tradukoj: be bg br cs de el en es fr hu it la mk nl pl pt ru sk sv tp

*herb/o

*herbo  

1.  
Nealta natura vegetalaro, kiel tiu kovranta la grundon en stepo, paŝtejogazono, konsistanta el unujaraj aŭ plurjaraj radikhavaj vegetaloj kun maldika trunko neligna: vojon batitan herbo ne kovras PrV ; depost tiu tempo la remparo fortikiĝis kaj baldaŭ kovriĝis per abunda herbo [1]; per herbo oni vin nutros kiel bovojn [2]; kiel herbo, matene ĝi floras kaj ĝermas, vespere ĝi dehakiĝas kaj sekiĝas [3]; venis akridoj kaj skaraboj sennombraj kaj formanĝis la tutan herbon en ilia lando [4], li ordonis al la homamasoj sidiĝi sur la herbo [5].
Rim.: Laŭ PIV2 tiusenca herbo konsistas el poacoj; kvankam iuj el ili (ekz-e festuko, elimo ktp) efektive estas tipaj herbospecoj, tamen reale temas pri multe pli vasta nocio. La koncepto ne estas bazita sur botanika klasifiko, ĝi estas ekologia kaj mastrumada: herbo1 estas vivoformo (ankaŭ trifolio kaj luzerno estas herboj, sen esti poacoj); kaj en la mastrumado herbo estas nocio, kontrasta al greno: seka herbo estas fojno, seka greno estas pajlo. Tritiko estas poaco, sed komunlingve ĝi ne estas herbo. Jen aŭtoritataj ekzemploj pri nepoaca herbo: ĉar kiel floro de herbo li forpasos [6]; la verda herbo kun la malgrandaj ruĝaj kaj blankaj floroj estis la subpieda tapiŝo [7]. [S. Pokrovskij]
2.  
KUIMED Iu el tiaj vegetaĵoj manĝebla kaj uzata kiel spicaĵo aŭ uzata por kuraci: legomoj: radikaj, foliaj, trunketaj, floraj kaj fruktaj, ― fungoj, salatoj kaj supaj herboj FK ; apud la freŝa herbobedo kuŝis la bastono de la patro [8]; macojn kun maldolĉaj herboj ili manĝu [9]; unu el la pastroj preparis rimedojn el herboj, mielo, oleo [10]; vino, saturita per muskato kaj bonodoraj herboj [11]; tiu herbo mirinda kaj benita de Allah, […] la tabako estas la plezuro de la hadĵioj, kiuj vojaĝas al Mekko FK ; paradiz-ĝardeneto monaĥa kun herboj, floroj kaj fruktarboj [12]; en graflando Flandrio, kiu estis sub la regado de franca reĝo, la bierfaristoj estis devigitaj uzi aliajn herbojn ol lupolo [13]; kuracaj herboj [14]; kolektantoj de fungoj kaj spicherboj [15].
3.  
BOT Nedaŭra planto: unujara (vivas nur unu jaron), somera (ĝermas printempe kaj fruktas somere aŭ aŭtune), vintra (ĝermas aŭtune kaj fruktas sekvajare printempe), dujara (ĝermas en unu jaro kaj floras kaj fruktas en sekva jaro), plurjara herbo.

Rim.: Atentu, ke herbo 1 estas uzata singulare kiel nenombrebla afero (same kiel greno, faruno), dum herbo 2 kaj 3 estas uzata kiel nombrebla afero ― t.e. unuopa vegetaĵo aŭ speco, tial aperanta plurale.

herbero  

Unuopa individua vegetalo el tiaj, kiuj konsistigas herbon1: floro falis ankoraŭ! sekiĝis herbero kaj mortis, velkis pro vintra la frosto ĝia verdanta folio [16]! marta mateno, / mateno suna, / lastaj nebuloj, unuaj herberoj [17]; la reĝidinoj rigardis unu la alian, rigardis sur la teron kaj inter la herberoj ili ekvidis grandajn nuksojn [18].

herbaĉo, trudherbo, misherbo  

AGR Herbo malutila por kultivo: inter herbaĉoj kaj urtikoj ĝi kuŝis tie en angulo [19]; planto, elfosita inter herbaĉoj kaj arbetoj [20]; kampa cirsio estas konsiderata kiel ĝena trudherbo, ĉar en kultivejoj ĝi disvastiĝas krom semoj de radikpecoj [21]; nun sur la kampoj kreskas nur misherboj, kaj homoj devas ĉirkaŭveturadi, migri al Moskvo kaj Leningrado por trovi laboron [22].

*herbejo [23]  

AGR Loko, kie kreskas sovaĝa aŭ kulturata herbo: la herbejoj kovriĝas per brutaroj kaj la kampoj vestiĝas per greno [24]; fajro ekstermis la herbejojn de la stepo [25]; la fojno sur la verdaj herbejoj staris en fojnamasoj, kaj la cikonio promenadis sur siaj longaj ruĝaj piedoj [26]; marĉejo, ĉirkaŭita ĉiuflanke de malsekaj herbejoj [27]; ŝafoj kaj bovoj paŝtiĝadis sur la herbejo BdV ; ĉirkaŭe verdis bela herbejo, kovrita de primoloj, sovaĝaj timianoj kaj miloj da aliaj floroj, meze murmuris klara rivereto [28].

*herboriĉa

Plena da herbo: sur tiuj ĉi vastaj kaj herboriĉaj kampoj paŝtas sin grandaj brutaroj, precipe aroj da bellanaj ŝafoj [29]; kaŭze de plurjara sekego, la herboriĉa savano pli kaj pli dezertiĝas [30].

birdoherbo  

(komune)
BOT Meza stelario: malgranda pendanta ĝardeno kun framboj kaj birdoherbo Fab3 ; la sturno fajfis […] kaj la avino pendigis birdoherbon super la kaĝo [31].

hundherbo  

(komune)
BOT Hunda elimoagropiro: elimo aŭ hundherbo estas genro de plantoj […], parenca al elitrigio [32].

kuracherbo

MED Herbospeco uzata por kuracado: dozoj da kuracherbaj medikamentoj [33]; neniu kuracherbo, neniu sorĉdrogo kaj neniu sekreto de la naturo ekzistas, kiun li ne konas [34]; unu el miaj preferataj kaj ŝatataj kuracherboj estas topinamburo [35].

panherbo  

(komune)
AGR=cerealo

verukherbo  

(komune)
BOT Kelidonio: kelidonio aŭ verukherbo estas palearktisa genro de papavacoj kun nur unu specio [36].

tradukoj

anglaj

~o: *grass; ~aĉo, trud~o, mis~o: weed; ~ejo : meadow, lawn, green, grassland; birdo~o: chickweed; pan~o: cereal.

belorusaj

~o: трава; ~aĉo, trud~o, mis~o: пустазельле; ~ejo : луг; hund~o: пырнік; pan~o: збожжа, збажына, злак; veruk~o: падтыньнік.

bretonaj

~o: geotenn; ~aĉo, trud~o, mis~o: louzaouenn fall; ~ejo : foeneg, geoteg, prad; birdo~o: brignen-logod, glered; hund~o: treuzgeotenn; veruk~o: louzaouenn-ar-plac'h-koant.

bulgaraj

~o: трева; ~ero: стръкче трева; ~aĉo, trud~o, mis~o: плевел; ~ejo : ливада; birdo~o: врабчови чревца; kurac~o: билка.

ĉeĥaj

~o: bylina, tráva; ~ero: stonek trávy; ~ejo : louka, lučina, palouk, trávník; kurac~o: léčivka, léčivá bylina, léčivá rostlina; veruk~o: vlaštovičník větší.

francaj

~o: *herbe; ~ero: brin d'herbe; ~aĉo, trud~o, mis~o: mauvaise herbe; ~ejo : pelouse, prairie, pré; ~oriĉa: gras (riche en herbe); birdo~o: mouron blanc; hund~o: chiendent; kurac~o: plante médicinale, simple (plante médicinale); pan~o: céréale; veruk~o: chélidoine.

germanaj

~o 1.: Kraut, *Gras; ~o 2.: Kraut (Küche, Pharmazie); ~o 3.: Kraut; ~aĉo, trud~o, mis~o: Unkraut; ~ejo : Wiese; ~oriĉa: saftig (Wiese), grasig; birdo~o: Vogelmiere; hund~o: Quecke; kurac~o: Heilkraut; pan~o: Getreide; veruk~o: Warzenkraut, Schöllkraut.

grekaj

pan~o: δημητριακός.

hispanaj

~o: hierba; ~aĉo, trud~o, mis~o: hierba mala; hund~o: grama; pan~o: cereal.

hungaraj

~o: ; ~aĉo, trud~o, mis~o: gaz, dudva; ~ejo : rét; birdo~o: tyúkhúr; hund~o: búzafű; pan~o: gabonanövény, gabonaféle, kenyérgabona; veruk~o: fecskefű.

italaj

~o: erba; ~ero: filo d'erba; ~aĉo, trud~o, mis~o: erbaccia, pianta infestante, malerba; ~ejo : prato; birdo~o: centocchio; pan~o: cereale; veruk~o: celidonia.

latina/sciencaj

birdo~o: Stellaria media; veruk~o: Chelidonium majus.

makedonaj

~o: трева; ~ejo : ливада.

nederlandaj

~o: gras; ~ero: grasspriet; ~aĉo, trud~o, mis~o: onkruid; ~ejo : weide; birdo~o: muur, vogelkruid; hund~o: kweek; pan~o: koren; veruk~o: stinkende gouwe.

polaj

~o: *trawa; ~aĉo, trud~o, mis~o: zielsko, chwast; ~ejo : łąka; hund~o: perz; pan~o: zboże; veruk~o: glistnik, jaskółcze ziele.

portugalaj

~o: erva; ~aĉo, trud~o, mis~o: erva daninha; ~ejo : prado; birdo~o: erva-de-passarinho; hund~o: grama; pan~o: cereal; veruk~o: celidônia, ceruda, erva-das-verrugas, erva-andorinha.

rusaj

~o: *трава; ~ero: травинка; ~aĉo, trud~o, mis~o: сорняк; ~ejo : луг; hund~o: пырей; pan~o: злак; veruk~o: чистотел.

slovakaj

~o: bylina, tráva; ~ero: byľ; ~ejo : lúka, trávnik; kurac~o: liečivá rastlina; pan~o: obilie; veruk~o: lastovičník väčší.

svedaj

~o: gräs.

tokiponaj

~o: kasi.

fontoj

1. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, El fenestro en Vartou
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Daniel 4:25
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 90:5
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 105:34
5. La Nova Testamento, Mateo 14:19
6. La Nova Testamento, De Jakobo 1:10
7. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Vojkamarado
8. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Sambuka virineto
9. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Eliro 12:8
10. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro I
11. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, Ĉapitro V
12. Monato, Evgeni Georgiev: Serĉi la perditan paradizon
13. Monato, Lode van de Velde: Bierlando Belgio
14. Monato, Franz-Georg Rössler: Homo universala, homo moderna: Johann Joachim Becher naskiĝis antaŭ 375 jaroj
15. Monato, Isikawa Takasi: Ursoj mortigataj
16. V. Langlet: Al la memoro de Jozef WasniewskiLudoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto
17. C. Guglielminetti: Marto 1945, Nica Literatura Revuo, 4:2, p. 53
18. Tri reĝidinoj
19. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Abio
20. Monato, Saliko: Nordiaj rozoj
21. Planto de la semajno 35: cirsio kampa
22. K. Kniivilä: Homoj de Putin, 2016
23. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Universala Vortaro, herb'ej'
24. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 65:13
25. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Joel 1:19
26. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Malbela anasido
27. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
28. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Paŝtistino de anseroj apud puto
29. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 34
30. Espero Katolika - 1984_04
31. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, ĉe la plej ekstrema maro
32. Vikipedio, Elymus
33. Chun-Chan Yeh, trad. W. Auld: Montara Vilaĝo, 1984
34. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Destino de Atrejo
35. Monato, Julius Hauser: Topinamburo ĉu herbaĉo?
36. Vikipedio, Kelidonio

hund~o: Mankas dua fontindiko.
pan~o: Mankas fontindiko.
pan~o: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
veruk~o: Mankas dua fontindiko.


ℛevo | datumprotekto | herb.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.51 2019/09/02 07:10:15