tradukoj: be br cs de en es fr fy he hu id io it nl pl pt ro ru sk sv tp vo

*jun/a PV

*junaTEZ

1.TEZ
Kiu estas en la komenca fazo de sia vivperiodo, ankoraŭ kreskanta aŭ disvolviĝanta, ne tute maturiĝinta: juna virino, knabo, ĉevalo, bovido, folio; lernu juna, vi scios maljuna PrV; tio vere estas juna pizo, kiu elburĝoniĝis kun siaj verdaj folietoj [1]; la ĉitiea Esperanto-movado estas tre juna; la pli juna filino [2]. VD:nova1
Rim.: La frazo mi gratulis ... la junajn geedzojn [3] estas dubinda: ĉu temas pri la aĝo de la geedzoj (kaj tiusence ĝi estus tute bona: gratuli la junajn geedzojn pri la naskiĝo de ilia unua infano), aŭ eble „la junaj geedzoj“ estas tio, kion en la moderna Esperanto oni nomas novgeedzoj?
2.TEZ
Juneca: oni povas esti juna ĉe la kvardeka jaro, kaj maljuna ĉe la dudeka; ŝi rejuniĝis post sia edziĝo.
3.TEZ
Antaŭ nelonge farita kaj ankoraŭ ne matura ‐ ne akirinta la plenan forton, la guston ktp: juna vino, fromaĝo. VD:lakto, ŝelo

june

En juna maniero: frapfrazo de la aranĝo estis „Internacie, June kaj Kune!“ [4]; ni june nestis en matura kampo de tritiko [5].

junecaTEZ

Rilata al juneco; havanta la trajtojn de juneco: viglecon, ardon, freŝecon ktp: junecaj revoj Marta ; la memfido de ŝia juneca spirito, kiu fordonis sin al ŝiaj fieraj revoj [6]; tiu juneca fervoro de la maljuna esperantisto.

junecoTEZ Vikipedio

Tempo de la vivo inter la infaneco kaj matura aĝo: vi estas ankoraŭ en freŝa juneco […], vi rigardu kuraĝe al la estonteco FK ; la junecon mi […] metis mem sur la altaron de la devo FK ; en floro de juneco kaj beleco BdV ; la juneco rapide forpasas; (figure) tio estis ankoraŭ la juneco de la mondo.

*junuloTEZ Vikipedio

Juna homo, precipe tia, kiu jam estas seksmatura, sed ankoraŭ ne plenkreska: kaj el la knabo fariĝis junulo, kaj li devis forveturi en la malproksiman mondon [7]; kaj ili ekstermis per glavo ĉion, kio estis en la urbo, la virojn kaj virinojn, junulojn kaj maljunulojn [8]; junuloj estu dece silentaj apud pliaĝuloj, kaj sidigu ilin kaj stariĝu por ili, kaj prizorgu siajn gepatrojn [9]. EURO-26 estas havinda karto, kiun povas ricevi gejunuloj en la aĝo 14–26 jaroj sendepende de sia statuso [10]; plejlaste, la 18an de junio 2003, la „Stones“ furoris denove en Vieno, frenezigante 54000 junulojn kaj plenkreskulojn [11]; la junulo aliĝis al nia militistaro [12]; junulaj jaroj EE ; la reĝo aranĝis festenon kaj invitis ĉiujn belajn junulinojn de la tuta lando [13]; juna → junulo = persono karakterizata de juneco [14].

Rim.: Mi opinias, ke estas diferenco inter „junulo“ kaj „juna viro“. Laŭ mi, „junulo“ estas iu ankoraŭ ne tute matura sociekonomie aŭ jure, krom ke li ne estas plenkreskulo biologie; tial virseksulo aĝanta malpli ol 19 jarojn estas junulo; inter 20 kaj 22 jaroj oni povas nomi lin, depende je kunteksto kaj cirkonstancoj, „junulo“ aŭ „juna viro“; post 23 jaroj ĝis proksimume 27 jaroj, „juna viro“. Evidente, la jarlimoj estas proksimumaj kaj varias laŭ la klimatoj, civilizoj kaj personaj apartaĵoj. [Sergio Pokrovskij]

junularoTEZ Vikipedio

Ĉiuj junaj homoj: pli bone estos, se tion faros Luka Lukiĉ, kiel kleriganto de la junularo [15].

*maljunaTEZ

Atingita sian maljunecon: maljuna avo, amiko, vino, amikeco, hundo, arbo; la ĉagrenoj maljunigas; aspekti kiel maljuna pomo [16].
Rim.: La frazo tiu ĉi patrino varmege amis sian pli maljunan filinon [17] ne estas imitinda ‐ en la matura Esperanto oni diras „pli aĝa filino“. VD:arkaika, kaduka, malnova, ruina

maljunecoTEZ Vikipedio

Vivperiodo post la matura aĝo, kiam okazas iompostioma velkado, malfortiĝo de la vivfunkcioj de la organismo: ĝis la maljuneco kaj grizeco ne forlasu min [18]; juneco ne scias, maljuneco ne povas PrV.

maljuniĝiTEZ

(ntr)
Laŭ la tempo iĝi maljuna: kiam vi maljuniĝos, vi etendos viajn manojn, kaj alia vin zonos [19]; la nacioj maljuniĝas kiel homoj. VD:kadukiĝi

*maljunuloTEZ Vikipedio

Maljuna homo: tiu ĉi maljunulo tute malsaĝiĝis kaj infaniĝis [20]; sur [ŝia vizaĝo] aperis multaj maljunulaj sulkoj [21]; la maljunulino staris antaŭ la pordo [22].

tradukoj

anglaj

~a: young; ~e: youthfully; ~eca: young-looking, youthful; ~ulo: youth; ~ularo: youth; mal~a: old; mal~ulo: old person.

belorusaj

~a: юны, малады; ~eco: юнацтва, маладосьць; mal~a: стары.

bretonaj

~a: yaouank; ~eco: yaouankiz; ~ulo: yaouankiz , den yaouank; ~ularo: yaouankiz , yaouankizoù; mal~a: kozh; mal~eco: kozhni; mal~iĝi: koshaat; mal~ulo: kozhiad, kozh.

ĉeĥaj

~a: mladý, mladistvý, nedospělý; ~eca: mladický vzhledem; ~eco: junáctví, mladost, mládí; ~ulo: jinoch, mladík, mládenec; ~ularo: chlapci a děvčata, dorost; mal~a: starý (člověk| věc); mal~eco: mnoholetost, stáří; mal~ulo: stařec.

francaj

~a: jeune (adj.); ~eca: juvénile; ~eco: jeunesse (temps de la vie); ~ulo: jeune (subst., jeune homme), jeune homme; ~ularo: jeunesse (ensemble des jeunes); mal~a: vieux; mal~eco: vieillesse; mal~iĝi: vieillir; mal~ulo: vieillard, vieil homme, vieux (subst., vieil homme).

frisaj

~a: jong; mal~a: âld.

germanaj

~a: jung; ~eco: Jugend; ~ulo: Jugendliche(r); ~ularo: Jugend; mal~a: alt; mal~eco: Alter; mal~iĝi: altern; mal~ulo: Alter.

hebreaj

~a: צעיר; ~eco: נעורים; mal~a: זקן.

hispanaj

~a: joven; ~eco: juventud; mal~a: viejo.

hungaraj

~a: fiatal, ifjú; ~eco: fiatalság, ifjúsá.

idaj

~a: yuna; ~e: yune; ~eca: yunesala; ~eco: yuneso; ~ulo: yuno; ~ularo: yunaro; mal~a: olda; mal~eco: oldeso; mal~ulo: oldo.

indoneziaj

~a: muda; ~eco: masa muda; ~ulo: [muda] pemuda; ~ularo: [muda] pemuda; mal~a: tua; mal~eco: [tua] penuaan; mal~iĝi: [tua] menua; mal~ulo: orang tua.

italaj

~a: giovane, nuovo; ~eco: gioventù, giovinezza; ~ulo: giovane (sost.); ~ularo: gioventù (insieme); mal~a: vecchio; mal~eco: vecchiaia; mal~iĝi: invecchiare; mal~ulo: vecchio (sost.).

nederlandaj

~a: jong; ~eco: jeugd; ~ulo: jong persoon, jongere, jongeman, jongeheer, jongeling, adolescent; ~ularo: jeugd; mal~a: oud; mal~eco: ouderdom, hoge leeftijd; mal~iĝi: oud worden; mal~ulo: oud persoon, oudere, grijsaard, oude man.

polaj

~a: młody, młodociany; ~eco: młodość; ~ulo: młodzieniec; ~ularo: młodzież; mal~a: stary; mal~eco: starość; mal~iĝi: starzeć się; mal~ulo: starzec.

portugalaj

~a: jovem, novo; ~eco: juventude; mal~a: velho.

rumanaj

~a: tânăr; ~eco: tinereţe; ~ularo: tineret; mal~a: bătrân, în vârstă, vechi; mal~eco: batrâneţe; mal~iĝi: a îmbătrâni; mal~ulo: bătrîn.

rusaj

~a: молодой, юный; ~eca: моложавый, юношеский; ~eco: молодость, юность; ~ulo: юноша; ~ularo: молодёжь; mal~a: престарелый, старый (по возрасту), пожилой; mal~eco: старость; mal~iĝi: стареть, состариться; mal~ulo: старик. mal~ulino: старуха.

slovakaj

~a: mladý; ~eca: mladistvý (výzorom); ~eco: mladý vek; ~ulo: mladík, mládenec; ~ularo: chlapci a dievčatá, dorast; mal~a: starý; mal~eco: staroba; mal~ulo: starec.

svedaj

~a: ung; ~eco: ungdom; ~ulo: yngling; mal~a: gammal.

tokiponaj

~a: lili.

volapukaj

~a: yunik; ~e: yuniko; ~ulo: yunan; ~ularo: yunanef.

fontoj

1. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 3, Kvin en unu silikvo
2. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 11
3. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 36
4. Vikipedio, , https://eo.wikipedia.org/?curid=12692, IJK 2004
5. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko, Amo Ĉiama
6. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Filino de la marĉa reĝo
7. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Sambuka virineto
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Josuo 6:21
9. Platono, trad. D. Broadribb: La Respubliko, Parto 4a
10. M. Belosević: Turismi kun la karto EURO-26 en la poŝoMonato
11. W. Klag: Kiu rulas ŝtonon...Monato
12. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 39
13. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Cindrulino
14. B. Wennergren: Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko
15. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, akto 4a, sceno 1a
16. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, Gefianĉoj
17. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 13
18. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 71:18
19. La Nova Testamento, S. Johano 21:18
20. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 39
21. Ludoviko Lazaro Zamenhof: Fundamenta Krestomatio de la lingvo Esperanto, Arturo
22. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, paŝtistino de anseroj apud puto


[^Revo] [jun.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.40 2017/08/19 17:10:13 ]