*sid/i

*sidi  

(ntr)
1.  
(iu) Resti ie, metinte la postaĵon de la korpo sur io: li sidas apud la tablo [1]; sidi ĉe la pordo de sia domo [2]; sidi sur la trono [3]; birdo sidas sur branĉo [4]; forte sidas, kiu Dion fidas PrV ; tri kontraŭsidantaj sinjoroj FK ; juĝisto kun disŝovitaj brakoj, sidfleksiĝinte preskaŭ ĝis la planko (vd riverenci) [5]; [li] sidis turkside sur la gimnastikmatracoj [6]; sidbankuvo [7]. VD:sidvango
2.
(iu) Resti sur seĝo por konsiliĝi, diskuti aŭ juĝi: la parlamento sidis dum la tuta nokto; mi ne sidas kun homoj malveremaj [8].
3.  
(iu) Resti senmova, senaga: sidi kiel muso sub balailo PrV ; Dion fidu, sed senfare ne sidu PrV ; ŝi sidadis super la libro en la daŭro de tutaj horoj Marta ; (figure) la vortoj flugas, sed la pensoj sidas Hamlet . VD:kovi, kuŝi, sieĝi, stari
4.  
(io)(figure) Restadi, estadi: en la kandelingo sidis brulanta kandelo [9]; vi rimarkos tri pordojn […], la ŝlosilo sidas en ili [10]; la avarulo staris, forgesinte la ŝlosilon de sia monkesto, kaj la ŝlosilo, kiel li bone sciis, sidis en tiu kesto [11]; ordinare malgranda ĉapeto sidis ie sur ŝia kapo BdV ; la verda stelo, kiu sidas sur nia brusto [12]; en ŝerco kaj ludo ofte sidas aludo PrV ; sidas efektive tute eksterordinara forto en tia malgranda besteto [13]; se en kor' io sidas, vizaĝo perfidas PrV ; kiel solece sidas la urbo [14]! malsaĝeco forte sidas en la koro de la knabo [15].
5.  
(io)(figure) Konveni, akordiĝi laŭ la vidpunkto de la ekstera beleco: la vestoj bonege sidas [16].
1. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 38
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 9:14
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Jeremia 22:30
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Daniel 4:12
5. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto kvina
6. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Destino de Atrejo
7. Michael Ende, trad. Wolfram Diestel: La Senĉesa Rakonto, La Destino de Atrejo
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Psalmaro 26:4
9. L. L. Zamenhof: Fundamento de Esperanto, Ekzercaro, § 40
10. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, Fajrilo
11. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 4, Knabino, kiu paŝis sur panon
12. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
13. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 2, La najtingalo
14. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Plorkanto 1:1
15. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Sentencoj 22:15
16. H. C. Andersen, trad. L. L. Zamenhof: Fabeloj, vol. 1, La novaj vestoj de la reĝo
angle:
sit
bulgare:
седя
ĉeĥe:
sedět
france:
1. être assis 2. siéger 3. rester inactif, rester sans rien faire 4. se trouver sur 5. aller avec, convenir
germane:
sitzen ~bankuvo: Sitzbadewanne
hispane:
1. permanecer sentado 2. ocupar un asiento 3. permanecer inactivo, estar de brazos cruzados 4. encontrarse en 5. convenir, estar de acuerdo
hungare:
forte ~as, kiu Dion fidas: ki Istenben bízik, nem csalatkozik 1. ül 2. ülésezik ~i kiel muso sub balailo: lapul, mint dinnye a fűben Dion fidu, sed senfare ne ~u: segíts magadon, az Isten is megsegít 3. ül, elvan 4. van, található 5. áll(pl. ruha), illik
indonezie:
duduk
nederlande:
zitten
pole:
siedzieć
portugale:
sentar
ruse:
1. сидеть 2. заседать 3. сидеть 4. находиться, пребывать 5. сидеть (об одежде)
slovake:
sedieť, zasadať

sidanto

Iu, kiu sidas: la sidantoj ĉe la pordego [17]; li sidanto sur la trono [18]; sidanto ĉe manĝo [19].
germane:
Sitzender

sidejo   Vikipedio

Loko, kie sidas iu aŭ io: la veturigisto desaltis de sia sidejo, stariĝis, kuntiris per la mano la longajn kondukŝnurojn, kaj per voĉo raŭka de teruro li kriis al la ĉevaloj, ke ili haltu Marta ; portreto pendigita ĉe muro de l' sidejo VivZam ; mia popolo loĝos en loĝejo paca kaj en sidejoj sendanĝeraj kaj en ripozejoj senzorgaj [20]; la UN-sidejo en Novjorko [21]; la ĉefsidejo de NATO en Bruselo [22]; limigita fizika spaco en kunsidejoj [23]. SUB:sidloko
bulgare:
централа, място за сядане
ĉeĥe:
sídlo
france:
siège (emplacement)
germane:
Sitz, Sitzplatz
hispane:
emplazamiento, domicilio, sede
hungare:
székhely
pole:
siedziba
ruse:
резиденция, штаб-квартира, офис
slovake:
sídlo

*sidigi

Igi iun sidi 1: sidigu vin […], sinjoro [24]. ĉar sidigi sin mem li ne volas, se li ne povas esti sidigata, submovu seĝon sub liajn piedojn, kaj li kontraŭvole sidiĝos DL ; Moseo prenis sian edzinon kaj siajn filojn kaj sidigis ilin sur azeno [25]; sidigu lin sur la trono [26]; sidigi lin kun eminentuloj [27].
bulgare:
настанявам
ĉeĥe:
posadit, usadit
france:
asseoir, faire asseoir
germane:
setzen
hispane:
asentar, hacer sentar
hungare:
leültet ~igu vin: üljön le
indonezie:
mendudukkan
katalune:
seure
nederlande:
doen zitten
okcitane:
assetar
pole:
posadzić
ruse:
посадить, усадить ~igu vin: садитесь
slovake:
posadiť, usadiť

*sidiĝi [28]  

Eksidi: sidiĝu, sinjoro [29]. ŝi iris kaj sidiĝis kontraŭe [30]; Rebeka kaj ŝiaj servistinoj kaj sidiĝis sur la kameloj [31]; Moseo sidiĝis por juĝi la popolon, kaj la popolo staris antaŭ Moseo de la mateno ĝis la vespero [32]; oni kunesidiĝis por trinki nigran kafon ĝis ĉirkaŭ la kvina horo FK ; li kontraŭvole sidiĝos DL ; falinte de l' supro de l' arbo, li sidiĝis sur la malsupran branĉon DL .
Rim.: Z konsilas, ke anstataŭ „sidiĝu“ estus pli bone diri „sidigu vin“ aŭ „eksidu“, tamen ĉar la formo „sidiĝu“ jam de tre longe estas uzata preskaŭ de ĉiuj Esperantistoj, tial ĝi fariĝis jam „esperantismo“ kaj nomi ĝin eraro oni jam ne povas [33]; LR kaj ke post „sidiĝi“ ni povas egale bone uzi la akuzativon kaj la nominativon, depende de tio, ĉu ni volas esprimi movon aŭ komencon de nova stato [34].
bulgare:
сядам
france:
s'asseoir
germane:
sich setzen
hispane:
sentarse
hungare:
leül ~iĝu: üljön le
katalune:
seure's
nederlande:
gaan zitten
okcitane:
s'assetar
pole:
siadać
ruse:
садиться, сесть, усесться ~iĝu: садитесь

sidilo  

Ĉia meblo aŭ aĵo uzata por sursido: ŝi falis sur la plej apudan sidilon [35]; mi senatente lasis [mian poŝtelefonon] sur mia sidilo kaj vizitis la necesejon [36].
35. Monato, Bunmi Osho-Davies: La velka rozo
36. Monato, G. O. Òshó-Davies: Poŝtelefono
bulgare:
мебел за сядане
ĉeĥe:
sedadlo, sedátko
france:
siège
hispane:
asiento
hungare:
ülés
pole:
siedzenie (mebel)
ruse:
сиденье
slovake:
sedadlo

eksidi  

Komenci sidi, sidiĝi: ŝi en sia griza kitelo eksidis en la kuirejo sur la cindro [37]; la tajloro eksidis sur branĉo [38]; li eksidis en la ombro [39]; ili eksidis ĉe la tablo, oni fermis kaj riglis la pordon [40].
bulgare:
сядам
ĉeĥe:
dosedat, dosednout, sednout si, usedat
france:
s'asseoir
germane:
sich setzen
hispane:
sentarse
hungare:
leül
nederlande:
gaan zitten
pole:
usiąść
ruse:
сесть, усесться
slovake:
dosadnúť, sadnúť si

kunsidi  

Partopreni en komuna diskutado aŭ konsiliĝo: multaj impostistoj kaj pekuloj kunsidis kun Jesuo kaj liaj disĉiploj [41]; estroj de la Laborista Partio kaj la Alianco kunsidis tuj post la elektoj kaj ene de unu semajno interkonsentis pri divido de ministraj taskoj [42].
ĉeĥe:
zasedat
france:
se réunir, tenir séance
hispane:
reunirse
hungare:
összeül, ülésezik
nederlande:
vergaderen
pole:
posiedzenie odbywać
ruse:
заседать
slovake:
zasadať

*kunsido [43]  

Iom daŭra diskutado aŭ konsiliĝo inter sidantaj personoj: la kunsido estis longa; kunsido de plejaĝuloj [44]; kunsido kun la ministroj [45]; kunsido de blasfemantoj [46]; ne rapidu kun fido antaŭ longa kunesido PrV ; hodiaŭ estas kunsido en la redakcio Marta ; malferma kunsido VivZam ; la 45a jarkunsido de la Brazila Societo por la Progresigo de la Scienco [47]; la tria pintkunsido de ŝtatestroj [48]. VD:kunveno
bulgare:
заседание, среща
ĉeĥe:
zasedání
france:
réunion, séance (réunion)
germane:
Sitzung malferma kun~o: offene Sitzung pintkun~o: Spitzentreffen
hispane:
reunión
hungare:
ülés(tanácskozás), tanácskozás
nederlande:
vergadering
pole:
posiedzenie
ruse:
заседание
slovake:
posedenie, posiedka, zasadanie, zasadnutie

falsidiĝi

Abrupte, peze, falante sidiĝi: ŝi falsidiĝis sur la seĝon kontraŭ Poirot [49].
49. A. Christie, trad. [O. Goldsmith]: Murdo en la Orienta Ekspreso, [1936?]
france:
se laisser tomber sur un siège
hispane:
dejarse caer en una silla

fornosida, hejmosida  

(figure) Ŝatanta restadi hejme ĉe varma forno, timante la raŭkan eksteran mondon: sekiĝintaj fornosidistoj, kiuj jam ne povis trovi la pordon [50]; (figure) federisma krucmilito kontraŭ la „fornosida“ kaj „enmemiĝinta“ Francio [51].
ĉeĥe:
peciválský, zimomřivý
france:
casanier, pantouflard, sédentaire (casanier)
germane:
häuslich
hispane:
hogareño (que sale poco de casa), casero (que sale poco de casa)
hungare:
otthonülő, otthonszerető
itale:
casalingo, pantofolaio (fig.)
nederlande:
huiselijk
pole:
domatorski
portugale:
caseiro (adj.)
ruse:
домоседный, любящий сидеть дома
slovake:
záhaľčivý (život)

loksida  

Fikshejma: la migraj triboj havis pli multe da bonŝanco sed la loksidaj malaperis [52]; tradicia okupo de Burjatoj ― agrokulturo kaj brutbredado loksida aŭ duonnomada [53].
france:
sédentaire
germane:
sesshaft, bodenständig
hispane:
sedentario (opuesto a nómada)
hungare:
letelepedett
itale:
stanziale
nederlande:
vasthuizig
pole:
osiadły
portugale:
sedentário (de residência fixa)
ruse:
оседлый

rajdoside

Sidanta kiel sur ĉevalo kun kruroj pendantaj je la flankoj: jen alvenas en galop' rajdoside […] ĉarma knabo [54].
54. Raymond Schwartz: La Stranga Butiko
germane:
rittlings

administraj notoj

fal~iĝi: Mankas dua fontindiko.
rajdo~e : Mankas dua fontindiko.