*kromPV

I.

*krom  

(prepozicio)
Plie al, aldone al:
a)
Kongrue kun aliaj, kiel jama, evidenta aŭ memkomprenebla okazo: krom Petro, tie estis ankaŭ ĉiuj miaj fratoj [1]; per pruntedono ofte oni perdas, krom sia havo, ankaŭ la amikon Hamlet ; krom la flanko praktika [...] la esperantismo havas ankoraŭ alian flankon [...] idean [2].
Rim.: En tiu senco la uzo de ankaŭ povas evitigi dubon.
b)
(en nea frazo) Kontraste al aliaj, kiel escepto: la esperantaj vortoj, krom kelkaj tre malmultaj, ne estas arbitre elpensitaj; la pioniroj de novaj ideoj renkontas nenion krom mokoj kaj atakoj EE ; vi nenion povas fari krom kunbati viajn dentojn [3]; mi diras al vi nenion alian krom plej pura vero Z (ol plej puran veron); kiel internacia ne povas esti elektita ia alia lingvo krom arta; la garnizono ne konas ian glavon krom la kuirejan trapikilon; ĉu ne ekzistas alia bono por la homo krom manĝi kaj trinki? [4] VD:ekskluzive, flankelasi, ol
Rim.: En tiu senco krom estas ĉiam akompanata de nea vorto. Se tio ne eblas, uzu escepte (de), ekskluzive (de).
Rim. 1: Zamenhof atentigas, ke «la vorto „krom“ povas iufoje kaŭzi neprecizecon aŭ malkompreniĝon; sed en tiaj okazoj ni devas eviti la vorton „krom“ kaj uzi anstataŭ ĝi la pli precizajn esprimojn „esceptinte“„ne sole, sed ankaŭ“» LR .
Rim. 2: PAG kaj la PIV-oj prezentas „krom“ kiel prepozicion, dum por (ekz-e) anstataŭ ili allasas la rolon konjunkcian: Petro batis Paŭlon anstataŭ Vilhelmon [5]; tute simila estus la frazo krom Vilhelmon Petro batis Paŭlon PMEG . Mankas ekzemploj pri Zamenhofa uzo de akuzativo post „krom“; tamen Zamenhof ne hezitis meti post ĝi aliajn semantikajn kazojn, ekz-e dativon k.a.: Kiu alportas oferojn al dioj, krom al la Eternulo sole, tiu estu ekstermita [6]; Ne estos en ĉi tiuj jaroj roso nek pluvo, krom en la okazo, se mi tion diros [7]; sur la tuta tero ne ekzistas Dio krom ĉe Izrael [8]; li sciis pri nenio, krom nur pri la pano, kiun li manĝis [9]. Tial la gramatikoj (PAG, PMEG) agnoskas la eblon de akuzativo post „krom“ (t.e fakte, ĝian konjunkcian rolon), kaj ĝi fakte estas atestita ĉe diversaj aŭtoroj: vi scias, italoj manĝas preskaŭ nenion krom fruktojn kaj glaciaĵon [10]; krom Karlon mi vizitis kinon [11]; vi nenion donis al mi, krom suferojn Mary . [Sergio Pokrovskij]
1. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, 13. Prepozicioj
2. L. L. Zamenhof: Paroloj, Parolado antaŭ la Dua Kongreso Esperantista en Genève en la 28a de aŭgusto 1906
3. F. Schiller, trad. L. L. Zamenhof: La Rabistoj, paĝo 40a
4. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Predikanto 2:24
5. L. L. Zamenhof: Lingvaj Respondoj, Respondo 51a, Oficiala Gazeto, IV, 1911, p. 2a.
6. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Eliro 22:20
7. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 17:1
8. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, I. Reĝoj 5:15
9. trad. L. L. Zamenhof: La Malnova Testamento, Genezo 39:6
10. E. Orzeszkowa, trad. K. Bein: Bona sinjorino, 1909
11. H. Seppik: La tuta Esperanto, 1938
angle:
except, apart from
beloruse:
акрамя, апроч, апрача
ĉeĥe:
kromě, mimo
france:
1.a outre 1.b sauf, à part
germane:
1.a außer, neben 1.b außer, mit Ausnahme von
hispane:
1.a además de 1.b excepto, salvo, aparte de
hungare:
kívül, kivételével, mellett (kivételével)
malaje:
1.a selain
nederlande:
1.a behalve 1.b dan
pole:
prócz, oprócz, ponadto 1.a oprócz 1.b oprócz
portugale:
fora (além de), além de, exceto
rumane:
în afară de
ruse:
1.a кроме, сверх, вдобавок 1.b кроме, за исключением, не считая
slovake:
okrem

krom ke, krom se, krom tio ke

(konjunkcio)
Esceptante, ne konsiderante tion ke..., tamen aldone...: mi nenion pli postulus, krom ke oni montru al mi sindonecon kaj estimon [12]; li mortis pro koroĉeso; tio signifas nenion, krom tio, ke li vivis kaj nun ne vivas plu [13]; ŝi […] malofte malfermis sian buŝon krom se oni rekte alparolis ŝin [14].
12. N. V. Gogol, trad. L. L. Zamenhof: La Revizoro, Akto dua
13. J. Valano: Ĉu vi kuiras ĉine?, 1976
14. A. Löwenstein: La ŝtona urbo, 1999
france:
à ceci près que, sauf que
hispane:
excepto que, salvo que
nederlande:
behalve dat
pole:
dodatkowo, prócz tego, oprócz tego że, poza tym
rumane:
pe lângă, cu excepția faptului că, în plus
II.
Vortero kun la senco de krom1.a:

kroma  

Plia: [tio] deĉenigis eksplodon, kiu dissaltigis la supran protektoplaton kun proksimuma pezo de 1000 tunoj […] post kelkaj sekundoj sekvis kroma eksplodo, kiu elĵetis fragmentojn de brulaĵo el la kerno de la reaktoro [15]; 30 kromaj ŝtatoj sankciis la kontrakton.
beloruse:
дадатковы
ĉeĥe:
další, přidružený, vedlejší, zbývající, zvláštní
france:
additionnel, supplémentaire
hispane:
adicional, añadido, suplementario
hungare:
további
nederlande:
overige
pole:
dodatkowy, dalszy, niezamierzony
rumane:
accesoriu, suplimentar, ulterior, nevoit
ruse:
дополнительный
slovake:
pridružený, vedľajší, zvláštny

krome

Adverbo signifanta „krom tio“: krome ni ĝoju ankaŭ pro la afliktoj, sciante, ke aflikto faras paciencon [16]; la fumego jam estigis sanproblemojn por la loĝantaro […] krome oni ne povas labori aŭ studi, ĉar la aero estas tiel danĝera, ke neniu povas iri eksteren [17].
16. La Nova Testamento, Romanoj 5:3
17. Monato, Syauqi Ahmad Zulfauzi Stya Lacksana: Kiam finiĝos la fumego?
beloruse:
акрамя таго
ĉeĥe:
kromě toho, nadto, navíc
france:
de plus, en outre
germane:
außerdem
hispane:
aparte, además de, encima (además)
hungare:
ezenkívül, azonkívül, emellett, amellett
nederlande:
bovendien
pole:
oprócz tego, prócz tego, na dobitkę
rumane:
în plus, în afară de, pe probleme mai rele
ruse:
кроме того
slovake:
navyše, okrem toho

kromaĵo  

Aldono, suplemento al memstara tuto: KOMP ĉapelisto: kromaĵo por Firefox kiu anstataŭas iksojn per taŭgaj ĉapeloj.
france:
annexe, appendice, plugin
hispane:
anexo, apéndice, complemento
pole:
wtyczka
rumane:
fișă, pin
III.
Prefikso samsignifa:

kromfolio

Folio aldonita al libro ktp.: kromfolio de „Juna Esperantisto“ [18].
ĉeĥe:
příloha
hispane:
hoja suplementaria, anexo
hungare:
pót-, külön- pótlap
nederlande:
inlegvel
pole:
kartka dodatkowa, załącznik
rumane:
card suplimentar, anexă
slovake:
dodatkový list, príloha

krompersono

Persono apud la precipa rilate iun aferon: posedanto ankaŭ povas prokuracii al krompersono, kiun li tiam mandatigas por la konto [19].
ĉeĥe:
nezúčastněná osoba, vedlejší osoba, vedlejší účastník
hispane:
tercera persona, (un) tercero
hungare:
kívülálló
nederlande:
buitenstaander
pole:
osoba postronna
rumane:
străin
ruse:
посторонний
slovake:
nepriamy účastník

kromseĝo

Seĝo aldonita al ia regula, kutima nombro, en teatro, aŭlo kc.
hispane:
asiento añadido
hungare:
pótszék
nederlande:
bijzetstoel
pole:
dostawka
rumane:
pat
ruse:
дополнительный стул (напр. в театре)

kromedzino

Plia edzino apud la regula unua: mian kromedzinon ili turmentis tiel, ke ŝi mortis [20].
germane:
Nebenfrau
hispane:
amante, querida, entretenida
pole:
żona (poligamia)
rumane:
soția (poligamia)

kromvirino  

Neleĝa kunvivantino, kiun havas viro, krom sia leĝa edzino; konkubino: lia edzino fariĝis kromvirino de iu bankiero FK ; li havis dek ok edzinojn kaj sesdek kromvirinojn, kaj li naskigis dudek ok filojn kaj sesdek filinojn [21].
ĉeĥe:
družka, konkubína, milenka
hispane:
concubina, amante
hungare:
ágyas
nederlande:
bijvrouw
pole:
konkubina, kochanka, utrzymanka, nałożnica
rumane:
concubină, iubită, metresă, iubit
ruse:
любовница, другая женщина
slovake:
družka, konkubína, milenka

administraj notoj

~: Mankas verkindiko en fonto.
~aĵo: Mankas dua fontindiko.
~aĵo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.
~seĝo: Mankas dua fontindiko.
~seĝo: Mankas fonto, kiu estas nek vortaro nek terminaro.