tradukoj: be cs de fr hu nl ru sk

2substanc/o [1]

substanco  

1.  
Ĉiu aparta speco de materio: vulkanismo estas ĉiu fenomeno, rezulte de kiu solidaj, likvaj aŭ gasaj substancoj atingas la tersupraĵon [2]; kaŭzo estis manko de reaktiviga substanco (hipoklorido) uzenda por neŭtrigi la cianidenhavan industrian poluakvon [3]; ni scias, ke en industrio kaj aŭtomobiloj uzataj substancoj venenas la teron [4]; vermoj, kiuj trafosas la legomajn defalaĵojn kaj ŝanĝas ilin en fekundigan substancon [5]; proteinoj estas gravaj, ĉar ili konsistigas la korpon: la keratinon de la haŭto kaj ungoj, la osteinon de la ostoj, […] la gelatenecan substancon en la ĉeloj, ktp [6].
2.
FIL Tio, kio ekzistas per si mem kaj estas kialigita de si mem: KRI obskuraj disputoj de mezepokaj teologoj pri la sankta triunuo aŭ la transsubstancigo (transformiĝo de vino kaj pano al sango kaj korpo de Jesuo) [7].
3.  
FIL Daŭra realaĵo konceptata kiel subportanta kaj unuiganta la ŝanĝiĝantajn fenomenojn percepteblajn per la sentumoj kaj kiel manifestiĝanta per ili: mi ne pretendas, ke nur sonsubstancoj la kvintesencon donas de l' amuz' [8]. VD:esenco 1

samsubstanca  

El la sama substanco; homogena: mi nur malfacile kredas, ke plutonian plataĵon oni povus ŝanĝi al samsubstanca stango tiel rapide kaj facile [9]; KRI la samsubstanceco de la tri Personoj (vd Triunuo) [10].

blanka substanco  

FIZL Parto de cerbo aŭ mjelo farita precipe el interneŭronaj ligoj, kontraste al griza substanco: en la blanka substanco ankaŭ situas grupiĝoj de neŭronoj nomataj „nukleoj“ [11]; oni trovis malpli elvolviĝintan blankan substancon en la maldekstra cerbohemisfero proporcie kun la kvanto de aermalpuraĵoj ensorbitaj de la patrinoj [12].

griza substanco  

FIZL Parto de cerbo aŭ mjelo enhavanta plian denson de neŭronaj kernoj ol blanka substanco: kiel povas esti eble ke konsciaj travivaĵoj ekestus for el bulo de griza substanco dotita kun nenio sed elektrokemiaj trajtoj [13]; la al la muskoloj kondukiĝantaj motoraj aksonoj estas partoj de la motoneŭronoj, ties ĉelkorpoj situas en la griza substanco de la mjelo [14].

tradukoj

belorusaj

~o 1.: рэчыва; ~o: субстанцыя.

ĉeĥaj

~o: látka, podstata, substance; blanka ~o: bílá hmota mozková; griza ~o: šedá hmota.

francaj

~o: substance; sam~a: de même substance, homogène; blanka ~o: matière blanche, substance blanche; griza ~o: matière grise, substance grise.

germanaj

~o: Substanz, Stoff (Substanz); sam~a: aus dem gleichen Stoff; blanka ~o : weiße Substanz; griza ~o : graue Substanz, graue (Zellen).

hungaraj

~o 1.: anyag; ~o 2.: szubsztancia, magánvaló; ~o 3.: szubsztancia, lényeg.

nederlandaj

~o: substantie, stof.

rusaj

~o 1.: вещество; ~o 2.: субстанция; ~o 3.: субстанция.

slovakaj

~o: látka, podstata, substancia; blanka ~o: biela mozgová hmota; griza ~o: šedá hmota.

fontoj

1. La Nova Testamento, Hebreoj 1:3
2. Monato, Evgeni Georgiev: Vulkanoj
3. Monato, Poluado: Cinike cianide ― ĉu respondecas Okcidento?
4. MonatoS. Maul
5. Monato, Boris Kolker: Edukemaj bestoj
6. Monato, Vivo: Riboj
7. Monato, Garbhan Macaoidh: Ho, mistera pi!
8. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko
9. D. Harlow: La mondo ne sufiĉas, [vidita en 2016]
10. Vikipedio, Kristana teologio
11. Vikipedio, Centra nerva sistemo
12. Monato, Paulo Sérgio Viana: Malpura aero damaĝas infanan cerbon
13. Vikipedio, Pensado
14. Vikipedio, Spina nervo


ℛevo | datumprotekto | substa.xml | redakti... | traduki... | artikolversio: 1.19 2019/06/30 18:21:50