tradukoj: be cs de en es fr hu nl pl pt ru sk

*kromPV

I.

*kromTEZ

(prepozicio)
Plie al, aldone al:
a)
Kongrue kun aliaj, kiel jama, evidenta aŭ memkomprenebla okazo: krom Petro, tie estis ankaŭ ĉiuj miaj fratoj Z; per pruntedono ofte oni perdas, krom sia havo, ankaŭ la amikonZ; krom la praktika flanko la esperantismo havas ankaŭ alian flankon ideanZ.
Rim.: En tiu senco la uzo de ankaŭ povas evitigi dubon.
b)
(en nea frazo) Kontraste al aliaj, kiel escepto: la esperantaj vortoj, krom kelkaj tre malmultaj, ne estas arbitre elpensitaj; la pioniroj de novaj ideoj renkontas nenion krom mokoj kaj atakojZ; vi nenion povas fari krom kunbati viajn dentojn Z; mi diras al vi nenion alian krom plej pura vero Z (ol plej puran veron); kiel internacia ne povas esti elektita ia alia lingvo krom arta; la garnizono ne konas ian glavon krom la kuirejan trapikilon; ĉu ne ekzistas alia bono por la homo krom manĝi kaj trinki?Z VD:ekskluzive, flankelasi, ol
Rim.: En tiu senco krom estas ĉiam akompanata de nea vorto. Se tio ne eblas, uzu escepte (de), ekskluzive (de).

Rim. 1: Zamenhof atentigas, ke «la vorto „krom“ povas iufoje kaŭzi neprecizecon aŭ malkompreniĝon; sed en tiaj okazoj ni devas eviti la vorton „krom“ kaj uzi anstataŭ ĝi la pli precizajn esprimojn "esceptinte" aŭ "ne sole, sed ankaŭLR.
Rim. 2: PAG kaj la PIV-oj prezentas „krom“ kiel prepozicion, dum por (ekz-e) anstataŭ ili allasas la rolon konjunkcian: Petro batis Paŭlon anstataŭ Vilhelmon [1]; tute simila estus la frazo krom Vilhelmon Petro batis Paŭlon PMEG. Mankas ekzemploj pri Zamenhofa uzo de akuzativo post „krom“; tamen Zamenhof ne hezitis meti post ĝi aliajn semantikajn kazojn, ekz-e dativon k.a.: Kiu alportas oferojn al dioj, krom al la Eternulo sole, tiu estu ekstermita [2]; Ne estos en ĉi tiuj jaroj roso nek pluvo, krom en la okazo, se mi tion diros [3]; sur la tuta tero ne ekzistas Dio krom ĉe Izrael [4]; li sciis pri nenio, krom nur pri la pano, kiun li manĝis [5]. Tial la gramatikoj (PAG, PMEG) agnoskas la eblon de akuzativo post „krom“ (t.e fakte, ĝian konjunkcian rolon), kaj ĝi fakte estas atestita ĉe diversaj aŭtoroj: vi scias, italoj manĝas preskaŭ nenion krom fruktojn kaj glaciaĵon [6]; krom Karlon mi vizitis kinon [7]; vi nenion donis al mi, krom suferojn Mary. [Sergio Pokrovskij]

krom ke, krom tio ke

Tamen aldone: mi nenion pli postulus, krom ke oni montru al mi sindonecon kaj estimonZ; la kabano ... estis malplena, krom ke troviĝis malnova ligna benko [8].
II.
Vortero kun la senco de krom1.a:

kromaTEZ

Plia: 30 kromaj ŝtatoj sankciis la kontrakton.

krome

Adverbo signifanta «krom tio»: la pli juna filino, kiu estis tre bona kaj honesta, havis krome unu el la plej belaj vizaĝoj, kiujn oni povas troviZ.
III.
Prefikso samsignifa:

kromfolio

Folio aldonita al registrolibro.

krompersono

Persono ne rekte interesita al la afero.

kromseĝo

Seĝo aldonita al ia regula, kutima nombro, en teatro, aŭlo kc.

kromvirinoTEZ

Neleĝa kunvivantino, kiun havas viro, krom sia leĝa edzino; konkubino.

tradukoj

anglaj

~: except, apart from.

belorusaj

~: акрамя, апроч, апрача; ~a: дадатковы; ~e: акрамя таго .

ĉeĥaj

~: kromě, mimo; ~a: další, přidružený, vedlejší, zbývající, zvláštní; ~e: kromě toho, nadto, navíc; ~folio: příloha; ~persono: nezúčastněná osoba, vedlejší osoba, vedlejší účastník; ~virino: družka, konkubína, milenka.

francaj

~ a: outre; ~ b: sauf, à part; ~ ke, : à ceci près que, sauf que; ~a: additionnel, supplémentaire; ~e: de plus, en outre.

germanaj

~ a: außer, neben; ~ b: außer, mit Ausnahme von; ~e: außerdem.

hispanaj

~: salvo, excepto, aparte de; ~e: además de eso.

hungaraj

~: kívül, kivételével, mellett ; ~a: további; ~e: ezenkívül, azonkívül, emellett, amellett; krom III: pót-, külön-; ~folio : pótlap; ~persono : kívülálló; ~seĝo: pótszék; ~virino: ágyas.

nederlandaj

~ a: behalve; ~ b: dan; ~ ke, : behalve dat; ~a: overige; ~e: bovendien; ~folio : inlegvel; ~persono : buitenstaander; ~seĝo: bijzetstoel; ~virino: bijvrouw.

polaj

~: prócz, oprócz; ~ ke, : dodatkowo, prócz tego, oprócz tego, poza tym; ~persono : osoba postronna; ~seĝo: dostawka; ~virino: konkubina (kobieta żyjąca w nieślubnym związku z mężczyzną), kochanka (kobieta utrzymująca z mężczyzną stosunki miłosne nie w małżeństwie) , utrzymanka (kobieta utrzymywana przez kochanka), nałożnica (przestarz. kobieta żyjąca z mężczyzną bez ślubu, stojąca niżej od niego w hierarchii społecznej).

portugalaj

~: fora (além de), além de, exceto.

rusaj

~ a: кроме, сверх, вдобавок; ~ b: кроме, за исключением, не считая; ~a: дополнительный; ~e: кроме того; ~persono : посторонний; ~seĝo: дополнительный стул (напр. в театре); ~virino: любовница, другая женщина.

slovakaj

~: okrem; ~a: pridružený, vedľajší, zvláštny; ~e: navyše, okrem toho; ~folio: dodatkový list, príloha; ~persono: nepriamy účastník; ~virino: družka, konkubína, milenka.

fontoj

1. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, Respondo 51a, Oficiala Gazeto, IV, 1911, p. 2a.
2. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Eliro 22:20
3. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 17:1
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 5:15
5. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 39:6
6. E. Orzeszkowa, trad. K. Bein: Bona sinjorino, 1909
7. H. Seppik: La tuta Esperanto, 1938
8. L. Frank Baum, trad. D. Broadribb: Doroteo kaj la Sorĉisto en Oz, «la tertremo»

~: Mankas verkindiko en fonto.
~ ke, : Mankas verkindiko en fonto.
~a: Mankas dua fontindiko.
~a: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~e: Mankas verkindiko en fonto.
~folio: Mankas dua fontindiko.
~folio: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~persono: Mankas dua fontindiko.
~persono: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~seĝo: Mankas dua fontindiko.
~seĝo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~virino: Mankas dua fontindiko.
~virino: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.


[^Revo] [krom.xml] [redakti...] [traduki...] [artikolversio: 1.30 2015/07/04 08:37:38 ]