tradukoj: be ca cs de en es fr hu it nl pl pt ro ru sk tr vo

*egal/a PV

*egala

1.
Havanta saman grandon, samajn dimensiojn, saman kvanton, saman valoron, kiel tio, kun kio oni ĝin komparas: du kvantoj, egalaj je tria, egalas unu la alian; nenio, kion oni povas deziri, povas esti egala al saĝo [1]; ne respondu al malsaĝulo, por ke vi mem ne fariĝu egala al li [2]; neegalaj peziloj [3].
a)
Restanta sama, kia ĝi mem estis antaŭe, ne varianta kiaj ajn estas la cirkonstancoj: egala animo; egala humoro, pulso, voĉo; taĉmentoj, kies egalaj paŝoj similis frapojn de pezaj marteloj [4]. VD:konstanta, indiferenta, monotona1
b)
Prezentanta samajn kvalitojn, do nenian motivon por esti preferata, t.e. indiferenta: egale ĉu vi estas riĉa aŭ senhava PV ; egale kiam li venos, kien li iros; tute egale ĉu ia prepozicio starus aŭ ne [5].
2.
(evitinde) Simila, sama: nomo egala sed esenco mala PrV ; nominativon ni uzas nur post tiuj prepozicioj, kies senco estas ĉiam egala [6]; ĉiu litero estas elparolata ĉiam egale [7].
3.
MAT
a)
[8] (p.p. du aroj) Tiaj, ke ĉiu elemento de unu estas elemento de alia: la aro de reelaj radikoj de polinomo `bb X^2-bb 1` estas egala al `{-1,1}`.
Rim.: Pli ĝenerale, en moderna matematiko, du objektoj estas egalaj, se ili estas absolute nedistingeblaj, do havas precize la samajn ecojn. La egalecon de du objektoj `a` kaj `b` oni signas per `a=b` (a egalas al bo, aŭ: a egalas bo-on, aŭ: a egal bo).
b)
[9](tradicia lingvaĵo en elementa geometrio) (p.p. du geometriaj figuroj) Tiaj, ke „movante“ unu el la figuroj, eblas igi ĝin koincidi kun la alia; pli rigore: la figuroj estas pozitive izometriaj: du egalaj strekoj estas samlongaj; se du trianguloj havas tri duope egalajn laterojn, ankaŭ ili estas egalaj; reguloj pri egaleco de trianguloj.

egali

(x)
1.
Esti egala al: lia merito ne egalas al liaj pretendoj; suspekto pruvon ne egalasPrV ; kiam nokto vualas, ĉiuj koloroj egalas PrV ; kiu el ili povus vin egali ― vi havas korpon kiel la statuo de Izido, skulptita en eburo [10].
2.
Esti al iu samvalora, nepreferinda; indiferenti1: por mi fama aŭ ne fama egalas [11].

egalaĵo

1.
Io egala: donu al viaj sklavoj justaĵon kaj egalaĵon [12]; la turetoj kaj balkonoj estis faritaj el arĝentofiligrano de tiel mirinda speco, ke en tuta Fantaziujo ne ekzistis egalaĵo [13].
2.
MAT[14] Skribaĵo, kiu asertas egalecon de du matematikaj objektoj: `A=B`; la egalaĵo `u^2=-1` estas malvera por ĉiu reelo `u`; el du egalaĵoj eblas produkti trian, adiciante ambaŭ iliajn flankojn.

neegalaĵo

MAT[15]
Skribaĵo, kiu asertas neegalecon de du matematikaj objektoj, aŭ montras ordo-rilaton inter ili: `u^2+1 gt u`; la neegalaĵo `u^2 ge u` estas malvera por ĉiu reelo en intervalo `(0,1)`; se multipliki ambaŭ flankojn de reela neegalaĵo per negativa nombro, necesas ŝanĝi ĝian sencon.

egaligi

(tr)
Igi egala: koncerne tiun virinon, kiu […] perdis la estimon al si mem, sin mem egaligis al sentaŭga polvo Marta ; la forto de la beleco pli facile faros el la virto malĉaston, ol la forto de la virto egaligos al si la belecon Hamlet ; li tenas la pistolon antaŭ la vizaĝo, egaligas la saĝulon al la malsaĝulo [16]; kio egaligas lin al la dioj [17]?

egalismo

POL Socia doktrino celanta, ke ĉiuj homoj havu egalajn kondiĉojn en iuj el la kampoj politika, ekonomia, jura...: Ĉinio emfazis egalismon dum distribuado [18]; egalismo — tio estas viva programo, en kiu ĉiuj devas roli egale kaj nemulte, kaj neniu povas ludi grandan romantikan rolon [19].

fekegala

(frazaĵo) (vulgare) Tute indiferenta: farindas pli gravaj aferoj ol diskuti ĉu la damnitaj supersignoj skribiĝu per h, x aŭ unikode […] tio estas fekegala [20].

kontraŭegala

MAT[21]
(p.p. du elementoj de grupo kun adicie signata operacio) Tiaj, ke ĉiu el ili estas neŭtriganto de la alia.

kontraŭegalo

MAT
Neŭtriganto rilate al adicie signata operacio: ĉiu elemento en adicia grupo havas kontraŭegalon; la nulo egalas al sia kontraŭegalo; kontraŭegalo de bildigo `f` (la bildigo, kiu ĵetas `x` al la kontraŭegalo de `f(x)`).
Rim.: Ni ne trovis fonton por tiu termino, nek alian terminon por la nocio, sed ĝi tre nature deriviĝas de la aŭtoritata „kontraŭegala“ per kutima en matematiko rekta substantivigo de adjektivoj.

kontraŭegaligebla

MAT
(p.p. elemento en adicie signata monoido) Tia, ke ekzistas ĝia kontraŭegalo: en la aro de naturaj entjeroj nur la nulo estas kontraŭegaligebla.

senegala

Unika, nekomparebla: senegala tradicia hospitalo [22]; unu el la plej rimarkindaj kaj vere senegalaj skoloj de verkistoj en la mondo [23].

Rim.: Ne konfuzu kun senegala, t.e. rilata al la lando Senegalo.

tutegale

1.
Tute egale, ne gravas: ili (du kronoj) estos haveblaj ie ajn, tutegale kie [24].
2.
Modala vorto signifanta „malgraŭ la dirita, ĉio restas senŝanĝa“, „ĉiel ajn, tio ne gravas“ ktp: sed tutegale tio estas nur personaj opinioj de la parolintoj [25]; kvankam poste estis malkovrite, ke en multaj virusoj genetika informo povas esti kodita en RNA (ribonukleata acido), tutegale la esenco de la malkovro de Avery ne ŝanĝiĝis [26].

tagnoktegaleco

ASTKAL Ekvinokso: en la tago de la somera tagnoktegaleco, ĉirkaŭ la naŭa horo vespere, […] antaŭ la pordego de l' templo haltis du vojaĝantaj pastroj [27].

tradukoj

anglaj

~a: equal; ~aĵo: equation; ne~aĵo: inequation, inequality; kontraŭ~a: opposite; kontraŭ~o: opposite element, additive inverse; kontraŭ~igebla: with an opposite; tut~e 1.: no matter; tut~e 2.: all the same; tagnokt~eco: equinox.

belorusaj

~a: роўны, аднолькавы, такі ж самы, аднастайны; ~aĵo: роўнасьць; ne~aĵo: няроўнасьць; ~igi: ураўноўваць; kontraŭ~a: супрацьлеглы; sen~a: непараўнальны; tagnokt~eco: раўнадзенства.

ĉeĥaj

~a: rovnající se (geometrický útvar), stejný, totožný; ~i: rovnat se, činit; ~igi: egalizovat, porovnávat, srovnat, urovnat, vyrovnat; sen~a: nesrovnatelný, nestejný; tagnokt~eco: rovnodennost.

francaj

~a 3.: égal; ~a: égal, pareil; ~i: égaler, être égal; ~aĵo: égalité; ne~aĵo: inégalité; ~igi: égaliser; ~ismo: égalitarisme; fek~a : complètement égal; kontraŭ~a: opposé; kontraŭ~o: opposé; kontraŭ~igebla: admettant un opposé; sen~a: incomparable, sans égal; tagnokt~eco: équinoxe.

germanaj

~a 1.a: gleichmäßig, gleichförmig; ~a: gleich, egal; ~i 1.: gleichen; ~aĵo 1.: Gleiches, Vergleichbares; ~aĵo: Gleichung; ne~aĵo: Ungleichung; ~igi: angleichen, ausgleichen; ~ismo : Egalismus; fek~a : scheiß egal; kontraŭ~a: entgegengesetzt, entgegengesetzt gleich, gegengleich; kontraŭ~o: entgegengesetztes Element; sen~a : unvergleichlich, ohnesgleichen; tut~e 1.: ganz egal, ganz gleich; tut~e 2.: dessen ungeachtet; tagnokt~eco: Tagundnachtgleiche, Äquinoktium.

hispanaj

~a: igual; ~i 1.: es igual a; ~aĵo: igualdad; ne~aĵo: desigualdad; ~igi: igualar; tagnokt~eco: equinoccio.

hungaraj

~a: egyenlő, változatlan, közömbös; ~i 1.: egyenlő; ~aĵo: egyenlőség; ne~aĵo: egyenlőtlenség; ~igi: egyenlővé tesz, kiegyenlít, egalizál; kontraŭ~a: ellentett; kontraŭ~o: ellentett; kontraŭ~igebla: ellentettje képezhető; sen~a: példátlan; tagnokt~eco: napéjegyenlőség.

italaj

tagnokt~eco: equinozio.

katalunaj

~a 2.: semblant; ~a: igual, idèntic, parell; ~i 1.: equiparar, ser igual a, igualar; ~aĵo: igualtat; ne~aĵo: desigualtat; ~igi: igualar, fer igual; ~ismo: igualitarisme; fek~a : completament indiferent, de tant se me'n fot; kontraŭ~a: oposat (adj.); kontraŭ~o: oposat (subst.); kontraŭ~igebla: amb element oposat; sen~a: sense parell, inigualable; tut~e 1.: sense importar; tut~e 2.: igualment, no obstant; tagnokt~eco: equinocci. ~e: igualment.

nederlandaj

~a: gelijk; ~i 1.: gelijk zijn; ~aĵo: gelijkheid; ne~aĵo: ongelijkheid; ~igi: gelijkmaken, egaliseren; ~ismo: egalitarisme; kontraŭ~a: tegengesteld; sen~a: zonder gelijke; tagnokt~eco: dag-en-nachtevening.

polaj

~a 1.: jednakowy, równy, taki sam; ~a 1.a: taki sam, równy; ~a 1.b: jednaki, jednakowy; ~a 3.a: równy; ~a 3.b: (figura) przystająca; ~i 1.: równać się, dorównywać, sprostać; ~aĵo: równość, równanie; ne~aĵo: nierówność; ~igi: równać, zrównywać, wyrównywać; ~ismo: egalitaryzm; kontraŭ~a: przeciwny; kontraŭ~o: element przeciwny; sen~a: niezrównany, nie mający sobie równych; tagnokt~eco: równonoc, ekwinokcjum.

portugalaj

~a 1.a: igual, parelho; tagnokt~eco: equinócio.

rumanaj

~a: egal; tagnokt~eco: ziua egală cu noaptea.

rusaj

~a 1.a: однообразный, ровный; ~a: равный, одинаковый; ~aĵo: равенство; ne~aĵo: неравенство; ~igi: уравнять; kontraŭ~a: противоположный; kontraŭ~o: противоположный элемент; sen~a: несравненный; tut~e: всё равно; tagnokt~eco: равноденствие.

slovakaj

~a: rovnajúci sa, totožný; ~i: rovnať sa; ~igi: vyrovnať sa; sen~a: nerovnaký; tagnokt~eco: rovnodennosť.

turkaj

tagnokt~eco: ekinoks, gün gece eşitliği.

volapukaj

~a: leigik.

fontoj

1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 8:11
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 26:4
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 20:23
4. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro I
5. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 28
6. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 5. Kazosintakso
7. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 4. Fonetiko
8. La Nova Plena Ilustrita Vortaro, jekci: sur~o
9. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 25
10. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XIV
11. Saionji M.: Esperanto por Yumeiho kaj Yumeiho por Esperanto, en: Vivprotokoloj, 2009
12. La Nova Testamento, Koloseanoj 4:1
13. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Arĝenta Urbo Amarganto
14. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 15
15. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 15
16. Frederiko Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La rabistoj, Akto Kvara
17. Frederiko Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La rabistoj, Akto Tria
18. Ĉina Radio Internacia: Reprezentantoj de TPK..., 2005-03-10
19. S. Lem, trad. K. Duŝenko, trad. J. Finkel: Surloka esploro, [vidita en 2006]
20. P. Oberndorfer: Grava propono, sce, 2000-03-19
21. Raoul Bricard: Matematika Terminaro kaj Krestomatio, p. 7
22. Monato, Edmond Lamalrev: Ĵurnalistoj ne timigu, 2008
23. Monato, Garbhan MacAoidh: Insulo de verkistoj, 2007
24. S. Engholm: Al Torento, 1930
25. D. Cibulevskij: PridiskutoMonato
26. V. Lemelev: Eltrovo de prionojMonato
27. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉapitro 1a

ne~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kontraŭ~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kontraŭ~o: Mankas dua fontindiko.
kontraŭ~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
kontraŭ~igebla: Mankas dua fontindiko.
kontraŭ~igebla: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


ℛevo | datumprotekto | egal.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.57 2020/05/18 20:35:26