*ŝirm/i PV

*ŝirmi  

(tr)
1.  
Kaŝi iun aŭ ion kontraŭ rigardo aŭ incida radiado, fluo, vento, pluvo, grajlo, ĵetitaj objektoj ktp, barante la vojon al ili: la ombrelo ŝirmis nin de la pluvoB , kontraŭ la pluvo; la remparo ŝirmas la soldatojn de la kuglojB ; li ŝirmis sian vizaĝon per la kurbigita brako, por ke la suno ne brilu en la okulojn [1]; norde sin levas (la montego) Maŝuk, kiel vila persa ĉapo, kaj ŝirmas tutan parton de l' ĉiela kupolo TermKurs ; sed stranga afero ‐ ĉio, kio antaŭe ŝirmis, kaŝis kaj neniigis konscion de la morto, nun jam ne povis fari tiun efikon [2]. SUB:eklipsi
2.  
Protekti iun aŭ ion.
a)
Protekti por evitigi materian difekton: la polico sukcesis ŝirmi la eksterlandulojn [3]; la faraono ŝirmis la Fenicianojn kontraŭ la Asirianoj [4]; ne ŝirmos la limojn [...] traktatoj, se post ili ne stariĝos lancoj kaj glavoj [5]!
b)
Forigi de iu aŭ io danĝeron aŭ abstraktan malbonon: eduki la infanojn tiel, ke ili estu ŝirmataj kontraŭ la superstiĉoj; ŝi vojaĝis nokte por ŝirmi sin de la scivolo kaj respektemaj salutoj de la loĝantoj [6]; tiu longa pripensado ne ĉiam ŝirmis min de (kontraŭ) eraroZ .
VD:gardi
3.
ELE Aranĝi ke elektra kampo aŭ radiado ne penetru en protektatan lokon (ŝirmi cirkviton kontraŭ ekstera kampo) aŭ ne disvastiĝu eksteren (ŝirmi la fonton de radiado).
angle:
shelter 3. shield, screen, shadow
beloruse:
1. закрываць, засланяць, укрываць, хаваць 2. ахоўваць, бараніць, засьцерагаць 3. экраніраваць
france:
couvrir, protéger
germane:
schirmen, beschirmen, schützen
hispane:
cubrir, escudar, guardar, proteger
hungare:
véd, óv, fedez 3. árnyékol, véd
itale:
proteggere, coprire (proteggere), riparare (proteggere), difendere (proteggere), schermare
katalune:
protegir, abrigar 3. aïllar
nederlande:
schermen, beschermen, hoeden, behoeden
portugale:
proteger, abrigar
ruse:
заслонять, укрывать, защищать 3. экранировать

ŝirmilo  

1.  
Ilo por ŝirmi: fajroŝirmilo; kotŝirmilo; okulŝirmilo; manŝirmilo; Esperanto estas la plej bona ŝirmilo por gardi la naciajn lingvojn de konstanta difektiĝado. VD:bastiono, ekrano, remparo, ŝildo
2.  
Faldoŝirmilo: la trogo malaperis post la ŝirmilo, la planko estas viŝita kaj balaita, la litoj ordigitaj Metrop ; la brunulino revenis de malantaŭ la ŝirmiloj en tia robo, ke suspiro pasis tra la tuta partero [7].
angle:
1. shield, screen, shade 2. folding screen
beloruse:
заслон, шырма
france:
protection 2. paravent
germane:
Schirm
hispane:
2. biombo
hungare:
ernyő, védő, ellenző 2. spanyolfal, paraván
itale:
protezione, schermo (protezione) fajro~ilo: parafuoco kot~ilo: parafango okul~ilo: paraocchi man~ilo: paramano, guardamano
katalune:
protector, pantalla (protector) kot~ilo: parafang
nederlande:
scherm fajro~ilo: vuurscherm kot~ilo: spatbord okul~ilo: oogbeschermer man~ilo: handbeschermer
pole:
2. parawan
portugale:
abrigo
ruse:
заслон, ширма 2. ширма

neŝirmata, senŝirma

Kiun nenio ŝirmas, elmetata al danĝeroj: de la sudo ekpluvis varmega sablo kaj ekblovis tiel potenca vento, ke ĝi renversis ĉevalon, kiu staris en neŝirmita loko [8]; la infanoj ... estas senŝirmaj kaj bezonas helpon kaj defendon [9].
8. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉapitro 19a
9. N. L. Ritok, trad. -: La malriĉeco ne estas etna demando, Eŭropa Civitano, 2012-11-09
france:
exposé (au danger), sans protection
nederlande:
onbeschut

faldoŝirmilo  

Mebleto el faldeblaj platoj por sin ŝirmi kontraŭ aerfluo en ĉambro, aŭ por apartigi ian parton de ĉambro; ŝirmilo2
angle:
folding screen
france:
paravent
hispane:
biombo
hungare:
spanyolfal, paraván
pole:
parawan
ruse:
ширма

fulmŝirmilo, fulmoŝirmilo  

Pinta fera stango, starigita sur la supro de konstruaĵo, kiel ŝirmilo kontraŭ la fulmo: vane estas fulmoŝirmilo sur la domtegmento [10].
10. J. Sigmond: La mistera nokto, Monato, 2009:11, p. 24a
angle:
lightning rod
beloruse:
громаадвод, маланкаадвод
france:
parafoudre, paratonnerre
germane:
Blitzableiter
hispane:
pararrayos
hungare:
villámhárító
katalune:
parallamps
nederlande:
bliksemafleider
perse:
برقگیر
portugale:
pára-raios
ruse:
громоотвод, молниеотвод
svede:
åskledare

lampŝirmilo, lampoŝirmilo  

Kovraĵo de lampo, kiu direktas aŭ malfortigas ĝian lumon; lumŝirmilo2, abaĵuro: li rigardis la librobreton kaj la lampŝirmilon por la noktaj studoj [11]; regule forigu la polvon de viaj lampoj kaj lampŝirmiloj por plibonigi la lumefikon [12].
11. S. Engholm: Vivo vokas, 1946
12. IBGE, trad. C. Bertin: 100 konsiloj por ŝpari energion, 2009-07
angle:
lampshade
france:
abat-jour
itale:
coprilume, paralume
katalune:
pantalla, pàmpol
nederlande:
lampenkap

lumŝirmilo, lumoŝirmilo

1.  
FOT Ŝirmilo de la ekstera lenso de fotilo aŭ filmilo kontraŭ tro rekta lumado.
2.  
Lampŝirmilo: la tablolampon li metis sur la plankon, depreninte la flavan lumŝirmilon [13]; ĉiu havis enmane etan lanternon kiu portis lumŝirmilon [14].
13. L. Ahlin, trad. F. Szilágyi: Alveno per paraŝuto, en: Vespera ruĝo anoncas ventegon, 1950
14. Feniska: La klasoj de emocio, Azio nia, 2009-01 (1)
angle:
1. lens hood, lens shade 2. lampshade
france:
1. parasoleil (opt.) 2. abat-jour
itale:
1. paraluce (fot.) 2. coprilume, paralume
nederlande:
1. zonnekap (fot.) 2. lampenkap

administraj notoj

~i: Mankas verkindiko en fonto.
faldo~ilo: Mankas dua fontindiko.
faldo~ilo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.