tradukoj: be bg ca cs de en es fr hu io ms nl no oc pl pt ro ru sk sv tp vo

*long/a PV

*longa

1.
Granda laŭ la dimensio longo; havanta difinitan grandon laŭ tiu dimensio: longa bastono, ŝnuro, strato, streko; ĉambro vasta, pli longa ol larĝa Marta; (analoge) ne skribu al mi tiajn longajn leterojn [1]; longa je dudek centimetroj, je tri paŝoj; tio estis aleo, du kilometrojn longa [2]; (figure) kilometre longa titolo.
2.TEZ
Havanta grandan daŭron: la vivo ne estas longa [3]; longa vojaĝo, laboro, parolado, malsano, pacienco; longaj someraj tagoj; longa krio, ĝemo; plilongigi paroladon, kunvenon. VD:daŭra 1, eterna, tirata
3.TEZ
FONPOE (p.p. silabo) Fermitaakcenta: en la vorto „me-lan-ko-li-o“ la longaj silaboj estas „lan“ kaj „li“.
Rim.: Ĉi tiu nocio estas esence fremda al Esperanto, sed Kalocsay faris ampleksan teorion pri ĝia uzo en poezio, ĉar li opiniis la klasikan metrikon, bazitan sur longeco de silaboj, pli belsona ol la akcenta. La donita difino estas adaptita al la specifaj ecoj de Esperanto, kiu ne firme konas longecon de vokaloj, sed por lingvoj kun klara distingo inter longaj kaj mallongaj vokaloj, kiel la latina, helena, sanskrita, araba k.a., la difino estu prefereble: fermita, aŭ kies vokalo estas longa.

*longe

1.TEZ
Dum multe da tempo: la plej juna […] devis ankoraŭ la plej longe atendi [4]; longe ŝi devis atendi, kaj tempo de atendado daŭras tiel senfine longe [5]; estas bone longe resti matene en la lito, se oni havas multe por fari, diras la maldiligentulo [6]; la pastro [...] loĝis longe en nia urbo [7]; lia kolero longe daŭris [8]; mia ora ringo ne estus nun tiel longe serĉata, se ĝi ne estus tiel lerte kaŝita de vi [9]; ili insistis tiel longe, ĝis li hontis [10].
2.TEZ
Delonge: mia domo estis jam longe konstruita [11].
3.
Tiel, ke la koncernaĵo estas longa 1: etendu pli longe viajn ŝnurojn, kaj viajn palisojn fortikigu [12].

longo Vikipedio

1.TEZ
Plej granda dimensio de objekto: tricent ulnoj estu la longo de la arkeo, kvindek ulnoj ĝia larĝo, kaj tridek ulnoj ĝia alto [13]; faldi paperfolion laŭ la longo; tiu ĉi rivero havas ducent kilometrojn da longo [14]; ĉiuj liaj administratoroj kaj farmantoj ne donas al li […] pli ol pecon da tero, havantan la longon kaj larĝon de paro da kontraktaj paperoj Hamlet ; la korpo falis kaj etendiĝis laŭ sia tuta longo [15]; (arkaismo) grado de longo (distanco de iu loko al iu difinita meridiano akceptita kiel deirpunkto, t.e. longitudo).
Rim.: Oni pli volonte parolas pri longo de objekto kuŝanta. Tamen „longo“ povas ankaŭ alterni kun „alto“ pri stara aĵo, kiel montras jena ekzemplo: ili staris fiere unu apud la alia, kvankam ilia longo estis tre malegala [16].
2.TEZ
FIZ Baza fizika grando, esprimanta la distancojn inter du punktoj: la dimensioj de longo estas M0L1T0; la derivita grando areo (respektive volumeno) estas kvadrato (respektive kubo) de longo. VD:metro

longeco Vikipedio

1.TEZ
Eco de tio, kio estas longa: mi rigardis la [...] orelojn de la leporo, estas plezuro admiri ilian longecon! [17]; ĝi estis bela per sia grandeco kaj per la longeco de siaj branĉoj [18]; Saul tuj falis laŭ sia tuta longeco sur la teron [19]; malegala longeco de la vokaloj [20]; la longeco de la laboro lacigis lin.
2.TEZ
Longo 1: naŭ ulnoj estas ĝia longeco kaj kvar ulnoj estas ĝia larĝeco [21]; ŝi konsideris la longecon de la vojo kaj prikalkulis, ke, se ŝi ne sekvos la landvojon, sed iros laŭlonge de la marbordo, ŝi ŝparos preskaŭ du mejlojn [22]; tiuj bestoj povas atingi longecon de pli ol 3 metroj [23]; Stirio […] proponas al sportemaj montbiciklantoj unikan alpan itineron […], kiu ĉi-momente ampleksas longecon de 1138 km kaj suman altecon de entute 31 305 m [24].

antaŭlongeTEZ

Multe da tempo antaŭe: jaroj antaŭlonge pasintaj [25]; kio antaŭlonge estis profetita, jen ĝi plenumiĝis [26].

antaŭ ne longe, antaŭnelonge, antaŭ nelonge,

En pasinta, ne tre malproksima tempo: gento, antaŭ ne longe venintan el Italujo [27]; pri tio mi antaŭ ne longe jam mem pensis [28]; antaŭ ne longe la fiŝo donacis al ni dometon [29]; ankoraŭ antaŭ ne longe oni tute silentis pri ni kaj poste oni nin mokis [30]; se iu antaŭ nelonge edziĝis, li ne iru en militon [31]; mi parolas pri tiuj novaj romanoj, kiuj aperis antaŭ nelonge [32]; tiel freŝa, kvazaŭ ĝi nur antaŭnelonge estus enmetita tien [33]; kun ĉagrena mieno alparolis min antaŭnelonge iu Kamarado [34].

delonga

De longa tempo estanta, funkcianta, valida...: li estas delonga servisto de nia domo, do mi povas sendi per li tiun ĉi leteron kun plena fido [35]; ĉi tiu teamo estas delonga ĉampiono en Hungario [36].

delongeTEZ

De antaŭlonge kaj plu ĝis la koncerna momento: eĉ unu birdon oni ne aŭdis, ĉiuj jam delonge ripozis, kaj la strigo ne estis ankoraŭ hejme [37]; en la tuta regiono oni jam delonge rigardis lin kiel indiĝenon [38]; ni esperantistoj, cetere, konas tiun ĉi fenomenon jam delonge [39].

*laŭlonge [40]

Laŭ la dimensio longo, laŭ la pli granda direkto: trairu la landon laŭlonge kaj laŭlarĝe [41]; sur la norda flanko laŭlonge estu kurtenoj, havantaj la longon de cent ulnoj [42]; fendi lignon laŭlonge.

laŭlonge deTEZ

(prepoziciaĵo)
Laŭ la pli granda flanko de: ŝi nun iris laŭlonge de la marbordo [43]; laŭlonge de strato [...] eblas vidi la antikvajn vestiĝojn de la Romia Teatro [44].

*mallonga

1.
Havanta malgrandan etendon laŭ sia plej granda dimensio: rekta vojo estas pli mallonga, ol kurba [45]; ŝafon, kiu havas tro longajn aŭ tro mallongajn membrojn, vi povas alporti kiel oferon [46]; mallonga tenilo, vesto, barbo, frazo.
2.TEZ
Havanta malgrandan daŭron: mallonga kunsido, kolero, feliĉo; mia vivo estas ja mallonga, ĉesu do, lasu min libera [47]; la triumfado de malvirtuloj estas mallongatempa kaj la ĝojo de hipokritulo estas nur momenta [48]; mallonge dirite. VD:konciza
3.TEZ
FONPOE (p.p. silabo) Malfermita kaj senakcenta.
Rim.: Vd rimarkon sub longa 3. Por lingvoj kun klara distingo inter longaj kaj mallongaj vokaloj, la difino estu prefereble: malfermita, kaj kies vokalo estas mallonga.

mallongigi

(tr)
1.
Malgrandigi la longon, la pli grandan dimension: okuloj [...], kies palpebroj estas mallongigitaj [49].
2.
Malpliigi la daŭron, rilate al la normala, antaŭvidebla daŭro: pardonu, ke ĉi tiun fojon mi mallongigos mian intersalutiĝon kun vi Marta; la jaroj de malpiuloj estos mallongigitaj [50].

mallongigoTEZ Vikipedio

1.
Malgrandigo de longeco; plirapidigo: mallongigo de transporta tempo [51]; per mallongigo de la tempo eblas akiri pliajn poentojn [52].
2.TEZ
GRA Skriba aŭ parola koncizigo de esprimo, ekzemple, konservanta nur la komencajn literojn aŭ silabojn de vortoj: „ktp“ estas kutima mallongigo de „kaj tiel plu“; signifo de la mallongigoj estas: t.e. = tio estas, k.c. = kaj ceteraj […] [53].
URL: PMEG: Elparolo de mallongigoj

nelonge

Dum negranda tempointervalo: estos nelonge vi, tute ne longe vivanta [54]; malŝparulo ĝuas nelonge, avarulo neniam PrV.

postnelonge, post nelonge, post ne longeTEZ

Post malmulta tempo: post nelonge li malaperis en la mallumo [55]; postnelonge mura indikilo eklumis [56].

longoforma

Rimarkeble pli longa ol larĝa: tio estis mara herbo aŭ junko, kiu kovris longforman ŝtonon kaj aspektis kiel korpo de homo [57].

tradukoj

anglaj

~a: long; ~o: length; ~eco: longness, length; antaŭ~e: long ago; antaŭ ne ~e, , , : a short while ago; laŭ~e : lengthwise; laŭ~e de: along; mal~a: short; mal~igi: shorten; mal~igo: abreviation; ne~e: briefly.

belorusaj

laŭ~e : уздоўж.

bulgaraj

mal~igo 2.: съкращение, абревиатура.

ĉeĥaj

~a: dlouhý; ~e: dlouho, dlouze, dávno; ~o: délka; ~eco: délka; de~e: dávno; mal~a: krátký; mal~igi: zkrátit; mal~igo: krácení, zkratka; ne~e: nedlouho, nedávno; ~oforma: podlouhlý.

francaj

~a: long; ~e 1.: longtemps; ~o 1.: longueur; ~o 2.: longueur; ~eco: longueur; antaŭ~e: depuis longtemps, il y a longtemps; antaŭ ne ~e, , , : il y a peu (de temps); de~a: ancien, de longue date; laŭ~e : en long; laŭ~e de: le long de; mal~a 2.: bref; mal~a: court; mal~igi: abréger, écourter, raccourcir; mal~igo: abréviation; ne~e: brièvement; postne~e, , : peu après; ~oforma: allongé, oblong.

germanaj

~a 1.: lang; ~a 2.: lang, langdauernd, langandauernd; ~a 3.: lang; ~e 1.: lange; ~e 2.: seit Langem; ~e 3.: lang; ~o: Länge; ~eco: Länge; antaŭ~e: lange davor, viel früher, vor langer Zeit; antaŭ ne ~e, , , : vor Kurzem; de~a: alteingesessen, angestammt; laŭ~e : entlang, der Länge nach; laŭ~e de: entlang; mal~a 1.: kurz; mal~a 2.: kurzdauernd, kurzandauernd, kurzzeitig; mal~a: kurz; mal~igi 1.: kürzen; mal~igi 2.: abkürzen; mal~igo 1.: Kürzung; mal~igo: Abkürzung; ne~e: kurz; postne~e, , : nach Kurzem; ~oforma: länglich.

hispanaj

~a: largo; ~e 1.: mucho tiempo, largo tiempo, largamente; ~o 1.: longitud; ~o 2.: longitud; ~eco: longitud; antaŭ~e: hace mucho tiempo; antaŭ ne ~e, , , : hace poco tiempo; laŭ~e : a lo largo; laŭ~e de: a lo largo de, durante; mal~a 1.: corto; mal~a 2.: breve; mal~a: corto; mal~igi 1.: acortar; mal~igi 2.: abreviar; mal~igo: abreviatura; ne~e: con brevedad, brevemente; postne~e, , : poco después; ~oforma: alargado.

hungaraj

~a: hosszú; ~e 1.: hosszan, hosszú ideig; ~e 2.: régen; ~e 3.: hosszan; ~o: hossz, hosszúság; ~eco: hosszúság; antaŭ~e: régen, jóval előtte; antaŭ ne ~e, , , : nemrég; de~e: régóta, régtől fogva; laŭ~e : hosszában; laŭ~e de : mentén; mal~a: rövid; ne~e: nem sokáig, rövid ideig; postne~e, , : csakhamar, hamarosan, kisvártatva; ~oforma: hosszúkás.

idaj

~a: longa; ~e: longe; ~eco: longeso; mal~a: kurta; mal~igi: kurtigar.

katalunaj

laŭ~e de: al llarg de; mal~a: corto; mal~igo: abreviatura.

malajaj

~a 1.: memendekkan.

nederlandaj

~a 1.: lang; ~a 2.: lang, langdurend; ~a: lang; ~e: lang; ~o: lengte; ~eco: lengte; antaŭ~e: lang geleden; antaŭ ne ~e, , , : onlangs; de~e: sinds lang; laŭ~e : langs; laŭ~e de: langs; mal~a: kort; mal~igi: verkorten, inkorten; mal~igo: afkorting.

norvegaj

~a: lang; ~e 1.: lenge; ~e 2.: lenge; ~e 3.: langt; ~o: lengde; antaŭ~e: for lenge siden; antaŭ ne ~e, , , : for ikke lenge siden; de~e: i lang tid; mal~a: kort; mal~igi: korte ned; mal~igo: forkortelse; ne~e: kort; postne~e, , : rett etterpå.

okcitanaj

laŭ~e de: al long de.

polaj

~a 1.: długi; ~a 2.: długi; ~a: długi; ~e: długo; ~o: długość; ~eco: długość; antaŭ~e: dawno, dawno temu; antaŭ ne ~e, , , : niedawno; de~a: dawna; de~e: od dawna; laŭ~e : wzdłuż; laŭ~e de: wzdłuż; mal~a: krótki, kusy; mal~igi: kurczyć, redukować, skracać, streszczać; mal~igo: abrewiacja, zmniejszenie, skrót, streszczenie; ne~e: niedługo; postne~e, , : za niedługo, wkrótce; ~oforma: pociągły.

portugalaj

~a: longo; ~o: comprimento; mal~a: curto.

rumanaj

~a: lung; ~e: mult timp, indelung; ~o: lungime; ~eco: lungime; antaŭ~e: demult; antaŭ ne ~e, , , : nu de mult, recent; de~a: o lungă perioadă de timp; de~e: pentru o lungă perioadă de timp; laŭ~e : de-a lungul; laŭ~e de: de-a lungul; mal~a: curto, scurte, zgârcit; mal~igi: contracta, reduce, scurta, rezuma; mal~igo: abreviere, scurtătură, rezumat, reducere; ne~e: îndată; postne~e, , : îndată; ~oforma: alungit.

rusaj

~a 1.: длинный; ~a 2.: долгий, продолжительный; ~a 3.: долгий (слог, гласный); ~e 1.: долго; ~e 2.: давно; ~e 3.: длинно; ~o: длина; ~eco: длина; antaŭ~e: давно; antaŭ ne ~e, , , : недавно; de~e: давно, издавна; laŭ~e : вдоль; laŭ~e de: вдоль, в длину; mal~a 1.: короткий; mal~a 2.: короткий, краткий; mal~a 3.: краткий; mal~igi 1.: укоротить; mal~igi 2.: сократить; mal~igo: сокращение, аббревиатура; ne~e: недолго; postne~e, , : вскоре; ~oforma: продолговатый.

slovakaj

~a: dlhý; ~e: dlho; ~o: dĺžka; ~eco: dĺžka; de~e: dávno; mal~a: krátky; mal~igi: skrátiť; mal~igo: skratka; ne~e: nedávno; ~oforma: podlhovastý.

svedaj

~a: lång; ~e: länge; ~o: längd; ~eco: längd; antaŭ~e: för länge sedan; laŭ~e : på längden; mal~a: kort.

tokiponaj

~a: suli; mal~a: lili; mal~igi: lili.

volapukaj

~a: lunik; mal~a: brefik.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 18
2. B. Prus, trad. Kazimierz Bein: La Faraono, vol. 3, ĉapitro 9a
3. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 20
4. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La virineto de maro
5. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Anneto
6. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Ŝtono de la saĝuloj
7. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 25
8. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 31
9. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 25
10. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ii. reĝoj 2:17
11. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 25
12. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 54:2
13. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 6:15
14. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 32
15. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, galoŝoj de feliĉo, 3
16. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, flikilo
17. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, kuristoj
18. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeĥezkel 31:7
19. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Samuel 28:20
20. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 2. Transskribo
21. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Readmono 3:11
22. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Anneto
23. Monato, Izabel C. O. Santiago: Faŭno: La „drakoj“ de Komodo: Gigantaj bestoj sur izola insulo
24. Monato, Evgeni Georgiev: Romantika itinero por spertaj biciklantoj
25. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 77:5
26. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jesaja 42:9
27. La Nova Testamento, La agoj 18:2
28. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Neĝa reĝino
29. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Fiŝkaptisto kaj lia edzino
30. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Kvara Kongreso Esperantista en Dresden en la 17a de aŭgusto 1908
31. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Readmono 24:5
32. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, galoŝoj de feliĉo
33. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Sambuka virineto
34. E. Lanti: Vortoj de k-do Lanti, „ho malfidemulo!...“
35. H. Sienkiewicz, trad. L. Zamenhof: Quo vadis?, 1933
36. Monato, Karlo Juhász: Ĉu komerco helpas?
37. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Anneto
38. A. Ĉeĥov, trad. M. Lukaŝ: Enujulo, La Nica literatura revuo, 3:1
39. S. Maul: Fortaleza surprizoMonato
40. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Universala Vortaro, laŭ'long'
41. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 13:17
42. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Eliro 27:11
43. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Anneto
44. Turisma skabenejo de la urbo Torino: Torino, 1984
45. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 33
46. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Levidoj 22:23
47. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ijob 10:20
48. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Ijob 20:5
49. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, kronika katara konjunktivito
50. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 10:27
51. Monato, Mu Binghua: Ĉinio: Enlanda aviado multekostas
52. Monato, Judit Felszeghy: Ne nur sporto, ankaŭ vivoformo
53. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, Pri la mallongigoj, Pri la mallongigoj
54. trad. A. Kofman: El IliadoLudoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto
55. J. Rejtő, trad. L. Balázs: La antaŭenŝovita garnizono
56. J. Francis: Misio sen Alveno, 1982
57. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Anneto


[^Revo] [long.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.56 2018/01/04 21:10:14 ]