*memor/i PV

*memori

(x)
Teni en la menso antaŭe ricevitajn perceptojn aŭ ideojn: tiun ĉi tre gravan principon la esperantistoj volu ĉiam bone memori [1]; neniu plu ilin memoras [2]; memoru bone la lecionon [3]; memori pri mezuro en laboro kaj plezuro PrV ; mi bone memoras tiun grandiozan vidaĵon; kiu volas mensogi, devas bone memori PrV VD:gravuri 2.
angle:
remember
beloruse:
памятаваць, помніць, прыпамінаць, узгадваць
ĉeĥe:
pamatovat, pamatovat (si)
france:
se remémorer, se souvenir
germane:
sich erinnern, sich merken
hispane:
recordar, acordarse
hungare:
emlékszik, emlékezik
katalune:
recordar, recordar-se('n), memoritzar
nederlande:
zich herinneren
pole:
pamiętać
portugale:
lembrar-se (de), recordar-se (de)
ruse:
помнить
slovake:
pamätavať (sa), pamätať si
svede:
minnas, komma ihåg

memoro

1.
Memorpovo, unu kapablo de la menso: eĉ la vizaĝo mem de ŝia voja kolego komencis iel mallumiĝi en ŝia memoro [4]; mensoganto devas havi bonan memoronPrV ; la poeto havas […] bonan spiritan memoron, li povoscias konservi la ideojn kaj sentojn, ĝis ili klare kaj precize ricevas la formon de vortoj [5]; ankoraŭ bruas la sango ĉirkaŭ mia orelo, sur kiun vi donis al mi vangfrapon antaŭ kelka nombro da jaroj ‐ ho, mi havas bonan memoron [6]; mi havas malbonan memoron por nomoj [7]; noti al si en la memoro EE ; enskribi PrV , enbati [8], revoki [9] BdV en sian memoron; mi uzas la okazon por revoki en vian memoron la nomon de […] [10].
2.
Memorado: havi, teni, gardi la memoron de, pri io, iu; desegni portreton el la memoroB ; tiu brilo ne malaperas el la memoro [11]; ni trinku glason pro la memoro pri Bartel Thorwaldsen [12]; historiaj memoroj [13]; akceptu miajn bonmemorojn.
3.
KOMP Organo de komputilo destinita por ricevo, konservado kaj resendo de datumoj: ambaŭ formoviĝas de procesoroj liveritaj sur kartetoj, sur kiuj estas la staplomemoro, kaj kiuj konektiĝas al la ĉefkarto per karta konektilo [14]; la prezo de memoro multe malaltiĝis kaj ne plu tiom influas la prezon de komputilo [15]. TUT:aparataroPRT:datumportilo
angle:
memory 3. storage
beloruse:
памяць
ĉeĥe:
schopnost pamatování
france:
mémoire 2. souvenir
germane:
1. Gedächtnis 2. Erinnerung 3. Speicher
hispane:
1. memoria 2. recuerdo 3. memoria
hungare:
memória, tár 1. emlékezőtehetség, memória 2. emlékezet, emlékezés
katalune:
1. memòria 2. record, memòria 3. memòria (RAM, cau, secundària...)
nederlande:
geheugen
pole:
1. pamięć 2. pamięć, wspomnienie 3. pamięć
ruse:
память
slovake:
pamäť, schopnosť pamätania
svede:
minne

memore

Memorigante: neĝhomo diskutis […] kial modesti en ombro de mur' […] certe, li pravis, ‐ […] oni lin ŝovis ĝis suna teras'... kaj post tri tagoj nur kotaj fragmentoj restis memore pri pompa neĝmas' [16]; la ĉefo de la parlamenta opozicio […] partoprenis ceremonion en Galipolo, Turkio, memore al la 85a datreveno de tiea batalo de la unua mondomilito [17]; koncentrejo Auschwitz-Birkenau, kiu nun servas kiel muzeo memore al la murditoj [18].
VD:parkere
ĉeĥe:
zpaměti
france:
de mémoire, par coeur
germane:
in Erinnerung an, in Gedenken an
slovake:
spamäti
svede:
utantill

memorado

Konservado aŭ denova prezentado al la konscio je ia antaŭa percepto aŭ ideo; memoro2: […] tiel longe, ĝis mia kapo perdos la kapablon de ĉia memorado [19].
19. W. Shakespeare, trad. L. L. Zamenhof: Hamleto, Reĝido de Danujo, 1894
france:
mémoire (souvenir), remémoration, souvenir

memoraĵo

1.
Memoriga afero, objekto, donaco: tiu tago estu por vi memoraĵo kaj festu ĝin kiel feston de la Eternulo en viaj generacioj [20]; antaŭ la fenestro troviĝas ankoraŭ rememoraĵo el tiu tempo, la kolo de botelo [21]; „jen ĉi tion prenu, kiel memoraĵon de nia hodiaŭa interparolado“, li eltiris el sub la vesto oran medalon, kovritan de misteraj signoj [22]; memoraĵo- kaj libro-vendejo [23]; sur la muroj estis ĉie memoraĵoj de l' kongresoj, Bulonjo, Kembriĝo VivZam . SUB:suveniro
2.
(ofte plurnombre) Memorlibro: Kristoforo Kolumbo en siaj memoraĵoj lasis detalan sciigon, en kia maniero la homoj konatiĝis kun tiu ĉi kreskaĵo [24]; oni trovis en Aĥmeta […] unu skribrulaĵon, en kiu estis skribita la sekvanta pormemoraĵo [25]; kie ajn estos predikata la evangelio en la tuta mondo, tio ankaŭ, kion ŝi faris, estos […] por memoraĵo de ŝi [26].
angle:
1. souvenir, memento, keepsake 2. memoir
beloruse:
1. сувэнір, падарунак (на памяць) 2. мэмуары, успаміны
france:
mémoires, souvenir (objet)
germane:
1. Erinnerungsstück, Souvenir 2. Memoiren, Chronik
hispane:
1. recuerdo (objeto) 2. memorias
hungare:
1. emléktárgy, szuvenír 2. emlékirat
katalune:
1. record (souvenir) 2. memòries, llibre de memòries
nederlande:
1. souvenir 2. memoires
pole:
1. pamiątka 2. pamiętnik, wspomnienia
ruse:
1. подарок на память, сувенир 2. мемуары, воспоминания
svede:
1. souvenir 2. memoar, självbiografi

memorigi

1.
Igi memori, daŭrigi kaj plifirmigi memoron pri io: [bona esperantisto] bone ellernu kaj per ofta enrigardado konstante memorigadu al si, kio en nia lingvo estas oficiala kaj netuŝebla [27]; ĉiu sono de ilia parolo memorigas nin, ke ili estas fremdaj por ni [28]; estus neeble por nuntempaj lernejanoj memorigi la kronologion de la ĉina historio sen helpo [29].
2.
Rememorigi: ili povas memorigi (pro simileco) pri rakontoj de Poe (1809 - 1849), kvankam kun alia tono [30]; nur la portreto restis por memorigi al mi, ke tio, [kio] okazis ne estas sonĝo [31].
27. Zamenhof: Antaŭparolo al la Fundamento de Esperanto
28. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, el la unua libro de la lingvo esperanto
29. Monato, Reago: Ĉu vere kristana erao?
30. Monato, Boris Kolker: Pri realo kaj la malo
31. Monato, de Julian Modest
angle:
to remind
beloruse:
напамінаць, нагадваць
ĉeĥe:
připomenout
france:
rappeler (un souvenir)
germane:
erinnern, ins Gedächtnis rufen
hispane:
hacer recordar (ej: eso me recuerda a…/que…)
hungare:
emlékeztet
katalune:
fer recordar, portar a la memòria
nederlande:
herinneren
pole:
przypominać
ruse:
напоминать
slovake:
udržať, zachovať v pamäti
svede:
påminna

memorigaĵo

Ĉio, kio servas por instigi al memoro pri io aŭ iu (monumento, statuo, verko...): tiamaniere vi havos hejme memorigaĵon pri ni [32]; ĉi tiuj ŝtonoj estos memorigaĵo por la Izraelidoj eterne [33]; tio estu ĉe vi kiel signo sur via mano kaj kiel memorigaĵo inter viaj okuloj [34]; Moseo kaj la pastro Eleazar prenis la oron de la milestroj kaj centestroj, kaj alportis ĝin en la tabernaklon de kunveno, kiel memorigaĵon de la Izraelidoj antaŭ la Eternulo [35]; la monumento estis gardata de taĉmento de norvegaj trupoj, ĉar iu tentis damaĝi ĝin per grenadoj [sed] Albanoj devas mem gardi tiun memorigaĵon, ĉar tio spegulas ilian pasintan glorecon [36]. SUB:memorsigno
angle:
memorial, monument
beloruse:
напамін
france:
mémorial
germane:
Mahnmal, Gedenkstein
hungare:
emlékmű, emlékeztető (tárgy)
katalune:
memorial, recordatori
pole:
pamiątka, wspomnienie, świadectwo (czegoś)
ruse:
напоминание

memorigilo

1.
Io, kio memorigas; memorigaĵo: la konstruaĵo ne estas renovigita kaj nun staras kiel memorigilo pri absurda, sensenca atako [37]; la kompanio akceptis la proponon kaj decidis ekspozicii tiun rustiĝintan motorciklon kiel rememorigilon de la katastrofo en sia muzeo [38].
2.
Kajero, libreto, kie oni enskribas tion, kion oni deziras memori.
3.
Skribaĵo, noto por memorigi ion al iu; memornoto.
37. Monato, Dimitrije Janičić: Bomb-ardo senkiala
38. Monato, Isikawa Takasi: Alflosaĵoj trans la oceano
angle:
2. memo pad, planner 3. memorandum (memo), reminder
beloruse:
2. нататнік 3. памятка, нататка (на памяць), зацемка (на памяць)
ĉeĥe:
paměť počítače
france:
mémento, memorandum, pense-bête
germane:
Notiz
hungare:
2. jegyzetfüzet, emlékkönyv 3. emlékeztető (írás), memorandum
katalune:
agenda, memoràndum
pole:
2. notatnik 3. notatka
ruse:
2. записная книжка 3. памятка, заметка на память
slovake:
pamäť počítača

*memorinda

Tiom grava aŭ impresa, ke oni volas ĝin poste memori: tiu ĉi grava tago restos por mi ĉiam memorinda [39]; memorindaj Li faris Siajn miraklojn [40]; memorindas, ke en neniu eŭropa ŝtato ekzistas leĝo malpermesanta difinitan politikan partion [41]; inter aliaj memorindaj diraĵoj de Pejno estas „Mia lando estas la mondo kaj mia religio estas fari bonon” [42]; certe ankaŭ vi ne forgesis la memorindan vesperon antaŭ jam pli ol ses jaroj, kiam ni, tiam ankoraŭ preskaŭ infanoj, solena etoso verkis kaj subskribis kontrakton [43].
angle:
memorable
ĉeĥe:
vhodný k zapamatování
france:
mémorable
hispane:
memorable
katalune:
memorable, inoblidable
pole:
godny pamięci, wart zapamiętania
ruse:
памятный, незабываемый
slovake:
pamätihodný
svede:
minnesvärd

enmemorigi

(tr)
1.
Lerni konscie kaj detale, ne nepre kun kompreno: ŝi enmemorigis la serurkodon de la domo [44]; ni klopodis enmemorigi la formon de la glacimontoj apud nia vojo [45]; gajnis premion tiu, kiu kapablis enmemorigi kiel eble plej multe da decimaloj post la komo [46]. SIN:memorfiksi, parkerigi
2.
KOMP Meti en elektronikan memoron: alĝustigojn […] oni povas enmemorigi en la satelitan ricevilon [47]; kiel aliaj pli modernaj foliumiloj nun ankaŭ Netscape kapablas enmemorigi plurajn paĝojn samtempe [48]. SIN:konservi3
44. Last: Maldiligenta polico, Monato, 2003:12, p. 21a
45. Monato, Alice Liu: Nerezisteble altira poluso
46. Monato, Roberto Pigro: 3-14-15: la jarcenta pi-tago estis celebrita
47. Pejno Simono: Radio/Poloj per pelvo, Monato, 1995:4, p. 17a
48. Monato, Roland Rotsaert: Netscape 8: plej multflanka
angle:
1. to memorize, learn by rote 2. to store
france:
mémoriser
germane:
1. auswendig lernen, sich einprägen 2. speichern, abspeichern
hispane:
1. memorizar 2. grabar en memoria
katalune:
1. memoritzar, "empollar" 2. memoritzar (enregistrar-hi la informació)
pole:
zapisywać w pamięci 1. zapamiętywać, uczyć się na pamięć
ruse:
запоминать, запомнить

memorfiksi

(tr)
Meti en la memoron, en la menson, enmemorigi1: mi ne povis memorfiksi tiom multajn idiotajn sensencaĵojn [49]; dum tiu unua jaro la geknaboj ekscias kaj memorfiksas la bazajn elementojn de Esperanto [50].
49. Sándor Szathmári: Vojaĝo al Kazohinio, 1938
50. Valentin Melnikov: Ni lernas kaj ludas, La Ondo de Esperanto, N-ro 134 (2005:12)
angle:
to memorize
hispane:
memorizar
pole:
zapamiętywać, uczyć się na pamięć
ruse:
запоминать, запомнить

malmemori

(malofte)
Forgesi1: la infano mire rigardis la interparolantojn, kiuj ŝajne malmemoris lian ĉeeston [51].
angle:
to forget
france:
oublier
germane:
vergessen, (aus dem Speicher, der Erinnerung) löschen
hispane:
olvidar
pole:
zapominać

nememorebla

1.
Ne plu memorata de la homoj: depost tempo nememorebla PrV ; pilonoj, kiuj ekzistas de nememorebla tempo, potencaj kiel la estro, kiu konstruis ilin [52]; la granitaj surfacoj, kiujn akvo estis polurinta depost tempo nememorebla, estis glataj kaj oni gardis sin ne fali [53].
2.
Malfacile konservebla en la memoro: malsimpla nememorebla reguloB .
52. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XI
53. Julio Vern, trad. Jerzy Wałaszek: La mistera insulo, Ĉapitro XVIII
angle:
1. forgotten 2. forgettable
france:
immémorial, impossible à retenir
germane:
etwas, das man sich nicht merken kann
hungare:
1. feledésbe merült 2. megjegyezhetetlen
katalune:
1. immemorial 2. difícil de recordar, immemorable
pole:
1. zapomniany 2. nie do zapamiętania, niemożliwy do zapamiętania, nie do nauczenia
ruse:
незапоминаемый
slovake:
nezapamätateľný

rememori, ekmemori

Revenigi, veki en sia spirito la memoron pri iu aŭ io: la vinistestro ne rememoris Jozefon, sed forgesis lin [54]; Se la homoj volas fari al vi malbonon, tiam rememoru la historion pri Jozef [55]; La maljunulino timis, ke ĉe la vido de la rozoj Gerda rememorus siajn proprajn, rememorus la malgrandan Kayon kaj forkurus Sed mi petas vin, rememoru tiun vesperon de balo [56]; oni diras, ke se homo komencas rememori sian tutan travivitaĵon, tio ĉi estas signo de lia proksima morto [57]; rememori vorton [58] [59]; la faraono ekmemoris ankaŭ ĉi tiun ofendon [60].
Rim.: Estas nur nuanca diferenco inter "memori" kaj "rememori". Oni povas havi memoron daŭre en la kapo. Tiam oni diras "memori". Se la memoro tamen estas dum iom da tempo flankenŝovita, kvazaŭ ne plu konscia, kaj ĝi poste reaperas en la konscio, tiam taŭgas "rememori". [61].
Rim.: Mi forte malkonsentas kun la noto de B.W. „Memori“ estas daŭrverbo (teni, havi en memoro), dum „memorfiksi“ kaj „rememori“ estas rezultverboj (resp. meti en memoron, preni el memoro). Inter teni kaj preni estas pli ol nuanca diferenco. [Sergio Pokrovskij]
54. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 40:23
55. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Folio el la cxielo
56. Charles Dickens, tr. Zamenhof: La batalo de l' vivo, 1891
57. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, nokto, (de Eube el Odeso)
58. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Neĥemja 1:8
59. La Nova Testamento, Mateo 26:75
60. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro IX
61. Bertilo Wennergren: Komento en la Facebook-grupo Lingva Konsultejo
angle:
to recall, to recollect, to remember
beloruse:
узгадваць, прыгадваць
ĉeĥe:
pomnít, pomnět, připamatovat, rozpomenout se, vybavit si v mysli, vzpomenout si
france:
se rappeler, se souvenir
germane:
sich erinnern, sich wieder ins Gedächtnis rufen
hispane:
rememorar
hungare:
visszaemlékezik
katalune:
rememorar, evocar
nederlande:
zich herinneren
pole:
przypominać sobie, wspominać
ruse:
вспомнить, вспоминать
slovake:
rozpamätať sa, spomenúť si, upamätať sa

rememoro

Denova prezentado en la konscio de antaŭa percepto aŭ ideo: li ne havis ian rememoron pri tio [62]; ĉe la malĝoja rememoro ekfluis ŝiaj larmoj [63]; kiel kara estas por mi la rememoro pri tiu tempo, kiun mi pasigis kun vi Marta .
62. H. C. Andersen, trad. d-ro L. L. Zamenhof: Fabeloj de Andersen ‐ Historio el la dunoj
63. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
angle:
memory
ĉeĥe:
lit. reminiscence, připomínka, vzpomínka
france:
souvenir
germane:
Erinnerung, Rückblick
pole:
przypomnienie, wspomnienie
slovake:
memento, varovanie, výstraha

rememorigi

(tr)
Igi rememori, revenigi en ies spiriton la memoron pri: sekiĝinta kverka folio en la libro rememorigas pri amiko [64]; vi venis al mi, por rememorigi pri miaj pekoj [65]; mi ĉiam estos preta rememorigi vin pri tiuj aferoj, kvankam vi ilin scias [66]; mi rememorigos al vi ĉi tion! [67]; rememorigi iun pri lia devo; mi ĉion neniigos, kio povas rememorigi al mi [68]; la ŝtonegoj rememorigis per la formo ruinojn de citadelo [69].
angle:
to remind
beloruse:
напамінаць, нагадваць
ĉeĥe:
připomenout
france:
rappeler (quelque chose à quelqu'un)
germane:
in Erinnerung rufen
hispane:
recordar algo a alguien (refrescar la memoria de alguien)
hungare:
emlékeztet, figyelmeztet, felidéz
katalune:
recordar (quelcom a algú), fer recordar
nederlande:
herinneren
pole:
przypominać
ruse:
напомнить
slovake:
pripomenúť

karmemora

Kies memoro estas kara: en la jaro 1905 mia karmemora patro komencis la publikigadon de kvarlingva frazeologio-proverbaro, super kiu li laboris kun amo PrV ; unu el la plej karaj legaĵoj de miaj infanaj jaroj: mia panjo karmemora legis ĝin al mi kaj mia frato [70]; pretiĝis la unua funkcianta prototipo, kiu donas eblon al la renaskiĝo de la karmemora, sed iam granda hungara aŭtoindustrio [71].
angle:
fondly remembered
ĉeĥe:
památný, pamětihodný
germane:
in guter Erinnerung
hungare:
áldott emlékű, megboldogult
katalune:
de dolç record
nederlande:
zaliger
pole:
niezapomniany
ruse:
незабываемый, памятный
slovake:
blahej, drahej pamäti

memorpovo

Kapablo por memori, por konservi ĝustan ideon de pasintaĵo; memoro1: Grekso kompreneble estis antaŭ mi, kaj mi devis fidi lian memorpovon; de tempo al tempo li paŭzis kaj ĉirkaŭrigardis, kaj mi sciis, ke li dubas pri la vojo [72].
72. T. Steele: La mono de Magso, La Ondo de Esperanto, 2014:3 (245)
france:
mémoire (faculté)
hispane:
memoria (facultad)

memorsigno

Memorigaĵo: Jakob prenis ŝtonon kaj starigis ĝin kiel memorsignon [73]; la muzeo-laborantoj laŭ formo kaj koloro imitos antikvajn argilajn homfigurojn kaj bestojn por fabriki memorsignojn por vendi al vizitantoj [74].
angle:
token, memorial
ĉeĥe:
značka na památku, značka pro zapamatování
germane:
Merkzeichen
hispane:
recordatorio
hungare:
emlékmű, emlékeztető (tárgy)
nederlande:
gedenkteken
ruse:
напоминание
slovake:
značka na pamiatku

memore pri, memore al

(prepoziciaĵo)
Por memorigo pri: memore pri tiu evento la 14-an de septembro ĉiujare estas celebrata kruca procesio [75].
75. N. Ĉernyĥ, trad. pastro Taŭriono: La lasta el Mologa, [vidita en 2018]
angle:
in memory of
beloruse:
у памяць (кагосьці, чагосьці)
france:
en mémoire de
hungare:
emlékére
katalune:
en memòria de
nederlande:
ter nagedachtenis van
pole:
pamięci (kogoś, czegoś)
ruse:
в память (о ком, чём-л.)
svede:
till minne av

administraj notoj

pri ~e:
      Mi ne trovis uzon de „memore“ en la senco „parkere“ kaj do
      anstataŭigis la sencon per simpla referenco
      [WD]
    
pri ~igilo:
      Mi ne trovis uzekzemplojn por la sencoj „notlibro“ aŭ „noto“
      [WD]
    
~o: Mankas verkindiko en fonto.
ne~ebla: Mankas verkindiko en fonto.
re~i, ek~i: Mankas verkindiko en fonto.