie 2. zachowywanie (prawa, obyczaju, itp.), przestrzeganie (prawa, obyczaju, itp.)
portugale:
 observação
rumane:
 observație 1. observare, observarea 2. comportare (obicei), respectarea (obicei)
ruse:
наблюдение 2. соблюдение
slovake:
 pozorovanie, sledovanie (činnosť)
ukraine:
 спостереження, обсервація, додержування, дотримування

observaĵo, observo

Ĉio, kion oni rimarkis aŭ notis observante: kolekto da observaĵoj pri la tifoida febro.
beloruse:
 назіраньне (нешта адзначанае)
ĉeĥe:
 dodržení, pozorování, sledování, zachování, zkoumání
france:
 observation (fait)
germane:
 Wahrnehmung
hispane:
 observación
hungare:
 észrevétel
nederlande:
 waarneming
pole:
 obserwacja, spostrzeżenie, zapisek z obserwacji
portugale:
 observação
rumane:
 observație, remarca, notă de observare
ruse:
 наблюдение (отмеченный факт)
slovake:
 pozorovanie, sledovanie (činnosť)
ukraine:
 спостереження, обсервація, додержування, дотримування

observejo

Loko taŭga aŭ aranĝita por observado: mi staris konstante sur mia observejo dum la tago, kaj sur mia gardejo mi staris tutajn noktojn [2].
a)
SCI Scienca esplorejo lokita kaj ekipita por rekta observo de iu natura medio: marobservejo.
b)
POL Institucio komisiata pri observado kaj raportado de iuj sociaj agadoj: starigi lingvan observejon kiu observu kaj denuncu la lingvajn maljustaĵojn tra la mondo [3].
ĉeĥe:
 rozhledna
france:
 observatoire
pole:
1.a obserwatorium
rumane:
 observator
slovake:
 pozorovateľňa, rozhľadňa
ukraine:
 спостережний пункт

observemo

Deziro kaj kapablo por observi, por atente kaj detale rigardi: kun observemo de avarulo sekvis liaj okuloj la sortojn de la domo [4].
4. A. Kivi, trad. I. Ekström: Sep fratoj, 1947
ĉeĥe:
 bdělost
france:
 sens de l'observation
pole:
 spostrzegawczość
rumane:
 receptivitate
slovake:
 bdelosť, bedlivosť, ostražitosť

observanto, observulo

1.
Atenta, zorga rigardanto: observanto povus rimarki, ke la vizaĝo de la prokuratoro ... esprimas malpaciencon [5].
2.
POL Diplomato, kiun registaro sendas al konferenco, en kiu ĝi ne volas oficiale partopreni, sed pri kiu ĝi volas esti informita.
beloruse:
 назіральнік, наглядальнік
ĉeĥe:
 pozorovatel
france:
 observateur (subst.)
germane:
 Beobachter
hispane:
 observador (sust.)
hungare:
 megfigyelő
nederlande:
 waarnemer
pole:
 obserwator, obserwant, osoba ściśle prestrzegająca prawa, obyczaju, przepisu, itp.
rumane:
 observator
ruse:
 наблюдатель
slovake:
 pozorovateľ
ukraine:
 спостерігач

kaŝobservi

(tr)
Nevidate observi, gvati, spioni.
beloruse:
 сачыць (употай), шпіёніць, шпегаваць
france:
 espionner
germane:
 spionieren
hispane:
 espiar
hungare:
 megles, leselkedik, kémkedik
nederlande:
 spionneren
pole:
 podglądać, śledzić, szpiegować
portugale:
 espionar
rumane:
 urmări, privi
ruse:
 следить, шпионить
ukraine:
 стежити, шпигувати, підглядати

malobservi

(tr)
Malobei al, rompi, transpaŝi: vi ambaŭ fariĝos senvaloraj diboĉuloj, malobservantaj la regulojn [6]. VD:malrespekti, ofendi2
beloruse:
 парушаць, не трымацца
ĉeĥe:
 nedbat, nezachovávat, porušit (nedbáním)
france:
 enfreindre, transgresser, violer (enfreindre)
germane:
 mißachten
hispane:
 transgredir, violar
hungare:
 áthág, megsért (előírást)
nederlande:
 overtreden
pole:
 nie przestrzegać (prawa, zwyczaju, itp.), nie zachowywać (prawa, zwyczaju, itp.), łamać (prawo, zwyczaj, itp.), naruszać (prawo, zwyczaj, itp.)
rumane:
 nu respectă, să nu păstreze, sfărâma, falsifica
ruse:
 не соблюдать
slovake:
 nedbať, nevšímať si
ukraine:
 нехтувати, плювати

marobservejo

MAR Observejo de la mara medio: li transprenis gvidan postenon en la marobservejo „Deutsche Seewarte“ [7].
france:
 observatoire marin
pole:
 obserwatorium morskie
rumane:
 observatorul maritim

stelobservejo, astronomia observejo

AST Observejo ekipita por esploro de steloj kaj aliaj kosmaj aperaĵoj: tagmeze mi iris al la urba stelobservejo, por spekti tie la suneklipson [8]; la lasitaj ŝtonaj konstruaĵoj fundamentis mitojn kaj legendon kaj diversspecan interpretadon de ilia utiligado kiel astronomiaj observejoj aŭ lokoj sanktaj [9].
8. M. Blahuš: Suneklipsa spektado..., 2006-03-30
9. Pola Radio: Ni invitas al Pollando: Węsiory kaj Czarna Woda, 2010-04-30
beloruse:
 абсэрваторыя (астранамічная, астрафізычная)
ĉeĥe:
 hvězdárna
france:
 observatoire astronomique
pole:
 obserwatorium astronomiczne
rumane:
 observator astronomic
slovake:
 hvezdáreň

veterobservejo, meteologia observejo

MET Observejo registranta kaj esploranta veterajn aperaĵojn: proksima veterobservejo tiam indikis temperaturon je minus 15 gradoj [10]; Le Verrier tiam establis reton de meteologiaj observejoj sur la franca teritorio, celante averti la maristojn pri la ŝtormoj [11].
10. H. Laine: Frosta nesto, 2010-01-02
11. Vikipedio, Urbain Le Verrier, 2011-04-27
beloruse:
 абсэрваторыя (мэтэаралягічная)
france:
 observatoire météorologique
pole:
 obserwatorium meteorologiczne
rumane:
 observatorul meteorologic

administraj notoj

~i: Mankas verkindiko en fonto.
~ado, ~o: Mankas dua fontindiko.
~ado, ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~aĵo, ~o: Mankas dua fontindiko.
~aĵo, ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kaŝ~i: Mankas dua fontindiko.
kaŝ~i: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.