tradukoj: be bg cs de en es fr gl he hu id it ku la nl pl pt ro ru sk sv tp tr vo zh

*ter/o PV

*tero

1.  
La planedo, sur kiu la homoj loĝas. (♁) SIN:tergloboVD:mondo
2.
Ekstera firma tavolo de ĉi tiu planedo: super la tero sin trovas aero [1]; kuŝi sur la tero; la tero kaj la maro; fosi la teron; la rajdanto desaltis teren; fali teren; ili ĵetiĝis vizaĝaltereZ.
3.  
Substanco el kiu konsistas tiu tavolo: poto el tero; argila, sabla, seka, kulturebla tero VD:argilo, grundo
4.
Ne akvo (maro, oceano): La 6-an de junio, 1944, la koalicia armeo komencis alteriĝi en Normandio en suda parto de Francio [2].

tera

1.
Apartenanta al la planedo tero: la tera supraĵo; la tera diametro.
2.  
El la substanco de la tero: tera poto. SUB:argila

alteriĝi  

Alveni al la tera surfaco.

ĉeftero  

GEOG Pli granda terpeco, kontinento aŭ granda insulo kontraste al pli malgranda: antaŭ ĉirkaŭ 10.000 jaroj, leviĝo de la marnivelo disigis la insulon de la aŭstralia ĉeftero [3].

eksterterano  

Supozata vivulo pli-malpli homsimila, kiu ne venus de la planedo tero: eĉ se vi estus eksterterano vi rajtus kritiki la malbonaĵojn de la tero [4].

*enterigi  

1.
Meti en la teron: enterigi trezoron, markoton; kiu eltrinkos la pokalojn ... povos uzi la glavon, kiu estas enterigita antaŭ la sojlo [5].
2.  
Sepulti metante la korpon de mortinto en subteran tombon: permesu al mi unue iri kaj enterigi mian patron [6].
3.
(figure) Forgesigi, vanigi, neniigi: tiu projekto estas jam tute senkreditigita kaj enterigitaZ; eble nia afero ŝajnos al la mondo eĉ mortinta kaj jam en terigitaZ.

elterigi

Eltiri el la tero: elterigado de ercoj [7].

Novtero  

GEOG=Novlando la amerika maranaso reproduktiĝas en malproksima nordo de Nordameriko en Labradoro kaj Novtero [8].

subteraĵo  

Natura aŭ arta spaco sub la tero: ili iris malsupren en la subteraĵojn de la templo de Ptah kaj baldaŭ atingis vastan kelon [9]. SUB:kelo, tunelo

surtera

Okazanta aŭ vivanta sur la tero.

surterigo

Meti sur la teron. Necesa vojo por surterigo. [10].

terglobo  

=tero 1

terkapo  

GEOG=promontoro
SIN:kabo, kapo 4.aVD:terlango

terkonekto  

ELEELETRAD Tiu konekto per drato inter elektra aparato kaj la tero, kiun oni faras por utiligi la tersurfacon kiel unu platon de granda kondensatoro, kies alia plato povas esti la anteno.

terkontakto  

ELEELET Okaza kontakto de elektra kondukilo kun la tero, kien elfluas kaj perdiĝas parto de la kurento de la cirkvito. VD:liki

terkulturoZ  

AGR=agrikulturo unuj el ili sin okupis je terkulturo, aliaj je fiŝkaptado aŭ marveturado [11].

terlaboristoZ

AGR Salajrulo, kiu prilaboras la teron: Kain fariĝis terlaboristo [12].

terlangoZ  

GEOG Longa, mallarĝa strio de tero, kiu etendiĝas en maron, lagon aŭ riveron: kelkaj rokplatoj kuŝis kiel malgrandaj terlangoj en la neprofunda akvo [13].
VD:terkapo

termezuriZ

GEOD Mezuri la surfacon de agro, arbaro, herbejo, dislimi ilin ktp: la malnova termezura stango [14].

termezuristo  

GEOD Tiu kies profesio estas termezuri: en samajn figurojn estas ja dividataj niaj kampoj, kaj la ŝtataj termezuristoj lernas ilin en la lernejoj [15].

ternukso

1.  
BOT Specio de arakido, herbo, kies semgrajnoj maturiĝantaj en subtera guŝo estas manĝeblaj, kaj liveras oleon kaj grasan butersimilan ŝmiraĵon.
2.  
KUI La guŝo aŭ unu el la ordinare du enaj semgrajnoj de ternukso1.

terpartoZ  

GEOG=mondoparto

terpecoZ  

Pli-malpli granda peco de tero: ĉi tie ... ĉiu terpeco estas historia [16]; sur la sama terpeco oni konstruis belan domon [17]. VD:parcelo

*terpomo  

KUI Manĝebla radikotubero de la terpomujo, vaste uzata kiel legomo kaj por produkti amelon: vi ricevos de mi sakon da terpomoj [18].

*terpomujo  

BOT Specio de solano (Solanum tuberosum), legoma staŭdo devena de Ameriko kun manĝeblaj radikotuberoj.

terpomfloko  

HejmVort
KUI=ĉipso

terpomfingro  

HejmVort
KUI=frito

terskuo  

GEOL Ĉiu el pli-malpli fortaj sismaj movoj en tertremo.

tertremoZ  

GEOL Grava movo de la terkrusto, ordinare okaziganta domfalojn ktp.: fariĝis granda tertremo, tiel ke la fundamentoj de la malliberejo skuiĝis [19].

terzono

GEOG Ĉiu el la kvin grandaj dividoj de la terglobo, inter la tropikoj kaj la polusoj: varmega, mezvarma, glacia terzono.

tradukoj

anglaj

~o: earth; ~a 1.: terrestrial, earthly, telluric; ~a 2.: earthen; al~iĝi: to land, go ashore; ĉef~o: mainland; ekster~ano: extraterrestrial; en~igi: to bury; el~igi: to unearth; Nov~o: Newfoundland; sub~aĵo : subterrane; sur~a: terrestrial; sur~igo: landing; ~globo: globe; ~kapo: cape, promontory; ~konekto: ground (electrical); ~kontakto: ground; ~kulturo: agriculture; ~laboristo: agricultural worker, farm hand; ~lango: spit; ~mezuri: to survey land; ~mezuristo: land surveyor; ~nukso: peanut; ~parto: landmass, continent; ~peco: plot, lot; ~pomo: potato; ~pomujo: potato (plant); ~pomfloko: potato chip (usone), crisp (brite); ~pomfingro: French fry (usone), potato chip (brite); ~skuo: seismic tremor, wave, shock; ~tremo: earthquake; ~zono: geographical zone.

belorusaj

~o 1.: Зямля; ~o: зямля; ~a 1.: зямны; ~a 2.: земляны; al~iĝi: прызямліцца; en~igi 1.: закапаць, зарыць; en~igi 2.: пахаваць, хаваць; en~igi 3.: пахаваць; el~igi: выкапаць, адкапаць, раскапаць; sub~aĵo : падвал, падзямельле , склеп, сутарэньне; sur~a: наземны, зямны; ~globo: Зямля, зямны шар, зямная куля; ~kapo: мыс; ~konekto: зазямленьне; ~kontakto: замыканьне на зямлю; ~lango: каса (геагр.); ~mezuristo: каморнік, землямер; ~parto: частка сьвету; ~peco: палетак, пляц; ~pomo: бульба; ~pomujo: бульбятнік ; ~skuo: штуршок (падчас землятруса); ~tremo: землятрус; ~zono: кліматычная зона.

bulgaraj

~o 1.: Земя; sur~igo: кацане; ~pomo: картоф; ~tremo: земетресение.

ĉeĥaj

~o: půda, zem, zemina, země; ~a: pozemský, půdní, zemní; ekster~ano: mimozemšťan; en~igi: pohřbívat, uložit do země, zakopávat; el~igi: vykopat ze země; Nov~o: Nová Země; sur~a: pozemní, pozemský, vezdejší; ~globo: zeměkoule; ~kapo: mys; ~konekto: uzemnění; ~kontakto: uzemnění; ~kulturo: zemědělství; ~laboristo: zemědělský dělník; ~lango: kosa; ~mezuri: měřit v terénu; ~mezuristo: zeměměřič; ~nukso: arašíd, arašídový oříšek, podzemnice olejná; ~parto: kontinent, světadíl; ~peco: parcela, pozemek; ~pomo: brambora; ~pomujo: brambora; ~skuo: otřes půdy, seizmický otřes; ~tremo: otřes půdy, seizmický otřes; ~zono: zemské pásmo, zeměpisné pásmo, zóna.

ĉinaj

~o 1.: 地球 [dìqiú] ; ~o: 土 [tǔ]; ~globo: 地球 [dìqiú].

francaj

~o: terre; ~a: en terre, terrestre; al~iĝi: atterrir; ĉef~o: continent (subst.), ile principale; ekster~ano: extra-terrestre (subst.); en~igi: enterrer; el~igi: déterrer; Nov~o: Terre-Neuve; sub~aĵo : souterrain (subst.); sur~a: terrestre; ~globo: globe terrestre; ~kapo: cap, promontoire; ~konekto: terre (électricité); ~kulturo: agriculture; ~laboristo: ouvrier agricole; ~lango: cap, langue de terre; ~mezuri: arpenter (mesurer les surf.); ~mezuristo: arpenteur; ~nukso: cacahouète; ~parto: région du monde; ~peco: terrain; ~pomo: pomme de terre; ~pomujo: pomme de terre (plante); ~pomfloko: chips; ~pomfingro: frite; ~skuo: secousse tellurique; ~tremo: séisme, tremblement de terre.

galegaj

~o 1.: Terra; ~o: terra; ~a 1.: terrestre, telúrico; ~a 2.: térreo, terroso; al~iĝi: aterrar (aterraxe); ekster~ano: extraterrestre; en~igi 2.: inhumar, sepultar; en~igi: enterrar, soterrar; el~igi: desenterrar, exhumar; Nov~o: illa de Terra Nova, Terra Nova; ~kulturo: agricultura; ~mezuristo: agrimensor; ~nukso: cacahuete; ~pomo: pataca, baloca, castaña, castaña da terra; ~tremo: terremoto, sismo, tremor, tremor de terra.

germanaj

~o: Erde; ~a 2.: irden; al~iĝi: landen; en~igi 1.: eingraben; en~igi 2.: begraben; en~igi 3.: begraben; el~igi: ausgraben; sur~igo: Landung; ~globo: Erdkugel; ~kapo: Kap, Landspitze; ~lango: Landzunge; ~pomo: Kartoffel; ~pomujo: Kartoffel; ~pomfloko: Kartoffelflocke; ~pomfingro: Pommes frites, Fritten; ~tremo: Erdbeben.

hebreaj

~o 1.: כדור הארץ; ~o 2.: קרקע; ~o 3.: אדמה; ~o: ארץ; ~a 1.: ארצי; al~iĝi: לנחות \נחת\; en~igi 1.: לטמון \טמן\, להטמין \טמן\; en~igi 2.: לקבור \קבר\; sub~aĵo : מנהרה; ~globo: כדור הארץ; ~konekto: הארקה; ~kontakto: הארקה; ~kulturo: חקלאות; ~laboristo: עובד אדמה, חקלאי; ~lango: לשון יבשה; ~nukso: בוטן; ~peco: פיסת קרקע; ~pomo: תפוח אדמה; ~pomfingro: טוℷן, צ'יפס (אחד).

hispanaj

~o 1.: Tierra; ~o: tierra; ~a 1.: terrestre, telúrico, terreo; ~a 2.: terrenal, térreo, terroso; al~iĝi: aterrizar; ekster~ano: extraterrestre; en~igi 2.: inhumar, sepultar; en~igi: enterrar, soterrar; el~igi: desenterrar, exhumar; Nov~o: isla de Terranova, Terranova; ~globo: globo terráqueo; ~kapo: cabo; ~kulturo: agricultura; ~lango: cordón litoral; ~mezuristo: agrimensor; ~nukso: cacahuate, cacahuete, maní; ~pomo: papa, patata; ~pomujo: patata, papa; ~pomfloko: papas fritas (plural); ~pomfingro: papas a la francesa (plural); ~tremo: temblor, terremoto, seísmo, sismo, temblor de tierra, movimiento telúrico.

hungaraj

~o 1.: Föld; ~o 2.: föld; ~o 3.: föld, agyag; ~a 1.: földi, föld-; ~a 2.: földes, föld-, agyag-; al~iĝi: földet ér, landol; en~igi 1.: elás, földbe ás; en~igi 2.: eltemet, elhantol; en~igi 3.: eltemet; el~igi: kiás, kihantol; sub~aĵo : föld alatti járat, föld alatti építmény; sur~a: földi; ~globo: földgolyó; ~kapo: fok (tengerbe nyúló), hegyfok; ~konekto: földelés; ~kontakto: földrövidzárlat; ~kulturo: földmővelés; ~laboristo: béres, mezőgazdasági munkás, mezei munkás; ~lango: földnyelv; ~mezuri: felmér; ~mezuristo: földmérő; ~nukso: amerikai mogyoró, földimogyoró, búrmogyoró; ~parto: földrész; ~peco: földdarab; ~pomo: burgonya, krumpli; ~pomujo: burgonya, krumpli; ~pomfloko: burgonyaszirom, csipsz; ~pomfingro: hasábburgonya; ~skuo: földlökés; ~tremo: földrengés; ~zono: égtáj.

indoneziaj

~o 1.: bumi; ~o 3.: tanah; ~pomo: kentang; ~tremo: gempa.

italaj

~o 1.: Terra; ~o: terra; ~a 2.: terreo; ~a: terrestre; al~iĝi: atterrare (atterraggio); ekster~ano: extraterrestre, alieno; en~igi: seppellire, sotterrare, inumare, interrare; el~igi: dissotterrare, esumare, disseppellire; Nov~o: Terranova; ~kulturo: agricoltura; ~lango: lingua di terra; ~mezuristo: agrimensore; ~nukso 2.: nocciolina, nocciolina americana, bagigi, seme di arachide, spagnoletta; ~nukso: arachide; ~pomo: patata; ~pomujo: patata; ~tremo: terremoto, scossa tellurica, sismo.

kurdaj

latina/sciencaj

~pomujo : Solanum tuberosum.

nederlandaj

~o 1.: aarde, aardbol; ~o 2.: grond, land; ~o 3.: aarde, grond; ~a 1.: aard-; ~a 2.: aarden; al~iĝi: landen; en~igi 1.: ingraven; en~igi 2.: begraven; en~igi 3.: begraven; el~igi: opgraven; sub~aĵo : onderaardse gang; sur~a: bovenaards, bovengronds; ~globo: aardbol, aarde; ~kapo: kaap, voorgebergte; ~konekto: aarding; ~kontakto: aarding; ~kulturo: landbouw; ~laboristo: landbouwer; ~lango: landtong; ~mezuri: landmeten; ~mezuristo: landmeter; ~nukso: aardnoot; ~parto: werelddeel; ~peco: landgoed; ~pomo: aardappel; ~pomujo: aardappel; ~pomfloko: chip; ~pomfingro: friet, frites, patat; ~skuo: aardtrilling; ~tremo: aardbeving; ~zono: aardgordel.

polaj

~o 1.: Ziemia; ~o 2.: ziemia, skorupa ziemska; ~o 3.: ziemia; ~o 4.: ziemia, ląd; ~a 1.: ziemski; ~a 2.: ziemny; al~iĝi: lądować, przybijać do lądu; ekster~ano: istota pozaziemska, ufoludek, marsjanin; en~igi 1.: zakopywać; en~igi 2.: pochować; en~igi 3.: zakopywać, pochować; el~igi: odkopywać; sub~aĵo : podziemie; sur~a: naziemny; ~globo: kula ziemska, glob ziemski, Ziemia; ~kapo: cypel, przylądek; ~konekto: uziom, uziemnienie; ~kontakto: przebicie do ziemi; ~kulturo: uprawa ziemi, agrokultura; ~laboristo: robotnik do prac ziemnych; ~lango: cypel, mierzeja; ~mezuristo: mierniczy; ~nukso: orzeszek ziemny, arachid; ~parto: kontynent; ~peco: skrawek ziemi; ~pomo: ziemniak, kartofel; ~pomfloko: chips, chrupka ziemniaczana, chrupka kartoflana; ~pomfingro: frytka; ~skuo: ruch tektoniczny; ~tremo: trzęsienie ziemi; ~zono: strefa (klimatyczna).

portugalaj

~o 1.: Terra; ~o: terra; ~a 1.: telúrico; ~a: terrestre; al~iĝi: aterrissar; ekster~ano: extraterrestre; en~igi 2.: inumar, sepultar; en~igi: enterrar, soterrar; el~igi: desenterrar, exumar; Nov~o: ilha da Terra Nova, Terra Nova; ~kulturo: agricultura; ~lango: cordão litoral; ~mezuristo: agrimensor; ~pomo: batata, semilha; ~pomujo: batata; ~tremo: sismo, terremoto, tremor de terra, terramoto, abalo sísmico.

rumanaj

al~iĝi: ateriza; ~kapo: cap, promontoriu.

rusaj

~o 1.: Земля; ~o: земля; ~a 1.: земной; ~a 2.: земляной; al~iĝi: приземлиться; ekster~ano: инопланетянин ; en~igi 1.: закопать, зарыть; en~igi 2.: хоронить, похоронить, захоронить; en~igi 3.: похоронить; el~igi: откопать, раскопать; sub~aĵo : подземелье, подвал; sur~a: наземный, земной; ~globo: Земля, земной шар; ~konekto: заземление; ~kontakto: замыкание на землю; ~kulturo: сельское хозяйство; ~laboristo: сельскохозяйственный рабочий; ~lango: коса (геогр.); ~mezuri: межевать; ~mezuristo: землемер; ~nukso: арахис, земляной орех; ~parto: часть света; ~peco: участок земли; ~pomo: картофель; ~pomujo: картофель (растение); ~pomfloko: чипсы (plurale); ~pomfingro: картофель во фритюре, картофель жареный соломкой; ~skuo: толчок (при землетрясении) ; ~tremo: землетрясение; ~zono: климатический пояс.

slovakaj

~o: pôda, zem; ~a: zemský; ekster~ano: mimozemšťan; en~igi: pochovať, zahrabať do zeme, zakopať; el~igi: vybrať, vyhrabať; Nov~o: Nová Zem; sur~a: pozemný, pozemský; ~globo: zemeguľa; ~kapo: mys, zemský výbežok do mora; ~konekto: uzemnenie; ~kontakto: zemný kontakt, zvod; ~kulturo: poľnohospodárstvo; ~laboristo: poľnohospodársky robotník; ~lango: mys, zemský výbežok; ~mezuri: zameriavať zemské plochy; ~mezuristo: zememerač; ~nukso: arašid, podzemnica olejná; ~parto: kontinent, svetadiel; ~peco: kus zeme, pozemok; ~pomo: zemiak; ~pomujo: zemiak; ~skuo: záchvev zeme; ~tremo: záchvev zeme; ~zono: zemský pás (klimatický).

svedaj

~kapo: udde.

tokiponaj

~o: ma.

turkaj

~o 1.: dünya, Yer; ~o 2.: yeryüzü, dünya; ~o 3.: toprak; ~kapo: burun; ~pomo: patates; ~pomujo: patates.

volapukaj

~o 2.: glun; ~o 3.: glun.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 26
2. Alteriĝo en Normandio
3. M. Furness: Kanguru-insulo, edukado.net, 2008-01-29
4. E. Fabian: R: Kie estas la stranguloj?, soc.culture.esperanto, 2002-05-25
5. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, du fratoj
6. La Nova Testamento, S. Luko 9:59
7. Josef Mendl: Konsekvencoj de ekonomiaj transformoj, Monato, jaro 2002a, numero 12a, p. 10a
8. Vikipedio, amerika maranaso, 2012-01-22
9. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, ĉapitro 14a
10. Vikipedio, http://eo.wikipedia.org/wiki/An-12
11. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉapitro 17a
12. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 4:2
13. Stellan Engholm: Infanoj en Torento, dua libro en la Torento-trilogio, unua parto, ĉapitro 2a
14. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, kuristoj
15. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, ĉapitro 2
16. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, ligo de amikeco
17. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, malnova domo
18. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 3, anekdotoj
19. La Nova Testamento, La agoj 16:26

~o: Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas dua fontindiko.
~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
al~iĝi: Mankas dua fontindiko.
al~iĝi: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
en~igi: Mankas verkindiko en fonto.
sur~a: Mankas dua fontindiko.
sur~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~globo: Mankas dua fontindiko.
~globo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~kapo: Mankas dua fontindiko.
~kapo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~konekto: Mankas dua fontindiko.
~konekto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~kontakto: Mankas dua fontindiko.
~kontakto: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~kulturo: Mankas verkindiko en fonto.
~laboristo: Mankas verkindiko en fonto.
~lango: Mankas verkindiko en fonto.
~mezuri: Mankas verkindiko en fonto.
~nukso: Mankas dua fontindiko.
~nukso: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~parto: Mankas verkindiko en fonto.
~peco: Mankas verkindiko en fonto.
~pomujo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~pomfloko: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~pomfingro: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~skuo: Mankas dua fontindiko.
~skuo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~tremo: Mankas verkindiko en fonto.
~zono: Mankas dua fontindiko.
~zono: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


administraj notoj

pri sub~aĵo :
      Mi ĝeneraligis la difinon, kiu ampleksis nur "galerion
      fositan". La tradukoj eble ne plu tute ĝustas.
      [ĵv]
    

ℛevo | datumprotekto | ter.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.79 2018/11/11 21:10:14