tradukoj: be bg cs de el en es fr hu id it nl pl pt ru sk tr

*liter/o PV

*literoTEZ Vikipedio

1.TEZ
TIP Ĉiu signo de la alfabeto uzata en skribado aŭ presado por prezenti parolsonojn de lingvo: la 28 literoj de la Esperanta alfabeto; supersignitaj (kunĉapelaj, ĉapelitaj, tegmentitaj) literoj (diakritaĵoj) ; anstataŭ la signeto superlitera oni povas kuraĝe uzadi la literon h kaj anstataŭ ŭ ― simplan u [1]; nomoj de la literoj: a, bo, co, ĉo, do, e, fo, go, ĝo, ho, ĥo, i, jo, ĵo, ko, lo, mo, no, o, po, ro, so, ŝo, to, u, ŭo, vo, zo[2]; sur ĉiu paĝo (temas pri skribmodelo) staris ĉiuj grandaj literoj, ĉiu kun malgranda litero flanke, unu post la alia[3]; en nia lingvo ne ekzistas duoblaj vokaloj, sed ĉiu litero estas elparolata ĉiam egale kaj ĉiam aparteLR; ĉiu vorto estas legata, kiel ĝi estas skribita. Ne estas neelparolataj literojF. SUP:grafemoTUT:alfabetoVD:fonemo
2.TEZ
(figure) Formulo, skribita teksto: (frazaĵo) malviva literoZ; ne sekvu la literon, sed la spiriton (ne formale la vortojn, sed la intiman sencon).

literumiTEZ

=ortografii kiel vi literumas vian nomon? PIV.

literumiloTEZ Vikipedio

KOMPTIP Programo por kontroli ortografion de homlingva teksto, ofte disponebla dialoge en teksta redaktilo: UniRed entenas potencan esperantan literumilon kaj havas kelkajn vere pintajn pliajn propraĵojn [4].

ĉiuliteraĵoTEZ Vikipedio

TIP Frazo entenanta ĉiujn literojn de la alfabeto de koncerna lingvo, uzebla por testi tiparon, ktp: la ĉiuliteraĵo: „Laŭ Ludoviko Zamenhof bongustas freŝa ĉeĥa manĝaĵo kun spicoj“ estas la plej flua. La ĉiuliteraĵo: „Gajecvoĉa fuŝmuĝaĵo de knabĥoro haltpaŭzis“ estas unu el la plej mallongaj.

duliteraĵoTEZ Vikipedio

TIP Plurliteraĵo el du literoj, ofte rigardata kiel unu litero: en la ĉeĥa alfabeto la duliteraĵo ch okupas lokon inter h kaj i; laŭ la Fundamento, la ĉapelitajn literojn de Esperanto oni rajtas prezenti per duliteraĵoj ch, gh, hh, jh ktp.

granda literoZ, ĉeflitero PIV1TEZ

TIP Litero en formo relative pli granda, klara aŭ eleganta, kiel la majusklaj literoj de la antikvaj surskriboj, tial opiniata speciale konvena por la komenca pozicio (en propraj nomoj, komence de frazo ktp); ano de la serio A, B, C ... kontraste al la malgrandaj literoj a, b, c ...; SIN:majusklo
Rim.: Ne ekzistas devigaj reguloj pri la uzo de majuskloj kaj minuskloj. Ordinare oni uzas la minusklajn literformojn. Majusklojn oni uzas kiel unuan literon de ĉefa frazo, kaj kiel unuan literon de propra nomo, kaj en iuj mallongigoj PMEG.

kvarliteraĵoTEZ

TIP Plurliteraĵo el kvar literoj: la angla kvarliteraĵo ough estas plursignifa (kp cough, dough, ought...).

laŭliteraTEZ

(figure) =laŭvorta laŭlitera traduko, kompreno; absoluta kaj laŭlitera regulecoZ.

malgranda literoZ, etliteroTEZ

TIP Litero apartenanta al la pli ordinara speco ol la grandaj literoj; en Esperanto, ano de la serio a, b, c, ĉ ...; SIN:minusklo

preslitero

TIP
1.TEZ
Grafika formo de litero (signobildo), normale uzata en presaĵoj, sed iam ankaŭ mane skribataj: Ĉu vi skribis vian adreson per presliteroj? [5].
2.TEZ
(evitinde) =prestipo
Rim.: Prestipoj estas uzataj ne nur por literoj, sed ankaŭ por la ciferoj, interpunkciaj signoj kaj aliaj simboloj.

plurliteraĵoTEZ

TIP Kombino el pluraj literoj kiu en koncerna skribosistemo havas unu aŭ plurajn fonetikajn valorojn malsamajn ol la sinsekvo da sonoj prezentataj per la komponantaj literoj: la angla skribosistemo entenas 26 literojn kaj 118 plurliteraĵojn.
SUP:grafemo

triliteraĵoTEZ

TIP Plurliteraĵo el tri literoj: la germanan triliteraĵon sch oni legu kiel /ŝ/; la francan triliteraĵon eau oni legu kiel /o/.

malviva literoZTEZ

(frazaĵo) Leĝo, kontrakto, decido aŭ preskribo, kiu kvankam formale validas, tamen praktike estas ignorata: la decido de la kongreso restos simple malviva litero kaj fakte neniam atingos efektiviĝon [6].

tradukoj

anglaj

~o: letter; ~umi: spell; ~umilo: speller, spelling checker, spell-checker; ĉiu~aĵo: pangram; du~aĵo: digraph; granda ~o, : capital letter; kvar~aĵo: tetragraph; malgranda ~o, : small letter; pres~o 1.: block letter, printscript; tri~aĵo: trigraph; malviva ~o: dead letter.

belorusaj

~o: літара; ~umilo: праграма праверкі правапісу, модуль праверкі правапісу; du~aĵo: дыграф; granda ~o, : вялікая літара; kvar~aĵo: тэтраграф; laŭ~a: літаральны; malgranda ~o, : малая літара; tri~aĵo: трыграф.

bulgaraj

~o: буква; ĉiu~aĵo: панграма.

ĉeĥaj

~o: písmeno; ~umi: hláskovat, namáhavě číst, slabikovat; ~umilo: program na kontrolu pravopisu; pres~o: tištěné písmeno.

francaj

~o: lettre; ~umi: épeler; ~umilo: correcteur orthographique; ĉiu~aĵo: pangramme; du~aĵo: digramme; granda ~o, : capitale (majuscule), majuscule; kvar~aĵo: tétragramme; laŭ~a: littéral; malgranda ~o, : bas de casse, minuscule; tri~aĵo: trigramme.

germanaj

~o: Buchstabe; ~umi: buchstabieren; ~umilo: Rechtschreibkontrolle; ĉiu~aĵo: Pangramm; granda ~o, : Anfangsbuchstabe, Großbuchstabe, Majuskel; laŭ~a: buchstäblich; malgranda ~o, : Kleinbuchstabe, Minuskel.

grekaj

~o: γράμμα.

hispanaj

~o: letra; ~umi: deletrear; ~umilo: corrector ortográfico; ĉiu~aĵo: pangrama; du~aĵo: dígrafo; granda ~o, : letra capital (mayúscula), mayúscula; kvar~aĵo: fonema representado por cuatro letras; laŭ~a: literal; malgranda ~o, : minúscula; pres~o: letra de imprenta; tri~aĵo: fonema representado por tres letras; malviva ~o: papel mojado.

hungaraj

~o: betű; ~umi: betűz; ~umilo: helyesírásellenőrző; du~aĵo: kétjegyű betű; granda ~o, : nagybetű; kvar~aĵo: négyjegyű betű; malgranda ~o, : kisbetű; tri~aĵo: háromjegyű betű.

indoneziaj

~o: huruf; ĉiu~aĵo: pangram; du~aĵo: digraf; granda ~o, : huruf kapital; malgranda ~o, : huruf kecil; tri~aĵo: trigraf.

italaj

~o: lettera (alfabeto); ~umi: scrivere (forma ortografica); ~umilo: correttore ortografico (automatico); ĉiu~aĵo: pangramma; du~aĵo: digramma; granda ~o, : capolettera, capilettera, maiuscola; kvar~aĵo: tetragramma; malgranda ~o, : minuscolo; tri~aĵo: trigramma; malviva ~o: lettera morta.

nederlandaj

~o: letter; ~umi: spellen; ~umilo: spellingcontroleprogramma; ĉiu~aĵo: pangram; du~aĵo: tweelettergroep; granda ~o, : hoofdletter; kvar~aĵo: vierlettergroep; laŭ~a: letterlijk; malgranda ~o, : kleine letter; plur~aĵo: meerlettergroep; tri~aĵo: drielettergroep; malviva ~o: dode letter.

polaj

~o: litera; ~umi: literować, przeliterowywać, pisać; ~umilo: korektor pisowni; ĉiu~aĵo: pangram; granda ~o, : duża litera, wielka litera, majuskuła, wersalik, litera drukowana (pot.); laŭ~a: dosłowny; malgranda ~o, : mała litera, litera tekstowa, minuskuła.

portugalaj

~o: letra; ~umi: soletrar; ~umilo: corretor ortográfico; du~aĵo: dígrafo, digrama.

rusaj

~o: буква; ~umi: называть, произносить, читать по буквам (имя, слово); ~umilo: корректор (программа), средство орфографического контроля; ĉiu~aĵo: панграмма; du~aĵo: диграф, двойная буква; granda ~o, : прописная буква, большая буква, заглавная буква; kvar~aĵo: тетраграф; laŭ~a: буквальный; malgranda ~o, : строчная буква, малая буква; pres~o 1.: печатная буква; plur~aĵo: буквосочетание; tri~aĵo: триграф, трёхбуквенное буквосочетание; malviva ~o: мёртвая буква.

slovakaj

~o: písmeno; ~umi: hláskovať; ~umilo: program na kontrolu pravopisu; pres~o: tlačené písmeno.

turkaj

~o: harf; ~umi: hecelemek; granda ~o, : büyük harf; malgranda ~o, : küçük harf.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, La Esperantisto, 1890, p.32
2. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, §1
3. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Dio de dormo
4. Pejno S.: Sidiĝu kaj tajpu, Monato, 2001:01
5. Theodor Kilian: Lernolibro de Esperanto, 16a leciono
6. L. L. Zamenhof: Esenco kaj Estonteco, ĉap. 5a

~o: Mankas verkindiko en fonto.
~umi: Mankas verkindiko en fonto.
ĉiu~aĵo: Mankas dua fontindiko.
ĉiu~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
du~aĵo: Mankas dua fontindiko.
du~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
granda ~o, : Mankas verkindiko en fonto.
kvar~aĵo: Mankas dua fontindiko.
kvar~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
laŭ~a: Mankas verkindiko en fonto.
malgranda ~o, : Mankas verkindiko en fonto.
plur~aĵo: Mankas dua fontindiko.
plur~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
tri~aĵo: Mankas dua fontindiko.
tri~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
malviva ~o: Mankas verkindiko en fonto.


[^Revo] [liter.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.57 2016/10/20 19:10:14 ]