tradukoj: ar be bg br cs de en es eu fr fy he hu id it ku nl no pl pt ru sk sv tp tr vo zh

*patr/o

*patro  

GEN
1.  
Virseksa naskiginto de ido: ŝi estas mia fratino, filino de mia patro [1]; li estas la portreto de sia patro PrV; mia patro mortis, kiam nur duono de lia verko estis eldonita PrV ; viro forlasos sian patron kaj sian patrinon, kaj aliĝos al sia edzino [2]; mi estas patro de du belaj filinoj BdV ; patra amo; patra (hejma) lingvo LST:parenco.
2.  
BIB Praulo, prapatro, generinto de gento: via nomo estos Abraham, ĉar Mi faris vin patro de multe da popoloj [3].
3.  
KRI (la Patro) En kristanismo, la unua el la personoj de la Triunuo: vi estu filoj de via Patro, kiu estas en la ĉielo, ĉar Li levas Sian sunon sur la malbonulojn kaj bonulojn, kaj sendas pluvon sur la justulojn kaj la maljustulojn [4]; vi do preĝu jene: Patro nia, kiu estas en la ĉielo, Via nomo estu sanktigita [5]; la malgranda Helga preĝis […] ke estu permesite al ŝi […] nur unu solan rigardon ĵeti en la ĉielan regnon al la Patro [6].
4.
KRI Respekta titolo donata al pastroj: KAT la sankta patro (papo); iu patro dominikano.

patreco

1.  
Stato de viro, kiu estas patro: dum sia restado en Egiptujo Cezaro havis amrilaton al Kleopatra, kiu ĉirkaŭ 47 a.K. […] naskis filon, nomatan Ptolemeo la 15-a kaj kromnomata Cezarion, tamen la patreco de Cezaro rilate al tiu knabo estas pridiskutita de historiistoj [7]; Alexandre Dumas (filo): „Esploroj pri la patreco“ [8]; partebla patreco, la kultura kredo ke filo povas havi pli ol unu patro [9]; ili devus agnoski, ke gepatreco estas, plej ofte, memvola kaj memrespondeca afero [10].
Rim.: E. Wüster rimarkigis ke patradopatresto pli konvenus al tiu senco. [S. Pokrovskij]
2.
Familiaj sentoj konvenaj al tiu stato.

*patrino  

GEN Naskintino de ido: la pli maljuna estis tiel simila al la patrino per sia karaktero kaj vizaĝo [11]; la edzino de mia patro estas mia patrino [12]; pli zorgas unu patrino pri dek infanoj, ol dek infanoj pri unu patrino PrV ; viro forlasos sian patron kaj sian patrinon, kaj aliĝos al sia edzino [13]; ŝiajn rapidajn paŝojn akompanadis iam zorgoplena rigardo de patrino Marta . (figure) senlaboremo estas patrino de ĉiuj malvirtojPrV. LST:parencino

patrineco

1.  
Stato de virino, kiu estas patrino: la patrineco lacigis vin, Sara [14]; la vivo de virino estas patrineco, krias parto da homoj Marta ; la geedzeco kiel interrilato de virino kaj viro, familio, patrineco kaj gepatreco troviĝas sub la protekto kaj flego de la Pola Respubliko [15].
Rim.: Ŝajnas ke patrinadopatrinesto pli konvenus al tiu senco. [S. Pokrovskij]
2.
Familiaj sentoj konvenaj al tiu stato.

patri

(tr)
(malofte)
Agi kiel patro al...: li eble mem konsentos lin patri pro inklino [16].

*patrujo  

Lando de la gepatroj, kie iu naskiĝis, devenis, sentas sin hejma: vi staras nun antaŭ miaj okuloj, mia malfeliĉa patrujo, kiun mi neniam povas forgesi [17]; en mian landon kaj en mian patrujon vi iros kaj vi prenos edzinon por mia filo Isaak [18]; profeto ne estas sen honoro, krom en sia patrujo kaj inter siaj parencoj kaj en sia domo [19]; ĉi tie estas nia patrujo, ĉi tien nin tiras nia koro [20]; Egipto, la patrujo de la plej antikva civilizacio en la mondo [21]; (figure) la patrujo de la fabelo estas la oriento [22]; kolonio komunista de Aŭstraliaj elmigrantoj estas nun fondata en Paragvajo, multaj personoj kune kun siaj familioj forlasis sian landon kaj formigris en la novan patrujon (kie oni trovas novan hejmon) FK ; la elpatrujigitoj [23] (ekzilitoj).

*bopatro  

GEN Patro de la edzo respektive la edzino: la patro de mia edzino estas mia bopatro, mi estas lia bofilo, kaj mia patro estas la bopatro de mia edzino [24]; Moseo paŝtis la ŝafojn de Jitro, sia bopatro, pastro Midjana [25]; kaj oni sciigis al Tamar, dirante: jen via bopatro iras Timnan, por tondi siajn ŝafojn [26]; kiam ŝi aŭdis la sciigon pri la […] morto de sia bopatro kaj de sia edzo, ŝi kliniĝis kaj naskis, ĉar subite atakis ŝin la naskaj doloroj [27]; Zhen Shiyin […] rifuĝis kun la edzino kaj du servistinoj al la sufiĉe bonhava bopatro [28].
LST:parenco

*bopatrino  

GEN Patrino de la edzo respektive de la edzino: kaj Boaz respondis kaj diris al ŝi: Jam estas rakontita al mi ĉio, kion vi faris al via bopatrino post la morto de via edzo [29]; malagrable estas rimarki en granda societo, ke la edzino kaj bopatrino per malinteligenta babilado elvokas mokadon de aliaj [30]; ŝi veturis kun sia bopatrino, ĉar la fianĉo pro siaj multaj okupoj ne povis entrepreni la vojaĝon al Jutlando [31]; lia edzino mastrumis, ne povante zorgi la du infanojn, pro kio li venigis sian bopatrinon [32].
LST:parencino

*bogepatroj  

GEN La gepatroj de la edzo respektive de la edzino: la edziĝa festo estos en la domo de liaj estontaj bogepatroj [33]; mia edzo Bruno estas sola infano, kaj miaj bogepatroj estas tre ordemaj homoj, kiuj kredeble neniam eĉ pensis pri la ideo rigardi iun alian „por deziri ŝin“ [34].

*duonpatro [35]  

GEN Edzo de patrino rilate al ŝiaj infanoj, ne estanta la biologia patro de ili: Becher multe vojaĝis, unue devige kun la duonpatro al Svedio, Nederlando kaj Italio, poste profesie [36]; Louis Armstrong […] pafis per la revolvero de sia duonpatro al aero dum la novjara celebrado [37].

*duonpatrino

GEN Edzino de patro rilate al liaj infanoj, ne estanta ilia biologia patrino: lia duonpatrino estas mia bofratino [38]; urson evitu, duonpatrinon ne incitu PrV ; kiel malbone ilia duonpatrino agis kontraŭ ili ĉiuj [39]; mia duonpatrino jam de la unuaj tagoj de nia kuna loĝado komencis min malami kaj baldaŭ ekscitis kontraŭ min mian patron, kiu ŝin senfine amis kaj plenumadis ĉiujn ŝiajn kapricojn FK ; patrin’ duonpatriniĝinta Ifigenio .

*gepatroj [40]  

GEN Patro kaj patrino; en pli vasta senco ankaŭ iu paro aŭ grupo de homoj plenumantaj tiun rolon: patro kaj patrino kune estas nomataj gepatroj [41]; vi forlasis viajn gepatrojn kaj vian naskiĝlandon, kaj iris al popolo, kiun vi ne konis hieraŭ nek antaŭhieraŭ [42]; kiam mortis ŝiaj gepatroj, Mordeĥaj prenis ŝin al si kiel filinon [43]; ke Sara […] neniam forlasos la religion de siaj gepatroj [44]; kiam la gepatroj ekdormis, Haĉjo leviĝis, volis iri eksteren […] frumatene […] la duonpatrino kondukis ilin ankoraŭ pli profunde en la arbaron [45]; bonaj infanoj gepatrojn feliĉigas, malbonaj ilin entombigas PrV .

gepatro  

(malofte)
GEN Patro aŭ patrino: se oni heredas normalan genon de la alia gepatro, oni tamen povas produkti sufiĉe de la normala p16-proteino [46]; jen ebla tasko, sendube pens-instiga, por gepatro kaj gefilo: kundiskuti la verkon [47]; tion li tuj diras dufoje (al ĉiu gepatro en ties lingvo).
Rim.: Ĉi tiu uzo devias de la tradicia uzo, kaj ne ĉiuj esperantistoj akceptas ĝin. Vidu la duan sencon de „ge-“.

prapatro  

GEN Malproksima vira parenco de kiu iu devenas, efektiva aŭ imagata fondinto de popolo, tribo aŭ gento (familio); patro2: la prapatro Adamo; Ben-Ami estas la prapatro de la Amonidoj [48]; (frazaĵo) kaj vi foriros al viaj prapatroj en paco [49] (t.e. pace mortos).
Rim.: La Nova Testamento uzas ankaŭ la tiukuntekste evitindan vorton patriarko3.

prapatrino  

GEN Malproksima parencino de kiu iu devenas, efektiva aŭ imagata fondintino de popolo, tribo aŭ gento (familio): laŭ lokaj onidiroj, en la urbo Ĝido (Sauda Arabio) troviĝas la tombo de Evo, la biblia prapatrino de la homaro [50].

adopta patro  

GEN Plenaĝulo rilate al tiu knabo aŭ knabino, kiun li adoptis: li estis adoptita de fiŝkaptisto loĝinta en la mara zono de Binh Dinh; tie li instaliĝis kaj faris la metion de sia adopta patro [51].

adopta patrino  

GEN Plenaĝulino rilate al tiu knabo aŭ knabino, kiun ŝi adoptis: post lia mortkondamno ni ne plu povis vizitadi lin krom lia adopta patrino kaj lia fratino [52].

tradukoj

anglaj

~o: father; ~eco 1.: fatherhood, paternity; ~ino: mother; ~ineco 1.: motherhood, maternity; ~ujo: motherland, fatherland; bo~o: father-in-law; bo~ino: mother-in-law; boge~oj: in-laws; duon~o : stepfather; duon~ino: stepmother; ge~oj : parents; ge~o: parent; pra~o: forefather; pra~ino: foremother.

arabaj

~o 1.: أَبٌ ج آبَاءٌ.

belorusaj

~o 1.: бацька; ~o 3.: Айцец; ~o 4.: бацюшка; ~eco: бацькоўства; ~ino: маці; ~ineco: мацярынства; ~ujo: бацькаўшчына, айчына; bo~o: цесьць, сьвёкар; bo~ino: цешча, сьвякроў; сьвякроўduon~o : айчым, вотчым; duon~ino: мачаха; ge~oj : бацькі; pra~o: прабацька; pra~ino: прамаці.

bretonaj

~o: tad; ~eco: tadelezh; ~ino: mamm; ~ineco: mammelezh; ~ujo: mammvro; bo~o: tadeg, tad-kaer; bo~ino: mammeg, mamm-gaer; boge~oj: tud-kaer; duon~o : leztad; duon~ino: lezvamm; ge~oj : kerent (tad ha mamm), tud (tad ha mamm); ge~o: unan eus ar gerent; pra~o: gourdad, hendad.

bulgaraj

~o: баща; ~ino: майка; ~ujo: отечество, родина.

ĉeĥaj

~o: otec; ~eco: autorství, otcovství, paternita, původcovství; ~ino: matka, máti; ~ineco: mateřství; ~i: být otcem (někomu); ~ujo: domovina, otčina, vlast; bo~o: tchán, švígrfotr (hovor.); bo~ino: tchýně, švigrmutr (hovor.); duon~o : nevlastní otec, otčím; duon~ino: macecha, nevlastní matka; ge~oj : rodiče; ge~o: rodič; pra~o: prarodič, předek, vzdálený předek.

ĉinaj

~o: 父 [fù], 父亲, tr. 父親 [fùqin]; ~ino: 母 [mǔ], 母亲, tr.. 母親 [mǔqin]; ge~oj : 父母 [fùmǔ].

eŭskaj

~o 1.: aita; ~ino: ama; ge~oj : gurasoak.

francaj

~o: père; ~eco: paternité; ~ino: mère; ~ineco: maternité (état, sentiment de mère); ~i: se conduire comme un père pour...; ~ujo: patrie; bo~o: beau-père (par alliance); bo~ino: belle-mère (par alliance); boge~oj: beau-parents (beau-père et belle-mère); duon~o : beau-père (époux de la mère); duon~ino: belle-mère (épouse du père); ge~oj : parents; ge~o: parent (père ou mère); pra~o: aïeul (ancêtre masculin), ancêtre (masculin); pra~ino: aïeule (ancêtre féminin), ancêtre (féminin); adopta ~o: père adoptif; adopta ~ino: mère adoptive.

frisaj

~o: heit; ~ino: mem; ge~oj : âlders; ge~o: âlder.

germanaj

~o 2.: Urvater; ~o: Vater; ~eco 1.: Vaterschaft; ~ino: Mutter; ~ineco 1.: Mutterschaft; ~ujo: Vaterland; bo~o: Schwiegervater; bo~ino: Schwiegermutter; boge~oj: Schwiegereltern; duon~o : Stiefvater; duon~ino: Stiefmutter; ge~oj : Eltern; ge~o: Elternteil; pra~o: Vorfahre.

hebreaj

~o: אבּא; ~ino: אימא; ge~oj : הורים; ge~o: הורה.

hispanaj

~o: padre; ~eco: paternidad; ~ino: madre; ~ineco: maternidad; ~ujo: patria; bo~o: suegro; bo~ino: suegra; duon~o : padrastro; duon~ino: madrastra.

hungaraj

~o 1.: apa; ~o 3.: Atya; ~o 4.: atya; ~eco: apaság; ~ino: anya; ~ineco: anyaság; ~ujo: haza, hon; bo~o: após, ipa; bo~ino: anyós, napa; boge~oj: apósék, anyósék; duon~o : mostohaapa; duon~ino: mostohaanya; ge~oj : szülők; ge~o: szülő; pra~o: ősapa; pra~ino: ősanya.

indoneziaj

~o 1.: ayah; ~o 3.: Bapa; ~ino: ibu; ~ujo: tanah air; boge~oj: mertua; ge~oj : orang tua.

italaj

~o: padre; ~eco: paternità; ~ino: madre; ~ineco: maternità; ~ujo: patria; bo~o: suocero; bo~ino: suocera; boge~oj: suoceri (coppia di); duon~o : patrigno; duon~ino: matrigna; ge~oj : genitori; ge~o: genitore; pra~o: antenato, avo (antenato); pra~ino: antenata, ava (antenata).

kurdaj

~ino: da, dê.

nederlandaj

~o: vader, papa, pap, pa; ~eco: vaderschap; ~ino: moeder, mama, mam, ma; ~ineco: moederschap; ~ujo: vaderland; bo~o: schoonvader; bo~ino: schoonmoeder; boge~oj: schoonouders; duon~o : stiefvader; duon~ino: stiefmoeder; ge~oj : ouders; ge~o: ouder; pra~o: voorvader; pra~ino: voormoeder.

norvegaj

~o: far; ~eco: farskap; ~ino: mor; ~ineco: morskap; ~ujo: fedreland; bo~o: svigerfar; bo~ino: svigermor; boge~oj: svigerforeldre, svigers; duon~o : stefar; duon~ino: stemor; ge~oj : foreldre; pra~o: forfar.

polaj

~o: ojciec; ~eco 1.: ojcostwo; ~eco 2.: instynkt ojcowski; ~ino: matka; ~ineco 1.: macierzyństwo; ~ineco 2.: instynkt matczyny; ~ujo: ojczyzna; bo~o: teść, świekier; bo~ino: teściowa, świekra; świekraboge~oj: teściowie; duon~o : ojczym; duon~ino: macocha; ge~oj : rodzice; ge~o: rodzic; pra~o: praojciec, protoplasta; pra~ino: pramatka.

portugalaj

~o 1.: pai; ~o 3.: o Pai; ~o 4.: padre; ~ino: mãe; bo~o: sogro; bo~ino: sogra.

rusaj

~o 4.: отец, батюшка, падре; ~o: отец; ~eco: отцовство; ~ino: мать; ~ineco: материнство; ~ujo: отечество, отчизна, родина; bo~o: тесть, свёкор; bo~ino: тёща, свекровь; свекровьboge~oj: тесть и тёща, свёкор и свекровь; свёкор и свекровьduon~o : отчим; duon~ino: мачеха; ge~oj : родители; ge~o: родитель; pra~o: праотец, прародитель; pra~ino: праматерь, прародительница.

slovakaj

~o: otec; ~eco: otcovstvo; ~ino: matka; ~ineco: materstvo; ~i: byť otcom; ~ujo: domovina, otčina, vlasť; bo~o: svokor, tesť; bo~ino: svokra, testiná; duon~o : nevlastný otec; duon~ino: macocha, nevlastná matka; ge~oj : rodičia; ge~o: rodič; pra~o: praotec; pra~ino: pramatka.

svedaj

~o: fader; ~ino: moder; ge~oj : föräldrar; ge~o: förälder.

tokiponaj

~o: mama mije; ~ino: mama meli; ge~o: mama.

turkaj

~o: baba; ~ino: anne; ~ujo: vatan, yurt.

volapukaj

~o: fat, hipal; ~ino: mot, jipal; bo~o: lüfat; bo~ino: lümot; ge~oj : pals; ge~o: pal.

fontoj

1. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 20:12
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 2:24
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 17:5
4. La Nova Testamento, Mateo 5:45
5. La Nova Testamento, Mateo 6:9
6. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
7. Vikipedio, Julio Cezaro
8. Vikipedio, Alexandre Dumas (filo)
9. Vikipedio, Geedzeco
10. Monato, Franz-Georg Rössler: Senideca imposto insida
11. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 11
12. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 33
13. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 2:24
14. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 2, Ĉapitro X
15. Monato, Paweł Fischer-Kotowski: Leĝoproponoj: atencoj kontraŭ la familio
16. J. Racine, trad. G. Lagrange: Fedra, 1991
17. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado en la Guildhall (Londono) en la 21a de aŭgusto 1907
18. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 24:4
19. La Nova Testamento, Marko 6:4
20. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Sovaĝaj cignoj
21. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 1, Antaŭparolo
22. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Antaŭparolo de la tradukinto
23. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeĥezkel 1:1
24. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 36
25. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Eliro 3:1
26. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 38:12
27. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 4:19
28. Cao Xueqin, trad. Xie Yuming: Ruĝdoma sonĝo, ĉapitro 1a, p. 15a
29. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Rut 2:11
30. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, „Bela“
31. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ib kaj malgranda kristino
32. Cao Xueqin, trad. Xie Yuming: Ruĝdoma sonĝo, ĉapitro 6a, p. 87a
33. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §39.
34. S. Johansson: Familiara Kristnasko aŭ Kun ekskuzo sen ekskuzoMonato
35. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Universala Vortaro, du'on'patr'
36. Monato, Franz-Georg Rössler: Homo universala, homo moderna: Johann Joachim Becher naskiĝis antaŭ 375 jaroj
37. Vikipedio, Louis Armstrong
38. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 33
39. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Sovaĝaj cignoj
40. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Universala Vortaro, ge'
41. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 36
42. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Rut 2:11
43. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ester 2:7
44. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Juda knabino
45. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Haĉjo kaj Grenjo
46. S. Norvell: Ĉu ankaŭ genoj responsas pri melanomo?, Monato, 1997:7, p. 14a
47. J. Camacho: Diskutige kaj diskutindeMonato
48. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 19:38
49. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 15:15
50. Vikipedio, Tombo de Evo
51. Nguyen Thi Ngọc Lan: La Roko de la Edzino atendanta sian Edzon, 2007-03-25
52. J. Barbier, trad. M. Pierru: La Spirita Testamento de Mortkondamnito, Dio Benu, 2004:2 (54)

~i: Mankas dua fontindiko.
pra~ino: Mankas dua fontindiko.
adopta ~o: Mankas dua fontindiko.
adopta ~ino: Mankas dua fontindiko.


ℛevo | datumprotekto | patr.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.80 2018/06/09 04:10:15