*jun/a PV

*juna  

1.  
Kiu estas en la komenca fazo de sia vivperiodo, ankoraŭ kreskanta aŭ disvolviĝanta, ne tute maturiĝinta: juna virino, knabo, ĉevalo, bovido, folio; lernu juna, vi scios maljuna PrV ; tio vere estas juna pizo, kiu elburĝoniĝis kun siaj verdaj folietoj [1]; la ĉitiea Esperanto-movado estas tre juna; la pli juna filino [2]. VD:nova1
Rim.: La frazo mi gratulis ... la junajn geedzojn [3] estas dubinda: ĉu temas pri la aĝo de la geedzoj (kaj tiusence ĝi estus tute bona: gratuli la junajn geedzojn pri la naskiĝo de ilia unua infano), aŭ eble „la junaj geedzoj“ estas tio, kion en la moderna Esperanto oni nomas novgeedzoj?
2.  
Juneca: oni povas esti juna ĉe la kvardeka jaro, kaj maljuna ĉe la dudeka; ŝi rejuniĝis post sia edziĝo.
3.  
Antaŭ nelonge farita kaj ankoraŭ ne matura ‐ ne akirinta la plenan forton, la guston ktp: juna vino, fromaĝo. VD:lakto, ŝelo
angle:
young
beloruse:
юны, малады
bretone:
yaouank
ĉeĥe:
mladý, mladistvý, nedospělý
france:
jeune (adj.)
germane:
jung
hebree:
צעיר
hispane:
joven
hungare:
fiatal, ifjú
ide:
yuna
indonezie:
muda
itale:
giovane, nuovo
nederlande:
jong
okcidentfrise:
jong
pole:
młody, młodociany
portugale:
jovem, novo
rumane:
tânăr
ruse:
молодой, юный
slovake:
mladý
svede:
ung
tokipone:
lili
volapuke:
yunik

june

En juna maniero: frapfrazo de la aranĝo estis „Internacie, June kaj Kune!“ [4]; ni june nestis en matura kampo de tritiko [5].
4. Vikipedio, https://eo.wikipedia.org/?curid=12692, IJK 2004
5. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko, Amo Ĉiama
angle:
youthfully
hispane:
de joven
ide:
yune
volapuke:
yuniko

juneca  

Rilata al juneco; havanta la trajtojn de juneco: viglecon, ardon, freŝecon ktp: junecaj revoj Marta ; la memfido de ŝia juneca spirito, kiu fordonis sin al ŝiaj fieraj revoj [6]; tiu juneca fervoro de la maljuna esperantisto.
angle:
young-looking, youthful
ĉeĥe:
mladický vzhledem
france:
juvénile
hispane:
juvenil
ide:
yunesala
ruse:
моложавый, юношеский
slovake:
mladistvý (výzorom)

juneco

Tempo de la vivo inter la infaneco kaj matura aĝo: vi estas ankoraŭ en freŝa juneco […], vi rigardu kuraĝe al la estonteco FK ; la junecon mi […] metis mem sur la altaron de la devo FK ; en floro de juneco kaj beleco BdV ; la juneco rapide forpasas; (figure) tio estis ankoraŭ la juneco de la mondo.
beloruse:
юнацтва, маладосьць
bretone:
yaouankiz
ĉeĥe:
junáctví, mladost, mládí
france:
jeunesse (temps de la vie)
germane:
Jugend
hebree:
נעורים
hispane:
juventud
hungare:
fiatalság, ifjúsá
ide:
yuneso
indonezie:
masa muda
itale:
gioventù, giovinezza
nederlande:
jeugd
pole:
młodość
portugale:
juventude
rumane:
tinereţe
ruse:
молодость, юность
slovake:
mladý vek
svede:
ungdom

*junulo [7]  

Juna homo, precipe tia, kiu jam estas seksmatura, sed ankoraŭ ne plenkreska: kaj el la knabo fariĝis junulo, kaj li devis forveturi en la malproksiman mondon [8]; kaj ili ekstermis per glavo ĉion, kio estis en la urbo, la virojn kaj virinojn, junulojn kaj maljunulojn [9]; junuloj estu dece silentaj apud pliaĝuloj, kaj sidigu ilin kaj stariĝu por ili, kaj prizorgu siajn gepatrojn [10]. EURO-26 estas havinda karto, kiun povas ricevi gejunuloj en la aĝo 14–26 jaroj sendepende de sia statuso [11]; plejlaste, la 18an de junio 2003, la „Stones“ furoris denove en Vieno, frenezigante 54000 junulojn kaj plenkreskulojn [12]; la junulo aliĝis al nia militistaro [13]; junulaj jaroj EE ; la reĝo aranĝis festenon kaj invitis ĉiujn belajn junulinojn de la tuta lando [14]; juna → junulo = persono karakterizata de juneco [15].
Rim.: Mi opinias, ke estas diferenco inter „junulo“ kaj „juna viro“. Laŭ mi, „junulo“ estas iu ankoraŭ ne tute matura sociekonomie aŭ jure, krom ke li ne estas plenkreskulo biologie; tial virseksulo aĝanta malpli ol 19 jarojn estas junulo; inter 20 kaj 22 jaroj oni povas nomi lin, depende je kunteksto kaj cirkonstancoj, „junulo“ aŭ „juna viro“; post 23 jaroj ĝis proksimume 27 jaroj, „juna viro“. Evidente, la jarlimoj estas proksimumaj kaj varias laŭ la klimatoj, civilizoj kaj personaj apartaĵoj. [Sergio Pokrovskij]
7. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Universala Vortaro, -ul'
8. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Sambuka virineto
9. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Josuo 6:21
10. Platono, trad. D. Broadribb: La Respubliko, Parto 4a
11. M. Belosević: Turismi kun la karto EURO-26 en la poŝoMonato
12. W. Klag: Kiu rulas ŝtonon...Monato
13. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 39
14. Jakob Grimm, Wilhelm Grimm, trad. Kazimierz Bein: Elektitaj Fabeloj de Fratoj Grimm, Cindrulino
15. B. Wennergren: Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko
angle:
youth
bretone:
yaouankiz (den yaouank), den yaouank
ĉeĥe:
jinoch, mladík, mládenec
france:
jeune (subst., jeune homme), jeune homme
germane:
Jugendliche(r)
hispane:
joven
ide:
yuno
indonezie:
pemuda
itale:
giovane (sost.)
nederlande:
jong persoon, jongere, jongeman, jongeheer, jongeling, adolescent
pole:
młodzieniec
ruse:
юноша
slovake:
mladík, mládenec
svede:
yngling
volapuke:
yunan

junularo

Ĉiuj junaj homoj: pli bone estos, se tion faros Luka Lukiĉ, kiel kleriganto de la junularo [16].
angle:
youth
bretone:
yaouankiz (an dud yaouank), yaouankizoù
ĉeĥe:
chlapci a děvčata, dorost
france:
jeunesse (ensemble des jeunes)
germane:
Jugend
hispane:
juventud
ide:
yunaro
indonezie:
pemuda
itale:
gioventù (insieme)
nederlande:
jeugd
pole:
młodzież
rumane:
tineret
ruse:
молодёжь
slovake:
chlapci a dievčatá, dorast
volapuke:
yunanef

*maljuna  

Atingita sian maljunecon: maljuna avo, amiko, vino, amikeco, hundo, arbo; la ĉagrenoj maljunigas; aspekti kiel maljuna pomo [17].
Rim.: La frazo tiu ĉi patrino varmege amis sian pli maljunan filinon [18] ne estas imitinda ‐ en la matura Esperanto oni diras „pli aĝa filino“.
VD:arĥaika, kaduka, malnova, ruina
angle:
old
beloruse:
стары
bretone:
kozh (ag.)
ĉeĥe:
starý (člověk| věc)
france:
vieux
germane:
alt
hebree:
זקן
hispane:
viejo
ide:
olda
indonezie:
tua
itale:
vecchio
nederlande:
oud
okcidentfrise:
âld
pole:
stary
portugale:
velho
rumane:
bătrân, în vârstă, vechi
ruse:
престарелый, старый (по возрасту), пожилой
slovake:
starý
svede:
gammal

maljuneco

Vivperiodo post la matura aĝo, kiam okazas iompostioma velkado, malfortiĝo de la vivfunkcioj de la organismo: ĝis la maljuneco kaj grizeco ne forlasu min [19]; juneco ne scias, maljuneco ne povas PrV .
bretone:
kozhni
ĉeĥe:
mnoholetost, stáří
france:
vieillesse
germane:
Alter
hispane:
vejez, senectud
ide:
oldeso
indonezie:
tuapenuaan
itale:
vecchiaia
nederlande:
ouderdom, hoge leeftijd
pole:
starość
rumane:
batrâneţe
ruse:
старость
slovake:
staroba

maljuniĝi  

(ntr)
Laŭ la tempo iĝi maljuna: kiam vi maljuniĝos, vi etendos viajn manojn, kaj alia vin zonos [20]; la nacioj maljuniĝas kiel homoj. VD:kadukiĝi
20. La Nova Testamento, S. Johano 21:18
bretone:
koshaat
france:
vieillir
germane:
altern
hispane:
envejecer, hacerse viejo
indonezie:
tuamenua
itale:
invecchiare
nederlande:
oud worden
pole:
starzeć się
rumane:
a îmbătrâni
ruse:
стареть, состариться

*maljunulo [21]  

Maljuna homo: tiu ĉi maljunulo tute malsaĝiĝis kaj infaniĝis [22]; Abraham kaj Sara estis maljunuloj de profunda aĝo [23]; sur [ŝia vizaĝo] aperis multaj maljunulaj sulkoj [24]; la maljunulino staris antaŭ la pordo [25].
angle:
old person
bretone:
kozhiad, kozh (ak.)
ĉeĥe:
stařec
france:
vieillard, vieil homme, vieux (subst., vieil homme)
germane:
Alter
hispane:
mayor (persona), anciano, viejo
ide:
oldo
indonezie:
orang tua
itale:
vecchio (sost.)
nederlande:
oud persoon, oudere, grijsaard, oude man, oude vrouw
pole:
starzec
rumane:
bătrîn
ruse:
старик mal~ulino: старуха
slovake:
starec

administraj notoj