tradukoj: be br ca cs de el en es fr hu id ku nl no pl pt ro ru sk th tp tr vo zh

*land/o PV

*landoTEZ Vikipedio

1.
GEOG Surtera difinita regiono konsiderata kiel formanta apartan tuton laŭ geografia vidpunkto: multaj birdoj flugas en la aŭtuno en pli varmajn landojn [1]; lando dezerta [2] [3]; la eŭropaj landoj.
Rim. 1: Z. klarigis, ke „Via opinio pri la nomoj geografiaj estas tute ĝusta, kaj vian ideon pri la uzado de la aldono "lando" mi plene aprobas. Laŭ la reguloj de Esperanto oni povas tute bone diri Franclando, Anglolando, Kanadlando, Perulando ktp.“ [4].
Rim. 2: -land/o estas kelkfoje netuŝebla parto de la radiko: Irlando, Islando, Nederlando, Holando, Gronlando, Togolando, Nov-Zelando, Burgenlando, Kablando.
2.
Natura regiono: la ĉirkaŭa lando estas bela kaj riĉa.
3.TEZ
POL Regno 1: Pollando; ĉiu regnano sciu, ke li ... devas obei ĉiam nur klarajn, tute difinitajn fundamentajn leĝojn de sia lando [5]; nia lando venkos [6]; ministro pri enlandaj aferoj.

Rim.: PV kaj PIV2 donas al la vorto lando ankoraŭ unu sencon, kopiitan el „Le Petit Larousse“: „Patrujo“, kun la ekzemploj: li sopiris al sia lando; la lando de miaj avoj. Laŭ mi, tio ne estas senco de la vorto lando, sed difino de la posedo rilate al tiu vorto. Tute simile „mia urbo“ estas la urbo kie mi loĝas (aŭ naskiĝis), kaj „mia universitato“ supozeble estas la universitato kie mi studas aŭ instruas (tial, cetere, „mia lando“ ne nepre estas por mi la lando kie mi naskiĝis; egale aŭ eĉ pli bone ĝi povas esti la lando kie mi normale loĝas). Krome, de PV ĝis PIV2 aperas la malklara kaj neatribuita ekzemplo mia vilaĝo restas por mi la plej kara lando, kiu por mi signifus (se entute ĝi ion signifus) ion tute alian ol intencis ĝiaj aŭtoroj: mi emus interpreti tion proksimume kiel „mia vilaĝo restas por mi mia universo“, kaj mi ne vidas en ĝi klaran indikon al tio ke ĝi estus mia naskiĝloko. Ĉiel ajn, trudi al la vorto lando la sencon „patrujo“ estas malutile (ĉar konfuze), malnecese (ĉar ekzistas le klaraj kaj tradiciaj vortoj „patrujo“, „patrolando“) kaj malĝuste: en Esperanto ĝi simple ne havas tiun sencon. Almenaŭ por mi la frazoj Malamiko invadis la landon kaj Malamiko invadis la patrujon ne estas sinonomaj. [Sergio Pokrovskij]

landano

Loĝanto de lando: monpotencaj landoj povas facile doni ŝancojn al siaj landanoj kaj, sekve, la sopiratajn medalojn, dum en aliaj mondopartoj sportistoj ne havas monon eĉ por aĉeti siajn ŝuojn [7].

landestro

POL Reganto, komisiata aŭ memstara, de lando: li faris festenon ... por la potenculoj de Persujo kaj Medujo, por la landestroj kaj regionestroj [8]; la popolo staris ekstere sur la strato kaj demandadis la kortegestron, kia estas la stato de ilia landestro [9].

landidoTEZ

(malofte)
Homo, kiu naskiĝis en la lando. SIN:indiĝeno
Rim.: Mi neniam vidis aŭ aŭdis tiun vorton uzata; probable ĝi estas vortarista elpensaĵo. [Sergio Pokrovskij]

landnomoTEZ Vikipedio

GEOG Nomo de iu lando: kiam mondvaste oni raportis pri ribelado de monaĥoj, vi legis kaj aŭdis la landnomon Mjanmao aŭ Birmo [10]; sur paĝo 13 mi legas la landnomon „Luksemburgio”, kaj sur paĝo 14 la nomon „Meksikio”, kvankam laŭ la Monato-konvencioj devus esti respektive „Luksemburgo” (tiel sur paĝo 4) kaj „Meksiko” [11]; en okcidento landnomo estas derivata el gentnomo, en oriento inverse [12]. VD:-uj/VD:-i/VD:-an/
Rim. 1: La landnomoj apartenas al du kategorioj: landobazaj kaj gentobazaj nomoj. En la unua kategorio ordinare la radiko havas landan signifon, kaj oni uzas la sufikson -an/ por formi nomon de la landanoj, laŭ la sistemo "Lando-landano": Usono-usonano. Tiu unua kategorio entenas la grandan plimulton de la landnomoj. En la dua kategorio la baza radiko nomas genton aŭ popolon. Oni formas la nomon de la lando per la Fundamenta sufikso -uj/, laŭ la sistemo "homo-Homujo" (evitinde: *Homio*): franco-Francujo (evitinde: *Francio*). Tiu dua kategorio koncernas nur malplimulton da landnomoj, kiu troviĝas principe en Eŭropo, sed ankaŭ en Azio kaj Afriko.
Rim. 2: En ambaŭ klasoj, egale ĉu la radiko nomas landon aŭ genton, la finaĵo -a, -e kutime sufiĉas por esprimi ideon adjektivan aŭ adverban: Angla (Usona) voĉo (pejzaĝo), paroli Angle (Usone). Se bezone, oni povas precizigi: Usonana voĉo, Angluja pejzaĝo, paroli Anglalingve. Preferinde estas, ĉe derivaĵoj, uzi majusklon: Polo, Pola, Polujo. En siaj plej maturaj verkoj (Biblio, Fabeloj), Z. definitive adoptis tiun Anglan sistemon. Ofte minusklo kaŭzas heziton aŭ dubesencon. Inter Kuba kaj kuba radiko estas diferenco. Same ĉe Esperanto, Esperanta, Esperantisto: mi skribas al vi Esperante, esperante tujan respondon.
URL:Bertilo: Landoj kaj lingvoj de la mondo (kun klarigoj)

alilandoTEZ

Eksterlando: li vivis multajn jarojn en la alilando [13]; post kelkaj minutoj elveturas preskaŭ laŭ ĉiuj direktoj la poŝtaj vagonaroj, kiuj disportas la transmaran poŝton por Germanujo kaj la alilando FK .

alilanduloTEZ

Eksterlandano: lia parolo tuj montras en li alilandulon [14]; ili venis en banejon, kie sin trovis multaj alilanduloj kaj inter tiuj ĉi unu tre bela reĝidino [15]; alilandulo, kiu venos el malproksima lando kaj vidos la plagojn de ĉi tiu lando [16].

eksterlanda

Rilata al eksterlando: la soldatoj de eksterlandaj regimentoj [17]; eksterlandaj teksaĵoj, parfumoj kaj fruktoj [18]; mi rakontos ĉiujn agrablaĵojn, kiujn mi ĝuis dum mia eksterlanda vojaĝo [19]; la ministroj kompetentos pri eksterlandaj aferoj, defendado, ekonomio kaj rajtoj de homoj kaj etnaj malplimultoj [20].

eksterlandoTEZ

Ĉiuj landoj krom la propra: aliaj homoj prenas por si pasportojn por la eksterlando [21]; poŝtaĵoj difinitaj por la eksterlando kaj por transita trairo FK ; ĵus reveninta hejmen el la eksterlando FK ; sekrete forkuri en la eksterlandon BdV .

eksterlandanoTEZ

Homo, kiu vivas en alia lando aŭ devenas de alia lando: tiujn postenojn okupas, pli ol trione, la pendolantaj translimuloj, kaj, po malpli ol trione, eksterlandanoj rezidantaj en Luksemburgio, kaj, fine, la „veraj” luksemburgianoj mem [22]; mi ŝatus partopreni kursojn por eksterlandanoj pri la islanda lingvo [23]; homoj bonkoraj koncerne siajn familianojn k[aj] samnacianojn, fariĝas, dum krizaj aŭ militaj tempoj, plej kruelaj koncerne eksterlandanojn [24].

evolulando, evoluanta landoTEZ Vikipedio

POL Lando, regno kun malforta industrio, ano de la tria mondo: multaj evoluantaj landoj havas multe da ŝuldoj kaj devas repagi pruntojn kaj interezojn [25]; la malalta kresko de la industria produktado en aliaj evolulandoj estas kaŭzita de eksteraj faktoroj kiel malpliiĝo de la kapitala alfluo kaj internaj faktoroj kiel la plialtiĝo de la produktadkostoj [26]; la evolulandoj bone sukcesis en primaraj sektoroj de industria produktado kiel la produktado de nutraĵoj, teksaĵoj, papero kaj bazaj metaloj [27].

industrilando, industria lando Vikipedio

POL Lando, regno kun forta industrio: laŭ klasifiko de UN, industriaj landoj estas Nordameriko, Eŭropo, Japanio, Aŭstralio kaj Nov-Zelando [28]; al la industrilandoj rilatas preskaŭ du trionoj de la monda produktado de aldonvaloro [29].

internlando

(arkaismo) (evitinde)
Interna parto de lando, kontraste al la marbordo: en Stanley kaj en la internlando estis granda divorcprocento, tre malmultaj virinoj kaj tro multe da drinkado [30].

Rim.: Tiu vorto en PIV2 malestas, kaj ĝi estas nelogika strangaĵo: lando aperas tie en nekutima fremda senco „seka tero“, kaj krome tute malsimetrie al la kutima kaj efektive uzata vorto „eksterlando“. Oni prefere diru plenvorte: „interno de la kontinento“ aŭ „landinterno“ aŭ simile. [Sergio Pokrovskij]

limlando

Lando apud la limo de regno, dependa aŭ sendependa de ĝi: jen virino Kanaana, veninte el tiuj limlandoj, kriis, dirante: Ho Sinjoro, filo de David, kompatu min [31]; jam dum la tempo de Karlo la Granda ekzistis limlando kontraŭ la avaroj, invadoj de la hungaroj detruis ĝin [32].

nenieslando

POL Loko sen klara havanto aŭ loĝantaro; ofte tia limzono inter regnoj: sude de ĉi tie komenciĝas nenieslando, certa frontlinio tute ne ekzistas [33]; tiuj homoj estis fisenditaj en nenieslandon el kiu ili eble neniam eliros [34].

NovlandoTEZ Vikipedio

GEOG Insulo en la norda Atlantika Maro, parto de la kanada provinco Novlando kaj Labradoro; Novtero: NovLando ... grandas je pli ol cent mil kvadrataj kilometroj [35].

Novlando kaj LabradoroTEZ Vikipedio

GEOGPOL Provinco de Kanado en ĝia orienta parto, konsistanta el insula Novlando kaj ĉeftera Labradoro: 2011-10-11: voĉdonantoj en Novlando kaj Labradoro ... elektis progreseman-konservistan registaron [36].

samlandano kunlandanoTEZ

Loĝanto de la sama lando kiel aliaj koncernatoj: tiajn samajn suferojn vi ankaŭ spertis ĉe viaj samlandanoj [37]; mi estas via kunlandano, ĉar mi ankaŭ estas italujano DL ; samlandanoj? ‐ kaj certe ja en vi ili revekis la belan bildon de reveno hejmen Ifigenio ; li estis Dano, mia samlandano [38].

sojlolando Vikipedio

EKON Origine malriĉa lando kies industrio, ekonomio, financo rapide kreskas, kvazaŭ atingante sojlon de la prospero: la financa politiko kaj la konsuma kutimo de Usono kaj aliaj okcidentaj landoj, sed ne la ekonomia evolumodelo de Ĉinio kaj sojlolandoj, estas ĉefaj kialoj de la internacia financa krizo [39].

tradukoj

anglaj

~o: land; nenies~o: no man's land; Nov~o: Newfoundland; Nov~o kaj Labradoro: Newfoundland and Labrador.

belorusaj

~o: краіна, край, зямля; ~ano: мясцовы жыхар, насельнік; ali~o: замежжа; ekster~o: замежжа; sam~ano : суайчыньнік.

bretonaj

~o: bro; ~ano: broad, broadour; ali~o: arallvro; ali~ulo: estren; ekster~a: estren, arallvro; ekster~o: estrenvro; ekster~ano: estren; sam~ano : kenvroad.

ĉeĥaj

~o: země; ~o: krajina, stát, země, území; ~ano: tuzemec; ~estro: panovník, zeměpán; ~ido: domorodec; ali~o: cizina; ali~ulo: jinozemec; ekster~a: cizozemský, cizí, zahraniční; ekster~o: cizina, zahraničí; ekster~ano: cizinec, cizozemec; evolu~o, : rozvojová země; industri~o, : průmyslová země; intern~o: vnitrozemí; nenies~o: země nikoho; Nov~o: Neufundland; sam~ano : kompatriot, krajan, rodák.

ĉinaj

~o 1.: 地区; sam~ano : 同胞.

francaj

~o: pays; ~ano: habitant (d'un pays); ~estro: gouverneur, seigneur (d'un lieu); ~nomo: appellation de pays; ali~o: étranger (subst., pays étrangers); ali~ulo: étranger (subst., homme étranger); ekster~a: étranger (adj., extérieur au pays); ekster~o: étranger (subst., pays étrangers); ekster~ano: étranger (subst., homme étranger); evolu~o, : pays en voie de développement; industri~o, : pays développé, pays industrialisé; intern~o: arrière-pays, hinterland, intérieur; lim~o: marche (pays frontalier), pays frontalier, zone frontalière; nenies~o: no man's land; Nov~o: Terre-Neuve; Nov~o kaj Labradoro: Terre-Neuve-et-Labrador; sam~ano : compatriote; sojlo~o: nouveau pays industrialisé, pays émergent.

germanaj

~o 1.: Land; ~o 2.: Umland, Region, Gebiet; ~o 3.: Staat, Land, Reich; ~ano: Einwohner, Bewohner; ~estro: Landesherr, Regierungschef, Regierungspräsident; ~ido: Eingeborener, Einheimischer; ~nomo: Ländername; ali~o: Ausland; ali~ulo: Ausländer; ekster~a: ausländisch; ekster~o: Ausland, Fremde; ekster~ano: Ausländer; evolu~o, : Entwicklungsland; industri~o, : Industrieland; intern~o: Binnenland; lim~o: Grenzland; nenies~o: Niemandsland; Nov~o: Neufundland; sam~ano : Landsmann; sojlo~o: Schwellenland.

grekaj

~o: χώρα.

hispanaj

~o 1.: región; ~o: país, tierra; ~estro: mandatario; ali~o: extranjero; ali~ulo: extranjero (persona); ekster~a: extranjero (adj.), extranjera; ekster~o: extranjero (subst.), país extranjero; ekster~ano: extranjero (persona); evolu~o, : país en vías de desarrollo; industri~o, : país industrializado, país desarrollado; lim~o: país limítrofe; nenies~o: tierra de nadie; Nov~o: Terranova; Nov~o kaj Labradoro: Terranova y Labrador; sam~ano : compatriota; sojlo~o: país emergente.

hungaraj

~o 1.: ország, föld; ~o 2.: föld, táj, vidék; ~o 3.: ország; ~ano: országlakó; ~estro: fejedelem, kormányzó (országé); ~ido: ország szülötte; ali~o: külföld; ali~ulo: külföldi; ekster~a: külföldi; ekster~o: külföld; ekster~ano: külföldi; intern~o: ország belseje; lim~o: országhatár; sam~ano : honfitárs. ministro pri en~aj aferoj: belügyminiszter; ekster~aj aferoj: külügyek.

indoneziaj

~o: negara, negeri; ~ano: warga negara; ~estro: kepala negara; ~ido: pribumi; ali~o: luar negeri; ali~ulo: warga negara asing; ekster~a: asing, luar negeri; ekster~o: luar negeri; ekster~ano: warga negara asing; evolu~o, : negara berkembang; industri~o, : negara industri, negara maju; lim~o: batas negara; Nov~o: Newfoundland; Nov~o kaj Labradoro: Newfoundland dan Labrador.

katalunaj

~o: terra, país, territori; ~ano: habitant, paisà, natural (subst.); ~estro: gobernador, president; ~ido: oriünd, autòcton (subst.); ali~o: estranger, país estranger; ali~ulo: estranger, forà (subst.); ekster~a: estranger (adj.); ekster~o: estranger, països estrangers; ekster~ano: estranger, forà (subst.); intern~o: interior del país; lim~o: terra fronterera, país fronterer; nenies~o: terra de ningú; Nov~o: Terranova; Nov~o kaj Labradoro: Terranova i Labrador; sam~ano : paisà, conterrani, compatriota; sojlo~o: país recentment industrialitzat, economia emergent. ekster~aj aferoj: afers estrangers.

kurdaj

~o: welat.

nederlandaj

~o: land; ~ano: bewoner; ~estro: staatshoofd; ~ido: inboorling; ali~o: buitenland; ali~ulo: buitenlander; ekster~a: buitenlands; ekster~o: buitenland; ekster~ano: buitenlander; intern~o: binnenland; lim~o: grensstreek; Nov~o: Newfoundland; Nov~o kaj Labradoro: Newfoundland en Labrador; sam~ano : landgenoot. ministro pri en~aj aferoj: minister van buitenlandse zaken; ekster~aj aferoj: buitenlandse zaken.

norvegaj

Nov~o: Newfoundland; Nov~o kaj Labradoro: Newfoundland og Labrador.

polaj

~o 1.: kraj; ~o 2.: kraina; ~o 3.: królestwo; ~o: kraj; ~ano: mieszkaniec ; ~estro: gubernator, władca, szef, premier; ~ido: rdzenny mieszkaniec; ~nomo: nazwa kraju; ali~o: zagranica; ali~ulo: cudzoziemiec, obcokrajowiec; ekster~a: zagraniczny; ekster~o: zagranica; ekster~ano: cudzoziemiec, obcokrajowiec; evolu~o, : kraj rozwijający się; industri~o, : kraj uprzemysłowiony; intern~o: odludzie, zapadła prowincja; lim~o: kresy, pogranicze; nenies~o: ziemia niczyja; Nov~o: Nowa Funlandia; Nov~o kaj Labradoro: Nowa Funlandia i Labrador; sam~ano : ziomek, krajan, rodak; sojlo~o: kraj nowo uprzemysłowiony. ministro pri en~aj aferoj: minister spraw wewnętrznych; ekster~aj aferoj: sprawy zagranicznes.

portugalaj

~o: país, região.

rumanaj

~o: ţară, regiune, ţinut; ~ano: un rezident al ţării; ~estro: împărat vechi; ~ido: autohton; ~nomo: numele ţării; ali~o: în străinătate; ali~ulo: un străin; ekster~a: străin; ekster~o: în străinătate; ekster~ano: un străin; evolu~o, : ţară în curs de dezvoltare; industri~o, : ţară dezvoltată; intern~o: provincia a căzut; lim~o: frontierele, graniţa; nenies~o: niciun pământ; Nov~o: Terranova; Nov~o kaj Labradoro: Terranova și Labrador; sam~ano : concetăţean; sojlo~o: ţară nou industrializată.

rusaj

~o: страна; ~ano: местный житель, обитатель; ~estro: правитель, наместник; ali~o: заграница; ali~ulo: иностранец; ekster~a: иностранный, зарубежный; ekster~o: заграница; ekster~ano: иностранец; intern~o: внутренние районы страны (удалённые от моря); lim~o: пограничная область; sam~ano : соотечественник. ministro pri en~aj aferoj: министр внутренних дел; ekster~aj aferoj: иностранные дела.

slovakaj

~o: krajina, štát; ~ano: obyvateľ krajiny; ~estro: panovník, zemepán; ~ido: domorodec; ali~o: cudzina; ali~ulo: cudzinec; ekster~a: cudzokrajný; ekster~o: cudzina; ekster~ano: cudzinec; evolu~o, : rozvojová krajina; industri~o, : priemyselná krajina; intern~o: vnútrozemie; nenies~o: krajina nikoho; Nov~o: Neufundland; sam~ano : rodák, spoluobčan.

tajaj

~o: ประเทศ, ดินแดน; ~ano : ประชากร (ของประเทศ); ~estro : ผู้นำประเทศ; ~nomo: ชื่อประเทศ; ali~o : ต่างประเทศ; ali~ulo : คนต่างประเทศ, คนต่างชาติ; ekster~a : นอกประเทศ; ekster~o : ต่างประเทศ; ekster~ano : คนต่างประเทศ; evolu~o, : ประเทศที่กำลังพัฒนา, ประเทศโลกที่สาม; industri~o, : ประเทศพัฒนาแล้ว; sam~ano : คนประเทศเดียวกัน.

tokiponaj

~o: ma.

turkaj

~o 1.: ülke.

volapukaj

~o: laned.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 32
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 21:19
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 32:2
4. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, Konsiloj kaj opinioj pri Esperanto, 6a eldono, 1962. Redaktis G. Waringhien
5. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, antaŭparolo
6. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 34
7. Monato, Karles Berga kaj Molina: Ĉu bojkoto? (2)
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ester 1:3
9. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, La najtingalo
10. Monato, Stefan Maul: Bizara lando
11. Monato, Bertil Wennergren: Ĉu landnomoj laŭ lingvonormoj?
12. Monato, Yamasaki Seikô: Landnomoj: homaj frenezigiloj
13. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 4, la porcio da glaciaĵo
14. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, 4, nokto
15. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, La ombro
16. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Readmono 29:22
17. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro I
18. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Ĉapitro XVIII
19. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Sterkskarabo
20. Stefan Maul: Ŝtatjura unikaĵo, Monato, jaro 2002a, numero 7a, p. 13a
21. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, galoŝoj de feliĉo, 5, metamorfozo de la skribisto
22. Monato, István Ertl: Trifoja neado
23. Monato, Garvan Makaj': La islanda: revo de ne plu juna lernemulo
24. E. Lanti: Vortoj de k-do Lanti, nia ĉefa tasko
25. -: Malriĉeco, monda.eu, [vidita en 2014]
26. Monato, Evgeni Georgiev: Bonaj perspektivoj por 2014
27. Monato, Evgeni Georgiev: Monda produktado modere kreskas
28. -: Terminaro, monda.eu, [vidita en 2014]
29. Monato, Evgeni Georgiev: Pozitiva influo de la refortiĝo
30. Monato, Lenio Marobin: Falklandaj Insuloj prosperas
31. La Nova Testamento, S. Mateo 15:22
32. Vikipedio, Aŭstrio
33. P. Kuusberg: Somermeze, 1981
34. H. Pinter, trad. A. Fernández: [Nobel-premia parolado], 2006-02
35. S. Norvell: Mi translokiĝas..., Inter Ni, 2008-05 (265)
36. -: 2011-10-2/3, nuntios.blogspot.com, 2011
37. La Nova Testamento, I. Tesalonikanoj 2:14
38. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Pupludisto
39. Ĉina Radio Internacia: Komerca konflikto..., 2011-01-17

~ido: Mankas dua fontindiko.
~ido: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


[^Revo] [land.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.64 2018/01/09 00:10:23 ]