*tag/o

*tago

1.
La hela parto de diurno, la tempospaco dum kiu la suno, de sia leviĝo ĝis sia subiro, prilumas la koncernan parton de la tero: mi veturis du tagojn kaj unu nokton [1]; en la tago ni vidas la helan sunon [2]; du fojojn en ĉiu tago iri ĉerpi akvon [3]; Dio nomis la lumon Tago, kaj la mallumon Li nomis Nokto [4]; eĉ por plej terura tago venas vespero PrV ; en krepusko, en vespero de tago, kiam fariĝis nokto kaj mallumo [5].
2.
Diurno, tagnokto, terturno: antaŭ tri tagoj mi vizitis vian kuzon [6]; tago tagon sekvas, sed ne similas PrV ; plimultiĝos viaj tagoj [7]; la sep tagoj de semajno FK ; plenumita antaŭ kelkaj tagoj FK ; la komuna vizo validas 60 tagojn [8].
3.
KAL Kalendara tempopunkto, dato: tiu ĉi grava tago restos por mi ĉiam memorinda [9]; en tago de mizero [10] [11]; jam estas difinita la tago de edziniĝo kun la barono FK ; preparata por la tago de milito [12].
afrikanse:
 dag
albane:
 ditë
amhare:
 ቀን
angle:
 day
arabe:
 يوم
armene:
 օր
azerbajĝane:
 gün
beloruse:
1. дзень 2. суткі 3. дзень, дата
bengale:
 দিন
birme:
 နေ့
bosne:
 dan
bulgare:
 ден
ĉeĥe:
 den
ĉine:
 天 [tiᗑn], 日 [rì]
dane:
 dag
estone:
 päev
eŭske:
 egun
filipine:
 araw
france:
 jour
galege:
 día
germane:
 Tag
guĝarate:
 દિવસ
haitie:
 jou
haŭse:
 rana
hebree:
 יום 2. יממה
hinde:
 दिन
hispane:
 día
hungare:
 nap
ide:
1. jorno 2. dio
igbe:
 ụbọchị
indonezie:
1. siang 3. hari
irlande:
 
islande:
 dagur
japane:
 
jave:
 dina
jide:
 טאָג
jorube:
 ọjọ
kanare:
 ದಿನ
kartvele:
 დღეს
kazaĥe:
 күн
kimre:
 diwrnod
kirgize:
 күн
kmere:
 ថ្ងៃ
koree:
 
korsike:
 ghjornu
kose:
 usuku
kroate:
 dan
kurde:
 roj
latine:
 die
latve:
 diena
laŭe:
 ມື້
litove:
 dieną
makedone:
 ден
malagase:
 andro
malaje:
 hari
malajalame:
 ദിവസം
malte:
 jum
maorie:
 ra
marate:
 दिवस
monge:
 hnub
mongole:
 өдөр
nederlande:
 dag
nepale:
 दिन
njanĝe:
 tsiku
okcidentfrise:
 dei
panĝabe:
 ਦਿਨ ਦੇ
paŝtue:
 ورځ
pole:
 dzień 2. doba
portugale:
 dia
ruande:
 umunsi
rumane:
 zi(uă)
ruse:
 день
samoe:
 aso
sinde:
 ڏينهن
sinhale:
 දින
skotgaele:
 latha
slovake:
 deň
slovene:
 dan
somale:
 maalin
ŝone:
 zuva
sote:
 letsatsi
sunde:
 poe
svahile:
 siku
svede:
 dag
taĝike:
 рӯз
taje:
 วัน
tamile:
 நாள்
tatare:
 көн
telugue:
 రోజు
tibete:
 ཉི་མ་
turke:
 gün
ukraine:
 день
urdue:
 دن
uzbeke:
 kun
vjetname:
 ngày
volapuke:
 del
zulue:
 usuku

taga

1.
Okazanta aŭ farata dum la taglumo: [ili] opinias entagan diboĉon plezuro [13]; [li] ŝtopis la truon, tra kiu penetris la taga lumo [14]; li povis ekvidi la tagan lumon [15]; kiam oni rigardas ĝin ĉe la taga lumo, tio estas nur ŝtonoj kaj velkintaj folioj [16].
2.
(en kunmetaĵoj) De certa daŭro aŭ en certa tago: tritaga irado [17]; tritaga pluvo [18]; duontaga plugado [19]; la naskotaga festo [20]; festotaga laboro estas sen valoro PrV .
angle:
1. daytime
beloruse:
1. дзённы
ĉeĥe:
1. denní
france:
1. diurne
germane:
 am Tag, -tägig 1. Tages-, Tag-, am Tag(e)
hispane:
1. diurno
hungare:
1. nappali
indonezie:
1. harian
nederlande:
1. dag-
pole:
1. dzienny
ruse:
1. дневной
slovake:
1. denný
turke:
1. gündüz
ukraine:
 денний

tage

Dum la taglumo: ili povu iri tage kaj nokte [21]; la fiŝkaptisto dormis bone kaj profunde, ĉar li multe kuris tage [22]; la pezeco de la palpebroj, tage apenaŭ rimarkebla, vespere estas tiel granda FK .
angle:
 during the day
beloruse:
 удзень
france:
 de jour
germane:
 tags, am Tag(e)
hebree:
 ביום
hispane:
 durante el día
hungare:
 nappal
indonezie:
 seharian
nederlande:
 overdag
pole:
 w ciągu dnia
rumane:
 zilnic
ruse:
 днём
slovake:
 deň
svede:
 på dagen
turke:
 gündüzleyin
ukraine:
 удень

tagiĝi

(sensubjekta)
Ekesti tago: matene, tuj post kiam tagiĝis [23]; kiam tagiĝis, li alvokis siajn disĉiplojn [24]; komencis tagiĝi [25]; plene tagiĝis [26]; kuŝu ĝis la tagiĝo [27].
23. M. Mirkadiri: Donaco el vojaĝo, La Ondo de Esperanto, 2003:3 (101)
24. La Nova Testamento, Luko 6:13
25. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Sovaĝaj cignoj
26. La Nova Testamento, La agoj 27:39
27. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Rut 3:13
beloruse:
 днець
france:
 le jour se lève
germane:
 Tag werden, dämmern (Morgen)
hispane:
 hacerse de día
nederlande:
 dag worden
pole:
 dnieć, świtać
rumane:
 în zori
turke:
 gün ağarıyor
ukraine:
 дніти, розвиднятися, розвиднюватися

antaŭtago, antaŭa tago

La tago ĝuste antaŭa al la koncerna: foje, en antaŭtago de sabato ŝia patro venis en la bienon [28]; li […] rakontis pri sia interparolo kun la viktimo en la antaŭa tago [29]. VD:hieraŭo
beloruse:
 учорашні дзень, папярэдні дзень
france:
 veille (jour précédent), jour précédent
germane:
 vorheriger Tag, Vortag, der Tag davor
hispane:
 día anterior, ayer
indonezie:
 hari sebelumnya
nederlande:
 dag voordien
pole:
 poprzedni dzień
ruse:
 вчерашний день, прошедший день en antaŭ~o: накануне.
ukraine:
 переддень, попередній день, учорашній день

ĉi-tage

(malofte)
Hodiaŭ: multajn pli gravajn aferojn oni diskutas ĉi-tage en la novaĵgrupo [30]; la plej kortuŝaj momentoj ĉi-tage okazas je la tagiĝo matene, kiam la ĵiloj dancas sur la stratoj de la ankoraŭ dormanta urbo [31].
30. F. Zenith: Opera 7.03 finfine en esperanto!, soc.culture.esperanto, 2003-03-24
31. Monato, Belgio: Fama karnavalo en Binche
beloruse:
 сёньня, сягодня
france:
 ce jour-ci
germane:
 heute
hispane:
 este día
indonezie:
 hari ini
nederlande:
 dezer dagen
pole:
 dzisiejszego dnia
rumane:
 azi
ruse:
 сегодня
turke:
 bu gün

ĉiutaga, tagtaga

1.
Okazanta aŭ aperanta ĉiun tagon: ĉiutaga gazeto; pretigu vian ĉiutagan laboron [32]; estos duobla porcio kompare kun tio, kion ili kolektas ĉiutage [33]; ĉar ŝi tedadis lin per siaj vortoj ĉiutage kaj turmentadis lin, lia animo morte laciĝis [34]; okupita de laboro por ĉiutaga pano DL ; el la ĉiutaga sperto ni ĉiuj ja scias tre bone, ke […] FK .
2.
Ordinara, banala: morgaŭ li jam estos […] en la tropikoj, ĝuos puran aeron, puran akvon kaj neniam plu pensos pri sia tagtaga vivo […] en malpura aero apud malsanaj homaĉoj [35]; ne similu forĝistojn en la senĝenaj ĉiutagaj vestoj [36]; la griza ĉiutageco de la vivo. VD:proza
angle:
1. daily 2. everyday, casual
beloruse:
1. штодзённы 2. абыдзенны
france:
 quotidien
germane:
1. täglich 2. alltäglich
hebree:
1. יומי 2. יומיומי
hispane:
 diario 1. cada día
hungare:
1. napi, mindennapi 2. mindennapos, hétköznapi
indonezie:
1. setiap hari
nederlande:
1. dagelijks 2. dagdagelijks
pole:
1. codzienny 2. szary dzień, zwyczajny dzień, dzień jak co dzień
rumane:
1. zilnic
ruse:
1. ежедневный 2. обыденный, каждодневный
svede:
1. daglig 2. vardaglig
turke:
 günlük
ukraine:
 щоденний, (про хліб ще) насущний, повсякденний, буденний

ĉiutagaĵo

Aĵo banala, ĉiutage vidata aŭ spertata: ŝi postlasis la ĉiutagaĵojn de sia tuta pasinta vivo [37].
37. H. Laxness, trad. B. Ragnarsson: Sendependaj homoj, 2007
france:
 trivialité

naskiĝtago

KAL Tago de ies naskiĝo, kaj ĉiuj sekvajaraj datrevenoj: hodiaŭ estas mia naskiĝtago, kaj porhonore de tio estas […] transdonita al mi paro da galoŝoj [38]; festi sian naskiĝtagon [39]; fari migdalan torton por […] la sesdeka naskiĝtago de la patrino [40]; ĉar liaj gepatroj mortis kiam li estis tre juna, li ne sciis la precizan daton de sia naskiĝtago [41].
angle:
 birthday
beloruse:
 дзень нараджэньня, дзень народзінаў
france:
 anniversaire (de naissance)
germane:
 Geburtstag
hispane:
 cumpleaños
indonezie:
 hari ulang tahun
nederlande:
 verjaardag, geboortedag
tibete:
 སྐྱེས་བ་དུས་ཆེན་
ukraine:
 день народження

sekvatage

Je la sekva (sekvanta, sekvinta, sekvonta) tago: Sekvatage rondiris anekdot' pri tio [42]; Enver Yalĉin ... telefone kontaktis min kaj diris, ke sekvatage li vojaĝos al Irano por helpi min reveni al Turkio [43].
42. A. Mickiewicz, tr. A. Grabowski: Sinjoro Tadeo, Libro 2ª
43. Heshmat Yalçin: Karcero pro esperantaĵoj, TEJO Tutmonde, okt-dek'94.
beloruse:
 на наступны дзень
france:
 le lendemain
ruse:
 на следующий день

posta tago, sekvanta tago

La tago ĝuste posta al la koncerna: en la sekvanta tago estis serena frosta vetero [44]; kiam la pomoj maturiĝis, oni kalkulis ilin, sed tuj en la posta tago unu mankis [45]; la postan tagon iris mi vizite [46]. VD:morgaŭo
beloruse:
 заўтрашні дзень, наступны дзень
france:
 lendemain, jour suivant
germane:
 folgender Tag, Folgetag, der Tag danach
hispane:
 mañana, día posterior
indonezie:
 hari berikutnya
nederlande:
 volgende dag
pole:
 przyszły dzień, nadchodzący dzień
ruse:
 завтрашний день, следующий день
turke:
 ertesi gün

*unutaga

Daŭranta nur unu tagon: unutaga muŝo (vd efemero) [47]. la unutaga regado de tiu ĉi estro ne restis sen postsignoj DL ; unutaga irado sur unu flanko kaj […] unutaga irado sur la dua flanko [48]. VD:efemera
angle:
 single-day
beloruse:
 аднадзённы
ĉeĥe:
 jednodenní
france:
 ephémère (d'un jour)
germane:
 eintägig unu~a muŝo: Eintagsfliege.
hispane:
 efímero (de un día)
hungare:
 egynapos, napos
nederlande:
 eendags-
pole:
 jednodniowy
ruse:
  однодневный
slovake:
 jednodenný
ukraine:
 одноденний

tage kaj nokte

(frazaĵo)
Konstante, senĉese, persiste: la kantistoj […] estis liberaj de servado […], ĉar tage kaj nokte ili devis sin okupadi per sia arto [49]; fastu por mi, ne manĝu kaj ne trinku dum tri tagoj, tage kaj nokte [50]; tage kaj nokte apud ĝi staris gardostaranto [51].
beloruse:
 днём і ноччу, дзень і ноч, кругласутачна
ĉeĥe:
 ve dne v noci
france:
 jour et nuit
germane:
 Tag und Nacht, tagaus tagein
hispane:
 día y noche
indonezie:
 siang malam
nederlande:
 dag en nacht
pole:
 dniem i nocą
ruse:
 днём и ночью
slovake:
 vo dne v noci
turke:
 gündüz ve gece
ukraine:
 удень і вночі

administraj notoj

ĉiu~aĵo : Mankas dua fontindiko.