*kor/o PV

*koro

1.
ANA Muskola organo kun formo de renversita konuso, kiu estas centro kaj ĉefa aganto de cirkulado de sango: senti batojn ĉe l' koro; la sango alfluas al la koro; io nekonata faris pli rapide bati lian koron FK ; eĉ pinglo povas koron trapikiPrV ; tio premas la koron (pro fizika aŭ morala angoro).
2.
Tiu organo, rigardata kiel sidejo de la sentoj (deziro, ĝojo, sufero): [havi], kiom la koro deziras PrV ; honto rompis mian koron [1]; mi ne povas trompi mian propran koron [2]; [sorto, maljusteco] frakasas la korojn de multo da homaj estaĵoj Marta ; la koro volis disŝiriĝi al ŝi de malĝojo [3]; li inklinigis la koron de ĉiuj viroj [4]; tiu kulpigo vundis la koron VivZam ; ili kolerigos mian koron! [5]; kio iras el koro, venas al koro (konfido naskas konfidon) PrV ; se okulo ne vidas, koro ne acidas PrV ; malŝarĝi la koronZ ; la koro tiras min al via domo, sed la prudento malkonsilas Marta ; mi mem ne scias […], kio tiras al ili mian koron [6]; alpreni ion al la koro Hamlet [7] (tutkore interesiĝi pri io); ami per la tuta koro [8] [9]; petegi per la tuta koro [10]; [obei] per la tuta koro [11] [12] [13]; per via tuta koro vi konvertiĝis al la Eternulo [14]; bedaŭri el la tuta koro iun, ion FK Hamlet ; ĝoji[15] [16], ami [17], ekkrii [18], voki [19] el la tuta koro; koro aroganta, ĝoja, kontenta, malica, malmola, milda, prudenta, saĝa; koro suferanta [20]; feliĉe tuŝita koro Marta ; koro dolorplena Marta ; granda ŝarĝo falis sur lian koron [21]; havi koron (kuraĝon aŭ kompatemon); ĉu vi havas iometon da koro kaj konscienco? Marta homoj sen koro Marta ; havi bonan koron DL Fab2 Fab3 (kompatemon); havi puran koron [22]; koro el oro PrV ; korprema, kortira, korkreviga spektaklo VD:animo, kapo, sentokapablo
3.
Tiu organo, rigardata kiel sidejo de amo, de pasio: belecon taksas ne okulo, sed koroPrV ; edziĝo laŭ koro PrV ; doto koron ne varmigasPrV ; for de l' okuloj, for de la koroPrV .
4.
Centro, ĉefa punkto, kerno3: fermi la Italan Kulturan Instituton en la koro de la urbo estos tre dolora vundo por ĉiu [23]; penetri ĝis la koro de la temoZ ; Parizo estas la koro de FrancujoB
Rim.: Antikva mezurunuo nomiĝas ankaŭ kor'o.
1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 69:20
2. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro IX
3. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ii. samuel 19:14
5. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro VIII
6. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ĉio sur sian ĝustan lokon!
7. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Folio el la ĉielo
8. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
9. La Nova Testamento, Marko 12:33
10. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 119:58
11. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 119:69
12. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 119:34
13. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, II. Reĝoj 23:3
14. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 7:3
15. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Pupludisto
16. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Cefanja 3:14
17. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Neĝa reĝino
18. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malbela anasido
19. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 119:145
20. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 25:20
21. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro XV
22. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 73:1
23. Monato, Roberto Pigro: En rubujon, kulturo kaj lingvo de Italio
afrikanse:
 hart
albane:
 zemra
amhare:
 ልብ
angle:
 heart
arabe:
 قلب
armene:
 սիրտ
azerbajĝane:
 ürək
beloruse:
 сэрца
bengale:
 হৃদয়
birme:
 နှလုံး
bosne:
 srce
bulgare:
 сърце
ĉeĥe:
 břevnonoš, karyatida, kóra, srdce
ĉine:
 心 [xīn] 1. 心脏 [xīn zàng] 4. 中心 [zhōng xīn], 核心 [hé xīn]
dane:
 hjerte
estone:
 süda
eŭske:
 bihotza
filipine:
 puso
france:
 cœur
galege:
 corazón
germane:
 Herz
guĝarate:
 હૃદય
haitie:
 
haŭse:
 zuciya
hebree:
 לב
hinde:
 दिल
hispane:
 corazón
hungare:
 szív
igbe:
 obi
indonezie:
 hati, jantung
irlande:
 croí
islande:
 hjarta
itale:
 cuore
japane:
 
jave:
 jantung
jide:
 האַרץ
jorube:
 okan
kanare:
 ಹೃದಯ
kartvele:
 გულის
kazaĥe:
 жүрек
kimre:
 galon
kirgize:
 жүрөк
kmere:
 បេះដូង
koree:
 마음
korsike:
 lu cori
kose:
 intliziyo
kroate:
 srce
kurde:
 dil
latine:
 cor
latve:
 sirds
laŭe:
 ຫົວໃຈ
litove:
 širdis
makedone:
 срцето
malagase:
 fo
malaje:
 jantung
malajalame:
 ഹൃദയം
malte:
 qalb
maorie:
 ngakau
marate:
 हृदय
monge:
 lub plawv
mongole:
 зүрхний
nederlande:
 hart
nepale:
 हृदय
njanĝe:
 mtima
okcidentfrise:
 hert
panĝabe:
 ਦਿਲ ਦੇ
paŝtue:
 هرات
perse:
 قلب، دل
pole:
 serce
portugale:
 coração
ruande:
 umutima
rumane:
 inimă
ruse:
 сердце
samoe:
 fatu
sinde:
 دل
sinhale:
 හදවත
skotgaele:
 chridhe
slovake:
 chór, spevácka zbor
slovene:
 srce
somale:
 wadnaha
ŝone:
 mwoyo
sote:
 pelo
sunde:
 jajantung
svahile:
 moyo
svede:
 hjärta
taĝike:
 дил
taje:
 หัวใจ
tamile:
 இதய
tatare:
 йөрәк
telugue:
 గుండె
tibete:
 སྙིང་
ukraine:
 серце
urdue:
 دل
uzbeke:
 yurak
vjetname:
 tim
volapuke:
 lad
zulue:
 inhliziyo

kora

1.
ANA Rilata al la funkciado de koro: kora malsano; kora kirurgio [24].
2.
Venanta el koro; amika, sincera, favora, elkora: kora akcepto, saluto, danko DL ; kora ĝojo FK ; kora doloro FK ; kore sindona amiko; mi salutas vin tutkore; preĝu kore kaj laboru fervorePrV .
24. Monato, Steven K. Smith: La Helpanto
angle:
 heartfelt, hearty, warm, wholehearted, cardiac
beloruse:
 сардэчны
ĉeĥe:
 chórický, chórový, sborový
france:
1. cardiaque 2. cordial
germane:
 herzlich
hebree:
 לבבי
hispane:
 cordial
hungare:
 szív-, szívélyes, szívből jövő
itale:
1. cardiaco 2. cordiale
nederlande:
1. cordiaal, hart‐ 2. hartelijk, innig
perse:
 قلبی
pole:
 serdeczny 1. sercowy
rumane:
 cordial, cardiac
ruse:
 сердечный
slovake:
 chórový, zborový
svede:
 hjärtlig
volapuke:
 ladlik

koreco

Varme amika teniĝo: neniam mi premis al iu la manon kun pli sincera estimo kaj koreco FK ; en ŝia okulo kaj en la tono de ŝia voĉo oni povis rimarki tiun saman seriozan korecon, kiun ĉe ŝia pli maljuna fratino la senpatrine travivita juneco jam longe maturigis BdV .
beloruse:
 сардэчнасьць
ĉeĥe:
 srdečnost
france:
 cordialité
hispane:
 cordialidad
nederlande:
 hartelijkheid, innigheid
pole:
 serdeczność
rumane:
 cordialitate
slovake:
 srdečnosť

bonkora

Helpema, kompatema, el sincera sento altruisma: ili estas homoj gastamaj kaj bonkoraj [25]; per bonkora (milda) admonado Ifigenio .
angle:
 good‐hearted
beloruse:
 сардэчны, дабрасэрды, добры
ĉeĥe:
 bodrý, dobrosrdečný
france:
 bienveillant, gentil
germane:
 gutherzig
hebree:
 טוב-לב
hungare:
 jószívű
indonezie:
 baik hati
itale:
 benevolente, gentile
nederlande:
 goedhartig, goedaardig, goedig
perse:
 خوش‌قلب، مهربان
pole:
 dobroduszny, dobrotliwy
rumane:
 bun la suflet, cu suflet bun, cu inimă bună, milos, bland
ruse:
 добрый, добросердечный
slovake:
 dobrosrdečný
svede:
 godhjärtad
taje:
 ใจดี
ukraine:
 добросердий, сердечний, добродушний

bonkoreco

Karaktero de homo bonkora, bonvolema, helpema: en mi estas nenio, kio meritas vian bonkorecon kaj afablecon [26]; se vi efektive volas pagi lian ŝuldon […] ili mokis lin pro lia bonkoreco […] [27].
26. Chun-Chan Yeh, trad. W. Auld: Montara Vilaĝo, 1984
27. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Vojkamarado
angle:
 kindness, good-heartedness
beloruse:
 сардэчнасьць, дабрасэрдасьць, дабрыня
ĉeĥe:
 dobrosrdečnost
france:
 bonté
nederlande:
 goedhartigheid, goedheid
pole:
 dobroduszność
rumane:
 bună dispoziție
slovake:
 dobrosrdečnosť

elkora

Kora2: simplanima, elkora rideto [28]; al mi elkoran vorton de disiĝo Ifigenio !
28. Lao She, trad. Wang Chongfang: Kamelo Ŝjangzi, 1988
angle:
 heartfelt
beloruse:
 сардэчны, ад сэрца
ĉeĥe:
 srdečný
france:
 cordial (adj.)
itale:
 cordiale
nederlande:
 hartelijk
pole:
 serdeczny
rumane:
 cordial
slovake:
 srdečný

favorkoreco

Bonvola, bonkora, indulga sento al iu: liberigu vin […] de viaj malbonagoj per favorkoreco al malriĉuloj [29]; pro favorkoreco sidu iom ĉe la infano Marta ; vi en via favorkoreco ne lasis min fali […] ne forlasu min en mia lasta horo [30]!
angle:
 grace
beloruse:
 літасьцівасьць, міласэрнасьць, ласка, прыхільнасьць
ĉeĥe:
 laskavost, náklonnost
france:
 miséricorde, pitié
hungare:
 kegy, jóindulat
itale:
 misericordia, pietà
nederlande:
 genade
perse:
 رحمت، دلسوزی
pole:
 życzliwość
rumane:
 bunăvoință
ruse:
 милосердие
slovake:
 láskavosť, náklonnosť

favorkori

(tr)
BIB Korfavori: la Eternulo lumu al vi per Sia vizaĝo kaj favorkoru vin [31]; la Eternulo favorkoris ilin kaj kompatis ilin kaj turnis Sin al ili [32].
angle:
 show graciousness towards
beloruse:
 ставіцца з прыхільнасьцю, спрыяць
france:
 avoir pitié de  avere pietà de
hungare:
 szívlel, jó szívvel van iránta, jóindulattal van iránta
nederlande:
 behartigen
perse:
 رحم کردن (به)
pole:
 życzliwym być

purkora

Kiu havas puran koron, estas sincera, bonvola, ne estas malica: (…) la Najtingalo de l' Paradizo kantas sur la branĉoj de la Arbo de Eterneco […] konigante al la purkoraj la mesaĝon revelaciitan de Dio [33].
33. Bahá’u’lláh, trad. -: Epistolo al Aĥmad, [vidita en 2020]
angle:
 pure of heart
beloruse:
 чыстасардэчны, шчыры
france:
 au cœur pur, innocent (au cœur pur)

senkora

Senkompata, kruela, indiferenta antaŭ sufero de aliaj homoj: mi estas senkora koketulino, kiu sin amuzas per enjungado de malfeliĉaj amantoj FK ; la senkoraj rabistoj ekkompatis la junulon [34]; morto senkora, ho kial estas al vi permesite fosi en fosan profundon ĉion la belan en mondo? FK ;
angle:
 heartless
beloruse:
 бессардэчны
ĉeĥe:
 bezcitný, otrlý
france:
 cruel, insensible
germane:
 herzlos
hebree:
 חסר-לב
hungare:
 szívtelen
itale:
 crudele, insensibile
nederlande:
 harteloos
perse:
 سنگدل، بیرحم، قسی‌القلب
pole:
 bezduszny
rumane:
 fără inimă
ruse:
 бессердечный
slovake:
 bez srdca, bezcitný
svede:
 hjärtlös

senkorulo

Iu senkora, ne kunsenta, ne kompatema: „senkorulo! pro kio vi parolas tiel?“ [35] post avaraj senkoruloj li indigne kraĉas [36].
35. Chun-Chan Yeh, trad. W. Auld: Montara Vilaĝo, 1984
36. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko, L' Almozulo
angle:
 heartless person
beloruse:
 бессардэчны чалавек
france:
 sans cœur (subst.)
nederlande:
 harteloos persoon
pole:
 nieczuły
rumane:
 insensibil

kortuŝa

Kiu emocias kompatige, tenere: kortuŝa rakonto; tio estas aparte kortuŝa, ĉar tiuj, kiuj devas defendi siajn proksimulojn, estas iliaj murdintoj [37]; li adiaŭis […] sur la mortolito, postlasante same kortuŝan abrupte nuliĝantan lastan notlinion [38].
angle:
 touching (emotionally), moving (emotionally)
beloruse:
 кранальны, жаласьлівы
france:
 émouvant, touchant
hebree:
 נוℷע ללב
hungare:
 megindító
indonezie:
 sentuhmenyentuh hati
itale:
 toccante
nederlande:
 aangrijpend, ontroerend, roerend
perse:
 رقت‌آمیز، رقت‌انگیز
pole:
 czuły, wzruszający, przejmujący, rzewny
rumane:
 afectuos, emoționant, în mișcare, înfricoșător
ruse:
 трогательный

kortuŝi

(tr)
Eksciti ies sentojn; emocii; kompatigi iun: vi kortuŝis min per unu ekrigardo de viaj okuloj [39]; la sinjoro de tiu servisto kortuŝite liberigis lin kaj pardonis al li la ŝuldon [40]; certe ŝi povus demandi kaj paroli pli saĝe, sed […] ĉu tiam la filino apogus sin al ŝia ŝultro kaj rigardus ŝin kun tiu preskaŭ kortuŝanta rideto [41]?
angle:
 touch (emotionally), move (emotionally)
beloruse:
 кранаць, расчульваць
france:
 attendrir, émouvoir, toucher (émouvoir)
germane:
 anrühren (jemanden), rühren (jemanden)
hebree:
 לℷעת \נℷע\ (ללב)
hispane:
 excitar, emocionar
hungare:
 meghat, elérzékenyít, megindít (érzelmileg)
itale:
 toccare (emotivamente)
nederlande:
 aangrijpen, ontroeren, bewegen
perse:
 متأثر کردن، به رقت آوردن، (احساسات کسی را) برانگیختن
pole:
 rozczulać, wzruszać
rumane:
 emoționa, atinge, înduioșa
ruse:
 умилять, трогать

kortuŝiĝi

(ntr)
Senti korkoran emocion, kompatan, bonvolan senton: li elvenis kaj vidis grandan homamason kaj li kortuŝiĝis pri ili, ĉar ili estis kiel ŝafoj ne havantaj paŝtiston [42].
42. La Nova Testamento, S. Marko 6:34
angle:
 be touched (emotionally), be moved (emotionally)
beloruse:
 расчульвацца
france:
 être ému
nederlande:
 ontroerd worden, aangegrepen worden
pole:
 rozczulać się, wzruszać się
rumane:
 fâțâială, fi mutat

administraj notoj

~o: Mankas verkindiko en fonto.