*land/o

*lando   Vikipedio

1.  
GEOG Surtera difinita regiono konsiderata kiel formanta apartan tuton laŭ geografia vidpunkto: multaj birdoj flugas en la aŭtuno en pli varmajn landojn [1]; lando dezerta [2] [3]; la eŭropaj landoj.
Rim. 1: Z klarigis, ke „Via opinio pri la nomoj geografiaj estas tute ĝusta, kaj vian ideon pri la uzado de la aldono „lando“ mi plene aprobas. Laŭ la reguloj de Esperanto oni povas tute bone diri Franclando, Anglolando, Kanadlando, Perulando ktp.“ [4].
Rim. 2: -land/o estas kelkfoje netuŝebla parto de la radiko: Irlando, Islando, Nederlando, Holando, Gronlando, Togolando, Nov-Zelando, Burgenlando, Kablando.
2.
Natura regiono: la ĉirkaŭa lando estas bela kaj riĉa; li ekrigardis […] al la tuta lando de la ĉirkaŭaĵo, kaj li vidis, ke jen fumo leviĝas de la tero [5].
3.  
POL Regno1: Pollando; ĉiu regnano sciu, ke li […] devas obei ĉiam nur klarajn, tute difinitajn fundamentajn leĝojn de sia lando [6]; nia lando venkos [7]; ministro pri enlandaj aferoj. SIN:ŝtato
Rim.: PV kaj PIV2 donas al la vorto lando ankoraŭ unu sencon, kopiitan el „Le Petit Larousse“: „Patrujo“, kun la ekzemploj: li sopiris al sia lando; la lando de miaj avoj. Laŭ mi, tio ne estas senco de la vorto lando, sed difino de la posedo rilate al tiu vorto. Tute simile „mia urbo“ estas la urbo kie mi loĝas (aŭ naskiĝis), kaj „mia universitato“ supozeble estas la universitato kie mi studas aŭ instruas (tial, cetere, „mia lando“ ne nepre estas por mi la lando kie mi naskiĝis; egale aŭ eĉ pli bone ĝi povas esti la lando kie mi normale loĝas). Krome, de PV ĝis PIV2 aperas la malklara kaj neatribuita ekzemplo mia vilaĝo restas por mi la plej kara lando, kiu por mi signifus (se entute ĝi ion signifus) ion tute alian ol intencis ĝiaj aŭtoroj: mi emus interpreti tion proksimume kiel „mia vilaĝo restas por mi mia universo“, kaj mi ne vidas en ĝi klaran indikon al tio ke ĝi estus mia naskiĝloko. Ĉiel ajn, trudi al la vorto lando la sencon „patrujo“ estas malutile (ĉar konfuze), malnecese (ĉar ekzistas la klaraj kaj tradiciaj vortoj „patrujo“, „patrolando“) kaj malĝuste: en Esperanto ĝi simple ne havas tiun sencon. Almenaŭ por mi la frazoj Malamiko invadis la landon kaj Malamiko invadis la patrujon ne estas sinonomaj. [Sergio Pokrovskij]
angle:
land
beloruse:
краіна, край, зямля
bretone:
bro
ĉeĥe:
země krajina, stát, země, území
ĉine:
1. 地区 [dìqū]
france:
pays
germane:
1. Land 2. Umland, Region, Gebiet 3. Staat, Land, Reich
greke:
χώρα
hebree:
ארץ
hispane:
país, tierra 1. región
hungare:
1. ország, föld 2. föld, táj, vidék ministro pri en~aj aferoj: belügyminiszter 3. ország
indonezie:
negara, negeri
katalune:
terra, país, territori
kurde:
welat
nederlande:
land ministro pri en~aj aferoj: minister van buitenlandse zaken
pole:
kraj 1. kraj 2. kraina ministro pri en~aj aferoj: minister spraw wewnętrznych 3. królestwo
portugale:
país, região
rumane:
ţară, regiune, ţinut
ruse:
страна ministro pri en~aj aferoj: министр внутренних дел
slovake:
krajina, štát
taje:
ประเทศ
tokipone:
ma
turke:
1. ülke
volapuke:
laned

landano

Loĝanto de lando: monpotencaj landoj povas facile doni ŝancojn al siaj landanoj kaj, sekve, la sopiratajn medalojn, dum en aliaj mondopartoj sportistoj ne havas monon eĉ por aĉeti siajn ŝuojn [8].
8. Monato, Karles Berga kaj Molina: Ĉu bojkoto? (2)
beloruse:
мясцовы жыхар, насельнік
bretone:
broad (annezad), broadour
ĉeĥe:
tuzemec
france:
habitant (d'un pays)
germane:
Einwohner, Bewohner
hungare:
országlakó
indonezie:
warga negara
katalune:
habitant, paisà, natural (subst.)
nederlande:
bewoner (v.e.land)
pole:
mieszkaniec (kraju)
rumane:
un rezident al ţării
ruse:
местный житель, обитатель
slovake:
obyvateľ krajiny
taje:
ประชากร (ของประเทศ)

landestro  

POL Reganto, komisiata aŭ memstara, de lando: li faris festenon […] por la potenculoj de Persujo kaj Medujo, por la landestroj kaj regionestroj [9]; la popolo staris ekstere sur la strato kaj demandadis la kortegestron, kia estas la stato de ilia landestro [10].
ĉeĥe:
panovník, zeměpán
france:
gouverneur, seigneur (d'un lieu)
germane:
Landesherr, Regierungschef, Regierungspräsident
hispane:
mandatario
hungare:
fejedelem, kormányzó (országé)
indonezie:
kepala negara
katalune:
gobernador, president
nederlande:
staatshoofd
pole:
gubernator, władca, szef, premier
rumane:
împărat vechi
ruse:
правитель, наместник
slovake:
panovník, zemepán
taje:
ผู้นำประเทศ

landido  

(malofte)
Homo, kiu naskiĝis en la lando. SIN:indiĝeno
Rim.: Mi neniam vidis aŭ aŭdis tiun vorton uzata; probable ĝi estas vortarista elpensaĵo. [Sergio Pokrovskij]
ĉeĥe:
domorodec
germane:
Eingeborener, Einheimischer
hungare:
ország szülötte
indonezie:
pribumi
katalune:
oriünd, autòcton (subst.)
nederlande:
inboorling
pole:
rdzenny mieszkaniec
rumane:
autohton
slovake:
domorodec

landnomo   Vikipedio

GEOG Nomo de iu lando: kiam mondvaste oni raportis pri ribelado de monaĥoj, vi legis kaj aŭdis la landnomon Mjanmao aŭ Birmo [11]; sur paĝo 13 mi legas la landnomon „Luksemburgio”, kaj sur paĝo 14 la nomon „Meksikio”, kvankam laŭ la Monato-konvencioj devus esti respektive „Luksemburgo” (tiel sur paĝo 4) kaj „Meksiko” [12]; en okcidento landnomo estas derivata el gentnomo, en oriento inverse [13]. VD:-uj/VD:-i/VD:-an/
Rim. 1: La landnomoj apartenas al du kategorioj: landobazaj kaj gentobazaj nomoj. En la unua kategorio ordinare la radiko havas landan signifon, kaj oni uzas la sufikson -an/ por formi nomon de la landanoj, laŭ la sistemo „Lando-landano“: Usono-usonano. Tiu unua kategorio entenas la grandan plimulton de la landnomoj. En la dua kategorio la baza radiko nomas genton aŭ popolon. Oni formas la nomon de la lando per la Fundamenta sufikso -uj/ aŭ per la neoficiala sufikso -i/, laŭ la sistemo „homo-Homujo“ aŭ „homo-Homio“: franco-Francujofranco-Francio. Tiu dua kategorio koncernas nur malplimulton da landnomoj, kiu troviĝas principe en Eŭropo, sed ankaŭ en Azio kaj Afriko.
Rim. 2: En ambaŭ klasoj, egale ĉu la radiko nomas landon aŭ genton, la finaĵo -a, -e kutime sufiĉas por esprimi ideon adjektivan aŭ adverban: Angla (Usona) voĉo (pejzaĝo), paroli Angle (Usone). Se bezone, oni povas precizigi: Usonana voĉo, Angluja pejzaĝo, paroli Anglalingve. Preferinde estas, ĉe derivaĵoj, uzi majusklon: Polo, Pola, Polujo. En siaj plej maturaj verkoj (Biblio, Fabeloj), Z definitive adoptis tiun Anglan sistemon. Ofte minusklo kaŭzas heziton aŭ dubesencon. Inter Kuba kaj kuba estas diferenco. Same ĉe Esperanto, Esperanta, Esperantisto: mi skribas al vi Esperante, esperante tujan respondon.

URL:Bertilo: Landoj kaj lingvoj de la mondo (kun klarigoj)
france:
appellation de pays
germane:
Ländername
pole:
nazwa kraju
rumane:
numele ţării
taje:
ชื่อประเทศ

alilando  

Eksterlando: li vivis multajn jarojn en la alilando [14]; post kelkaj minutoj elveturas preskaŭ laŭ ĉiuj direktoj la poŝtaj vagonaroj, kiuj disportas la transmaran poŝton por Germanujo kaj la alilando FK .
beloruse:
замежжа
bretone:
arallvro (ak..)
ĉeĥe:
cizina
france:
étranger (subst., pays étrangers)
germane:
Ausland
hispane:
extranjero
hungare:
külföld
indonezie:
luar negeri
katalune:
estranger, país estranger
nederlande:
buitenland
pole:
zagranica
rumane:
în străinătate
ruse:
заграница
slovake:
cudzina
taje:
ต่างประเทศ

alilandulo  

Eksterlandano: lia parolo tuj montras en li alilandulon [15]; ili venis en banejon, kie sin trovis multaj alilanduloj kaj inter tiuj ĉi unu tre bela reĝidino [16]; alilandulo, kiu venos el malproksima lando kaj vidos la plagojn de ĉi tiu lando [17].
bretone:
estren (ak.)
ĉeĥe:
jinozemec
france:
étranger (subst., homme étranger)
germane:
Ausländer
hispane:
extranjero (persona)
hungare:
külföldi
indonezie:
warga negara asing
katalune:
estranger, forà (subst.)
nederlande:
buitenlander
pole:
cudzoziemiec, obcokrajowiec
rumane:
un străin
ruse:
иностранец
slovake:
cudzinec
taje:
คนต่างประเทศ, คนต่างชาติ

altlando  

GEOG Alte kuŝanta lando, regiono: li sukcesis aĉeti por si forlasitan bienon en valo flanke de la altlando [18].
VD:altaĵo
18. H. Laxness, trad. B. Ragnarsson: Sendependaj homoj, 2007
france:
haut pays

eksterlanda Vikipedio

Rilata al eksterlando: la soldatoj de eksterlandaj regimentoj [19]; eksterlandaj teksaĵoj, parfumoj kaj fruktoj [20]; mi rakontos ĉiujn agrablaĵojn, kiujn mi ĝuis dum mia eksterlanda vojaĝo [21]; la ministroj kompetentos pri eksterlandaj aferoj, defendado, ekonomio kaj rajtoj de homoj kaj etnaj malplimultoj [22].
bretone:
estren (ag.), arallvro (ag.)
ĉeĥe:
cizozemský, cizí, zahraniční
france:
étranger (adj., extérieur au pays)
germane:
ausländisch
hispane:
extranjero (adj.), extranjera
hungare:
külföldi ekster~aj aferoj: külügyek
indonezie:
asing, luar negeri
katalune:
estranger (adj.) ekster~aj aferoj: afers estrangers
nederlande:
buitenlands ekster~aj aferoj: buitenlandse zaken
pole:
zagraniczny ekster~aj aferoj: sprawy zagranicznes
rumane:
străin
ruse:
иностранный, зарубежный ekster~aj aferoj: иностранные дела
slovake:
cudzokrajný
taje:
นอกประเทศ

eksterlando  

Ĉiuj landoj krom la propra: aliaj homoj prenas por si pasportojn por la eksterlando [23]; poŝtaĵoj difinitaj por la eksterlando kaj por transita trairo FK ; ĵus reveninta hejmen el la eksterlando FK ; sekrete forkuri en la eksterlandon BdV .
beloruse:
замежжа
bretone:
estrenvro
ĉeĥe:
cizina, zahraničí
france:
étranger (subst., pays étrangers)
germane:
Ausland, Fremde
hispane:
extranjero (subst.), país extranjero
hungare:
külföld
indonezie:
luar negeri
katalune:
estranger, països estrangers
nederlande:
buitenland
pole:
zagranica
rumane:
în străinătate
ruse:
заграница
slovake:
cudzina
taje:
ต่างประเทศ

eksterlandano   Vikipedio

Homo, kiu vivas en alia lando aŭ devenas de alia lando: tiujn postenojn okupas, pli ol trione, la pendolantaj translimuloj, kaj, po malpli ol trione, eksterlandanoj rezidantaj en Luksemburgio, kaj, fine, la „veraj” luksemburgianoj mem [24]; mi ŝatus partopreni kursojn por eksterlandanoj pri la islanda lingvo [25]; homoj bonkoraj koncerne siajn familianojn k[aj] samnacianojn, fariĝas, dum krizaj aŭ militaj tempoj, plej kruelaj koncerne eksterlandanojn [26].
bretone:
estren (ak.)
ĉeĥe:
cizinec, cizozemec
france:
étranger (subst., homme étranger)
germane:
Ausländer
hispane:
extranjero (persona)
hungare:
külföldi
indonezie:
warga negara asing
katalune:
estranger, forà (subst.)
nederlande:
buitenlander
pole:
cudzoziemiec, obcokrajowiec
rumane:
un străin
ruse:
иностранец
slovake:
cudzinec
taje:
คนต่างประเทศ

evolulando, evoluanta lando   Vikipedio

POL Lando, regno kun malforta industrio, ano de la tria mondo: multaj evoluantaj landoj havas multe da ŝuldoj kaj devas repagi pruntojn kaj interezojn [27]; la malalta kresko de la industria produktado en aliaj evolulandoj estas kaŭzita de eksteraj faktoroj kiel malpliiĝo de la kapitala alfluo kaj internaj faktoroj kiel la plialtiĝo de la produktadkostoj [28]; la evolulandoj bone sukcesis en primaraj sektoroj de industria produktado kiel la produktado de nutraĵoj, teksaĵoj, papero kaj bazaj metaloj [29].
27. -: Malriĉeco, monda.eu, [vidita en 2014]
28. Monato, Evgeni Georgiev: Bonaj perspektivoj por 2014
29. Monato, Evgeni Georgiev: Monda produktado modere kreskas
ĉeĥe:
rozvojová země
france:
pays en voie de développement
germane:
Entwicklungsland
hispane:
país en vías de desarrollo
indonezie:
negara berkembang
pole:
kraj rozwijający się
rumane:
ţară în curs de dezvoltare
slovake:
rozvojová krajina
taje:
ประเทศที่กำลังพัฒนา, ประเทศโลกที่สาม

industrilando, industria lando Vikipedio

POL Lando, regno kun forta industrio: laŭ klasifiko de UN, industriaj landoj estas Nordameriko, Eŭropo, Japanio, Aŭstralio kaj Nov-Zelando [30]; al la industrilandoj rilatas preskaŭ du trionoj de la monda produktado de aldonvaloro [31].
30. -: Terminaro, monda.eu, [vidita en 2014]
31. Monato, Evgeni Georgiev: Pozitiva influo de la refortiĝo
ĉeĥe:
průmyslová země
france:
pays développé, pays industrialisé
germane:
Industrieland
hispane:
país industrializado, país desarrollado
indonezie:
negara industri, negara maju
pole:
kraj uprzemysłowiony
rumane:
ţară dezvoltată
slovake:
priemyselná krajina
taje:
ประเทศพัฒนาแล้ว

internlando

(arkaismo) (evitinde)
Interna parto de lando, kontraste al la marbordo: en Stanley kaj en la internlando estis granda divorcprocento, tre malmultaj virinoj kaj tro multe da drinkado [32].
Rim.: Tiu vorto en PIV2 malestas, kaj ĝi estas nelogika strangaĵo: lando aperas tie en nekutima fremda senco „seka tero“, kaj krome tute malsimetrie al la kutima kaj efektive uzata vorto „eksterlando“. Oni prefere diru plenvorte: „interno de la kontinento“ aŭ „landinterno“ aŭ simile. [Sergio Pokrovskij]
ĉeĥe:
vnitrozemí
france:
arrière-pays, hinterland, intérieur (d'un pays)
germane:
Binnenland
hungare:
ország belseje
katalune:
interior del país
nederlande:
binnenland
pole:
odludzie, zapadła prowincja
rumane:
provincia a căzut
ruse:
внутренние районы страны (удалённые от моря)
slovake:
vnútrozemie

limlando

Lando apud la limo de regno, dependa aŭ sendependa de ĝi: jen virino Kanaana, veninte el tiuj limlandoj, kriis, dirante: Ho Sinjoro, filo de David, kompatu min [33]; jam dum la tempo de Karlo la Granda ekzistis limlando kontraŭ la avaroj, invadoj de la hungaroj detruis ĝin [34].
france:
marche (pays frontalier), pays frontalier, zone frontalière
germane:
Grenzland
hispane:
país limítrofe
hungare:
országhatár
indonezie:
batas negara
katalune:
terra fronterera, país fronterer
nederlande:
grensstreek
pole:
kresy, pogranicze
rumane:
frontierele, graniţa
ruse:
пограничная область

nenieslando

POL Loko sen klara havanto aŭ loĝantaro; ofte tia limzono inter regnoj: sude de ĉi tie komenciĝas nenieslando, certa frontlinio tute ne ekzistas [35]; tiuj homoj estis fisenditaj en nenieslandon el kiu ili eble neniam eliros [36].
35. P. Kuusberg: Somermeze, 1981
36. H. Pinter, trad. A. Fernández: [Nobel-premia parolado], 2006-02
angle:
no man's land
ĉeĥe:
země nikoho
france:
no man's land
germane:
Niemandsland
hispane:
tierra de nadie
katalune:
terra de ningú
pole:
ziemia niczyja
rumane:
niciun pământ
slovake:
krajina nikoho

Novlando   Vikipedio

GEOG Insulo en la norda Atlantika Maro, parto de la kanada provinco Novlando kaj Labradoro; Novtero: NovLando […] grandas je pli ol cent mil kvadrataj kilometroj [37].
37. S. Norvell: Mi translokiĝas..., Inter Ni, 2008-05 (265)
angle:
Newfoundland
ĉeĥe:
Neufundland
france:
Terre-Neuve
germane:
Neufundland
hispane:
Terranova
indonezie:
Newfoundland
katalune:
Terranova
nederlande:
Newfoundland
norvege:
Newfoundland
pole:
Nowa Funlandia
rumane:
Terranova
slovake:
Neufundland

Novlando kaj Labradoro   Vikipedio

GEOGPOL Provinco de Kanado en ĝia orienta parto, konsistanta el insula Novlando kaj ĉeftera Labradoro: 2011-10-11: voĉdonantoj en Novlando kaj Labradoro […] elektis progreseman-konservistan registaron [38].
38. -: 2011-10-2/3, nuntios.blogspot.com, 2011
angle:
Newfoundland and Labrador
france:
Terre-Neuve-et-Labrador
hispane:
Terranova y Labrador
indonezie:
Newfoundland dan Labrador
katalune:
Terranova i Labrador
nederlande:
Newfoundland en Labrador
norvege:
Newfoundland og Labrador
pole:
Nowa Funlandia i Labrador
rumane:
Terranova și Labrador

samlandano kunlandano  

Loĝanto de la sama lando kiel aliaj koncernatoj: tiajn samajn suferojn vi ankaŭ spertis ĉe viaj samlandanoj [39]; mi estas via kunlandano, ĉar mi ankaŭ estas italujano DL ; samlandanoj? ‐ kaj certe ja en vi ili revekis la belan bildon de reveno hejmen Ifigenio ; li estis Dano, mia samlandano [40].
beloruse:
суайчыньнік
bretone:
kenvroad
ĉeĥe:
kompatriot, krajan, rodák
ĉine:
同胞 [tóngbāo]
france:
compatriote
germane:
Landsmann
hispane:
compatriota
hungare:
honfitárs
katalune:
paisà, conterrani, compatriota
nederlande:
landgenoot
pole:
ziomek, krajan, rodak
rumane:
concetăţean
ruse:
соотечественник
slovake:
rodák, spoluobčan
taje:
คนประเทศเดียวกัน

sojlolando Vikipedio

EKON Origine malriĉa lando kies industrio, ekonomio, financo rapide kreskas, kvazaŭ atingante sojlon de la prospero: necesas multaj plej diversaj rimedoj kaj agadoj kaj en industriaj kaj en sojlolandoj kaj en subevoluintaj landoj [41]; konvinki la sojlolandojn Barato, Brazilo, Ĉinio kaj Sud-Afriko [42]; la financa politiko kaj la konsuma kutimo de Usono kaj aliaj okcidentaj landoj, sed ne la ekonomia evolumodelo de Ĉinio kaj sojlolandoj, estas ĉefaj kialoj de la internacia financa krizo [43].
41. Monato, Stefan Maul: Katastrofaj ciferoj
42. Monato, Stefan Maul: Modera espero
43. Ĉina Radio Internacia: Komerca konflikto..., 2011-01-17
france:
nouveau pays industrialisé, pays émergent
germane:
Schwellenland
hispane:
país emergente
katalune:
país recentment industrialitzat, economia emergent
pole:
kraj nowo uprzemysłowiony
rumane:
ţară nou industrializată

tutlanda, landvasta

Ampleksanta tutan landon: jam en jaro 1903a s-ro L. E. Meier intencis fondi tutlandan asocion [44]; landvastajn honorojn la urbo gajnis per sia elstara komunuma naturmedia energi-politiko [45].
44. K. Steier: La unua tempo de Esperanto en Germanlingvujo, La Kroniko I, 1911, p. 7a-8a, 73a-78a
45. -, trad. K. Liebermann: Rottweil, [vidita en 2019]
france:
national
germane:
landesweit

administraj notoj

~ano: Mankas dua fontindiko.
~ido: Mankas fontindiko.
~ido: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
alt~o : Mankas dua fontindiko.
intern~o: Mankas dua fontindiko.
Nov~o: Mankas dua fontindiko.
Nov~o kaj Labradoro: Mankas dua fontindiko.